Ölçek Kulak Eğitimi

Ölçek

Müzik teorisinde, bir ölçek , temel frekans veya perdeye göre sıralanmış herhangi bir müzik notası setidir. Perdeyi artırarak sıralanan bir ölçek, artan bir ölçektir ve perdeyi azaltarak sıralanan bir ölçek, azalan bir ölçektir.

Genellikle, özellikle ortak uygulama dönemi bağlamında, bir müzik eserinin melodi ve armonisinin çoğu veya tamamı, standart bir anahtar imza ile bir asa üzerinde uygun bir şekilde temsil edilebilen tek bir ölçeğin notaları kullanılarak oluşturulur. ^[1]

Oktav denkliği ilkesi nedeniyle, ölçeklerin genellikle tek bir oktavı kapsadığı, daha yüksek veya daha düşük oktavların sadece kalıbı tekrarladığı kabul edilir. Bir müzik ölçeği, oktav alanının belirli sayıda ölçek adımına bölünmesini temsil eder; bir ölçek adımı, ölçeğin ardışık iki notası arasındaki tanınabilir mesafe (veya aralık) olur. ^[2] Bununla birlikte, dizi adımlarının herhangi bir dizi içinde eşit olmasına gerek yoktur ve özellikle mikrotonal müziğin gösterdiği gibi, herhangi bir müzik aralığı içinde kaç nota enjekte edilebileceğinin bir sınırı yoktur.

Her bir ölçek adımının genişliğinin bir ölçüsü, ölçekleri sınıflandırmak için bir yöntem sağlar. Örneğin, bir kromatik ölçekte her ölçek adımı bir yarım ton aralığını temsil ederken, büyük bir ölçek W-W-H-W-W-W-H aralık modeli ile tanımlanır, burada W tüm adımı temsil eder (ikiye yayılan bir aralık). yarım tonlar, örneğin C'den D'ye) ve H yarım adım anlamına gelir (örn. C'den D♭'ye). Aralık modellerine göre, ölçekler diyatonik, kromatik, majör, minör ve diğerleri dahil olmak üzere kategorilere ayrılır.

Spesifik bir ölçek, karakteristik aralık modeli ve birinci derece (veya tonik) olarak bilinen özel bir not ile tanımlanır. Bir gamın toniği, oktavın başlangıcı ve dolayısıyla benimsenen aralık düzeninin başlangıcı olarak seçilen notadır. Tipik olarak, ölçeğin adı hem toniğini hem de aralık düzenini belirtir. Örneğin, C majör, C toniği olan bir majör gamı ​​belirtir.

Ölçekler tipik olarak düşükten yükseğe doğru listelenir. Çoğu gam oktav tekrar eder , yani nota düzeni her oktavda aynıdır (Bohlen-Pierce gamı ​​bir istisnadır). Oktav tekrar eden bir ölçek, perde sınıfının arttırılması (veya azaltılması) ile sıralanan perde sınıflarının dairesel bir düzenlemesi olarak temsil edilebilir. Örneğin, artan C majör gamı ​​C–D–E–F–G–A–B–[C]'dir, parantez son notanın ilk notadan bir oktav daha yüksek olduğunu gösterir ve azalan C majör gamı C–B–A–G–F–E–D–[C]'dir, parantez ölçekteki ilk notadan daha düşük bir oktav gösterir.

Bir ölçekte iki ardışık not arasındaki mesafeye ölçek adımı denir.

Bir terazinin notları, terazinin birinci derecesinden itibaren basamaklarına göre numaralandırılır. Örneğin, bir C majör ölçeğinde ilk not C, ikinci D, üçüncü E vb. İki nota birbiriyle ilişkili olarak da numaralandırılabilir: C ve E, üçte birlik bir aralık oluşturur (bu durumda büyük bir üçte birlik); D ve F ayrıca bir üçüncü (bu durumda küçük bir üçüncü) oluşturur.

Saha

Tek bir ölçek, birçok farklı perde seviyesinde kendini gösterebilir. Örneğin, bir C majör gamı ​​C4'te başlatılabilir (orta C; bilimsel adım notasyonuna bakın) ve bir oktavı C5'e yükselterek; veya C6'da başlatılabilir, bir oktav C7'ye yükseltilebilir.

Ölçek türleri

Ölçekler, içerdikleri farklı perde sınıflarının sayısına göre tanımlanabilir:

• Kromatik veya dodekatonik (oktav başına 12 nota)
• Nonatonik (oktav başına 9 nota): heptatonik blues skalasının kromatik bir varyasyonu
• Octatonic (oktav başına 8 nota): caz ve modern klasik müzikte kullanılır
• Heptatonik (oktav başına 7 nota): en yaygın modern Batı ölçeği
• Hexatonic (oktav başına 6 nota): Batı halk müziğinde yaygın
• Pentatonik (oktav başına 5 nota): anhemitonik form (yarı tonlardan yoksun) halk müziğinde, özellikle Asya müziğinde yaygındır; "siyah nota" ölçeği olarak da bilinir
• Tetratonic (4 nota), tritonic (3 nota) ve ditonic (2 nota): genellikle tarih öncesi ("ilkel") müzikle sınırlıdır

Ölçekler, hemitonik, kohemitonik veya kusurlu olmaları gibi kurucu aralıklarıyla da tanımlanabilir. ^[3] Birçok müzik teorisyeni, bir diziyi oluşturan aralıkların, sesin veya ton karakterinin bilişsel algısında büyük bir role sahip olduğu konusunda hemfikirdir.

"Bir diziyi oluşturan notaların sayısı kadar ardışık notalar arasındaki aralıkların kalitesi de bir kültür alanının müziğine kendine özgü ses kalitesini kazandırmaya yardımcı olur." ^[4] "Bir gamın notaları arasındaki perde mesafeleri veya aralıkları bize müziğin sesi hakkında sadece ton sayısından daha fazla bilgi verir." ^[5]

Ölçekler, palindromik, kiral olma veya Messiaen'in sınırlı transpozisyon modlarında olduğu gibi rotasyonel simetriye sahip olma gibi simetrileriyle de tanımlanabilir.

harmonik içerik

Bir gamın notaları, akorun diğer notalarının her biri ile kombinasyon halinde aralıklar oluşturur. 5 notalı bir dizi bu harmonik aralıklardan 10'a sahiptir, 6 notalı bir dizi 15, 7 notalı bir dizi 21, 8 notalı bir dizi 28'dir. ^[6] Dizi bir akor olmasa da ve asla olmayabilir. Aynı anda birden fazla nota duyulabilir, yine de belirli anahtar aralıkların yokluğu, varlığı ve yerleşimi, dizinin sesinde, melodinin dizi içindeki doğal hareketinde ve doğal olarak alınan akorların seçiminde büyük rol oynar. ölcek. ^[6]

Triton içeren bir müzik ölçeğine tritonik denir (bu ifade aynı zamanda, bir triton içerip içermediğine bakılmaksızın, oktav başına yalnızca üç notalı herhangi bir dizi için de kullanılır) ve tritonsuz bir dizi atritoniktir . Yarım ton içeren bir dizi veya akor hemitonik olarak adlandırılır ve yarım ton içermeyen anhemitoniktir.

Kompozisyondaki ölçekler

Ölçekler performans veya kompozisyondan soyutlanabilir. Ayrıca, bir kompozisyonu yönlendirmek veya sınırlamak için sıklıkla ön kompozisyon olarak kullanılırlar. Ölçeklerde açık öğretim, yüzyıllardır kompozisyon eğitiminin bir parçası olmuştur. Claude Debussy'nin L'Isle Joyeuse adlı eserinde olduğu gibi bir kompozisyonda bir veya daha fazla ölçek kullanılabilir . ^[7] Sağda birinci gam tam ton, ikinci ve üçüncü gam diyatonik gamdır. Üçü de Debussy'nin eserinin açılış sayfalarında kullanılıyor.