Статья "Тілге құрмет-елге құрмет"
статья (9 класс) на тему

«Шемонаиха ауданының білім беру бөлімі

Ю.А.Гагарин атындағы № 3 жалпы білім беретін

орта мектебі» КММ

КГУ «Общеобразовательная средняя школа № 3 им. Ю.А.Гагарина» отдела образования Шемонаихинского района

«Тілге  құрмет- елге  құрмет»

Қазақ тілі пәнінің мұғалімі:

Құмырқанова Г.Б.

2014-2015 оқу жылы

Тілге  құрмет- елге  құрмет

Тілден биік асқар жоқ,

Елден асқан байлық жоқ,

Тілден терең теңіз жоқ.

                                                                                                    Ғ.Мүсірепов

Әрбір халықтың  өз  ана  тілі  бар. Ол - жеке адамның  ойлап  тапқан  туындысы  емес,  барша  ұлтқа ортақ,  соның  төл перзенті. Мен өз ана тілімді мақтан тұтамын, сонымен катар мемлекеттік тілді өз деңгейінде меңгеруді мақсат етемін.

Тілді  меңгеруге мемлекетімізде  барынша  жағдай  жасалып  жатыр.Мен   тұратын  Шемониха  қаласында  тілге   деген құрмет  ерекше. Мектебімізде  де,  ауданымызда  да  «Тіл  сайыстары»,  «Тіл  жарыстары» өтіп, ешқашан  елеусіз  қалмайды. Мен  осындай  жарыстарға  жиі  қатысып  тұрамын. Мемлекеттік  тілді  үйрену - менің  борышым. «Қай  тілді  үйренгің  келсе,  сол  тілдің  салт-дәстүрін  ерекше  білуің  керек»  дегендей қазақ  халқының  тәрбиелі   дәстүрлері  жайлы  да  көбірек  білуге  тырысамын. Сондағы  менің  түйген  ойым -Мемлекеттік тіл – татулық пен бірліктің тірегі. Тіл-қоғамның  жемісі. Тілге  деген  құрмет-халыққа  деген  құрмет.  Тілсіз халықтың, елдің өмір сүруі мүмкін емес. Әлем  таныған  ел  болу  үшін  тіліміздің мәртебесін  биіктетуге  міндеттіміз.Тіл  әрбір  адамға ана  сүтімен бірге  еніп, қалыптасады.Тіл  байлығы-  әрбір  елдің ұлттық  мақтанышы. Ол  атадан  балаға  мирас болып  қалатын  баға  жетпес мұра.
   Бүгінде әр ата-ана, әр халық өзінің ұрпағының білімді, мәдениетті, елінің қамын ойлайтын, өмірге икемді, іскер азамат болғанын қалайды. Бұл қасиеттердің барлығы бала өмірге шырылдап келген күннен бастап тіл арқылы бойына дарытыла бастайды. Тіл елдің тірегі, халықтың соққан жүрегі.  Атақты ақын Расул Гамзатов: «Мен үшін әр халықтың тілі аспандағы жұлдызы іспеттес. Аспандағы барлық жұлдыздардың бір үлкен жұлдызға бірігіп, аспанның тең жартысын жауып тұрғанын қаламас едім.Өйткені аспанда сәулесін шашқан күн көзі бар. Әр жұлдыз жеке жарқырай түссін. Мен кез келген халықтың өз жұлдызының болғанын қалаймын.  Шынында да халқымыздың асыл қазынасы  мемлекеттік тілі, «кішігірім таудан» болашақта мұнар басына көз жетпейтін «биік тауға» айналатынынына сеніміміз мол. Мемлекеттік  тілді дамыту үшін ең бірінші оған деген қажеттілік тұғызу қажет.Өйткені мемлекетіміздің ұстанған саясаты-елімізде мекендейтін барлық халықтардың қазақ тілін үйренуіне жағдай жасау болып табылады.

 Осы мақсатта қазіргі күнде ересектер үшін қазақ тілінде оқуы, сол сияқты мемлекеттік тілді үйренуі үшін қазақ тілін үйрену орталықтары ашылып, әр түрлі бағдарламалар негізінде оқыту жүзеге асырылуда.

Ал еліміздің болашағы болып табылатын жас ұрпақтың өз намысын оятып, сана сезімін өзгертуі қажет.Сол себепті  бүгінгі күнде жас ұрпақтың  қазақ тілінде  оқуы, сол сияқты мемлекеттік тілді үйренуі үшін оқыту үрдісінде жаңа оқыту технологияларын қолданып, балалардың ауызекі тілде сөйлеу қабілеттерін дамытуда ұстаздар қауымы ерең еңбек етуде. Бұл жағдайда  жалғыз ұстаздардың күш салуы жеткіліксіз, оған бүкіл қоғамның елімізде тұратын әр азаматтың қолдауы қажет деп ойлаймын.

  Әрбір ата-ана өз баласының ұлттық сана-сезімі қалыптасқан, рухани дүниесі бай, елжанды азамат болуын қаласа келешек жас ұрпақты өз ана тілінде білім алуға жетілдіруі тиіс. Ана тілінде білім алған бала нағыз ұлтжанды, мемлекеттік  тіліге деген сүйіспеншілігі мол азамат болатыны белгілі.

Мен өз ойымды атақты ақын Қ.Мырзалиевтің өлең жолдарымен қорытындылағанды жөн көріп отырмын.

Дәулет деген –Ұғыңдар!                    Көсегесін тілімнің

Кеше болса, бүгін жоқ.                      Көтеремін ту қылып

Тілің болса – күнің бар,                     Ақын көзі жұмылмас,

Тіл болмаса – түгің жоқ!                   Жырдың көзі жұмылмай,

Тілсіз келген білімнің                        Елдің туы жығылмас,

Түбі нағыз киғылық.                          Тілдің туы жығылмай. 

«Шемонаиха ауданының білім беру бөлімі

Ю.А.Гагарин атындағы № 3 жалпы білім беретін

орта мектебі» КММ

КГУ «Общеобразовательная средняя школа № 3 им. Ю.А.Гагарина» отдела образования Шемонаихинского района

«Тілге  құрмет- елге  құрмет»

Қазақ тілі пәнінің мұғалімі:

Құмырқанова Г.Б.

2014-2015 оқу жылы

Тілге  құрмет- елге  құрмет

Тілден биік асқар жоқ,

Елден асқан байлық жоқ,

Тілден терең теңіз жоқ.

                                                                                                    Ғ.Мүсірепов

Әрбір халықтың  өз  ана  тілі  бар. Ол - жеке адамның  ойлап  тапқан  туындысы  емес,  барша  ұлтқа ортақ,  соның  төл перзенті. Мен өз ана тілімді мақтан тұтамын, сонымен катар мемлекеттік тілді өз деңгейінде меңгеруді мақсат етемін.

Тілді  меңгеруге мемлекетімізде  барынша  жағдай  жасалып  жатыр.Мен   тұратын  Шемониха  қаласында  тілге   деген құрмет  ерекше. Мектебімізде  де,  ауданымызда  да  «Тіл  сайыстары»,  «Тіл  жарыстары» өтіп, ешқашан  елеусіз  қалмайды. Мен  осындай  жарыстарға  жиі  қатысып  тұрамын. Мемлекеттік  тілді  үйрену - менің  борышым. «Қай  тілді  үйренгің  келсе,  сол  тілдің  салт-дәстүрін  ерекше  білуің  керек»  дегендей қазақ  халқының  тәрбиелі   дәстүрлері  жайлы  да  көбірек  білуге  тырысамын. Сондағы  менің  түйген  ойым -Мемлекеттік тіл – татулық пен бірліктің тірегі. Тіл-қоғамның  жемісі. Тілге  деген  құрмет-халыққа  деген  құрмет.  Тілсіз халықтың, елдің өмір сүруі мүмкін емес. Әлем  таныған  ел  болу  үшін  тіліміздің мәртебесін  биіктетуге  міндеттіміз.Тіл  әрбір  адамға ана  сүтімен бірге  еніп, қалыптасады.Тіл  байлығы-  әрбір  елдің ұлттық  мақтанышы. Ол  атадан  балаға  мирас болып  қалатын  баға  жетпес мұра.
   Бүгінде әр ата-ана, әр халық өзінің ұрпағының білімді, мәдениетті, елінің қамын ойлайтын, өмірге икемді, іскер азамат болғанын қалайды. Бұл қасиеттердің барлығы бала өмірге шырылдап келген күннен бастап тіл арқылы бойына дарытыла бастайды. Тіл елдің тірегі, халықтың соққан жүрегі.  Атақты ақын Расул Гамзатов: «Мен үшін әр халықтың тілі аспандағы жұлдызы іспеттес. Аспандағы барлық жұлдыздардың бір үлкен жұлдызға бірігіп, аспанның тең жартысын жауып тұрғанын қаламас едім.Өйткені аспанда сәулесін шашқан күн көзі бар. Әр жұлдыз жеке жарқырай түссін. Мен кез келген халықтың өз жұлдызының болғанын қалаймын.  Шынында да халқымыздың асыл қазынасы  мемлекеттік тілі, «кішігірім таудан» болашақта мұнар басына көз жетпейтін «биік тауға» айналатынынына сеніміміз мол. Мемлекеттік  тілді дамыту үшін ең бірінші оған деген қажеттілік тұғызу қажет.Өйткені мемлекетіміздің ұстанған саясаты-елімізде мекендейтін барлық халықтардың қазақ тілін үйренуіне жағдай жасау болып табылады.

 Осы мақсатта қазіргі күнде ересектер үшін қазақ тілінде оқуы, сол сияқты мемлекеттік тілді үйренуі үшін қазақ тілін үйрену орталықтары ашылып, әр түрлі бағдарламалар негізінде оқыту жүзеге асырылуда.

Ал еліміздің болашағы болып табылатын жас ұрпақтың өз намысын оятып, сана сезімін өзгертуі қажет.Сол себепті  бүгінгі күнде жас ұрпақтың  қазақ тілінде  оқуы, сол сияқты мемлекеттік тілді үйренуі үшін оқыту үрдісінде жаңа оқыту технологияларын қолданып, балалардың ауызекі тілде сөйлеу қабілеттерін дамытуда ұстаздар қауымы ерең еңбек етуде. Бұл жағдайда  жалғыз ұстаздардың күш салуы жеткіліксіз, оған бүкіл қоғамның елімізде тұратын әр азаматтың қолдауы қажет деп ойлаймын.

  Әрбір ата-ана өз баласының ұлттық сана-сезімі қалыптасқан, рухани дүниесі бай, елжанды азамат болуын қаласа келешек жас ұрпақты өз ана тілінде білім алуға жетілдіруі тиіс. Ана тілінде білім алған бала нағыз ұлтжанды, мемлекеттік  тіліге деген сүйіспеншілігі мол азамат болатыны белгілі.

Мен өз ойымды атақты ақын Қ.Мырзалиевтің өлең жолдарымен қорытындылағанды жөн көріп отырмын.

Дәулет деген –Ұғыңдар!                    Көсегесін тілімнің

Кеше болса, бүгін жоқ.                      Көтеремін ту қылып

Тілің болса – күнің бар,                     Ақын көзі жұмылмас,

Тіл болмаса – түгің жоқ!                   Жырдың көзі жұмылмай,

Тілсіз келген білімнің                        Елдің туы жығылмас,

Түбі нағыз киғылық.                          Тілдің туы жығылмай.