Технологическая карта урока
план-конспект урока (7 класс)

Башкының ажыл чорудулгазының сорулгазы

Өөредиглиг: Кылыг сөзүнүң болуушкун наклонениезининң  келир үезин шиңгээттирер, утказын тайылбырладыр;

Кижизидилгелиг: Төрээн черинге, бойдузунга камныг болгаш хандыкшылдыг болурунга кижизидер;

Сайзырадыр: Бижимел болгаш аас чугаага  кылыг сөзүнүң наклонениелери шын ажыглап, оларны аңгылап билиринге чаңчыктырар; боттарының бодалын илередип билирин чедип алыр.

Кичээлдиң хевири

Чаа тема тайылбыры.

Чедип алыр түӊнелдер

1.Эртем талазы-биле (дыл):  Кылыг сөзүнүң наклоениелерин билиндирип алыр.

2. Метопредметные (эртемнер талазы-биле чедип алыр түӊнелдер):логиктиг боданыышкынын аас болгаш бижимел чугаага  кылыг сөзүнүң наклонениелери шын ажыглап, оларны аңгылап билиринге чаңчыктырар.

3. Бот-хуузунда чедип алыр түӊнелдер: уругларны долгандыр турар бойдузунга, төрээн черинге хумагалыг,  ынак болурунга кижизидер.

Ажыглаар методтар, аргалар болгаш өөредилгениң хевири

1. Хайгаарал методу;

2. Беседа;

3.Башкыныӊ сөс методу;

4. Бөлүк болгаш бот-тускайлаң ажылдаары.

Дерилгези

1. Тыва дылдың 6 класс ному;

4. Карточкалар

Кол билиишкиннер

Келир үе

Кичээлдиң

кезектери

Башкының ажыл-чорудулгазы

Өөредир болгаш сайзырадыр кезектер. Мергежилгелер болгаш онаалгалар

Өөреникчиниң ажыл-чорудулгазы

Башкы биле өөреникчиниң харылзаа чорударының хевири

Чедип алыр чаӊчылдар, билиглер, мергежилдер

Хынаарының хевири

1

2

3

4

5

6

1) Өөредилге

ниң

хевиринге туружу (мотивация).

Иштики сагыш-сеткил талазы-биле өөреникчини кичээлге белеткээри.

Азы темаже уругларны хаара тудуп алыры.

-Экии, уруглар! Олуруп алыңар. Кичээливиске белен силер бе? Бөгүн кым бистиң кичээливиске келбээнил?  

Класстың болгаш өөреникчиниң кичээлге белеткелин хынааш, журнал аайы-биле өөреникчилерни демдеглээр.

Өөреникчи башкы-биле харылзааны тудар, башкы-биле мендилежир.

Кичээлге беленин кѳргүзер.

Айтырыг-харыы

1.Бот-тускайлаң чедип алыр түңнелдер.

Өөредилгеге хамаарылгазы эки болуру

2.Медереп билир түңнел.

Кандыг-даа чаа чүүлдү өөренип алыр деп сорулга тургустунуп келир.

3.Кылып чорудуп тургаш чедип алыр түңнел.

Боттары улаштыр ажылдаар деп сорулганы уруглар баш удур салып алыр.

Аас-биле ажыл.

2. Катаптаашкын

Ооң мурнунда өөренген чүүлдерин катаптавышаан, амгы билиг-биле харылзаштырып, оларны чаа билигге ажыглаары.

-Эрткен кичээлде кандыг тема өөренген бис, уруглар?

Болуушкун наклонениезиниң амгы үези каш хевирлиг болган ийик? Ол кандыг хевирлерил?

Самбырада бердинген домактарны номчааш, үезин тодарадыр.

Эрткен кичээлде өөренген чүүлдерни шупту сактып чугаалаар.

Башкы бүдүн класс-биле ажылдаар, өөреникчилер башкының айтырыгларынга харыы бээр болгаш чаа теманы кичээнгейлиг дыңнаар.

3.Чаа теманың тайылбыры

Чаа өөренир теманы боттары тодарадыптарынга идигни бээр.  

Мергежилге 242 (аас-биле) кылыр.

Теманы бижип алыңар, уруглар!

Ном-биле ажыл:

1. Дүрүмну кичээнгейлиг номчунар! (Ыыткыр болгаш тода номчуур)
2. Номчаан дүрүмүвүстен билип алган чүүлдеривисти катаптаалыңар.
3. Экранда бердинген таблицаны кичээнгейлиг көөр, башкының тайылбырын дыңнаар.

Мергежилгеде бердинген кылыг сөстери кандыг үеде болуп турарынын тодарадырын оралдажыр.

Башкының тайылбырын кичээнгейлиг дыңнаар.

Дүрүмнү номчааш, чижектерни сайгарар.  

1. Медереп билир түңнели: (познавательный) кандыг-ла бир чаа чүүлдү билип алыр деп сорулга тургустунуп кээри.

2. Кылып чорудуп тура, чедип алыр түңнели: (регулятивный) бот-боттарының канчалдыр  ажылдаарын баш удур боданып алыр.

3. Харылзажылга талазы-биле түңнели: (коммуникативный) бөлүү-биле ажылдап, бодалдар солчуру, кады ажылдап турар эштериниң илередип турар бодалынга каттыжып азы чөшпээрешпейн турарын бадыткап, үнелел бээри.

Аас-биле ажыл.

4. Быжыглаашкынга онаалгалар

1. Самбырага ажыл

1. Словарьлыг диктант.

Келгелек, номчуур, өөренир, өөренгелек (Морфемниг сайгарылгазын кылыр).

Мергежилге 245. (аас-биле)

2. Синтаксистиг сайгарылга

Кижи бодунуң төрээн черин камнаар.

2. Чурук-биле ажыл (презентация)

Чогаадыг “Чуртувусту камнаалыңар”

Сөс-домаан сайзырадып, кол билиглерни шиңгээдип алыр.

Презентацияда чурукту көргеш, ооң онаалгаларын күүседир.

Бижимел болгаш аас-биле ажылдаар.

5. Түӊнел (рефлекция)

Беседа болгаш айтырыглар:

- Бөгүн кандыг тема өөрендивис, уруглар?

- Чуну билип алдыңар, уруглар?

Бөгүнгү теманы кайы хире билип алганывысты хынаарда, дараазында айтырыгларга харыылаптаалыңар:

- Болуушкун наклонениези дээрге…

- Болуушкун наклонениезиниң келир үезиниң тургустунар аргалары…

- Болуушкун наклонениезиң келир үези домакка…

- Болуушкун наклонениезиниң келир үезиниң кожумаан канчаан шыяр…

Онаалгага: Мергежилге 246, 247.

Бодунуң туружун бадыткап тургаш, тайылбырлап чугаалаары.

Онаалганы бижип алыр.

Шупту ажылдаар

Медереп-билип тургаш чедип алыр түңнелдер. Эштериниң харыызын дыӊнап тургаш, бодунуң билииниң чедер четпестерин тодарадыр. Таарыштырар түңнел. Бергедээшкиннерни тодарадып, частырыгларын эдип, бодунуң ажылынга үнелел бээр.