Распрацоўка ўрока па тэме "Правапіс прыметнікаў з суфіксам -ск-"

Урок па тэме : “Правапіс прыметнікаў з суфіксам –ск-“

Мэты: дапамагчы вучням засвоіць правілы вымаўлення і напісання адносных прыметнікаў, утвораных пры дапамозе суфікса-ск-, удасканальваць уменні ўстанаўліваць разрад прыметніка, утваральную аснову, канцавы зычны, тлумачыць умовы напісання суфікса-ск-, ужываць адносныя прыметнікі ў вусным і пісьмовым маўленні, стварыць умовы для развіцця назіральнасці, творчага ўяўлення, удасканалення ўмення свабодна выказваць свае думкі і абгрунтоўваць свой выбар; пашыраць слоўнікавы запас вучняў, спрыяць фарміраванню пачуцця прыгажосці роднага слова.

Тып урока: вывучэнне новага матэрыялу

Абсталяванне: карткі з заданнямі для групавой работы, камплект слайдаў па тэме, Беларуская мова: падруч. для 5 кл.агульнаадукац. шк. з бел. мовай навучання/ В.П.Красней, Я.М.Лаўрэль.-Мн., 2003.

Формы работы: работа ў групах, франтальнае апытванне, індывідуальныя заданні.

Ход урока:

Эпіграф:

Якая асалода- жыць,

Знаць вартасць кожнае хвіліны,

Тым, што адкрыта, даражыць,

І адкрываць за дзівам дзіва.

В.Вітка

1.Уступнае слова настаўніка.

Сённяшні наш урок мне б хацелася пачаць словамі В.Віткі.Як вы лічыце, з якой мэтай яны абраны эпіграфам да нашага сённяшняга ўрока?

Сапраўды, кожны чалавек павінен даражыць самым дарагім,  што ў яго ёсць, а гэта, безумоўна, Жыццё.  Але пражыць яго варта, напаўняючы глыбокім сэнсам існавання кожную гадзіну, хвіліну. І, безумоўна, адкрываючы для сябе штосьці новае: новае ў прыродзе, у людзях, у кнігах, на ўроках. Тады пра вас можна будзе сказаць радкамі  верша А.Вярцінскага “Жыццё даецца, каб жыццё тварыць”: “Жыццё даецца, каб жыццё тварыць,Не марнаваць, не нішчыць, не бурыць, - Тварыць.”

2 .Паведамленне тэмы і мэты ўрока.

На сённяшнім уроку мы з вамі будзем, безумоўна, адкрываць “за дзівам дзіва” па тэме “Правапіс прыметнікаў з суфіксам –ск-“.  І дапамагаць нам будуць вучні- мовазнаўцы, знатакі слова, карэктары, якія прысутнічаюць у кожнай з 3 груп. Менавіта дзякуючы вашым ведам і адказам мы зможам многае спасцігнуць на ўроку. Як вы думаеце, зыходзячы з тэмы ўрока, чаму мы павінны навучыцца, чым авалодаць?

Задачы   ўрока:

1.Умець утвараць прыметнікі  з суфіксам –ск-

2. Умець запісваць прыметнікі  згодна з арфаграфічнымі нормамі беларускай мовы

3. Умець  аналізаваць моўныя з’явы

3. Этап падрыхтоўкі вучняў да актыўнага і ўсвядомленага засваення ведаў.

Дзеля таго, каб падарожжа па старонках мудрасці  было паспяховым, давайце ўзгадаем , што вам вядома пра прыметнік і яго разрады. Абапіраючыся на веды, атрыманыя на папярэдніх уроках, паспрабуем запоўніць дадзеную схему.

Праверка:

Абапіраючыся на веды  , атрыманыя на папярэдніх уроках, выканайце наступнае заданне.

1.Знайдзіце ў радку чацвёртае “ лішняе” словазлучэнне, абгрунтуйце сваю думку.

1 група. Вузкі калідор, летні дзень, нарачанскі край, пясчаная дарога.

2 група.Гарачы дзень, залаты пярсцёнак, салодкі мёд, добры вучань.

3 група. Лісіная нара, сестрына хата, курыны грэбень, курыны почырк.

4. Засваенне новых ведаў і спосабаў дзейнасці.

Такім чынам, мы з вамі прыгадалі разрады прыметнікаў. Пры дапамозе суфікса –ск- утвараюцца адносныя і зрэдку прыналежныя прыметнікі.

(Выкарыстоўваюцца схемы па тэме “Правапіс прыметнікаў з суфіксам –ск . ( Апорную схему занатаваць у сшытак)

Заданне для мовазнаўцаў. Як вядома, мовазнаўцы фармулююць правілы граматыкі, арфаграфіі, пунктуацыі, якімі мы авалодваем на ўроках мовы. Я сёння вам прапаную самім пабыць у ролі такіх даведчаных людзей і на аснове табліцы сфармуляваць правіла пра ўтварэнне прыметнікаў з суфіксам –ск-. Зараз   кожнай з груп прапануецца  дадзеная  схема ўтварэння прыметніка з суфіксам –ск-.

1 група

(Выступленне мовазнаўцаў 1 групы)

-Зараз паглядзім, у якой з груп больш знатакоў слова- вучняў,якія не толькі дасканала валодаюць правілам, але і могуць яго выкарыстаць на прыкладах слоў. Безумоўна, знатакі слова- людзі дасведчаныя, таму без цяжкасцей справяцца з наступным заданнем.

Заданне 1.

Утварыце  ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,  запішыце

іх ,растлумачце  правапіс.

Флот, мастак, гігант, юнак, шавец, дэпутат, Брэст, купец, рыбак,настаўнік.

Адказы:  флоцкі, мастацкі, гіганцкі, юнацкі, шавецкі, дэпутацкі, брэсцкі, купецкі, рыбацкі, настаўніцкі.

2 група

Заданне 2.

Утварыце  ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,

запішыце іх ,растлумачце  правапіс.

Беларус, Палессе, сусед, Мінск, Адэса, Ваўкавыск, Вілюнюс.

Адказы: беларускі, палескі, мінскі, адэскі, ваўкавыскі, вільнюскі.

3 група

Заданне 3

Утварыце  ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,

запішыце іх ,растлумачце  правапіс.

Француз, Добруш, латыш, кіргіз, узбек,таджык,Парыж,Белавежа.

Адказы: французскі, добрушскі, латышскі, кіргізскі, узбекскі, таджыкскі, парыжскі, белавежскі.

Фізкультхвілінка.

1. Звярніце ўвагу на словы- выключэнні.

Словы- выключэнні

Волга- волжскі                          калмык- калмыцкі

Рыга- рыжскі                              турак- турэцкі

Чэхія- чэшскі                               славак- славацкі

5. Замацаванне ведаў, уменняў і навыкаў.

Давайце паспрабуем узгадаць, якія крокі мы павінны ажыццявіць, каб правільна напісаць прыметнік з суфіксам –ск-

Складанне алгарытму

1.Вызначыць, ад якога назоўніка ўтвораны прыметнік.

2.Выдзеліць графічна аснову назоўніка, якая заканчваецца на зычны.

3.Узгадаць схему ўтварэння прыметніка з суфіксам –ск-, выкарыстаць яе ў адносінах да вашага слова.

1. Зараз у кожнай з груп мы вызначым самага дасведчанага карэктара, чалавека,  які граматна выпраўляе памылкі ў словах, умее іх растлумачыць.

Карэктар

1.Знайдзіце і выпішыце прыметнікі з дапушчанымі памылкамі, выпраўце памылкі. Абгрунтуйце сваю думку.

Беларускі, сусецкі, нясвішскі, мастацкі, сакавітскі, турыстскі, салдацкі.

Адказы: беларускі, суседскі, нясвіжскі,  мастацкі, сакавіцкі, турысцкі, салдацкі.

2.Казахскі, таджыцкі, паляшукскі, фашытскі, адвакацкі, ткачскі, баранавіцкі.

Адказы: казахскі, таджыкскі,  паляшуцкі, фашысцкі, адвакацкі, ткацкі, баранавіцкі.

3.Слуцкі, студэнтскі, смалявічскі, казакскі, палесскі, кравецкі, гарацкі.

Адказы: слуцкі, студэнцкі, смалявіцкі, казацкі, палескі, кравецкі, гарадскі.

‘

6.Рэфлексія.

Ліст самаадчування

Прозвішча________________________________________

(пастаўце бал ад 1 да 10)

1.Ці справіліся вы з задачамі ўрока?_____________________________________________________________________________________________________________________2.Ці спадабалася вам сёння працаваць на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________

3.Які настрой быў у вас на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________

7 .Дамашняе заданне

П.46, практ.338 ( 1 група 1-6 сказы), 339 ( 2 , 3 групы 1-6 сказы)

Правапіс прыметнікаў з суфіксам –ск-

( урок па беларускай мове

у 6 класе)

Распрацавала  настаўніца

ДУА “Гімназія № 10 г.Мінска”

Раманькова Ю.М.

Заданні для груп

1.Знайдзіце ў радку чацвёртае “ лішняе” словазлучэнне, абгрунтуйце сваю думку.

1 група. Вузкі калідор, летні дзень, нарачанскі край, пясчаная дарога.

2 група.Гарачы дзень, залаты пярсцёнак, салодкі мёд, добры вучань.

3 група. Лісіная нара, сестрына хата, курыны грэбень, курыны почырк.

Мовазнаўцы

1 група

Знатакі мовы. Заданне   1

Утварыце  ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,  запішыце

 іх ,растлумачце  правапіс.

Флот, мастак, гігант, юнак, шавец, дэпутат, Брэст, купец, рыбак,настаўнік.

Мовазнаўцы

2 група

Знатакі мовы .  Заданне  2

Утварыце  ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,  

запішыце іх ,растлумачце  правапіс.

Беларус, Палессе, сусед, Мінск, Адэса, Ваўкавыск, Вілюнюс.

Мовазнаўцы

3 група

Знатакі мовы. Заданне 3

Утварыце  ад назоўнікаў прыметнікі з суфіксам –ск-,

 запішыце іх ,растлумачце  правапіс.

Француз, Добруш, латыш, кіргіз, узбек,таджык,Парыж, Белавежа.

Карэктары  1 групы

Знайдзіце і выпішыце прыметнікі з дапушчанымі памылкамі, выпраўце памылкі. Абгрунтуйце сваю думку.

1.Беларускі, сусецкі, нясвішскі, мастацкі, сакавітскі, турыстскі, салдацкі.

Карэктары  2 групы

2.Казахскі, таджыцкі, паляшукскі, фашытскі, адвакацкі, ткачскі, баранавіцкі.

Карэктары  3  групы

3.Слуцкі, студэнтскі, смалявічскі, казакскі, палесскі, кравецкі, гарацкі.

                                             Ліст самаадчування

Прозвішча________________________________________

                           (пастаўце бал ад 1 да 10)

1.Ці справіліся вы з задачамі ўрока?_____________________________________________________________________________________________________________________2.Ці спадабалася вам сёння працаваць на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________

3.Які настрой быў у вас на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________________

Ліст самаадчування

Прозвішча________________________________________

                           (пастаўце бал ад 1 да 10)

1.Ці справіліся вы з задачамі ўрока?_____________________________________________________________________________________________________________________2.Ці спадабалася вам сёння працаваць на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________

3.Які настрой быў у вас на ўроку?_____________________________________________________________________________________________________________________