Стихи для детей младшего школьного возраста

Р.Арсланова

С.Гайнуллина

Сәяхәтче

Путешественник

2014 ел

Стихи Рахимы Минвалиевны Арслановой в

переводе  Сурайи Гайнуллиной, переводчицы из Америки

Рәхимә     Арсланова  шигырьләре

Сурайя Гайнуллина   тәрҗемәсе.

 В книге представлены стихи для детей  Рахимы Минвалиевны Арслановой на татарском языке и их переводы на русский язык , которые сделала Сурайя Меликовна Гайнуллина.  Книга предназначена детям младшего школьного возраста, а также всем, кому  интересна литература для детей. Книга может оказаться полезной изучающим татарский язык.                  

  Дорогой юный читатель, в твоих руках небольшая,  скромная книжка стихов, изданная на двух языках. Автор татарских стихов Рахима Минвалиевна Арсланова, директор муниципального бюджетного общеобразовательного учреждения ”Гимназия  N 20” Советского района г. Казани РТ, обладатель гранта “Наш лучший учитель”, 2011 год, победитель республиканского этапа Всероссийского конкурса “За нравственный подвиг учителя” в номинации “Издательский проект”, учитель высшей квалификационной категории. Родилась она в селе  Державино Лаишевского района  Республики Татарстан.

     Детские писатели - немножко волшебники:  oни  могут хорошо понимать, какие мысли и желания волнуют твою душу, какие у тебя мечты От них трудно что-нибудь скрыть. Вот и у автора  этой книжки есть волшебная палочка. Иначе как бы она узнала, почему Дед Мороз заболел, и о чем говорят буквы в тетрадке. Она у слов видит крылья и знает вкус слова. Все это она рассказывает в стихотворных строчках и выпускает их в свет. Таким образом,  она помогает тебе расти благодарным, старательным, отзывчивым, одним словом, становиться настоящим Человеком. Здесь есть еще одна тайна - Рахима Арсланова знает, где журчит “ Источник вдохновения” ( каждый год она организует конкурс поэтов с таким  названием). У нее самой в душе этот неиссякаемый источник  журчит.  

  В книге представлены переводы на русский язык, которые сделала Сурайя Гайнуллина, переводчица, знакомящая русских читателей с татарской поэзией, и детской, и взрослой. У нее это седьмая книга переводов стихов.   

 Надеемся, Сурайя Гайнуллина будет продолжать знакомить русскоязычных читателей разных возрастов  как с татарской, так и с английской поэзией.

                                    Йолдыз Шарапова, детская поэтесса,

                                          Лауреат литературной премии им. Алиша, 

                                            Заслуженный деятель искусств Татарстана.

Сурайя Меликовна Гайнуллина, по профессии биофизик, выпускница МГУ, кандидат биологических наук. Много лет проработала в Институте теоретической и экспериментальной биофизики - ИТЭБ РАН, в Пущино, где занималась исследованием межклеточных контактов в нормальных и раковых человеческих тканях, затем на отделении биофизики и физиологии в государственном университете штата Нью Йорк, Стони Брук, США, где участвовала в исследованиях контактов между человеческими стволовыми клетками в культуре.  Ныне живет в Нью Йорке. Всегда любила поэзию и в настоящее время увлекается художественными переводами с татарского и английского языков, уверена, что поэзия расширяет и укрепляет межличностные и межнациональные контакты. 

Нәрсә соң ул фитнес?

Шәһәрдәге дустым белән

Без  еш аралашабыз.

SMS һәм почта аша

Хатлар да язышабыз.

    Бер хатында: “Мәктәптән соң

Фитнеска йөрим”,- дигән.

Фитнес? Нәрсә  булыр икән?

Шәһәргә каян килгән?

Шул турыда  кызыксынып,

Сорау бирдем абыйга.

Һәм ул миңа  җайлап кына,

Тотынды аңлатырга.

-Безнең авылда да бар,ди

Фитнес дигән ул сәер.

 Әйдә чыгыйк урамга, ди,

Аңлатырмын мин хәзер.

Тот кулыңа ике чиләк

Тутыр,ди мөлдерәтеп,

Шул чиләкләрне күтәреп,

Әбигә,ди, кил илтеп.

Ә аннан соң көрәк алып,

Бакчаны,ди,казып чык.

Көн дә шуларны эшләсәң,

Мускулларың булыр нык.

-Шулкадәр күп эшли микән

Минем дустым шәһәрдә?

-Юк,ул махсус шөгыльләнә,

Җайланган бер бүлмәдә.

Акча түләп, спорт белән

Шөгыльләнәләр  фитнеста,

Тик  авылда   мускулларны

Ныгытып була бушка.

Что ж такое фитнес?

С городским моим дружком

Письма мы друг другу шлем, 

SMS-ки, без сомненья,

Помогают нам в общеньи.

Вот однажды пишет он,

Фитнесом, мол, увлечен.

Фитнес? Что  это такое?

Что за слово городское.

Я впервые услыхал,

Брата старшего позвал.

Знает брат про все на свете,

Обстоятельно ответил.

- И в деревне  фитнес есть,

Не диковинка он здесь.

Выйдем мы во двор  с тобою,

Фитнес я тебе открою. 

Ведра ты бери, давай,

До краев их наполняй,

А теперь неси к бабуле

Да смотри, чтоб не плеснули.

И лопата тебя ждет,

Ты вскопай весь огород. 

Если каждый день трудиться,

Смогут мускулы развиться.

-Этих дел обширный круг,

 Должен выполнять мой друг?

- Нет, он мышцы укрепляет,

 Тем, что фитнес посещает.

Чтобы в зал такой ходить,

Надо деньги заплатить.

А в деревне, всем понятно,

Мышцы развивай бесплатно.

Сәяхәтче

Көн дә әллә ничә тапкыр

Урап чыгам Җир шарын,

Ә аннан соң үз өемә

Әйләнеп кайтам тагын.

Океан һәм диңгезләрне

Җиңел генә кичәм мин,

Шәһәрдән шәһәргә күчеп,

Бар дөньяны гизәм мин...

Әллә инде ышанмыйсыз,

Әллә ялганчы дисез,

Юк-юк, сез бит алдымдагы

Глобусны күрмисез!

Глобусны әйләндереп,

Көн дә урыйм җир шарын,

Ә үскәч,ерак галәмгә

 Очармын әле тагын.

Путешественник

          Каждый день и не однажды

Облетаю шар земной,

            А потом, как путник каждый,

Возвращаюсь я домой. 

И моря, и океаны

            Так легко мне переплыть,

      Города, чужие страны

      Довелось исколесить. 

Вы поверить не хотите,

   Скажете, вот, врун какой.

     Вы на глобус посмотрите,

  Это он - помощник мой.

   Землю с ним я облетаю -

  Просто глобус я кручу,

    Подрасту и  непременно,

     В дальний космос полечу.

Дәфтәрдәге  хәлләр

Матур язу дәфтәрендә

Бервакыт купкан гауга.

Хәрефләр тавыш чыгарган,

Ачуланып Айнурга.

-Башка чыдар хәл юк,- диеп,

Сүзне башлаган,ди,”А”

-Мине бит” Н” белән бутап,

Укый укытучы апа.

-Сез  миңа күз төшерегез,-

Дип зарланган язма “р”(эр)

Әллә” п” мин,әллә “к”(ка) мы,

Мине кем танып белер?

Бер-бер артлы бар хәрефләр

Моң-зарларын түккәннәр.

Айнурның дәфтәрен ташлап,

Кайтмыйбыз, дип, киткәннәр...

    Ә Айнур дәфтәрен ачса,

    Шаккаткан,ди,берни юк:

      Ап-ак,ди, дәфтәр битләре,

                          Бөтенләй язмаган күк.

Кинәт шунда колагына

Бер тавыш ишетелгән.

    Тыныш билгесе - дәү нокта

Түзмәгән,телгә килгән.

     -Дәфтәреңдә ямьсез итеп,

Котсыз итеп язгансың.

Хәзер менә күрәсеңме,

  Хәрефләрсез калгансың.

                                Айнур ноктага ялынган:

                                         -Тап,зинһар,хәрефләрне!

Нәрсә әйтер  укытучым,

Күрсә минем дәфтәрне?

Кызганган  нокта малайны,

Хәрефләрне чакырган.

Айнур аларның          һәрберсен,

Төзәтеп язып куйган.

Хәзер Айнурның дәфтәрен

Үрнәк итеп куялар.

Хәрефләре сәйләннәрдәй

Тезелешеп торалар.

События в тетрадке

Вдруг в тетрадь с чистописаньем

Шум ворвался, все кричат,

Буквы все, с негодованьем,

Про Айнура говорят.

Наше кончилось терпенье,-

Стала буква “А” кричать,-

Ведь учитель , без сомненья,

Мог за “Н” меня принять.

И на помощь призывая,

Буква “Р” взялась рыдать,-

То ли “П”, а то ли “К” я,

Кто сумеет разгадать?

Друг за другом выступая,

Плачут буквы все подряд,

“Мы тетрадку покидаем,

Не вернемся!”- говорят.

Вот Айнур раскрыл тетрадку,

Пораженный замолчал:

Все листы чисты и гладки,

Будто здесь он не писал.

Из последнего листочка

Вдруг он голос услыхал.

То была большая точка,

Знак, не выдержав, сказал:

- Портил всю  свою тетрадку,

Не старался ты писать,

От такой судьбы несладкой,

Буквам всем пришлось сбежать.

-Буквы все мои найдите!

Точку стал Айнур просить,-

Что мне скажет мой учитель,

Как смогу я объяснить?-

Мальчику, поверив, точка,

Буквы позвала назад.

Разместил он на листочках,

Аккуратно, все подряд,

С той поры его тетрадка,

Лишь пример для всех ребят.

В ней красиво по порядку,

Буквы гордые  стоят.

                    Кыш бабай  ник чирләгән?

Нәкъ  кышның  уртасында

Кыш бабай чирләп киткән,

Кар кызы куркуга калган,

Нишләргә белми икән.

Кинәт кенә карлар эреп,

Тама башлаган тамчы.

                                        Кош-кортлар да шатланышып,

Яз  җырын җырламакчы..

Бу үзгәрешләрне күреп,

Кар кызы бик борчылган,

Кыш бабайны дәваларга

Табибларны чакырган.

Бер-бер артлы чиратлашып,

Килгәннәр,ди биш табиб:

-Чирен генә Кыш бабайның

Булмый, диләр,- бит табып.

                                      Чирем юк,-дигән Кыш бабай

                                       Үпкәм бар балаларга,

                                      Компьютер белән мавыгып,

                                      Чыкмыйлар урамнарга.

                                      Компьютердагы  уеннар

                                      Кадерлерәк аларга.”

-Белдегезме, Кыш бабайның

Нидән чирләп киткәнен,

Урамда, балалар, сезне

Шома боз,тау   көткәнен.

Чыгыгыз сез, рәхәтләнеп,

Саф һавада уйнарга,

Кечкенәдән чыныгырга

Кирәк   һәрбер  балага.

Сезгә карап, Кыш бабайның

Кәефе күтәрелер,

Яңа елда, бүләк тотып,

Гел яныгызга килер.

Почему заболел Дед Мороз?

        У зимы на полдороге

Дед Мороз вдруг стал хворать,

И Снегурочка в тревоге,

Что не знает предпринять.

         Таять начали снежинки

И звенит капель в окне,

Птички, червячки, личинки,

Приготовились к весне

От таких  вот  изменений

И Снегурочке грустней,

Вот для дедова леченья

Она вызвала врачей.

На консилиум серьезный

Их явилось целых пять,

Но причину хвори грозной

Не смогли они понять.

      -Не болезнь меня, изводит,-

 Дед печально говорит.

Ребятня гулять не ходит,

За компьютером сидит.

А компьютер с неких пор

Им дороже снежных гор.

         Дети, ясно, в чем тут дело,

         Дед зачем  печальным стал:

         Мир, украсив снегом  белым,

         Он напрасно всех вас ждал.

 Выходите, наслаждайтесь

Чистым воздухом, зимой,

С детства все вы закаляйтесь,

Это должен знать любой.

Дед Мороз лишь вас увидит

Сразу станет веселей,

В Новый год он не обидит,

Будет он еще щедрей.

Тылсымлы тимер.

Тегәргә өйрәним диеп,

Алуым булды энә,

Кинәт ул төшеп югалды,

Табып булмый һич кенә.

Күзлек кигән әбиемне,

Чакырдым мин ярдәмгә,

Икәүләп таба алмыйбыз,

Инде ни хәл итәргә?

Безнең борчылганны күреп,

Килеп җитте бабай да:

-Күзләрем начар күрсә дә,

Эзләп карыйм алай да.

Бүлмә буйлап өчәүләшеп,

Йөрибез без мүкәләп,

Энә генә һич табылмый,

Эзләсәк тә бергәләп.

Шулчак футбол уеныннан

Абыем кайтып керде,

Хәлләребезгә төшенгәч,

-Сез борчылмагыз! -диде.

Чалбарының кесәсеннән

Тартып чыгарды нидер:

-Энәгезне бер минутта

Табар, диде, бу тимер.

Күп тә үтмәде, абыем

Кулын өскә күтәрде,

Барыбыз да шул тимергә

Ябышкан энә күрде.

Тимер гади түгел икән-

Магнит, диеп атала.

Югалган энә,шөрепне

Ул бик тиз таба ала.

Волшебное железо

   Шить учиться я решила

В руки я взяла иглу,

           Та ж меж пальцев проскочила, 

       Скрылась где-то на полу.

                                     Знаю, бабушка поможет,

                                    Ведь в очках - решила я,

                                    Но вдвоем найти не можем.

                                    Что  же делать нам, друзья?

                                                Подключился дед отважно,

    Нам решил он помогать:

               - Хоть глаза  глядят неважно ,

Я попробую искать.

         Вместе мы иглу искали,

             То в наклонку, то ползком,

Но ее не увидали,

               Хоть старались все втроем.

                      Тут в футбол свой наигравшись,

                  Старший брат в дверях стоит,

         О беде  узнав о нашей:

                - Не волнуйтесь, - говорит.

                  Вот в карманы брюк залез он

             Что-то быстро там достал:

     - Это умное железо

             Вам иглу найдет, - сказал.

               А потом через мгновенье, 

         И минута не прошла,

                   Видим все мы с удивленьем:

          На железке той - игла.

                                        Та железка не простая,

                                        Называется магнит,

                                        И иголка никакая

                                        Перед ним не устоит.

Дүрт җайдак

           Табигатьнең дүрт җайдагы,

Белеп үз вакытларнын,

Урап чыгалар дөньяны

Җигеп  гаярь  атларын.

1 нче җайдак

Ак бураннарга төренеп,

Энҗе карлар уйнатып,

Ашкынып килде Суык кыш

Урман,кырлар буйлатып.

Ап-ак булды бөтен дөнья

Ак тунын киде урман,

Елгаларны боз каплады,

Агачларга бәс кунган.

Чана шуа  бала-чага,

Курыкмыйлар суыктан,

Шүрләми карабүрек тә

Кырыс һәм салкын кыштан.

Четыре всадника

Свое время точно зная,

    Друг за другом, чередой,

Все сезоны возникают,

      Конь у каждого есть свой.

1-ый всадник

Бело - снежный конь ворвался

С ним и холод - спутник зим,

Жемчуг снежный рассыпался,

То зима играла с ним.

В шубу белую оделся

Лес, а также мир кругом.

Иней на ветвях уселся,

Речки все покрылись льдом.

С гор на санках дети мчатся,

Ведь зима для них - игра,

И морозов не боятся

Ни снегирь, ни детвора.

2 нче җайдак

Алмачуар атында,

Сәлам алып кошлардан,

Килеп җитә  март аенда

Язбикә ераклардан.

 Кояш дусты нурлар сибеп,

Эретә  кар-бозларны,

Колач җәеп каршы ала

Ул канатлы дусларны.

Кышкы йокыдан уяна,

Урманнар һәм тургайлар,

Яз җырына кушылылар,

Сыерчыклар,тургайлар.

Чәчәкләр кояшка карап,

Калкыталар башларын,

Сәлам биреп Язбикәгә
Күтәрәләр таҗларын.

2-ой всадник

Лошадь у весны-царицы

Хороша, как и седок.

С ней привет прислали птицы,

Скоро их визитов срок.

Солнце-друг, слепя лучами,

Растопило горы льдов,

Чтобы теплыми руками

Встретить первых летунов.

Так прекрасно пробужденье

Рек изгибов и лесов,

Мы вот-вот  услышим пенье

Жаворонков и скворцов.

Головы свои подняли

К солнцу все цветы лугов

И царице показали

Венчики своих цветков.

3 нче җайдак

Җылы,назлы җилләр белән,

Яшел атка атланып,

Иньдә килә Җәйсылу

Кошлар сайрый шатланып.

Яшеллек иңә дөньяга,

Матурлана киң  алан,

Көязләнеп, иңнәренә

Яшел шәл яба  урман.

Җиләк-җимешләр өлгерә,

Чикләвекләр-гөмбәләр,

Болындагы күбәләкләр

Чәчәккә күмеләләр.

Үрдәк-казлар тезелешеп,

Су буена киләләр,

Балалар да суга чумып,

Рәхәтләнеп  йөзәләр.

3-й всадник

С ветром нежным, но и жарким

Вся в зеленое одета,

На коне зеленом ярком,

Скачет к нам красотка-Лето.

Зелень мир весь пропитала,

Пышным стал широкий луг,

Под зеленым покрывалом

Лес и все поля вокруг.

Грибы-ягоды все зреют,

И орехи есть в лесах,

Бабочки  в восторге  реют

И купаются в цветах.

Ровно, словно строчки в книжке,

Гуси-утки пить идут,

В речке теплой ребятишки

С наслаждением плывут.

4 нче җайдак.

Кызгылт-сары төскә манып,

Урман һәм болыннарны,

Килеп җитте  Көзбай агай,

Куркытып кош-кортларны.

Коеп агач яфракларын,

Бер моңайды, бер көлде,

Мул уңышына куанып,

Кыр-басуларда йөрде.

Вак яңгырлар сибәләде,

Ялангач калды кырлар,

Җылы якларга очтылар,

Салкыннан куркып кошлар

            4-ый всадник

В желтый, в красный цвет знакомый,

Осень красит все кругом,

Стаи птиц и насекомых

Распугала злым дождем.

Листья все вокруг срывает -

Смех с печалью пополам,

Рада очень урожаю,                

И гуляет по полям.

Мелким дождиком все моет,

Грусть при этом не тая, 

Улетают дружным строем

Птицы в теплые края.

СҮЗЛӘР.

Туры сүзнең – кыегы бар,

Дөрес сүзнең – ялганы,

Каты сүзнең – йомшагы бар,

Яхшы сүзнең – яманы.

Тозсыз сүзләр дә булгалый,

Уйлабрак сөйләмәсәң.

Гел телсез дә калып була,-

Бөтенләй сөйләшмәсәң.

Ни әйтәсе булсаң да,

Бер сөйлә, ике уйлап,

Артык сөйләгәннәрнең дә

Сүзе  хаталы була.

Тәмле, татлы, матур сүзләр –

Җаннарыбызга рәхәт.

Авыр, яман, гайбәт сүзләр –

Күңелләргә  җәрәхәт

Слова

У правды есть - кривда, у истины -   ложь.

Есть мягкое слово - и жесткое сплошь.

Есть радость у всех - от доброго слова,               

Горечь - от злобного слова лихого. 

Слова иногда могут пресными быть,

Коль будешь, не думая ты говорить.

Но можно похожим стать на немого,

Если не молвить со всеми ни слова.

Чтоб в речи твоей вовсе не было лжи,

Два раза подумай,  один раз скажи.

А если будешь болтать ты  помногу,

Слову пустому откроешь дорогу.

Нам добрая, мудрая, сладкая речь

Пусть душу любую поможет сберечь.

Слово тяжелое, лживое, злое

Рану внести может в сердце любое.

Чыныгам

Көн дә иртән тору белән

Урыннарымны җыям,

Аннан, физарядка ясап,

Тәнгә салкын су коям.

Шулай чыныгып үссәм,

Беркайчан да авырмам,

Дәрестәге дәресләрне

Бер сәбәпсез калдырмам.

Сау-сәламәт булсам гына

Укырмын мин “биш”легә,

“ Ике”ле һәи “ өч”ле алып,

Каласым юк көлкегә.

Закаляюсь

Каждый день свой начинаю

Физзарядкой - важным делом

И бесстрашно обливаю

Я водой холодной тело.

Для того я закаляюсь:

Путь болезням закрываю,

В школе очень я стараюсь,

И ни дня не пропускаю.

Укреплять здоровье, волю

Мне закалка помогaет,

Лишь на “пять” учусь я  в школе,

“Двоек”, ”троек” не бывает.

Миңа да дус кирәк.

 Күпме сорыйм әниемнән

-Алыйк,- диеп бер көчек,

   Юк, димәде, ул  бер көнне

 Алып кайткан  уенчык...

    Бик бәләкәй, йомшак үзе,

  Борыны бар, койрыгы...

                          Муенындагы төймәгә

                           Баскач, өрә дә тагы.

  Тик  көчек  уенчык кына,

     Шатланмый, сыйпасаң  да,

                          Урыныннан да кузгалмый

                          Уйнарга  уйласаң  да.

     Күзләре дә һаман моңсу,

Төбәлгән бер ноктага,

         Чын көчек кирәк шул миңа

    Рәхәтләнеп уйнарга. 

 И мне нужен друг

Давно прошу у мамы я,

Чтоб мне щенка купила, 

А мама, “нет” не говоря,

Игрушку подарила.

Мала и мягкая она,

Нос есть и хвостик тоже,

На шее кнопочка одна:

Нажмешь, и лаять сможет.

Но ведь игрушечный щенок,

Не рад он, если гладишь.

Сидеть в углу он только мог,

Играть же не заставишь.

В глазах его всегда печаль,

В одну он смотрит точку,

 Ну почему купить  вам жаль

Живого мне щеночка.

ӘБИЕМНЕҢ  САНДЫГЫ.

Өебезнең почмагында

Күптән тора бер сандык.

-Эчендә ниләр бар? – диеп,

Әбиемнән сорадык.

Әбием елмаеп кына

Сандык янына килде,

Анда булган әйберләрнең

Серләрен сөйләп бирде:

"Минем өчен иң кадерле,

Иң затлы – туй күлмәге,

Бик яратып кидем аны –

Бабагызның бүләге.

Балаитәкле күлмәкләр,

Челтәрле ашъяулыклар,

Чигелгән калфак, сөлгеләр

Һәм бизәкле яулыклар.

Минем өчен бу әйберләр –

Барысы да зур байлык.

Яшьлегемнең үзен гүя,

Эчендә саклый сандык.

Бабушкин  сундук

Сундучок  давно хранили

В нашем доме, в уголке.

Мы у бабушки  спросили:

Что есть в этом сундуке?

Бабушка таить не стала,

И с улыбкой на  губах, 

Нам подробно рассказала

О хранившихся вещах.

“ Мое свадебное платье,

Мне его дороже нет,

      Как любила надевать я -

            К свадьбе подарил ваш дед.

         Платья длинные с воланом,

               Скатерть в нежных кружевах,

          Там калфак; узор на тканых

      Полотенцах, на платках.

        Дороги мне вещи эти,

Но от вас не утаю,

           Сундучок один на свете

              Помнит молодость мою”

Кем котлар?

Минем туган көнем тиздән,

Әнинеке дә була,

Күрше әбигә иртәгә

Инде җитмеш яшь тула.

Тик ул үзе генә яши,

Кем аны котлар кереп?

Шул турыда әниемә

Карадым сорау биреп.

 -Ул әбинең,-ди әнием,

Өч баласы да исән,

Ләкин алар үсеп җиткәч,

Төрле якларга киткән.

Әниләрен онытканнар

Бер дә кайтып китмиләр.

“Бала күңеле - далада”,- дип,

Юкка гына әйтмиләр...

                        -Ничек инде әниләрен

                           Онытканнар балалар?

Әгәр картайгач үзләре

Ялгыз калсалар алар?

Юк, әнием, беркайчан да

 Ташламамын үзеңне,

Зур үскәч тә тыңлармын мин

Әйткән һәрбер сүзеңне.

  Күрше әбине котларга

Без үзебез керербез.

Минем матур курчагымны

Бүләк итеп бирербез.

  Кто же поздравит?

День рожденье  скоро будет,

Мой и мамин тоже вслед,

И соседке - не забудем,

Завтра  семь десятков лет.

Но одна живет старушка

И придут ли к ней друзья?

Иль родня, или подружка?-

Маму спрашиваю я.

-Трех детей она взрастила, 

Mама отвечает мне, -

Но судьба распорядилась

Жить им в дальней  стороне.

Мать забыли, и старушку

Никогда не навестят.

“У детей душа в долине”,-

Ведь недаром говорят.

-Как же эти дети смеют,

Свою маму позабыть?

Сами тоже постареют,

Им одним придется жить?

-Нет, я маму не забуду,

Не оставлю  никогда,

Даже если взрослой буду,

Стану слушаться всегда.

А к соседке нашей старой

Завтра вместе мы зайдем,

Куклу лучшую в подарок

Мы бабуле отнесем.

Тәкәббер ябалак

(Әкият)

-Нигә ябалаклар көндез

Күрми?-дип сорасагыз.

Әкиятне,игътибарлап,

Дуслар, укып карагыз.

Биек тауның итәгендә,

Куе урман эчендә

Яшәгән, ди ялгызак

Зур күзле бер ябалак.

   Булмаган күршеләре

Һәм якын дус-ишләре,

Яратмаган беркемне

Ялгызак - көне-төне.

Шуңа күрә көндезләрен

Качып-посып утырган,

Төннәрен генә урманда

Ул оча торган булган.

     Бервакыт күңелсез булгач,

Көндез чыккан  өеннән,

Күзләре күрми башлаган

Ябалакның шул көннән...

Аю- табиб Ябалакның

    Зур күзләрен тикшергән.

       Аның зарларын тыңлагач,

Ул  аңа болай дигән:

• Гаеп сезнең үзегездә,

                      Көндез өйдә яткансыз,

                      Тик караңгыда, мөгаен,

Сез урамга чыккансыз.

 Күзләрегез яктылыкны

Кабул итми башлаган.

Шуңа күрә дә аларны

Кара томан каплаган.

                     Шулай, тәкәббер ябалак

Чир тапкан, ди үзенә.

  Хәзер дә төннәрен генә

                     Урманда,ди,күренә.

Надменная  сова

 (сказка)

Совы днем почти без зренья.

Почему? Хотите знать.

Эту сказку, без сомненья, 

Надо будет прочитать.

Под горою, под высокой

                                              Лес, густая в нем  трава ,

Проживала одиноко

Там глазастая сова.

Ни родных и ни знакомых

Не могла терпеть она,

Не любила их, и дома

День и ночь была одна.

Проводила день нередко,

Прячась по своим углам.

Чтоб не встретилась соседка,

Вылетала по ночам.

Вот однажды загрустила,

 Захотелось днем гулять,

Выйдя, солнце  ослепило,

Ничего ей не видать.

Врач-медведь с большим вниманьем

Каждый глаз ей проверял,

Выслушал и в назиданье 

Он затем сове сказал: 

Виноваты в этом сами,

Днем привыкли, видно, спать,

Очевидно, вы  ночами

Выходили погулять.

Не привыкли глаза к свету

Он для ваших глаз постыл,

Потому - причина в этом,

Их туман густой покрыл.

Так болезнь к сове надменной

По ее вине пришла.

И теперь лишь непременно

Ночью все вершит дела.

       Канатлы сүзләр

Канатлы сүзләрне бүген

Өйрәндек без дәрестә.

Канатларын тырышсам  да ,

Күрә алмадым һич тә.

Канатлары булса,  сүзләр

Очып китәрләр иде,

Агачтан- агачка кунып,

Ял да итәрләр иде.

Укытучым ялгышкандыр

Канатлы дип сүзләрне,

Юк икән шул, сезгә дә мин

Ачыйм ,дуслар , серләрне.

Зирәк, хикмәтле сүзләргә

Үсә икән канатлар,

Тапкыр сүзләрне  яратып.

Бик күп кеше кабатлар.

 Телдән-телләргә  күчәләр,

Юк аларга киртәләр.

Шуңа күрә ул сүзләрне

Канатлы дип йөртәләр.

Крылатые слова

О словах крылатых этих

Нам учитель рассказал.

Я старался разглядеть их,

Только крыльев не видал.

Если б крылья появились,

То слова взлетели б ввысь,

На деревья бы садились, 

Да и выше поднялись.

Ошибается учитель,

Крыльев вовсе нет у слов. 

Нет, он  прав и  коль хотите,

Объяснить я вам готов.

Ведь крыло у слов прекрасных,

Мудрых все-таки растет.

Слово острое, всем ясно,

Любит повторять народ.

Так из уст в уста влетает,

Нет ему преград и пут,

Потому крылатым словом,

Люди все его зовут.