Тывызыктар

Тывызыктыг бодалгалар.

        1. Бызаа казанааның иштинде дөрт азыг бар. Азыг бүрүзүнде – ле күске үңгүрү  бар. Үңгүр аксында – ла бир – бир күскелер олурган. Күске бүрүзүнүң дужунда – ла үш күскелер көстүп турган. Казанакта шупту чеже күскелер барыл?

(Дөрт күске).

        2. Бир кадай тоорук сайлааш, 121 сай арыглап алган. Оозун өг – бүледе хөй уруг – дарыынга дең - дең  кылдыр үлеп берген. Ол кадайның уруг – дарыы шупту каш кижи турганыл? Кижи бүрүзүнге арыглап каан каш сай онаашканыл?

(Он бир кижи, он бир сай).

        3. Дең – дең алды ханалыг бажың турган. Көрүнчүк чок хана бүрүзүнүң баарында – ла тудуп каан чула турган, а көрүнчүктүг ханада база ол хире чула көстүп хып турган. Өртке айыылдыг чеже чула хып турганыл?

(Беш).

                4. Шынаага кезек дөргүн теректер баштарынга тааннар кээп хонупкан. Бир терекке – ле ийи - ийи  тааннар олурарга, бир терек артып каар, а бир терекке – ле бир – бир  таан олурарга, бир таанның олурар терээ чок апаар. Шупту каш теректер, чеже тааннар – дыр?

(Дөрт терек, үш таан).

        5. Дүвүрээн бир хой аскаш, өөрүн дилеп чорааш, элээн каш өске дүк хойга уткужуп келгештиң:

        - Экии, чүс хой? – деп эткен. Дүк хойнуң бирээзи тургаш:      

        - Бис чүс хой эвес бис. Бистиң кырывыска бис хирени каткаш, ооң кырынга бистиң кезиивистиң улдуңун каткаш, ам сен хөөкүйнү кадыптар болзувусса, ынчан чүс хой болур – дур бис ийин – деп харыылап – тыр. Элээн каш хойну тывыңарам?

(36 дүк хой чораан).

Тыва Республиканың Улуг – Хем кожууннуң Шагаан – Арыг хоорайның аңгы – аңгы

эртемнерни хандыр өөредир муниципалдыг ниити

ортумак № 1 школазы                                                                

Төрээн чогаал кичээлинге

                                           «Тывызыктыг бодалгаларны» Шагаан – Арыг хоорайның

                                            аңгы – аңгы эртемнерни хандыр өөредир муниципалдыг                            

                                            ниити ортумак № 1 школазының 5 «а» клазының  

                                            өөреникчизи Бадан – оол Очуржап чыып бижээн.                                                                                                                          

                                            Тыва дыл болгаш чогаал башкызы Монгуш А. М.

                                            хынаан.  

Шагаан – Арыг хоорай

                     2007