Илалта шэрэлсэhэн эжынэрээ магтая…

Илалта шэрэлсэhэн эжынэрээ магтая…

(Дайнай yедэ  ажал хyдэлмэреэрээ

суурхаhан нютагайнгаа убгэд хyгшэдэй

габьяа харуулха).

            Эхэ тухай, эхын yндэр нэрэ соло магтаhан уяангата дуу, уран шулэг шагнаад , хун ойндоо оруулдаг: «Одоол энэшни минии эхэ тухай». Зуб  бодол. Эльгэ зурхэнэйнгоо нимгэнээр, ухаан бодолойнгоо сэбэрээр ехэ хунууд адлинууд.

         Би муноо дайнай шэруун жэлнуудтэ туруу ажал худэлмэреэрээ суурхаhан зонуудай нэгэ болохо, хугшэн эжы тухайгаа хоорэжэ угэхэм.

        1930 оной hуул багаар Буряад ороной Доодо – Ивалга нютагта морин жэлдэ, дайда дэлхэйн торгон хунжэлоо нэмэрээд, уужам дайдын унгэ шарайн шэхээр hэргээд байхада, яарангуй урдаhан Ивалга горохоной эрьеэр ажаhуудаг, дунда шадалтай, малша угай айлда хоердохи уринь боложо, минии хугшэн эжы алтан дэлхэй дээрэ мундэлhэн юм.

       Дабаажит басаганай hаял арба гаража, нарата дэхэйдэ хухижэ, баярлажа ябахадань, нэгэ удэроор энэ жаргалынь бутаршоо. Эсэгэ ороноо хамгаалгын Агууехэ дайн ташуур буугай абяандал адли басаганай бишыхан монсогор зурхыень хуйтэн жабараар шэрбэн, ходоро гараа бэлээ.

       Бухы орон нютаг соомной «Фронтдо хамагаа, илалтада хамагаа» гэhэн уряал тараhан байгаа. « Коминтерн» колхозой hуулэй  фермын залуу hаалишад мал ажалаа гартаа абажа, дайнай агай эрхээр хугжоохыень хамагайнгаа залуушуулда хандаhан байна. Тэрэ залуу басагад соошье минии эжы ябаа. Хабартаа морин дээрэ hуужа оорhоо эгэшэ эхэнэрнуудтай газар хахалаа. Зундаа убhэ сабшадаг байгаа. Yетэн нухэдыньшье энэ уедэ огород  дээрэ худэлhэн  байна бшуу. Нютагтаа улэhэн убгэд хугшэдтээ, мун арбаад гараhан ухибуудтэй убэлынь модо бэлдэхэ, хабарынь таряагаа тариха, зуниинь убhоо сабшаха, намарынь таряагаа хуряаха.

     Колхозой ажалай хажуугаар нооhо ээрэхэ, арhа элдэхэ, мал адуулха гэхэ мэтын ажалда hурадаг, мун гэрэй бухы жэжэ-божо ажалда ябадаг байгаа. Хони хурьга харууhалха, yхэрэй  шабааhа туухэ, тугал буруу уhалха, эдеэлуулхэ гэхэ мэтын ажал хэжэл, абар-табар малнуудые дахаhаар удэр бури ундыжэ, ухибуун ябахаhаан ажалай амта таниhан байна. Би хугшэн эжыдээ дуратайб. Халуун сайгаа шанаад, намайгаа ходо дулаанаар угтадаг.

Шагжиева Алина, 7 «А» классай  hурагша,

 Хутэлбэрилэгшэ: Цыдыпова С.Б.