"Туган төбәгемнең файдалы казылмаларын ачык ысул белән табуның табигатькә һәм кеше сәламәтлегенә йогынтысы" фәнни- эзләнү эше презентация

Слайд 1

“Туган төбәгемнең файдалы казылмаларын ачык ысул белән табуның табигатькә һәм кеше сәламәтлегенә йогынтысы” Башкарды: Абдуллин Әнвәр 6а сыйныфы укучысы

Слайд 2

Максат: туган төбәгем Чишмәбаштагы карьерда нинди файдалы казылмалар чыгарылуын, аларның нинди максатларда кулланылуын һәм ачык ысул белән файдалы казылмалар табуның табигатькә һәм кеше сәламәтлегенә нинди йогынты ясавын өйрәнү

Слайд 3

Бурычлар: файдалы казылмаларның исемнәрен төгәл белү, аларны классификацияләү; төрле чыганаклардан ачык ысул белән файдалы казылмалар табуның уңай һәм тискәре якларын өйрәнү; сыйныфташлар арасында сораштыру уздыру һәм нәтиҗәләр ясау

Слайд 4

Актуальлеге: кеше табигатьтән башка яши алмый, без табигатьнең аерылгысыз өлеше

Слайд 5

Файдалы казылмаларны ни өчен табалар соң? Кешеләр өйне, фабриканы һәм заводларны кирпечсез, бетонсыз сала аламы?! Юк, билгеле. Әмма , кирпеч һәм бетон ясау өчен , кешеләргә табигат ь тән ком, балчык ,извест ь таш табарга туры килә. Икътисад кумерсез, табигый газсыз, бензинсыз эш итә аламы? Эш итә алмый, чөнки болар-ягулык төрләре. Күмер һәм газны табигатьтә табалар.Ә бензин шулай ук табигат ь биргән нефт ь тән ясала. Файдалы казылмалар –Җирнең гаят ь зур, бәя биреп бетергесез байлыгы.

Слайд 6

Бакыр! Х I Хгасырны ң 20 елларында Чишмә-Баш авылының төн ьяк –к өнбатышында зур күләмдә бакыр рудасы чыгарыла башлый.Руда чыгарган шахталарның озынлыгы 500м га җитә. Х I Хгасыр ахырында,бакырга ихтыяҗ арта,шушы елларда бакыр рудасы кустарь ысулы бе лән тагын чыгарыла башлый.

Слайд 7

Извест ьташ Известьташ Кукмара районында шактый күп очрый кайбер җирләрдә 10 метрга җитә . Ул ком һәм балчык белән аралашып ята . Безгә иң якын урнашкан зур карьер минем туган авылым Чишмәбашта . Шулай ук безнең территориядә юлларга салу һәм төзелештә куллану өчен таш чыгарыла , бездә ул балчык белән катнаш .

Слайд 8

Файдалы казылмалар. Кешеләрнең хуҗалык эшчәнлеге файдалы казылмалардан башка мөмкин түгел. Аларның кайберләре төзелештә кулланыла, икенчеләре ягулык итеп файдаланыла, өченчеләреннән металл табалар. Файдалы казылмалар –Җирнең гаят ь зур, бәя биреп бетергесез байлыгы.

Слайд 9

Чишмә- Баш карьеры Уңай яклары: Күләм ягыннан отышлы; Үзкыйммәте очсыз; Оештыру эшләре артык авырлык таләп итми

Слайд 10

Чишмә- Баш карьеры Тискәре яклары: - табигый ландшафт бозыла; - карьер казыган урыннарда туфракка зыян салына; - грунт суларының кимүенә китерә; - хайваннарга, кошларга, кешеләргә карьерда эшләүче авыр техниканың тавыш көче начар тәэсир итә; - җир куеныннан һавага угар газ- агулы газ һәм тузан чыга; - карьер янәшәсендәге авыл кешеләренең сәламәтлегенә зыян килә; - эчәргә яраклы суларга агулы матдәләр үтеп керү мөмкинлеге арта

Слайд 11

Карьерның кеше сәламәтлегенә йогынтысы

Слайд 12

Сораштыру . 1 нче сорау . Безне ң төбәктә нинди файдалы казылмалар чыга?

Слайд 13

2 нче сорау. Кешеләргә файдалы казылмалар кирәкме?

Слайд 14

3 нче сорау. Ачык ысул белән файдалы казылмалар чыгаруның сәламәтлеккә йогынтысы турында уйлаганыгыз бармы?

Слайд 15

Табигатьне саклыйк!