• Главная
  • Блог
  • Пользователи
  • Форум
  • Литературное творчество
  • Музыкальное творчество
  • Научно-техническое творчество
  • Художественно-прикладное творчество

НПК "Я - исследователь

Опубликовано Сурат Викторина Викторовна вкл 15.02.2021 - 9:34
Сурат Викторина Викторовна
Автор: 
Монге Камилла

Проект "Ог"

Скачать:

ВложениеРазмер
Файл prezentatsiya_monge_kamilly_4_klass_og-tyva_chonnun_amydyralynyn_dozu.pptx2.47 МБ
Предварительный просмотр:
Чтобы пользоваться предварительным просмотром презентаций создайте себе аккаунт (учетную запись) Google и войдите в него: https://accounts.google.com

Подписи к слайдам:

Слайд 1

Ѳг-тыва чоннуӊ амыдыралыныӊ дѳзү. Каа-Хем суурунуӊ «Эге школа-уруглар садыны ң » 4-кү клазыныӊ ѳѳреникчизи Мөнге Камилланы ӊ шинчилел проектизи Удуртукчу башкызы : Сурат Викторина Викторовна

Слайд 2

Ажылывыстыӊ темазы : Ѳг-тыва чоннуӊ амыдыралыныӊ дѳзү

Слайд 3

Ажылдыӊ актуалдыы : Ѳг - тыва чоннуӊ амыдыралыныӊ эӊ чугула кезээ . Кыштыӊ соогундан чылыгланып , чайныӊ изиинден чаглактаныр оран-савазы . Ооӊ хевири , тургузуу , иштики-даштыкы каасталгазы , турар туружу онзагай уткалыг . Тыва кижиниӊ кѳшкүн амыдыралы , хѳй ёзу-чаӊчылдары , ѳг-биле сырый холбаалыг .

Слайд 4

Ажылывысты ң сорулгазы : Тыва ѳгнүӊ тургузуун болгаш аӊаа хамаарышкан ёзу-чаӊчылдарны шинчилээри .

Слайд 5

Сорулганы чедип алырда , дараазында ажылдарны кылган бис Тыва чоннуӊ болгаш ѳгнүӊ дугайында ёзу-чаӊчылдарын бижээн номнар , сеткүүлдер-биле танышкан . Ук номнардан ушта бижилгелерни кылган . Чыгдынган материалдарны анализтээн , бѳлүктээн. Ажылды бижээн .

Слайд 6

Шинчилелдиӊ объектизи : Тыва ѳгге хамаарышкан чоннуӊ ёзулалдары .

Слайд 7

Шинчилелдиӊ предмеди : Ѳгнүӊ тургузуу болгаш ооӊ эдилелдеринге сагыыр ужурлар .

Слайд 8

Ажыглаан методтарывыс : Материалдар чыыры , анализтээри , сѳзүглел тургузары .

Слайд 11

Тыва кижиниӊ чуртаар оран-савазы – ѳг . Ѳг-кижилер чуртаар чер . Ѳгнү белении-биле бузуп , чыып , тип алыр . Ынчангаш кѳжеринге кончуг эптиг . Тывалар колдуунда кидистен кылган ѳглерге чурттап чораан . Шынап-ла «куш уязынга ынак , кижи чуртунга ынак » деп тыва улустуӊ үлегер домаа шаандан тура дѳӊ черге ѳѳн тип, дѳлем черге малын чалап , азырап , ажы-тѳлүн ѳстүрүп, доруктуруп келген . Ѳгнү хүн аайы-биле мурнуу чүкче кѳрүндүр тигер чораан . Ѳгнуӊ орну ыяп-ла тѳгерик болур . Чер бѳмбурзээ, ай, хүнге дѳмейлээни чѳп.

Слайд 12

Тыва ѳгге болгаш ооӊ херекселдеринге хамаарышкан чаӊчылдар , ужурлар : Ѳгге олурган улуг кижиниӊ мурну-биле эртпес ; Эр улус ѳгнүӊ солагай , а кыс улус оӊ талазынга олурар ; Ѳгнүӊ хүндуткелдиг чери – дѳр бажы . Ынаар кайы хамаанчок кижи олурбас ; Бурунгу ѳгбелер эртенги , дуъштеки , кежээки үелерни ѳгнүӊ хараачазындан кирген хүннүӊ херелдери-биле илередип чораан ; Эжикти хак кылдыр хаап болбас , каржы кижи апаар ; Эргин кырынга олурбас , бажын чок кижи болур ; Ө гге келген кандыг – даа кижиге , аякка шайын албан кудуп сунар .

Слайд 13

Тыва ѳгнүӊ тургузуу Ѳгнүӊ кол кезээ – шаараш ханалар , хараача , багана , эжик болгаш ынаалар болур . Хараача бедик кѳскү, харап турар дээн . Багана ѳгнү хат-шуургандан камгалап хараачаны быжыглап турар . Ѳгнүӊ шывыы : дээвиирлери , адакызы . Дээвиирниӊ багларын базырыглар дээн . Кожалаӊ – адакыларныӊ даштындан чоруткан баглар . Ѳгнүӊ чадыы : ширтектер : дѳрге, чүък баарынга , орун баарынга салыр . Ѳгнүӊ ыяжын , шывыгларын , чадыгларын кѳжерде аътка , шарыга чүдүрүптеринге белен кылдыр кылган боор .

Слайд 15

Тыва ѳ г

Слайд 16

Тыва ѳгнүӊ эт-севи ( эдилелдери ): Тыва ѳгнүӊ иштинге эт-сеп , херекселдер салыры тускай чурумнуг . 1.Дѳр черге ыяп-ла аптара салыр . Ооӊ кырынга бурган дүрзүлери, чула , артыш болгаш чем дээжизи салыр . Аптара иштинге ѳг-булениӊ эӊ үнелиг чүүлдерин сугар , шыгжаар . 2.Аптара бетинге орун салыр . А оларныӊ аразынга бичии үзүк чер артырып салыр , анаа аъш-чем,хойтпак доскаары салыр . 3.Үлгүүр . Ол дээрге аяк-сава,аъш-чем сугар херекселдер-дир . Ооӊ чанында үзүк черге хууӊ-сава, оттулар ыяш салыр . 4 .Эжиктиӊ аскында эжик ханазынга эът-чем азар , ол душка чорумал кижилер олурар . 5 .Чүък ( чыышкын ). Чүък адаанда адыр ыяшка аргамчы , кижен , дужак , чүген,чулар,эзер азар . 6 .Ширээ-аъш-чем делгээр чавыс столчугаш . Ѳгнүӊ дап дал ортузунда ожук турар . Ѳгге үш кол - ширтек чадар.1.Дѳр ширтээ . 2. Аай ширтек . 3.Дедир ширтек .

Слайд 17

Практиктиг кезээ : Айтырыглар : 1) Өг деп ч ү л ? 2)Тыва ѳгнүӊ эт-севи , эдилелдери ? 3)Тыва ѳгге болгаш ооӊ херекселдеринге хамаарышкан чаӊчылдар , ужурлар ?

Слайд 18

Диаграмма

Слайд 19

Түӊнел кезээ : Тыва ѳгнүӊ тургузуун болгаш аӊаа хамаарышкан ужурларны ѳѳренип , шинчилеп келген түӊнелинде чоннуӊ ёзу-чаӊчылдарын сагып , камгалап , кадагалап , харын-даа оларны чаа үениӊ негелдезинге таарыштыр , чончу утка-шынары-биле хевээр амыдыралга боттандырары чугула . Тыва чоннуң бойдус-биле харылзаалыг чараш ѳѳ тыва кижинин угаан-медерелин хевирлээр , иштики оран-делегейин байыдар .

Слайд 20

Ажыглаан литературанын данзызы Александр Даржай Оглеривис ак-кок ыжы . – Кызыл, 1987 Аракчаа Л.К. «Истоки экологического воспитания», Тувинское книжное издательство, 2004г Иргит Самбу «Тыва оюннар » Кызыл- 1992ч. И. Y. Самбу, М. Д. Самбу «Тыва чоннун бурунгу ажыл-агыйы , амыдыралы », Кызыл-2004 Материалы конгресса «Юрта традиционное жилище кочевых народов Азии», Кызыл-2004г. Тамара Будегечи . Художественное наследие тувинцев.-Москва , 1995. Г.Д.Сундуй . Улусчу ужурлар.1-2 класстарга .

Слайд 21

Кичээнгейлиг дыннаанынар дээш четтирдим !!!

Поделиться:

Почему люди кричат, когда ссорятся?

"Не жалею, не зову, не плачу…"

Лист Мёбиуса

Просто так

Рисуем акварельное мороженое