Габдулла Тукайның тормыш юлы

“Юллар,юллар...”

Габдулла Тукайның эзләре буенча сәяхәт

Акмалова Зәлия- Түбән Кама шәһәре 27 нче урта мәктәбенең 6 нчы сыйныф укучысы.

Җитәкчесе: Александрова Алсу Исмәгыйль кызы- Түбән Кама шәһәре 27 нче урта мәктәбенең татар теле һәм әдәбияты укытучысы

Кушлавыч.

Шәрифә карчык

Өчиле.

Зиннәтулла бабай

Кырлай.

Сәгъди абзый, Зөхрә апа

Казан.

Мөхәммәтвәли һәм Газизә гаиләсе

Җаек.

Галиәсгар (җизнәсе)

Габдуллаҗан Мөхәммәтгариф улы Тукаев 1886 елның 13 (26) апрелендә, Казан өязе, Мәңгәр волосте, Кушлавыч авылында, мулла гаиләсендә туа.

Кушлавычта шагыйрь туган йорт.

Кечкенә Габдулла һәм Саҗидә.

КУШЛАВЫЧ 1886

Әнисе үлгәннән соң, Габдулланы Өчиле авылындагы бабасы йортына кайтаралар.

“Исемдә калганнар” әсәрендә ул аны болай дип искә ала:

Кечкенә Габдулла Зиннәтулла бабасы белән

“... фәкыйрь вә шуның өстенә әллә ничә авызлы булган гаилә эченә мин ятим бала булып килеп кергәнмен. Үги әбинең алты күгәрченнәре эчендә мин бер чәүкә булганга, мине еласам юатучы, иркәләним дисәм, сөюче, ашыйсым, эчәсем килсә, кызганучы бер дә булмаган, мине эткәннәр дә төрткәннәр...

Ни күрсәм күргәнмен, ни булса да – булган, һәрничек мин бу семьяга сыймаганмын. Беркөнне бабай, үги әбинең киңәше илә булырга кирәк, авылыбыздан Казанга бара торган бер ямщикка мине утыртып, Казанга озаткан.»




ӨЧИЛЕ 1889-1890

Биш яшьлек малайны Казанга озатып Печән базарында “саталар”:

Асрарга бала бирәм, кем ала?

Аны асрамага Яңа бистә Һөнәрчеләре гаиләсе ала.

“... миңа әти булганы Мөхәммәтвәли исемле булып, әни булганы Газизә исемле иде. Бу атам – анам эш кешеләре булганга монда миңа ач торырга тугры килми иде ...”

Авырып китүләре сәбәпле, баланы ике елдан соң тагын бабасы янына Өчилегә кайтаралар. Озак та тормый аны Кырлай авылына озаталар.

КАЗАН 1890-1892




Кырлайда Г.Тукай музее

Алты яшьлек Тукай Кырлай авылына, Сәгъди абзый белән Зөһрә апа гаиләсенә килеп керә. Кырлайдагы тормышы яшь Тукайның күңелендә иң җылы истәлекләр калдыра.

Кечкенә Апуш һәм Сәгъди абый

КЫРЛАЙ 1892-1895

Сәгъди абзый йорты

1895 елда Габдулла Җаекка - Уральск шәһәренә - әтисе ягыннан туган Газизә апасы һәм аның ире Галиәсгар җизнәсе янына күчеп килә.

Галиәсгар Госманов йорты

ҖАЕК(УРАЛЬСК) 1895-1907

1907 елда Г. Тукай ашкынып, “дәртле”, “моңлы”, “нурлы” Казанга кайта.