Янра чăваш чĕлхи

Янра:чёваш ч.лхи!

Халёх ёс-тён.пе унён п.т.м т.нче

курёмне тёван ч.лхе чун парать?

Тёван ч.лхес.р п.л\ =ук?

                                                       И? Я? Яковлев?

 Хёйне хисеплекен кирек м.нле халёх та хёй.н тёван ч.лхине пысёк пуянлёх вырённе хурса хаклать: м.нш.н тесен авалтан пыракан ч.лхем.р .м.рсем хушши пуянланса: =ив.членсе: туптанса пынё чёваш хёй к\ршисенчен те ютшёнман: в.семпе кил.штерсе пурёнма тёрёшнё? Кирл. чух в.сенчен те в.ренн.? П.р-п.ринпе хутшёнса п.р-п.рин сёмах.сене йышённё? Мари ч.лхинче: т.сл.хрен: =.ршер чёваш сёмах. шутланать те==. ч.лхе=.сем?

   Эп. чёваш ч.лхи урок.сене чётёмсёррён к.тет.п: юратса в.ренет.п? Ч.лхе урлё чёваш халёх культурин пуянлёхне курма май пурри пит. савёнтарать мана? Пир.н: чёвашсен: м.ск.нленсе: хамёртан хамёр вётанма нимле сёлтав та =ук? Чёваш нихё=ан та ют халёха хур туман: ун =ине вёр=ёпа тухман: ун пурлёхне те: =.рне-шывне те хапсёнман? М.н авалтан хёй.н .=.пе тёранса пурённё? Пир.н те: хамёрён мён асаттем.рсен ятне ярас марчч.? Пире валли м.н чухл. юрё-сёвё: халап-юмах илсе =итерн. =ак тарана =ити? В.сене эпир тёван ч.лхе_чёваш ч.лхи урлё вуласа: тишкерсе ёша хыватпёр?

  «Ч.лхе хёйне туса хунё халёхпа =е= вилет: =авёнпа халёха тёван ч.лхене манма хушни =ав халёха вилме хушнипе п.рех???»_тен. пир.н чёваш халёхне =утта кёларакан. И? Я? Яковлев? Юлашки вёхётра хёш-п.рисем чёваш ч.лхине п.лни ним тума та кирл. мар теме пёха==.? Анчах хёйсен чун.нче ватё асатте-асаннесенчен ёруран-ёрёва ку=са пынё ёслёлёх в.рент.в.нчен татёлнине сисме==. те? Чёнах та: хёш-п.р чёваш тёван халёхне хисеплемес.р вырёсланать? Эп. вырёс халёхне начар тесе каласшён мар: анчах та темш.н-=ке чёваш хёйне вырёс тесе шутлама пу=ласан чун-ч.ре мёна=лёхне: ыр кёмёллёхне: сёпайлёхне: .=ченл.хне =ухатать: хёйш.н кёна тёрёшать: чун канё=не тупаймасть: халёх пурнё=не: унён нушине ёнланаймасть? +акён пек шухёшлё =ынсене ман Н?Шелепин сёвё й.ркисемпе чёваш ч.лхи =инчен =апла калас килет%

   Чухён мар вёл! Пуян та: чаплё та:

   +ем=е те: вутлё та: хёватлё та?

   Вёл =и=.мл.: сис.мл.: т\с.мл.?

   +.лен =ёвар.нче те п.тмен:

   Юнлё тин.ссенче те путман?

   Вутпа п.тереймен ёна тёшман?

   Ё=та =итмен вёл: м.н пулман ёна:

   +апах та курать ку =утё куна?

,л.к чёваш ялта пурённё: ял тулашне сайра тухнё? Хал. эпир та=та та саланнё? Ра==ейре чёваш пурёнман область е хула =ук та пул.? Чёваш халёх.н =урри ытла хал. республика тулаш.нче пурёнать? Та=та та пурёнакан халёха хальхи вёхётра: т.прен илсен: тёван ч.лхем.р п.рлештерет? Манар мар ёна: упрар тёван ч.лхем.ре?

    Тёван ч.лхем.р=.м? Ку сёмахсене кирек кам та хёй.н п.т.м юратёвне: ч.рери туйёмне пу=тарса калать? Шухёшлатён та т.л.нет.н% м.нле тарён п.лтер.шл. =ак ик. сёмах! Еплерех =еп.= те илемл. янёра==. в.сем? «Чёваш ч.лхи_анне ч.лхи:»_те==.? Чёнах та: кашни =ыннён хёй.н тёван ч.лхи_ амёш.н ч.лхи пур? Унпа вёл мёна=ланать те: мухтанать те? Тёван ч.лхерен хакли: =ывёххи: илемли: таси =ук? Тёван =.р-шыва юратасси те тёван ч.лхерен пу=ланать? Тёван ч.лхене лайёх п.лекен =ын ытти ч.лхесене те хисеплет?

  Юлашкинчен: хамён хайлава п.т.млетсе чёваш халёх поэч. Митта Ва=лей. =ырнё сёвё й.ркисене =ырса хёварас килет%

                            Тёван ч.лхем! Таса х.лхем:

                             Парсам пёлхавлё чунёма:

                             Пар чёнлёх: савёнё=: илем:

                             Пар ир.к_ =утёрах =унма?

                             ,неннисемш.н =ул =инче

                             Эс_шанчёк =ёлтёр. ялан?

                             Тискер тёманлё ка=сенче

                              Йыхравлё чан пек янёран?

 Апла пулсан янёра эс: чёваш ч.лхи! Малалла та: т.нче у=лёхне  =ити янёра!Эс халёхён .м.р с\нми ёс-хакёл чечек.?

,=е пурнё=лакан.%

Вёрмарти вётам шкулта 9 а класра в.ренекен (вырёс шкул.) Кораблев Дмитрий

Ерт\=и%

 Васильева Галина Николаевна?

                                              Янра, чăваш чĕлхи!

«Савăнатăп эп чăваш пулнишĕн

Шăнкăр-шăнкăр юхакан юрришĕн

Тăпăр-тăпăр тăпăрти ташшишĕн

Мухтанатăп эп чăваш пулнишĕн»

         Çĕр пин юрă, çĕр пин тĕрĕ çĕр-шывĕнче кун курса авалхи мăн асаттемĕрсем халаласа хăварнă чĕлхепе калаçса ÿснĕшĕн çав тери хавас эпĕ. Чăннипех те юрататăп эпĕ хамăн чăваш чĕлхине.

        Ирхи шуçăм çутипе шăпчăк сасси ян каять-и, сĕм вăрман варринчи пĕчĕк юхан шыв шăнкăртатать-и, урам тулли савăнса-кулса чупакан ача-пăча сасси янăрать-и - эп хамăн чĕлхене аякранах уйăратăп. Манăн чун-чĕре юратупа, çав вăхăтрах мăнаçлăхпа тулса ларать. Çак илемлĕ çепĕç чĕлхе манăн тăван чĕлхе пулнишĕн савăнатăп.

       Чăваш ачи ĕлĕк-авалтанах тăван чĕлхене, тăван  тавралăха, тăван çĕр-шыва юратма, сума сума вĕренсе ÿснĕ. «Тăван чĕлхе – иксĕлми ăс-тăн çăл куçĕ» - тенĕ ваттисем. Çак çăл куçĕнчен  эпир мĕн ачаранах тумламăн-тумламăн вăй илсе ÿсетпĕр.

       Ман тăван чĕлхе çав тери пуян та хăватлă, çав хушăрах черчен те ачаш.

Алран кайми аки-сухи

Асран кайми атти-анни…

аса килеççĕ юрă сăмахĕсем? Чун-чĕре юрă-кĕвĕпе тулса хăпартланса каять. Мĕн тери çепĕç, чунтан тухакан сăмахсем çак юрăра. Кунта чăвашăн мĕн-пур пурнăçĕ, шухăш-кăмăлĕ,  мал ĕмĕчĕ курăнать. Ку çеç-и-ха? Аса илер-ха Петĕр Хусанкай, Çеспĕл Мишши, К. Иванов хайлавĕсене? Вĕсемпе паллашса эпир чăннипех те пуян та аслă чĕлхепе мухтанатпăр? Çавăнпа та ман пур вĕренекене те  Çеçпĕл сăмахĕсемпе çапла чĕнсе калас килет:

Хастарлă, хыт утăмлă пулăр,

Çĕр-шывăн  хастар ачисем,

Вут-кайăклăн вĕçĕр,ан юлăр,

 Ан юлăр кун-çул уттинчен.

     Çак сăмахсемпе харсăр та çирĕп пулма чĕнет пире чăвашăн маттур поэчĕ Çеçпĕл Мишши.

      Чăнах та кун-çул уттинчен юлмасăр малалла талпăнать чăваш. Çĕр çинче çеç мар, космос уçлăхĕнче те янăрарĕ вĕт чăваш чĕлхи. Пĕтĕм тĕнчипе савăнса тĕлĕнчĕç те ăмсанчĕç чăваш ялĕнче çуралса ÿснĕ ентешĕмĕр Андриян Николаев космоса вĕçсен. Чыс та мухтав ăна чăваш ятне çÿле çĕкленĕшĕн!

       Яланах янăратăр ман тăван чĕлхем, ян кайтăр юрри-сăвви, кĕр кĕрлетĕр чăваш ячĕ. Тăван чĕлхешĕн, тăван çĕр-шывшăн мăнаçланса сисмесĕрех сăвă йĕркисем çуралаççĕ:

Кайтăр юрă ян та ян

Чи чапли эсĕ паян?

Янăра, чăваш чĕлхи

Маншăн çук  санран хакли?

ТихоноваТатьяна  8-г класс

Вăрмарти пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан вăтам шкул

Ертÿçи: Васильева Галина Николаевна