Ненанмотт – нохчийнкъоман аз!

Ненан мотт – нохчийн къоман аз!

Энгель-Юьртарчуюккъерчуюкъарадешараншколан

8 «а» классандешархо Исаев Салават

ХьехархоСелимсултанова П.Б.

«Нохчийнмотт ч1ог1а къенхетардаржошберш,цунахцхьана а кепаракхеташбоцу нах бу.Мелхо а ,и мотт,шен г1оьнца адаманойланануггаре а к1орггера  аг1онаш а йийцалурйолуш,ч1ог1а хьалдолушбу».                

П.К.Услар

Нохчийнмотт! Сан наноша а, дайша а бийцина сан моттбухьо. Кху «Дахар» ц1е йолчухалачуновкъахьхьохцецъюьйлуш йог1у со.Пайденнаговзадош ала 1амаво ахь, бакъду 1ама луург. Хьуо 1амо луучунна, йистйоцуш, кхузахьчекхбели х1ара ала, чаккхейоцуш, шортабухьо, сан мотт/ Нохчийнмотт, цхьахаттар дара сан хьоьга дан. Алахьахьсоьга,довдаьллашиъхилча, хьанматтахьвистхилча, ницкъ муха кхочухьан мостаг1ех накъостийбан?

Сан нохчийнмотт, хьобуьйцуш г1аттий со суо винчу нанасаганара, хьобуьйцуш 1амий со хьомсарчудадасвонахларвала. Хьуо 1амо луучуннак1орга а бухьо, доттаг1чуьнга вистхуьлуш,  доггах бека хьо, мостаг1чуьнга вистхуьлуш, хьобуьйцушхьанхазачудешнашца вист а хила, довдерзоиэсдоцчуннаирагерз а ду-кхахьо, сан ненан мот!

Сан ненанмотт! Хьобезаш а вехарву, сайннана а лорур ю, сайнненансий а дийрду, мехкансий а лардийрду, хьо 1амош а вехарву, сайнкхерч а ларбийрбу, кхерчан да а хирву, юьхь к1айчу х1оьттина даима а вехарву. Дошло-кх ас хьуна, сан ненанмотт!  Ткъа х1инца дошлоахьсуна,санмахкемашарекхойкхурбуалий, харцлуьйригнийсачуновкъавоккхурвуалий. Сан махкекхайкхаделахьвошалла, машар, барт, нийсоларъеш, ирсдолушбахаалий. Кхайкхадехьа сан вежаршка а, йижаршка а, массо а дайшка а, наношка а! Алахьа, г1о оьшушцхьаъвелахь, сайнницкъ мел кхочучу г1одийрдуалий.Вовшашна г1о лацасихлоалахьацаьрга, кханенашцайохкуш, х1ун хаьакхана и ницкъбоцушвуьсий т1екхача, цуннакхин г1о дан йишйоцуш. Довхадош, к1еда дош, хазадошаьлла, цхьаъ-цхьаъцхьаннан дог хьасталуушвелахь, д1аала сихлоалалахьцаьрга, хьаннахаьа, кхана и т1екхача йишйоцушвуьсий я дагарадерий.Зулам дан кечвеллазуламховелахь, алалахьахьцуьнгакханенаш яхка.Х1ун хаьакхана я дохко вер и, я важадиканца г1оттур. Хуушвергхиндеригву,алалахь, цхьаъ. Алалахькхин хила йишяц. Да-нанацхьаъ бен дац. Даймохк а ишттабу, ненанмотт а цхьаъ бен бац, ткъа и цухуургстагвац. Стагвоцург, алалахьцаоьшустагвоцчуннаа.Дуьнен т1ехь яккхаелла хан, алахьаэрнамаяккха, алахьа нах хилийяккха. Ткъацара  нахбоцушяккхахьихан, алахьамахьешаэрналатта .Цараиэрнахьоьшушдуалахьацаьрга. Нагахь со харцлехь, юха а хаийтахьа, со кхузахьвуйла. Къаьмнашка, халкъашка сан дешнаш д1ахазош, и лекхалаьмнашхедадеш, хьайнйистйоцчу, шортачудешнашцабекахьа, ненанмотт, тахна!