"Дәү әниемнең сандыгы"

Слайд 1

Слайд 3

Чигү Казан татарлары сәнгатендә чәчәк бәйләмнәре рәвешендә композиц ия-ләр киң таралган. Чәчәк бәйләмнә-рен бик тә нечкә һәм нәфис бөгел-гән сабаклар һәм эре – эре чәчәк-ләр белән ясыйлар, алар арасына вак чәчәк мотивлары һәм бөреләре урнаштырыла. Бер үк сабакта еш кына тюл ь пан, георгин, канәфер, роза, мәк, ромашка һ.б. Чәчәкләрнең мотивларын күрергә була. Чигелгән әйберләрдә кайвакыт кош, бал корты, күбәләк сурәтләре очрый, алар чәчәк – үсемлек бизәгенә якынайтып бирелә.

Слайд 5

Читек Татар халкының аяк киемнәре күп төрле . Бигрәк тә моны күн аяк киеменә карата әйтергә була . Озын кунычлы күн аяк киеменең иң таралган төре — читек . « Читек » сүзе «чигелгән итек » мәгънәсеннән алынган икән. Рус шагыйрьләре читекләрне Казан итекләре дип тә йөргәннәр . Халкыбызның бизәкләп чигелгән читекләре дөнья базарларында дан тоткан . Читекләрнең исеме мода башкаласы Парижга кадәр барып җиткән . Германия музеенда да читекләр татар символы булып тора.

Слайд 6

Бизәнү әйберләре ясау сәнгате Бизәнү әйберләренең кайберләрен (алка,йөзек, беләзек,калфак, муенсалар-ны) көн дә кигәннәр, ә кайберләрен (хәситә, изү, яка чылбырларын) бәйрәм көннәрендә, кунак – төшем килгәндә, сәяхәткә чыкканда такканнар. Татар ювелирлары бизәнү әйберләрен ясау һәм аларга бизәк төшерү өчен төрле чаралар кулланганнар. Болар көмеш каралту,уеплау, тирән итеп һәм яссы чоку ( тойма), басма, кыйммәтле металлар белән инкруста ция ләү (корлау), асылташларга уеп бизәк ясау һәм уеп таш кисү,кою,яссы һәм төерле бизәкләр төшерү.

Слайд 7

Би зәкләп туку Татар кызлары һәм хатыннары үзләренә бирнә , туган – тумачаларына һәм кияүлә-ренә , сабантуйга бүләкләр , йорт өчен чар-шаулар , кашагалар , сөлгеләр әзерләгәннәр . Оста куллар бизәкләп туку техникасының барлык төрләрен белгәннәр . Болар – чүп-ләм, төсле чүпләм, кыялап сугу һәм аеруча традицион булган асалап сугу . Кызыл яки алсу т өстәге борынгы сөлгеләргә тө-шерелгән эре –эре , катлы –катлы геомет-рик бизәкләр нигездә буй –буй булып сөлге читләрендә урнаштырылган: төп буй киң булып, як –якта таррак бизәкләр ясалган. Өске һәм аскы буйдагы бизәкләр гадәттә бер –берсен кабатлап килгән.

Слайд 9

Әби-бабаларның өе Челтәр – челтәр ак пәрдәләрсез, бизәкле – чәчәкле чаршауларсыз, чигүле сөлге, аш ъ яулыкларсыз болай ук ям ьле булмас иде бу өй эче . Аның түрендә төп хуҗасы булып сандык тормаса , нәрсәдер җитешмәгән кебек була . Әбиләрнең үз сандыкларындагы буыннан – буынга тапшы-рыла торган кадерле байлыкны караганда , без тарихыбыз белән генә түгел , татар халкының милли сәнгате белән дә танышабыз . Милли сәнгатебезнең һәр төрендә дә чәчәкле үсемлек бизәкләре барлыкка килә . Безнең милли сәнгатебезне дәвам итүчеләр ишәйгәннән – ишәя бара, шуңа күрә ул гореф – гадәтләребез яшәр һәм чәчәк атар .

Слайд 10

Иг ъ тибарыгыз өчен рәхмәт!