Тоол "Кымыскаяк биле Узут-Ховаган"

«КЫМЫСКАЯК БОЛГАШ ҮЗҮТ-ХОВАГАН»

Шаг шаанда кымыскаяк биле үзүт-ховаган кады-кожа чурттап чорааннар. Кымыскаяк күжүр даң адар, хүн үнер-ле,
чүгле ажылдап билир. А үзүт-ховаган хүннү бадыр өрү-куду
салдырткайындыр ужуп, чемнеп хүнзээр.

— Удавас соок кыш дүжер болгай, чоп чылыг уя тудуп албас сен? — деп, бир-ле хүн кымыскаяк оозун чемелеп-тир.

— Думчукка тулганда, бызаа сугжу болгай. Ажырбас, хүнү
кээрге, кыла тыртып алыр мен — деп, үзүт-ховаган сагыш човап турган эжин ыттан эрттирип каан.

Чылыг хүннер-даа билдиртпейн эрткен, соок кыш-даа эжик,
дүндүкте соктап келген. Хөөкүй үзүт-ховаган-даа доңуп-дожап,
сириңейнип, кирер чер тыппайн, салдырткайындыр ужуп, хып
турар от-одагже, лаа-деңче сыңнып, чалгын-чакпазын өрттедип
чоруур амытан болу берип-тир.