Татарстан Республикасы Чистай муниципаль районы
гомуми белем бирү муниципаль учреждениесе
Татар Сарсазы урта мәктәбе
“Каралды” Методик берләшмә җитәкчесе: Паукова Н.Н.________ Беркетмә №1, “ 20” август 2012 ел. | “Килешенде” Уку-укыту эшләре буенча директор урынбасары: ______Шәйхетдинова И.Ш.
“25” август 2012 ел. | “Расланды” Мәктәп директоры: ______Митаева Н.Х. 126 нчы номерлы боерык, «31»август 2012 ел. |
ТАТАР УРТА ГОМУМИ БЕЛЕМ БИРҮ МӘКТӘБЕНЕҢ
8 НЧЕ СЫЙНЫФЫ ӨЧЕН
ТАТАР ӘДӘБИЯТЫННАН ЭШ ПРОГРАММАСЫ
Төзүче: Гарипова Язилә Рөстәм кызы,
Татар Сарсазы гомуми урта белем бирү мәктәбенең
югары категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
2012 - 2013 нче уку елы
Аңлатма язуы
Эш программасы түбәндәге документларны исәпкә алып төзелде:
1. Россия Федерациясенең”Мәгариф турында” Законы (Закон «Об образовании» Российской Федерации.)
2.”Мәгариф турында” Татарстан Республикасы Законы.
3. Татар әдәбиятыннан гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы. – Казан, 2008.
4.”Татар урта мәктәпләре өчен әдәбият программалары” 5-11 сыйныфлар, А.Әхмәдуллин , Казан, “Мәгариф” нәшрияты , 2010
5. Әдәбият:Татар урта гомуми белем бирү мәктәбенең 8нче сыйныфы өчен дәреслек-хрестоматия / Ф.М.Хатипов, А.Әхмәдуллин, Казан: “Мәгариф” нәшрияты , 2006
6. Эш программасы муниципаль гомуми белем бирү учреждениесе “Татар Сарсазы урта мәктәбенең “Укыту фәннәре, электив курсларның эш программалары структурасы, эш тәртибе, төзелеше турында положение”сенә ( боерык №46 27. 03.2012 ел)
Эш программасы структурасы.
Татар әдәбиятыннан эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның эчтәлегеннән, укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән.
Бүгенге көндә иң мөһим таләп мондый: мәктәпне тәмамлаганда, «укучы үз алдына максат куярга һәм аны тормышка ашыру юлларын үзе таба алу дәрәҗәсенә күтәрелергә тиеш”. Структурасы – теория ярдәме белән, әдәби әсәрләргә анализ ясап, эчтәлек табу. Белем компонентлары өчәү: теория, өйрәнелә торган объект һәм алар арасындагы бәйләнеш – анализ гамәле.
Татар әдәбиятын укытуның максатлары:
- матур әдәбият текстларын форма һәм эчтәлек берлегендә аңлап кабул итү, төп әдәби-тарихи мәгълүматларны һәм әдәби-теоретик төшенчәләрне белү; әдәби-тарихи процесс турында гомуми караш булдыру;
- тиз үзгәрүчән заман шартларында файдалы җитештерүчән хезмәткә яраклы, үз-үзен танып белергә һәм һәрдаим камилләштерергә әзер, рухи дөньясы бай булган шәхес тәрбияләү; гуманлылык карашлары,милли үзаң, гражданлык тойгысы, патриотизм хисләре, әдәбиятка һәм халыкның мәдәни кыйммәтләренә ярату һәм хөрмәт булдыру;
- укучыларда әдәбиятның үзенчәлекләре турында карашларны, әдәби текстны кабул итү, образлы һәм аналитик фикерләү культурасын, автор позициясен аңлау, әдәби процессның тарихи һәм эстетик нигезләренә төшенү , эстетик һәм иҗади сәләтне, кызыксынуны үстерү;
- телдән һәм язма сөйләмне үстерү;
әдәби-теоретик белемнәр нигезендә әдәби әсәрне тарихи-әдәби җирлеген аңлап һәм сәнгати кыйммәте бөтен тулылыгында гына
ачыкланучы буларак анализлау; төрле типтагы сочинениеләр язу; кирәкле мәгълүматларны (Интернет челтәре аша
да) табу, системалаштыру һәм файдалану күнекмәләре булдыру;
. Әдәбият дәресләре атнага 2 сәгать исәбеннән (35 атна, 70 сәгать), әсәрләрне өйрәнүгә – 48сәгать, сөйләм үстерүгә-14 кл.тыш уку –7 сәгать,кабатлауга 1сәгать исәбеннән төзелде.
Уку елы башына укучыларның гомумбелем һәм фән буенча белем күнекмәләренә характеристика.
8 нче сыйныфында 8 укучы. Шуларның дүртесе “5”ле билгесенә, өчесе “4”легә, берсе “3” ле билгесенә укый. Класста татар телендә төрле темалар буенча иркен аралашучы алты укучы, диалогик -монологик сөйләм оештыра белүче сигез укучы бар. Укучылар китаплар укырга, аларның эчтәлекләре буенча фикер алышырга яраталар. Сигез укучы да бирелгән сорауларга тулы җөмлә белән җавап бирә ала. Укучыларның язма эшләре уңай бәяләнә. Язма иҗади эшләр вакытында укучыларның күпчелеге үз фикерләрен җиткерә ала. Шулай да, Миннегулов Дилүс,Ходайберганов Русланнар белән бәйләнешле сөйләм телен үстерү өстендә эшлисе бар. Аларның язма эшләре күбесенчә “3” һәм “2” ле билгесенә бәяләнә, йөгерек уку өстендә дә эш алып барырга кирәк. Шул максаттан чыгып, эш программасына сәнгатьле уку, телдән һәм язмача иҗади эш дәресләре дә керттем.
Программаның эчтәлеге һәм сәгатьләргә бүленеше
№ | Төп темалар | Сәг. | Белем һәм күнекмәләр |
1 | “Идегәй” дастаны | 2 | Дастан турында аңлатма бирелеше.Әсәрнең сәнгатьчә эшләнеше. |
2 | Язучы иҗаты турында белешмә Фатих Кәрими | 2 | Тормыш юлы. Иҗаты” Салих бабайның өйләнүе” хикәясе. Анда күтәрелгән төп мәсьәләләр, образларның бирелеше |
3 | М.Фәйзи. | 4 | Драматург турында белешмә.”Галиябану” драмасы.Образларның бирелеше. |
4 | Ш.Камал | 3 | Тормыш юлы турында белешмә “Акчарлаклар” повесте.Әсәрдә сезонлы эшчеләр тормышының яктыртылышы.. “Буранда” хикәясе |
5 | Һ.Такташ.
| 4(2+2) | Шагыйрьнең татар поэзиясендә тоткан урыны. “Алсу” яшәү шатлыгы, үзеңне бәхетле тою хисләре чагылышы, “Киләчәккә хатлар” поэмалары:утызынчы еллар башында социаль- психологик каршылыкларның киң күренешен сүрәтләү.”Мокамай” |
6 | Г.Бәширов. | 5(4+1) | Иҗаты турында белешмә. “Туган ягым – яшел бишек” Халыкның ерак тарихтан еилә торган яшәү рәвеше, рухи байлыгы, әхлак кагыйдәләре, гореф- гадәтләрен чагылдыру. |
7 | Муса Җәлил
| 3 | М.Җәлилнең граҗданлык һәм поэтик батырлыгы турында тулырак белешмә бирү.Шигырьләренең язылу тарихы.Лирик геройларның иреккә,көрәшкә омтылышы. |
8 | Г.Әпсәләмов. | 4 | Язучының биографиясе.”Алтын йолдыз” романыннан өзекләр.Романда яшьләрнең романтик образлары.. |
9 | М.Юныс. | 3 | Тормыш юлы. Иҗаты. “ Шәмдәлләрдә генә утлар яня” повесте. Повестьнең тормыш материалыннан чыгып икегә бүленүе, бу өлешләрдә хикәяләү үзенчәлекләре. Бөек Ватан сугышы вакыйгаларының чагылышы.Персонаҗларның эчке кичерешләре сурәтләнеше, татар халкының гореф- гадәтләре һәм йолаларының тасвирлануы. |
10 | Г.Афзал | 2 | Тормыш юлы. Иҗаты. “ Дөнья матур, дөнья киң”,”Язмышлар”,”Елмаям уйчан гына,””чабаклар йөзгән Иделдә” һ.б. шигырьләрендә Туган ил, халкыбыз турындагы шигьри сурәтләр. “Мыштыбый” – юмор аша кеше батырлыгының чагылыш байлыгын күрсәтү. . |
11 | Н.Фәттах. | 5 | Тормыш юлы. Иҗаты. “Итил суы ака торур”(өзекләр) Болгар дәүләте тормышын сүрәтләү.Тарихи роман турында төшенчә. |
12 | Туфан Миңнуллин | 3 | Драматург турында белешмә.”Бәхетле кияү”Авыл кешеләре арасында эчкерсез, саф мөнәсәбәтләрнең сурәтләнүе. |
13 | А.Гыйләҗев. | 3 | Тормыш юлы. Иҗаты. “ Язгы кәрваннар”,” Сугыш чоры яшьләренә килгән тормыш һәм хезмәт авырлыкларының чагылышы.” Өч аршын җир”әсәрендә “Җомга көн кич белән”повесте. |
14 | С.Сөләйманова. | 4 | Шигырьләрендәге хисләр байлылыгы, күңел тибрәнешләренең табигыйлеге, поэтик бизәкләргә муллык. Сүз белән сурәт ясау осталыгы.. |
15 | Класстан тыш уку | 7 | Ш.Бабич,Һ.Такташ,Р.Фәйзуллин.Р.Төхвәтуллин,Р.Батулла,Атилла Расих,Ш.Галиев |
16 | Ф.Яруллин | (2) | “Җилкәннәр җилдә сынала”повестеның үзәгендә үз язмышы ятуы.Көчле рухлы герой образы бирелеше. |
16 | Бәйләнешле сөйләм үстерү. | 14 | Барысы-70 |
Чирекләргә бүленеш
№ | Сыйныфтан тыш уку | Сочинение | Б.с.ү. | Барысы |
1чирек | 1 | 2 | 1 | 3 |
2чирек | 2 | 3 | 2 | 6 |
3чирек | 2 | 2(3сәг.) | 1 | 5(6) |
4чирек | 2 |
| 2 | 4 |
Барлыгы | 7 | 7(8сәг.) | 6 | 20(21сәг) |
8 нче сыйныф укучыларының белем, осталык һәм күнекмәләренә төп таләпләр:
I. Әдәби әсәрләрне танып – белү буенча төп эшчәнлек :
1. Төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм иҗади уку.
2. Сәнгатьле уку.
3. Кабатлап сөйләүнең төрле төрләре (тулы итеп, кыскача, сайлап, аңлатмалар белән, иҗади бирем белән).
4. Шигъри текстларны яисә чәчмә әсәрдән өзекләрне яттан өйрәнү.
5. Әсәрләрне анализлау һәм шәрехләү.
6. План төзү һәм әсәрләр турында бәяләмә язу.
7. Сочинение элементлары белән изложение язу. Әдәби әсәрләр буенча һәм тормыштан алган фикер-карашларга, хис-кичерешләргә нигезләнеп сочинение язу.
8. Тема, проблема, жанр уртаклыклары нигезендә татар һәм рус әдәбиятындагы әсәрләрне чагыштырып бәяләү.
II. Укучыларның әзерлек дәрәҗәсе:
1. Сүз сәнгатенең образлы табигате.
2. Өйрәнгән әдәби әсәрнең эчтәлеге.
3. Классик әдипләрнең тормыш һәм иҗат юлларының төп фактлары.
4. Өйрәнгән әдәби –теоретик төшенчәләр
5. Әдәби текстны кабул итү һәм анализлау.
6. Әдәби текстның мәгънәви өлешләрен аерып чыгару, укыган буенча тезислар һәм план төзү.
7. Әдәби әсәрнең төрен һәм жанрын ачыклау.
8. Укыган әсәрнең темасын, проблемасын, идеясен билгеләү.
9. Геройларга характеристика бирү.
10. Сюжет, композиция үзенчәлекләрен, махсус сурәтләү чараларының ролен ачу.
11. Әдәби әсәрдәге эпизодларны һәм геройларны чагыштыру.
12. Автор позициясен ачыклау.
13. Укыганга үзеңнең мөнәсәбәтеңне белдерү.
14. Әсәрне (өзекне) сәнгатьле итеп уку.
15. Кабатлап сөйләүнең төрләреннән файдалану.
16. Өйрәнелгән әсәргә бәйле телдән һәм язмача фикерләрне белдерү.
17. Укыган әсәр буенча фикер алышуда катнашу, фикерләреңне дәлилли белү.
18. Укыган әсәрләргә бәяләмә (отзыв) язу.
19.Татар әдәби теленең нормаларына нигезләнеп, кирәкле темага телдән һәм язмача бәйләнешле текст төзү.
20. Эстетик зәвыкка туры килә торган әдәби әсәрләрне сайлау һәм аларны бәяләү.
21. Аерым автор, аның әсәре, гомумән әдәбият турында кирәкле мәгълүматны белешмә әдәбият, вакытлы матбугат, Интернет чаралары аша эзләү.
III. Әдәби текст белән эшләү
8 нче сыйныф ахырына укучы:
- укылган кисәккә сайлап баш куя белергә;
- текстны мәгънәви яктан бәйле кисәкләргә бүлә белергә;
- план төзи белергә;
- текстның эчтәлеге буенча сораулар куя белергә;
- укытучы ярдәмендә персонажга бәя бирә белергә;
- балалар тормышына якын әсәрләрне укытучы ярдәмендә дәвам итә белергә тиеш.
Укыту – методик комплекты
1.“Татар урта мәктәпләре өчен әдәбият программалары”А.Әхмәдуллин.Ф.Галимуллин, Флера Ганиева, Фәнис Исламов.Фәрит Хатипов.- Казан. “Мәгариф” нәшрияты, 2010)
2. Дәреслек. 8нче сыйныфта татар әдәбияты дәреслеге -А.Г.Әхмәдуллин,Ф.Ә.Ганиева. - Казан: “Мәгариф”, 2006.
3. Әдәби әсәргә анализ ясау: Урта гомуми белем бирү мәктәбе укучылары, укытучылар, педагогика
колледжлары һәм югары уку йортлары студентлары өчен кулланма/Д.Ф.Заһидуллина,
М.И.Ибраһимов,В.Р.Әминева.-Казан:Мәгариф,2005
4. Әдәбият дәресләрендә бәйләнешле сөйләм үстерү: Татар урта гомуми белем бирү мәктәбенең 7-8нче
сыйныфларында эшләүче укытучылар өчен кулланма /Я.Х.Абдрәхимова.-Казан: Мәгариф, 2007
5.Урта мәктәптә татар әдәбиятын укыту методикасы. /Д.Ф. Заһидуллина. – Казан: Мәгариф, 2000
Тематик план
№ | Дәрес темасы | Сәгать саны | Дәрес тибы | Дәрестә кулланылган эш төрләре | Үзләштерергә яки камилләштерергә тиешле белем һәм күнекмәләр | Дата План Факт |
|
1
| Халык авыз иҗаты. Дастан турында тө-шенчә. “Идегәй”дастаны. Дастан героеның тарихи җирлеге. | 1
| Яңа материал белән таныштыру | Әңгәмә-лекция | Халык авыз иҗаты әсәрләрен искә төшерү.Дастан турында төшенчә бирү.Дастан героеның тарихи җирлеге.Ватан һәм милли азатлык мәсьәләләренең хәл ителеше турында,әсәрнең сәнгатьчә эшләнеше,тел байлыгы . | 4.09 |
|
2
| “Идегәй”дастаны. Ватан һәм милли азатлык мәсьәләләренең чишелеше, сәнгатьчә эшләнеше, тел байлыгы. | 1 | Уку- анализлау Образлар аша анализлау. | Әңгәмә-лекция | Халык авыз иҗаты әсәрләрен искә төшерү.Дастан турында төшенчә бирү.Дастан героеның тарихи җирлеге.Ватан һәм милли азатлык мәсьәләләренең хәл ителеше турында,әсәрнең сәнгатьчә эшләнеше,тел байлыгы . | 6.09 |
|
3
| Ф.Кәрими “Салих бабайның өйләнүе” Әсәрнең эчтлеге белән таныша башлау. Мәгърифәтчелек әдәбияты һәм мәгърифәтче язучылар турында белешмә
| 1
| Яңа материал белән таныштыру. | Укытучы сөйләве | Мәгърифәтчелек әдәбияты һәм мәгърифәтче язучылар турында белешмә алу, хикәядә шул чордагы гореф- гадәтләрнең, кешеләр арасында күркәм мөнәсәбәтләрнең чагылышы. Салих карт образының үзенчәлеге. | 11.09 |
|
4
| Ф.Кәрими “Салих бабайның өйләнүе” Хикәядә шул чордагы гореф-гадәтләрнең, кешеләр арасындагы күркәм мөнәсәбәтләрнең төгәл чагылдыры-луы. | 1 | Уку- анализлау Образлар аша анализлау.
| әңгәмә | Мәгърифәтчелек әдәбияты һәм мәгърифәтче язучылар турында белешмә алу, хикәядә шул чордагы гореф- гадәтләрнең, кешеләр арасында күркәм мөнәсәбәтләрнең чагылышы. Салих карт образының үзенчәлеге. | 13.09 |
|
5
6
7
8
9
| М.Фәйзи иҗаты. Татар сәнгатендә музыкаль драма туу. “Галиябану” драмасы
“Галиябану” драмасында конфликт.
“Галиябану” драмасын Йомгаклау
Сочинение. “Хәлил белән Галиябану- иске гадәт-йола корбаннары.” | 4
1 | Яңа материал белән таныштыру Уку- анализлау
Образлар аша анализлау.
Йомгаклау дәресе
Бәйләнешле сөйләм үстерү. | Әңгәмә
Рольләргә бүлеп уку.
әңгәмә | Язучының тормыш юлы, иҗаты турында белешмә бирү. Драма жанры белән танышу. Драмада олы.саф мәхәббәтнең иҗтимагый тигезсезлек белән бәрелешүе. Әсәр тукымасында реалистик һәм романтик алымнар бирелеше. Татар сәнгатендә музыкаль драма туу. | 18.09
20.09
25.09
27.09
2.10
|
|
10 | Ш.Камалның тормыш юлы, иҗаты. ”Акчарлаклар” повесте. | 1 | Уку-анализлау | аңлату | Язучының иҗаты белән тирәнрәк таныштыру. Хикәяләрен искә төшерү. | 4.10 |
|
11
12
| .Ш.Камалның “Акчарлаклар” повесте. Сезонлы эшчеләр тормышының яктыртылышы.
“Акчарлаклар” повестендә образлар. | 1
1 | Образлар аша анализлау
Белемнәрне тикшерү | Сөйләм үстерү | Язучы әсәрләрендәге табигать күренешләренең сурәтләнеше (пейзаж), кешенең эчке кичерешләренә тәэсирен ачыклау.
Әдәбиятка алып килгән яңалыгын ачыклау.Образ-символлар турында төшенчә | 9.10
11.10 |
|
13 | Ш.Камалның“Буранда”хикәясе | 1 | БСҮ |
| Кеше күңелендә туган хисләр давылын күрсәтү югарылыгы.Метафора буларак әсәр исеме. | 16.10 |
|
14 | Сочинение “Егет кешене кыюлык бизи” яки “Гариф образлары” | 1 | БСҮ |
| Үз фикерен тулы,логик эзлеклелектә ачык итеп әйтеп бирә белү, грамоталылыкларын үстерү | 18.10 |
|
15
| Дәрестән тыш уку. Ш.Бабич. “Халкым өчен”
| 1
| Яңа материал белән таныштыру | әңгәмә | Ш.Бабич иҗаты турында белешмә алу.Шигырендәге үзенчәлекне билгеләү.
| 23.10 |
|
16 | Һ.Такташ , аның татар поэзиясендә тоткан урыны.
| 1 | Яңа материал белән таныштыру | әңгәмә | Шагыйрь иҗаты турында тулырак мәгълүмат алу.
| 25.10 |
|
17 | Һ.Такташ “Алсу” поэмасы | 1 | Уку дәресе |
| Поэмада яшәү шатлыгы, оптимизм,үзеңне бәхетле тою хисләре чагылышы. | 30.10 |
|
18 | Һ.Такташ “Киләчәккә хатлар”поэмасы. Идея турында төшенчә. | 1 | анализлау | әңгәмә | .30 нчы еллар башындагы иҗтимагый тормышның, социаль- психологик каршылыкларның киң күренеше сурәтләнеше, поэмада хатлар формасы. | 1.11
|
|
19 | “Мокамай”шигыре
| 1 | Б.С.Ү. |
| Дустының фаҗигасеннән тетрәнеп,үз чоры өчен бик тә әһәмиятле фикерләр әйтү югарылыгына күтәрелү. | 13.11 |
|
20
| Контроль сочинение “Киләчәккә хатлар бүгенге укучыга ни бирә?”. | 1 | Бсү. | Мөст.эшләү. | Үз фикерен тулы,логик эзлеклелектә ачык итеп әйтеп бирә белү, грамоталылыкларын үстерү | 15.11 |
|
21 | Дәрестән тыш уку. Һ.Такташ.”Мәхәб- бәт тәүбәсе” . | 1 | Уку-анализлау | әңгәмә | Ана булу вазифасының җаваплылыгы,гаилә төзү,саф мәхәббәт.ирекле мәхәббәт проблемаларының күтәрелүе.
| 20.11 |
|
22 | Г.Бәшировның тормыш юлы, иҗаты. | 1 | Яңа мате-риал белән таныштыру | Әңгәмә- лекция | Язучының иҗаты турында тулырак мәгълумат алу.
| 22.11 |
|
23 24 | Г.Бәширов “Туган ягым – яшел бишек” | 2 | Уку- анализ ясау. | Образлар аша анализ | Халыкның ерак тарихтан килә торган яшәү рәвеше, рухи байлыгы, әхлак кагыйдәләренең чагылышы. | 27.11 29.11 |
|
25 | “Туган ягым- яшел бишек” әсәрендә гореф-гадәтләр, яшәү рәвеше, рухи байлыгы, әхлак кагыйдәләре. | 1 | анализ | Сөйләм үстерү | Әсәрдә гореф- гадәтләрнең бирелеше.
| 4.12 |
|
26
| Г.Бәширов иҗатын йомгаклау.
| 1 | Белемнәрне бәяләү. |
| Әсәрнең автобиографик хасияте. | 6.12 |
|
27 | Сочинение сыйфатлама . “Халкымның күңел байлыгы” | 1 | Бсү. | аңлату | Үз фикерен тулы,логик эзлеклелектә ачык итеп әйтеп бирә белү, грамоталылыкларын үстерү | 11.12 |
|
28 | Дәрестән тыш уку. Р.Фәйзуллин шигырьләре | 1 | Уку дәресе | әңгәмә | Шигырьләрендә күтәргән темаларга,аларның үзенчәлекле якларына игътибар итәргә | 13.12 |
|
29 | М.Җәлилнең тормыш юлы, иҗаты. | 1 | Яңа материал белән таныштыру | Укытучы сөйләве | М.Җәлилнең граҗданлык һәм поэтик батырлыгы турында тулырак белешмә бирү. | 18.12 |
|
30 | М.Җәлил. “Тик булса иде ирек”, “Соңгы җыр”, “Серле йомгак”шигыре | 1 | Сәнгатьле уку | әңгәмә | Шигырьләренең язылу шартлары, лирик геройларның иреккә, көрәшкә омтылышы, яу кырында сугыша алмау үкенече, моңсулык. Лирик герой һәм шагыйрь хисләренең бердәмлеге. | 20.12 |
|
31 | М.Җәлил. “Сандугач һәм Чишмә”балладасы. | 1 | Яңа материал белән таныштыру | Балладаны анализлау | Баллада җанрын искә төшерү.Кош һәм чишмә образлары аша Туган ил азатлыгы өчен көрәшнең изгелеген раслау. | 25.12 |
|
32 | М.Җәлил шигырьләрен яттан сөйләү, алар буенча фикер алышу. | 1 | БСҮ |
| Шигырьләрендә күтәргән темаларга,аларның үзенчәлекле якларына игътибар итәргә,аларны әсәрдән аерып ала белү күнекмәләрен үстерергә | 27.12 |
|
33 | Сочинение. “М.Җәлил иҗатында ил язмышы” | 1 | БСҮ | Мөст.эшләү. | Тылдагы батырлык турында әсәрләр.Авылдашларның Бөек Ватан Сугышына керткән өлеше, Әтнә районыннан чыккан геройлар, хезмәт ветераннарын барлау. | 15.01 |
|
34 | Г.Әпсәләмов иҗаты. | 1 | Яңа материал белән таныштыру | Укытучы аңлатуы | Язучының тормыш юлы, иҗаты турында тулырак белешмә алу. | 17.01 |
|
35 | Г.Әпсәләмов.”Алтын йолдыз” романы (өзекләр) | 1 | Уку – анализ ясау | әңгәмә | Романда яшьләрнең романтик образларның бирелеше..
| 22.01 |
|
36 | Г.Әпсәләмов. “Алтын йолдыз” романы. | 1 | Уку - анализлау | әңгәмә | Яшьләрнең холык – омтылышларының сугыш кырында сыналуы
| 24.01 |
|
37 | Г.Әпсәләмов иҗатын йомгаклау. | 1 | йомгаклау | әңгәмә | Әсәрдә романтик пафос.Роман турында белешмә. | 29.01 |
|
38 | Дәрестән тыш уку. Р.Төхфәтуллин. ”Йолдызым” | 1 | Образлар аша анализлау дәресе | әңгәмә | Р.Төхфәтуллин иҗатының үзенчәлекле ягына төшенү.Мәдинә образы аша хатын – кызның әхлаклылык, сабырлык сыйфатларын чагылдыруы. | 31.01 |
|
39 | Сочинение “Җырга әйләнгән гомер” | 1 | Бсү |
|
| 5.02 |
|
40 | Миргазиян Юныс иҗаты, тормыш юлы. | 1 | Яңа материал белән таныштыру | лекция | М.Юнысның тормыш юлы, иҗаты турында белешмә. “Шәмдәлләрдә генә утлар яна “ повестенда Бөек Ватан сугышы чагылышы. | 7.02 |
|
41 | “Шәмдәлләрдә генә утлар яна” повестен хикәяләү үзенчәлекләре. | 1 | Уку-анализ ясау | әңгәмә | Персонажларның эчке кичерешләре сурәтләнүе.
| 12.02 |
|
42 | “Шәмдәлләрдә генә утлар яна “ повестендә уздырылган фәлсәфи фикерләр, хикәяләүдә табигыйлек. | 1 | Йомгаклау дәресе | Образлар аша анализ | Әсәрдә татар халкының гореф-гадәт- йолаларының тасвирлануы.
| 14.02 |
|
43 | Образларга характеристика бирү. Бергәләп тикшерү, тулыландыру, редакцияләү. | 1 | БСҮ |
|
| 19.02 |
|
44 | Гамил Афзал иҗаты “Дөнья матур, дөнья киң”, “Мыштыбый” | 1 | Яңа материал белән таныштыру | Укытучы сөйләве | Шагыйрь турында белешмә алу.Шигырьләрендә Туган ил, туган җир, халкыбыз турындагы шигъри сурәтләр.Юмор аша кеше батырлыгының чагылыш байлыгын күрсәтү. | 21.02 |
|
45
| Г.Афзал “Тәнкыйть сүзе”, “Ялкау кызлар”, “Өф-өф итеп” .
| 1
| Образлар аша анализ ясау, йомгаклау дәресе
| әңгәмә
| Көлү объектлары һәм предметлары.Аларның халыкчан җирлекләре һәм халыкчан чаралар кулланылу.Сатира турында белешмә . | 26.02 |
|
46 | Н.Фәттах иҗаты. турында белешмә. | 1 | Яңа материал белән таныштыру | Укытучы сөйләве | Язучының тормыш юлы, иҗаты турында белешмә, әдәбиятта тоткан урыны. | 28.02 |
|
47 | “Итил суы ака торур” 194- 205 бит. | 1 | Уку-анализ ясау | әңгәмә | Болгар дәүләте тормышының сурәтләнеше. | 5.03 |
|
48 | “Итил суы ака торур” Болгар дәүләте тормышын, кабиләләр тартышын, гореф-гадәтләрен тасвирлау. | 1 | Образлар аша анализ. | әңгәмә | Болгар дәүләтендә кабиләләр тартышы, гореф- гадәт, йолаларның бирелеше. | 7.03 |
|
49 | “Итил суы ака торур” Тотыш холкының роле. | 1 | Белемнәрне ныгыту | әңгәмә | Романдагы образлар, аларның хисләрен тасвирлау, сюҗетка киеренкелек һәм җанлылык бирүдә Тотыш холкының роле. | 12.03 |
|
50 | Н.Фәттах иҗатын йомгаклау. Тарихи роман турында төшенчә. . | 1 | Йомгаклау дәресе. | Мөст. эшләү | Тарихи романнар турында белешмә. Иҗатының үзенчәлекле якларын күрсәтү..
| 14.03 |
|
51 | Контроль сочинениегә әзерлек. | 1 | БСҮ | Мөст. эшләү | Эзлекле фикерләү сәләтен , тел байлыгы баету күнекмәләре формалаштыру. | 19.03 |
|
52 | Контроль сочинение «Тарихлардан килгән хакыйкать” | 1 | БСҮ | Мөст. эшләү | Эзлекле фикерләү сәләтен , тел байлыгы баету күнекмәләре формалаштыру. | 21.03 |
|
53 | Дәрестән тыш уку Рабит Батулла “Сөембикә” романы. | 1 | Класстан тыш уку. | әңгәмә | Язучы турында белешмә.Сөембикә – ханбикә турында тулырак мәгълумат алу. | 2.04 |
|
54 | Туфан Миңнуллин иҗаты. | 1 | Яңа материал белән таныштыру. | Әңгәмә. | Язучы турында тулырак белешмә.Татар милләтен саклау өчен зур көч куюы, безнең район депутаты булуы турында. | 4.04 |
|
55 | Т.Миңнуллин “Бәхетле кияү | 1 | Рольләргә бүлеп уку. | Иҗади эш | Авыл кешеләре арасындагы эчкерсез, саф мөнәсәбәт һәм мөгамәләләрнең кызыклы ситуацияләрдә ачылуы.. | 9.04 |
|
56 | “Бәхетле кияү” Әсәр үзенчәлекләре. | 1 | Йомгаклау дәресе | әңгәмә | Драмадагы мөлаем, яратып көлү өчен кулланылган чаралар. | 11.04 |
|
57 | Аяз Гыйләҗев иҗаты, тормыш юлы. | 1 | Яңа материал белән таныштыру | Укытусы аңлатмасы | Язучының тормыш юлы, иҗаты турында белешмә | 16.04 |
|
58 | А.Гыйләҗев “Язгы кәрваннар” Сугыш чоры авырлыкларының чагылышы. | 1 | Уку- анализлау. | әңгәмә | Сугыш чоры яшьләренә килгән тормыш һәм хезмәт авырлыкларының \чагылышы Әсәрдә халыкның күңел төшенкелегенә бирелмәве, яшьлек хисләренең юл яруы, эчке кичерешләрнең төгәл чагылдырылуы.. | 18.04 |
|
59 | А.Гыйләҗев “Өч аршын җир”әсәре | 1 | Образлар аша анализлау, йомгаклау дәресе. | әңгәмә | | 23.04 |
|
60 | Дәрестән тыш уку. А.Расих “Урланган хәзинә” | 1 | Класс.тыш уку | әңгәмә | Әсәрдә күтәрелгән төп проблемалар.
| 25.04 |
|
61 | С.Сөләйманова иҗаты.
| 1 | Яңа материал белән таныштыру | әңгәмә | Хатын – кыз язучының иҗаты белән, тормыш юлы белән таныштыру. | 30.04 |
|
62 | С.Сөләйманова. “Туган җирем, эчкән суым”, “Кеше барыбер кошлар нәселеннән” | 1 | Уку- анализлау | Сәнгатьле уку | Шигырьләрдәге хисләр байлылыгы күзәтелү.
| 5.05 |
|
63 | С.Сөләйманова. ”Кеше”, “Сулар ага, күлләр күккә бага...” | 1 | Уку- анализлау | Сәнгатьле уку | Иҗатында күңел тибрәнешләренең табигыйлеге, поэтик бизәкләргә муллык күзәтелү. | 7.05 |
|
64 | С.Сөләйманова. “Этюд”, “Тагын узды кыңгыраулы язлар...” | 1 | Йомгаклау дәресе. | әңгәмә | Шагыйрәнең сүз белән сурәт ясау осталыгына игътибар итү. | 12.05 |
|
65 | Дәрестән тыш уку Ш.Галиев.”Камырша”, “утсыз төтен булмый”, “ Үзең нинди?”, “Тимерче Гомәр белән гомер” Р.Харис. “Ант суы”, “Борылышта” | 1 | Класстан тыш уку | әңгәмә | Мөстәкыйль укылган әсәрләргә бәя бирү, бу язучыларның иҗатларында күтәрелгән темалар. | 14.05 |
|
66 67 | Ф.Яруллин”Җилкән нәр җилдә сынала” повесте
| 2 | Уку-анализлау | Әңгәмә- лекция |
| 19.05 21.05 |
|
68-69
| А.Гыйләҗев”Җомга көн кич белән” | 2 | Б.с.ү. | Әңгәмә | Яңа уку елы программасы белән таныштыру, узган уку елына анализ ясау | 26.05 28.05 |
|
70 | Йомгаклау дәресе
| 1
| Йомгаклау дәресе |
|
| 28.05 |
|
8_tat_liter.docx