• Главная
  • Блог
  • Пользователи
  • Форум
  • Литературное творчество
  • Музыкальное творчество
  • Научно-техническое творчество
  • Художественно-прикладное творчество

Исследовательская работа о лошадях "Лашасем. Ес выльахе сес-и"

Опубликовано Нянина Людмила Петровна вкл 31.08.2014 - 21:14
Нянина Людмила Петровна
Автор: 
Григорьев Василий, Матвеев Александр

В исследовательской работе ученики дают определение мастей лошади, ее разновидностей. 

Скачать:

ВложениеРазмер
Microsoft Office document icon tekst-grigorev.doc48.5 КБ
Microsoft Office document icon molodtsygina.doc35.5 КБ

Предварительный просмотр:

      Пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан муниципаллă бюджетлǎ вĕренÿ  учрежденийĕ «Чǎваш Республикин Шǎмǎршǎ районĕнчи Анат Чаткасри  пĕтĕмĕшле пĕлÿ  паракан тĕп шкул»

СЕКЦИЯ - НАЧАЛЬНЫЕ КЛАССЫ

«Естествознание»

П Р О Е К Т

«Лашасем. /ё выль=х\ ёеё-и?»

                                   Ĕёе пурнăёлаканĕсем:

                                        4 класра вĕренекен

                                           Григорьев  Василийпе

                                    Матвеев Александр

  Ертъёи: Нянина Л. П.

2013 ёул

       Проект тěллевě:

Лашасен этем пурн=ё\нчи выр=н\пе паллашасси.

Проект задачисем:

   *  Лашасен т\с\сене (масть) уй=рма в\ренесси.

* Лашасен х=й тыткалар=ш\сене =нланма в\ренесси.

Т\пчев мел\сем:

1. Килти лашана с=насси;

2.Ват=сем каласа панине =са хывасси;

3.Лашасем ёинчен ёырн= к\некесене тишкересси.

Актуалл=х\:

Лашасем яланах ёынсен пурн=ё\нче  пыс=к выр=н йыш=нн=.

Содержанийě:

  1. Умěн калани
  2. Тěп пайě
  • Лашасен историй\нчен.
  • Лашасен т\л\нмелле  тыткалар=ш\.
  • Лашасен паянхи кунри п\лтер\ш\.
  1. Пěтěмлетÿ.

Ум\н калани.

Эп\ лашасене  пит\ юратат=п. Ёак м=наёл= та тъс\мл\ ч\р чунсем мана х=йсем патне асамл= в=йпа ил\ртеёё\. Х=ш п\р арёын ача лаша ёыв=хне те пыма х=рать. Лаши те ун пек ачана ёыв=ха ямасть. Х=равё=рах пулн=ш=н юратмасть пулмалла.

Т\п пай\.

  Пир\н килте те лаша пур. Эпир =на Малинка  тесе ч\нетп\р. В=л х=м=ртарах х\рл\ т\сл\.

   П\рре х\ллехи кун пир\н лаша хытах чирлесе ъкр\. Эрнене ях=н апат ёимер\, шыв \ёмер\.   Тем те туса п=хр=м=р. Тухт=ра та ч\нтерт\м\р. Пит\ п=ш=рхант=м=р.

  Ёав в=х=тра эп\ лашасен пурн=ё\ ёинчен ытларах  п\лме шутлар=м. Каярах вара м\н п\лнине пухса т\пчев \ё\ тур=м.  Ман=н т\пчев \ё\ «Лашасем. /ё выль=х\ ёеё-и?» ятл=.

Хам=н \ёре эп\ уйр=мах лашасен пурн=ё\пе  тыткалар=шне п\лес тер\м.

  П\лъ пухма мана интернет тата ват=сем каласа пани пул=шр\.

Хальхи в=х=тра лашасен 7 т\сне уй=раёё\ иккен. В\сен шутне зебр=сем, ашак, Пржевальски лаши тата килти лаша к\реёё\.  Чи анл= сар=лни-кил лаши.  Кил лашисем ё\р ч=м=р\н пур к\тес\нче те пур=наёё\. В\сем п\р-п\ринчен =р=в\пе, пыс=кк=шпе, формисемпе уйр=лса т=раёё\.

          Этем лашана 5-6 пин ёул каялла алла х=н=хтарн=.

  Малтанхи в=х=тра этем  лаша ёине сунара ёърен\. Ун=н тир\пе ё=м\нчен тум ё\лен\, с\тне суса \ён\, юнне юхтарса \ён\. П\ч\кк\н алла х=н=хтарма тыт=нн=. Эсир х=в=р та ас=рхан= \нт\-х=йне юратса п=хакан ёын ёумне лаша пит\ иленет. Этем часах лашапа инёе ёул к\скетме, йыв=р ё\кл\ме турттарма меллине туйса илет. Эп\ вуласа п\лн\ т=р=х чи малтан лаша ёине чирл\ е в=ёс=р ват=сене лартн= та кирл\ ё\ре илсе ёитерн\.

   Лашасенне 4 т\се (масть) уй=раёё\. Т\сне лашан ё=мне, ътне тата ёилхине, хърин т\сне  п=хса пал=ртаёё\.

1.        Тур лаша -гнедая. В=л х\рл\ т\сл\. Ёилхипе хъри  вара хура т\сл\

     2. Ёърен лаша -рыжая. Урисем те, уч\ те хърисем те х\рл\ т\сл\.

3. К=вак е с=р= т\сл\-серая.

4.  Й=м-хура- вороная.

/л\к, трактор –машина пулман в=х=тра, лаша кашни килтех пыс=к в=й пулн=. П\т\м йыв=р \ёсене лашапа \ёлен\: ё\р сухалан=, тыр= акн=, вырн=, ёапн=, тыр= турттарн=, лаша в=й\пе армансем \ёлен\. Кунс=р пуёне инёе ёула та лашапа тухн=.

  М\н \л\кренех лашасем в=рё=сенче пыс=к в=й пулн=. Юланутё=сем ёап=ёура  малтан-мала ытк=нн=. Е тата кълн\ лашасем  пушк=сене, ёар хат\р\сене, апат-ёим\ёсене е аманн= салтаксене турттарн=.

  Хальхи в=х=тра та лашасене \ёре ус= кураёё\. Анчах та унчченхи пекех йыв=р пурн=ёпа пур=нмаёё\ лашасем. М\нш\н тесен йыв=р \ёсене машин=сем пурн=ёлаёё\.  Хулари пыс=к центрсенче чирл\, утайми ачасене лашасемпе сыватмалли методика шутласа к=ларн=. Лаша чирл\ ачана туять, =на ас=рханулл= яр=нтарса ёърет. Ача х=йне канл\,  л=пк= туять. Ёак= =на сывалма пул=шать.

Теп\р т\л\нмелле япала та п\лт\м. Лаша юн\нчен тун= темиёе т\сл\ эмел-имёам пин-пин-ёын пурн=ёне ё=лать иккен.

Лашасем пит\ пыс=к х=в=ртл=хпа чупма пултараёё\. Ёав=нпа та  лашасем чуптаракан =м=ртусем те чылай хал=ха пуётараёё\. Пир\н те Ш=м=рш=ра лашасем =м=ртакан ипподром пур. Ш=м=рш= район\нчи лашасем те Рассейре ирттерекен =м=ртусенче п\рре мар малти выр=нсене йыш=нн=.

Лашасем  п\р чар=нми ёиме пултараёё\. Тал=кра 25-100 кг апат ёиеёё\, 30-60 литр  шыв \ёеёё\. В\сем ура ёинчех ёыв=раёё\. Лашан х=лхисем пит\ ёив\ч. В=л ёын уй=рса илеймен сас=сене те илтет. Х=рушл=ха туять, хуёине систерет. Ун пек чухне в=л хартлатма пуёлать. Инкекрен х=т=лас тесе - кайри урипе хытт=н тапма пултарать. Анчах пит\ пыс=к х=рушл=х тухса т=рсан ёеё тапать.

Лаша ним\нле ёил-т=манра та ёула аташтармасть. Аташнине сиссен, хуёин тилхепине пушатса, лаша ёине шанмалла. Лаша х=й\н сис\м-туй=м\пе т\р\с ёула тупать. Кирл\ ё\ре илсе ёитерет.

Лаша й\ри-таврине п\т\мпех курать-умрине те, хыёрине те-360ґ. Ытти ч\рчунсем  шур=па хура т\се ёеё уй=раёё\ пулсан, лаша т\нче ёине т\рл\ т\спе п=хать. Анчах та х\рл\пе к=вак т\се уй=раймасть.

Лаша в\лле хурч\сенчен пит\ х=рать. В\сем с=хнипе вилсе те кайма пултарать.

Лаша м\нле т=нине е м\нле тыткаланине кура ун=н к=м=л-сипетне сисме пулать:

1.Х=лхисене малалла тытсан-пит\ тимл\ итлет;

2. П\р х=лхи малалла, тепри-каялла-лаша икк\ленет;

3. Х=лхисене хыёалалла вырттарн= пулсан-ёиленет е х=рать;

4.Их\рет пулсан-ыттисене х=рушл=х ёинчен систерет;

Хът\ленн\ е ытти лашасемпе ёап=ён= чухне ч\вен т=рать, малти урисемпе ёапать. Час-часах ик\ лаша п\р-п\рин ёум\нче ёыпё=нса т=нине курма пулать-в\сем п\р-п\рин ё=мне тасатаёё\ е п\р-п\ринпе ёыв=храх паллашаёё\. Ът-тирне тасатас тесен  лаша ё\р ёине  выртса й=валанать.

П\т\млетъ.

 Ёапла вара, т\пчев \ё\нче лашасен пурн=ё\пе х=йсене тыткалар=ш\ ёинчен сахал мар п\лт\м. Ёаксене п\лн\ хыёё=н эп\  лаша ёине кирл\-кирл\ марш=нах ч=п=ркка ё\клеме п=рахр=м. +на хыт=рах юратса, тутл=рах ёитерме т=р=шат=п.


Предварительный просмотр:

      Пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан муниципаллă бюджетлǎ вĕренÿ  учрежденийĕ «Чǎваш Республикин Шǎмǎршǎ районĕнчи Анат Чаткасри  пĕтĕмĕшле пĕлÿ  паракан тĕп шкул»

П Р О Е К Т

Ялти палл= ёынсем:

Молодцигина Валентина Александровна

                                     Ĕ=е пурнă=лаканĕ:

                                               3 класра вĕренекен

                                                      Степанов Дмитрий

                                     

  Ерт\=и: Нянина Л? П?

2013 =ул

Тупмалли

  1. Тупмалли
  2. Т\ллев
  3. Т\пчев мел\сем
  4. Умс=мах
  5. Т\п пай\
  6. Хыёс=мах

Т\ллев\

Молодцигина Валентина Александровна  пурн=ё\пе -\ё-х\лне т\пчесе п\лесси

Т\пчев мел\сем

  • Молодцигина Валентина Александровна  п\лекен ёынсемпе  калаёасси;
  • К\некесенче, хаёатсенчи статьясене тупасси тишкересси

I . Умсёмах.

Ё\р ёинчи кашни ёынн=н х=й\н тымар\сене лай=х п\лмелле. Ёемье историне п\лменни-пыс=к ай=п. Кун пек ай=п манра та пур.

  Каё пулсан, \ёсене в\ёлесен пир\н ёемье телевизор умне ларать. Тем\н те к=тартаёё\ унта. Анчах та ман=н асанне ч=ваш артисч\сем вылякан спктакльсене курма юратать. Час-часах мана:  «Валя аппу выляканнине яр-ха»-тет. Киленсе п=хать вара асанне спектаклье.

 «Аван та вылять ёав Валя аппу. Пурн=ёри пекех»-текелесе те илет. В=л хутран-ситрен.

Валя аппа ёинчен п\ч\кренех п\лет\п-ха эп\. Анчах та тар=нн=н, т\пл\н п\рре те интересленмен. Ун ёинчен п\лес тесе ёине т=рсах ёак проектпа \ёлер\м.  +авёнпа та эп. кука=ей.н пурнё=. =инчен т.пл.нрех т.пчесе п.лме т.ллев лартрём.  Малтанах вёл ё=та тата м.нле =емьере =урални кёсёклантарч.. Ё=та .=лен.. Кам пулса .=лен..

  Т.пчев .=нче эп. кукамай, анне каласа панисене т.пе хутём, кука=ее п.лекен =ынсемпе кала=рём.  Куккасемпе аппасем, йыснасем кука=ей =инчен нумай ырё сёмах калар.=.  Т.пчев .=.нче кука=ей =ырса хёварнё ал=ырёв.сем те пулёшр.=.  

II.Т\п пай\.

  Туктаров Петр Николаевич 1929 =улта мартён


Поделиться:

Земля на ладонях. Фантастический рассказ

Как нарисовать небо акварелью

Валентин Берестов. Аист и соловей

Рисуем ветку берёзы сухой пастелью

Ночная стрельба