презентация к насыйри

Слайд 1

Слайд 2

Санап кына бетерерлек түгел Каюм бабабызның хезмәтен. Без белгәне – диңгездән бер тамчы, Бер тамчының меңдер хезмәте. Э. Шәрифуллина

Слайд 3

“ К . Насыйриның фольклор өлкәсен-дәге эшчәнлеге төп өч юнәлештә барган: у л, татар фол ь клорын турыдан-туры халыкның үз авызыннан язып алып, тупланган материалларның иң яхшы үрнәкләрен бастырып чыгаруга зур игътибар биргән, х алыкларны бер-берсе белән таныштыру максатында халык иҗаты әсәрләренең иң характерлы үрнәкләрен рус телендэ бастырып чыгаруга бик күп көч куйган, Көнчыгыш фол ьклорын җентекләп өйрәнгән һәм аның күп кенә үрнәкләрен татарчага тәрҗемә итеп бастырган

Слайд 4

Максат: Татар халкының тәрбиясен, педагогикасын һәрь яклап тирәнтен өйрәнгән һәм туплаган, татар халык иҗаты әсәрләрен җыю һәм бастыру юлында гаят ь зур эш башкарган, фол ь клорга зур мәхәббәт һәм аның әһәмиятен тирәнтен аңлаган, аның тарафыннан мөстәкыйл ь идея-эстетик кыйммәтлеген билгеләгән һәм зур тәрбияви роле булуына иг ъ тибар биргән галим-мәг ъ рифәтче , педагог һәм язучы Каюм Насыйриның татар фол ь клористикасы тарихында калдырган хезмәтләре белән якыннан танышып, аларны анализлап, бүгенге көндә педагогика өлкәсендә актуал ь булуын раслау.

Слайд 5

Ашаган, эчкән, йоклаган кеше түгел, ә әдәпле итеп сөйләшә, уйлый, эш итә белгән кеше генә чын кеше була ала. “Этика турында кыскартылма китап”

Слайд 6

“И газиз бала!.. Адәмгә бигрәк кирәк вә бигрәк лязем нәрсә – гыйлемдер. Наданлык дигәнемез белмәклеге лязем булган нәрсәне белмәссезлектер. Бу наданлык кешене иг ътибардан чыгара вә хайван дәрәҗәсенә кертә торган сыйфаттыр . Кайда барса да, надан кешенең кадере юктыр … Гыйлем үгрәнмәгә , укымага , язмага вә һөнәр вә мәг ъ рифәт хасил итмәгә иҗтиһад кыл, чөнки гыйлем вә мәгърифәт иясе һәр йирдә хөрмәтле булып, халык арасында кадере зур булыр.” (Әхлак рисаләсе)

Слайд 7

“Кырык бакча” җыентыгында афоризмнар , хикмәтле сүзләр байтак: Кеше үзен үзе таныса, камил акыллы икәне шуннан беленер Әгәр берәүгә гыйлем үгрәтергә теләсәң, әүвәл үзеңнекен үзең үзгәрт Әй, балам, яш ь легемне эзлим, җуйган идем, тапмый барам. ( “Яш ь легемне эзлим”)

Слайд 8

Үзе чыгарган календарьларда, сүзлекләрдә һәм җыентыкларда халык тәҗрибәләре, сынамышлар урнаштыруга урын бирә: “6 сында көн җылы – кырда икмәк бик куе”, “Март берендә аяз – аяз булыр бөтен яз” һ.б. Бәетләр,риваятьләр: “Казан бәете”, “Шаһгали бәете” “Казан шәһәренең салынуы”, “Кабан күле турында” риваят ьләре һ.б .

Слайд 9

« Әбүгалисина кыйссасы »

Слайд 10

Халык әкиятләре стилендә язылган әсәрләр: “Эт һәм сөяк” “Ана һәм бала” “Челән һәм чыпчык” “Патша белән карт”

Слайд 11

“Казан татарларының халык әдәбияты үрнәкләре” 28 табышмак 243 мәкал ь 145 җыр

Слайд 12

“Казан татарларының ышанулары һәм гореф-гадәтләре” хезмәте Халыкның иң борынгы ышанулары Мифлары Мифик образлары

Слайд 13

Юаткычлар “үчтеки” итү, баланың күкрәгеннән аяклары-на кадәр сыпырып “үс-үс” иттерү

Слайд 14

Гореф -гад әт, йола-кануннарның Туган төбәктәге төрләрен Теркәп куйган, туар яш ь буыннар, Төшенерлек итеп серләрен. Э. Шәрифуллина

Слайд 15

Йомгаклау Фол ь клор татар әдәби теле үсешенә нык тәэсир итә. Халыкның зирәклеген күрсәтеп тора торган мөһим чара. Әкиятләре, җырлары, әйтемнәре, мәкальләре, табышмаклары киләчәк буынны милләт тормышын дәвам итәрлек зур рухи чишмә, чыганак булып тора, уйлау сәләтен үстереп, тапкырлыкка, җитезлеккә өйрәтә. Халык аваз иҗаты әсәрләре, яшь буынга тәрбия бирү чарасы гына түгел, әйләнә-тирәне танып-белү ысулы буларак та хезмәт итә. Фольклор әсәрләрен өйрәнү балаларның тел байлыгын, фикерләү сәләтен үстерүгә булышлык итә ала.

Слайд 16

Кулланылган әдәбият: К. Насыйри. Сайланма әсәрләр. “Таткнигоиздат” матур әдәбият редак ц иясе, 1956. Татар халык иҗаты. Балалар фол ь клоры. Казан, “Татарстан китап нәшрияты”, 1993 К. Насыйри. Сайланма әсәрләр. Казан, “Татарстан китап нәшрияты”, 1975. К. Н. Насыйри. Сайланма әсәрләр. Казан, “Татарстан китап нәшрияты”, 2004 Р. Ягъфәров. “Уен – күңелле бәйрәм”. “Мәгариф” нәшрияты, 2009.