“Гамил Афзал иҗатында үткән тарихның чагылышы”
презентация
Скачать:
| Вложение | Размер |
|---|---|
 gamil_afzal_shakirova.pptx | 2.02 МБ |
Предварительный просмотр:
Подписи к слайдам:
Татарстан Республикасының халык шагыйре Гамил Афзал ( Гамил Гыймазетдин улы Афзалов ) 1921 елның 23 маенда Татарстанның Актаныш районы Такталачык авылында тегермәнче гаиләсендә туа . Крәстиян хуҗалыкларын күмәкләштерү чорында аның әтисе, гаиләсен ияртеп , Магнитогорск шәһәренә төзелешкә күчеп китәргә мәҗбүр була . Туган авылы мәктәбендә беренче сыйныфны бетереп килгән кечкенә Гамил 1931 елда т ө зелештә эшләүче татар эшчеләренең балалары өчен ачылган барак-мәктәптә укуын дәвам иттерә , аннары Магнитогорск шәһәренең 35 нче номерлы җидееллык татар мәктәбендә укый . Мәктәптә укыган елларында әдәбият белән нык кызыксына , Г.Тукай, Һ. Такташ шигырьләре тәэсирендә үзе дә каләм тибрәтә башлый . 1937 елда Баку шәһәрендә нәшер ителә торган «Баку эшчесе » газетасында аның «Магнитогорск» дигән беренче шигыре басылып чыга .
1957-2000 еллар арасында Г. Афзалның өч дистәдән артык китабы дөнья күрә . 1977 елда « Айлы кичләр » шигъри җыентыгы һәм « Борылам да карыйм ...» циклына кергән шигырьләре өчен ул Татарстан Республикасының Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясенә лаек була . Татар әдәбиятын үстерү өлкәсендәге хезмәт уңышлары өчен «Почет Билгесе » ордены белән (1981) бүләкләнә , 1992 елда исә Татарстан Президенты М.Ш. Шәймиев Указы белән аңа «Татарстан Республикасының халык шагыйре » дигән шәрәфле исем бирелә . Ул шулай ук Әлмәт Язучылар оешмасының Р.Төхфәтуллин исемендәге һәм Чаллыдагы «Аргамак» журналының С. Сөләйманова исемендәге әдәби бүләкләр лауреаты, 1985 елдан Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре .
Дөн ья тарихын беләбез: Һәр патшасын, һәр батырын. Төрки тарихын белмибез, Ни ерагын, ни якынын. Кояш чыга нурга манып, Ерактагы җылы була. Тарихын белмәгән халык Белгәннәрнең колы була...
Китапханәң ачык, Шәмдәлләрдә шәмнәр. Китапларны ачып, Башлар иелгәннәр . Шәмдәлләрдә шәмнәр Тонык нурлар сибә, Кулларда Кол Гали, Әбугалисинә . Биләр ни димәсен, Кемнәр ни сөйләсен; Өләшәсең илгә Гыйлем хәзинәсен. Мәктәпләрең ачык, Ир балалар укый, Кыз балалар укый: “Әлпи, тиси, җымхый...”
Халык күченә . Сувар , Болгар калалары юкка чыга , легендада гына кала. Ә үз җирендә калган халыкның , сан ягыннан сирәгәеп калса да урманы, биек булмаса да тавы бар….
Болгар Идел буйларыннан Искән җилләр сөйли: Болгар болыннары Яшел хәтфә имди. Сөйләр исәр җилләр, Сөйләр агым сулар: Идел тугаенда Тора шәһре Болгар.
“ Сөембикә сылу ” (1968) легендасында автор Казан ханлыгы һәм Сөембикә образы аша , шул чор татар халкының шатлык , өметләрен җиткерергә тели . Биредә лирик герой әлеге эпоха вәкиле исеменнән Казан ханлыгының иҗтимагый-сәяси халәтенә бәя бирә . Тарихи-мифологик принципка нигезләнеп , Сөембикә , символ статусына ия була . Гомумән , үзенең шигырьләрендә үткәннәрнең чынбарлыктагы геройлары образларын кулланып , шагыйрь , бердән , ерак тарихны күзалларга ярдәм итсә , икенчедән , милли идеал дәрәҗәсенә күтәрелгән геройлар татар халкының , аның дәүләтенең яклаучысы функциясен дә башкаралар .
Г.Афзал лирикасында , халыкның милләт буларак исән калуына , рухи яктан чистарыну юлы белән ирешеп булу идеясы ассызыклана . Лирик герой белән Хак Тәгалә арасындагы бәйләнеш аша автор ике фикерне җиткерергә тели : беренчесе , Аллаһыга мөрәҗәгать итеп , кешелекне коллык газабыннан коткару , икенчесе , кыйбласы югалып барган халыкны кире үз диненә кайтару теләге .
Мин эшлимен, яхшы булсын, диеп, Якты булсын, диеп, халкыма, Мин эшлимен ялсыз, янып-көеп, Үлчәмичә хезмәт хакына . (“Горурлык”).
“ Урал таулары артындагы далада да, без татарча сабак укыдык . Ана телендә сабак укып үскән бала телен онытмый , милләтен югалтмый , Ватанын алыштырмый ”. Гамил Афзал
Игътибарыгыз өчен рәхмәт !
Мать-и-мачеха
Гном Гномыч и Изюмка. Агнеш Балинт
Как зима кончилась
Простые летающие модели из бумаги
Плавает ли канцелярская скрепка?