Татар халкының күңел бизәкләре
план-конспект урока

Тема: Татар халкының күңел бизәкләре.

Максат: 1. Татар халкының тарихы, гореф-гадәтләре, йолалары, традицияләре, милли киемнәре, бизәнү-ясану әйбәрләре тарихы турында мәгълүмат бирү.

2. Мөстәкыйль эзләнүләр аша бирелгән темаларга чыгышлар әзерләү.

3. Укучыларда татар халкының милли бәйрәм-йолаларына, традицияләренә, гореф-гадәтләренә, сәнгатенә (төрле юнәлештәге) кызыксыну, хөрмәт, горурлану хисләре тәрбияләү.

Җиһазлау:  1. Татар авылларында яшәүче егет һәм кызларның милли   киемнәре  турында укучылар үзләрендә күрсәтеп сөйлиләр.

2. Чигелгән сөлге, мендәр тышлары, кулъяулыклар, алъяпкычлар, түбәтәйләр һ. б. әйберләр күргәзмәсе.

3. Укучыларның үз куллары белән ясаган рәсемнәр күргәзмәсе.

Дәрес барышы

I.  Актуальләштерү.

Укытучы:

Татар халкының бәйрәм-йолалары, милли традицияләре, киемнәре, бизәнү-ясану әйберләре тарихы турында кыскача мәгълүмат бирү.

II. Төп өлеш

Укучылар чыгышлары:

 1. Татар халкының милли киемнәре тарихы турында сөйләшүне дәвам итеп, сузне Зарипова Алиягә бирәбез. Ул безгә читекләр турында сөйләр. Читекләр турында сөйләгәнче, Алия башта күн эшкәртү сәнгате тарихы белән таныштырыр.

2. Татар халкынң милли киемнәре турында сөйләргә Клюева Александрага сүз бирәбез.

3. Ә хәзер безгә Муллагалиева Айгөл калфаклар турында сөйләп китәр.

4. Алъяпкычлар турында Сафина Эльвира таныштырып китәр.

5. Ә менә татар халкының милли горурлыгы булган түбәтәй турында Мәрданова Гүзәл сөйләр.

6. Ә менә ханнар (шапкасы) бүреге-баш киеме турынлда Залилов Радий әйтеп үтәр.

7. Чират бизәнү-ясану әйберләре турында сөйләргә җитте. Шулардан иң матуры-беләзекләр. Алар белән безне Галимова Лилия таныштырыр.

8. Ә менә алкаларның  килеп чыгышы турында, тарихы турында, алар башта ни өчен кулланылганнар .... . Бу турыда Барышев Илья сөйләп китәр.

9. Татар халкы борынгы заманнардан ук белемгә, укуга омтылган. Һәр татар авылларында, мәдрәсәләрдә малайлар укыган, ә кызларны абыстайлар укыткан. Шуңа күрә китапны бик кадерләп саклаганнар, хөрмәт иткәннәр. Аны башта кулдан күчереп язганнар (кулъязма китаплар булган). Аларны төрле орнаментлар белән бизәгәннәр. Бу турыда безгә Карина Прудникова сөйләр.

10. Татар халкында шәмаилләр язу сәнгатенә турында Мифтахова Ләйсән таныштырыр.

11. Татар архитектурасы усеше турында, татар өйләре, җиһазлары, бизәлеше турында Зиатдинов Данил сөйләп үтәр.

III. Йомгаклау. Кадерле укучылар, хөрмәтле кунаклар! Без бүгенге дәрестән бик зур рухи азык алдык, татар халкының милли киемнәре, бизәнү әйберләре тарихы турында белдек. Сабырлык белән тыңлап утыруыгыз өчен рәхмәт.

Кулланылган әдәбият:

1. “Мәйдан” журналы № 4, 10
2. “Идел” журналы № 9, 12
3. “Казан утлары” журналы № 12, 3
4. Салям Алишев “Казанское ханство”

      Казань: Татар. кн. изд-во, 2002 г.

5. Серия “История татар.” Б. А. Хамидуллин.