КУРС "ТУЯАХАН"

Ринчинова Ольга Викторовна

Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

үндэр набтар

Слайд 2

ута богони

Слайд 3

томо жаахан

Слайд 4

бүдүүн туранхай

Слайд 5

үргэн нарин

Слайд 6

хүгшэн залуу

Слайд 7

муухай сэбэр

Слайд 20

ном ном ууд

Слайд 21

дэбтэр дэбтэр нүүд

Слайд 22

баллуур баллуур нууд

Слайд 23

хайша хайша нууд

Слайд 24

шугам шугам ууд


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

ябана

Слайд 2

г ү йнэ

Слайд 3

дэбхэрнэ

Слайд 4

уншана

Слайд 5

хатарна

Слайд 6

дуулана

Слайд 7

д үү жэндэнэ

Слайд 8

эдинэ

Слайд 9

ууна

Слайд 10

зурана

Слайд 11

уйлана , бархирна

Слайд 12

ниидэнэ

Слайд 13

тамарна

Слайд 14

гарана

Слайд 15

ороно


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

доро дээрэ

Слайд 2

соо дээрэ саана хулгана

Слайд 3

хулгана доро дээрэ урда


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Х ү б үү н гэр тэ оробо .

Слайд 2

Х ү б үү н гэр h ээ гараба .

Слайд 3

Д үү басаган стул дээрэ h ууна , уншана . Эгэшэ стул дээрэ h ууна , сок ууна .

Слайд 4

Басаган креслэ дээрэ h ууна .

Слайд 5

Д үү х ү б үү н машинаар наадана .

Слайд 6

Басаган б ү мбэг өө р наадана . Басаган хүүхэлдэйгөө р наадана .

Слайд 7

Х ү б үү н яблока ү гэнэ . Х ү б үү н яблока абана .


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

хилээмэн то h он каша h ү н з ага h ан ү ндэгэн мяхан шүлэн

Слайд 2

Би … эдихэ дура тай б ? шүлэ бууза

Слайд 3

Маша кон ф етэ эдихэ дуратай.

Слайд 4

Маша яблока эдихэ дура тай .

Слайд 5

Маша ү ндэгэ эдихэ дура г ү й .

Слайд 6

Би … эдихэ дура г ү й б ?


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Х ү б үү н морёор г ү йлгэнэ .

Слайд 2

Х ү б үү н велосипедээр г ү йлгэнэ .

Слайд 3

Гэр б ү лэ улаан машинаар ябана . .

Слайд 4

Басаган ролигоор ябана .

Слайд 5

Эжы улаан трамвайгаар ябана . Аба машинаар ябана .

Слайд 6

Y хиб үү д шара автобусоор ябана .

Слайд 7

Маша конькигаар ябана .

Слайд 8

Аба эжы хоёр санаар г ү йнэ .



Предварительный просмотр:

1 цикл. Танилсалга (знакомство)

  1. Ознакомьтесь со следующими словами:

Нэрэ – имя

Обог  - отчество

Зүб – правильно, так

Хараха – смотреть, видеть

Танилсаха – знакомиться

Һанаха – думать, соскучиться

Хүлисэ(гты) – прости(те)

Һайн даа – спасибо

Тиимэ – так, да

Үгы - нет

Наhан –жизнь/год

Зураха – рисовать

Бэшэхэ – писать

Дуулаха – петь

Хатарха – танцевать

Дэбхэрхэ – прыгать

Гүйхэ - бегать

Оёхо – шить

Нэхэхэ - вязать

Тоолохо– считать

Наадаха – играть

Тамарха – плавать

  1. Изучите речевые образцы:

А)Хүлисэ(гты), шамтай (Тантай) танилсажа болохо гү?  

 Прости(те), можно с с тобой (Вами) познакомиться?

Хүлисэ(гты), хэн гэжэ нэрэтэйбши (та)?

 Прости(те), как тебя (Вас) зовут?

Хүлисэ(гты), шинии (Танай) нэрэ хэн бэ?                                  

 Прости(те), как твоё (Ваше) имя?

Хүлисэ(гты), шинии (Танай) обог хэн бэ?                                  

Прости(те), как твоя (Ваше фамилия/отчество?

Хүлисэ(гты), шамтай (Тантай) наадажа болохо гү?                  

Прости(те), можно с тобой (Вами) поиграть?

Б) Би Сэндэмэ гэжэ нэрэтэйб.          

Меня зовут Сэндэма

Минии нэрэСэндэмэ.

Моё имя Сэндэма

Тиимэ, би Сэндэмэ гэжэ нэрэтэйб.

Да, меня зовут Сэндэма

Үгы, би Сэндэмэ бэшэб.

Нет, я не Сэндэма

В) Ши хэдытэйбши?

Сколько тебе лет?

Хэды наhатайбши?

Хэдыдэхи класста hуранабши?

В каком классе ты учишься?

Юу хэхэ дуратайбши?

Чем ты любишь заниматься?

Би юhэтэйб.

Мне 9 лет.

Би арбатайб.

Мне 10 лет.

Би гурбадахи класста hуранаб.

Я учусь в 3 классе.

Би зураха дуратайб.

Я люблю рисовать.

Г)Энэ баллуур абажа болохо гү?

Можно взять этот ластик?

Болохо, аба(гты).

Можно, бери(те).

Шинии дэбтэр хаража болохо гү?

Можно посмотреть твою тетрадь?

Болохо, хара(гты).

Можно, смотрите.

Үгы, болохогүй.

Нет, нельзя.

Д) Намда энэ сэсэг харуулыт даа.

Покажите мне это цветок.

Намда хоёр ном үгыт даа.

Дайте мне две книги.

Намда нэгэ шугам үгыт даа.

Дайте мне одну линейку.

  1. Прочитайте следующие диалоги, постарайтесь воспроизвести их по памяти:

1

- Сайн байна.

Здравствуй

2

- Сайн.

Здравствуй

1

- Шамтай танилсажа болохо гү?

Можно с тобой познакомиться?

2

- Танилсаял даа.

Давай знакомиться

1

- Хүлисэ, шинии нэрэ хэн бэ?

Прости, как твоё имя?

2

- Минии нэрэ Баатар.

Моё имя Батор

1

- Хүлисэ, хэдытэйбши?

Прости, сколько тебе лет?

2

- Юhэтэйб.

Мне 9

1

- Ши баhа юhэтэй гүш?

Тебе тоже 9?

2

- Үгы, би арбатайб.

Нет, мне 10.

1

- Юу хэхэ дуратайбши?

Что любишь делать? Чем любишь заниматься?

2

- Би зураха дуратайб.

Я люблю рисовать.

  1. Разыграйте с другом:

- Хүлисэ, шинии нэрэ хэн бэ?

- Минии нэрэ ….

- Хэдытэйбши?

- Найматайб/юhэтэйб/арбатайб.

  • Хэдыдэхи класста һуранабши?

  • Би гурбадахи класста һуранаб.

- Юу хэхэ дуратайбши?

- Би ….дуратайб.


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Танилсалга танилсаха

Слайд 2

h анаха

Слайд 3

зураха бэшэхэ

Слайд 4

дуулаха хатарха

Слайд 5

дэбхэрхэ г ү йхэ

Слайд 6

оёхо нэхэхэ

Слайд 7

тоолохо наадаха

Слайд 8

тамарха

Слайд 9

h уралсалай хэрэгсэлн үү д ном дэбтэр

Слайд 10

шугам ба лл уур h уралсалай хэрэгсэлн үү д



Предварительный просмотр:

2 цикл. Түрэhэн нютаг (родной край)

Түрэлхи хэлэн (родной язык)

  1. Ознакомьтесь со следующими словами:

Эхэ орон – родина

Тоонто - место рождения

Баярлаха - радоваться

Зааха - учить

Түрэhэн нютаг- родной край

Хэлэн - язык

Ород хэлэн – русский язык

Хари хэлэн – иностранный язык

Һургуули - школа

Нүхэр - друг

Түрэхэ - родиться

Ойлгохо – понимать

Хэлэхэ – говорить

Мэдэхэ – знать

Хөөрэлдэхэ – разговаривать

Эльгээхэ – отправлять

Сэбэр – красивый

Суута – известный

Хажуудань – рядом

Хаана? – где?

Хаанаhаа? – откуда?

Хаанахи? – откуда родом?

  1. Запомните, как называются по-бурятски некоторые районы Бурятии.

Аха – Ока

Баргажан – Баргузин

Бэшүүр – Бичура

Загарай – Заиграево

Зэдэ – Джида

Захаамин – Закамна

Түнхэн – Тунка

Сэлэнгэ – Селенга

Мухар-Шэбэр – Мухоршибирь

Ивалга – Иволга

Хэжэнгэ – Кижинга

Хурамхаан – Курумкан

Хяагта – Кяхта

Ярууна - Еравна

  1. Изучите речевые образцы:

А)Хүлисэ, ши хаанахибши?

Хүлисэгты, Та хаанахибта?

 Прости, откуда ты родом?

Простите, откуда Вы родом?

Хүлисэ, ши Загарайн гүш?

Хүлисэгты, Та

Хэжэнгын гүт?

 Прости, ты с Заиграево?

Простите, Вы с Кижинги?

Баатар Захааминай гү?

Батор с Закамны?

Хэшэгтэ Баргажанай гү?

Хэшэгто с Баргузина?

Б) Шинии нүхэр хаанахиб?

Танай нүхэр хаанахиб?

Твой друг откуда родом?

Ваш друг откуда родом?

Оюуна Туяана хоёр хаанахиб?

Оюна и Туяна откуда родом?

Шинии түрэhэн нютаг Бэшүүр гү?

Танай түрэhэн нютаг Түнхэн гү?

Твоя родина Бичура?

Ваша родина Тунка?

Сэндэмын түрэhэн нютаг Аха гү?

Родина Сэндэмы – Ока?

В)Мухар-Шэбэр – минии тоонто.

Мухоршибирь – это место моего рождения.

Сэлэнгэ – Чингисэй тоонто.

Селенга – место рождения Чингиса.

Буряад орон – манай тоонто нютаг.

Бурятия – это наша родина.

Г)Хүлисэ, ши буряадаар дуугардаг гүш?

Хүлисэгты, Та буряадаар дуугардаг гүт?

Прости, ты говоришь по-бурятски?

Простите, Вы говорите по-бурятски?

Хүлисэ, ши ородоор  хэлэдэг гүш?

   Хүлисэгты, Та ородоор  хэлэдэг гүт?

Прости, ты говоришь по-русски?

Простите, Вы говорите по-русски?

Ши англи хэлэ мэдэхэ гүш?

Ты знаешь английский язык?

Та хитад хэлэ мэдэхэ гүт?

Вы знаете китайский язык?

Ши солонгос хэлэ мэдэхэ гүш?

Ты знаешь корейский язык?

Д)Би буряад хэлэ муу мэдэнэб.

Я плохо знаю бурятский язык.

Би ород хэлэ hайн мэдэнэб.

Я хорошо знаю русский язык.

Доржо англи хэлэ hайн мэдэнэ.

Доржо хорошо знает английский язык.

  1. Прочитайте следующие диалоги, постарайтесь воспроизвести их по памяти:

1хабаадагша

2хабаадагша

1

- Сайн байна. Хүлисэ, ши хаанахибши?

- Би Хэжэнгынби.

- Сэндэмэ хаанахиб? Мэдэнэгүй гүш?

- Сэндэмэ гү? Тэрэшни Ивалгын.

2

- Та Бэшүүрэй гүт?

- Yгы, би Зэдынби.

- Ааа, Зэдын гүт?

- Тиимэ. Зэдэ – минии түрэhэн тоонто.

3

- Нүхэд, эндэ Яруунын хүн бии гү?

- Юун болооб? Би Яруунынби.

- Ярууна ошохо автобус ерээд байна.

- Һайн даа!

4

- Хүлисэ, шамтай танилсажа болохо гү?

- Болохо. Минии нэрэ Ардан.

- Би Тагар гэжэ нэрэтэйб.

- Ши хаанахибши?

- Би Хяагтынби. Ши хаанахибши?

- Би Хурамхаанайб.

  1. Разыграйте с другом:

1 хабаадагша

                  2 хабаадагша

- - Хүлисэ, шинии нэрэ хэн бэ?

- Минии нэрэ …

- Шинии обог хэн бэ?

- Минии обог…

- Хэдытэйбши?

- Найматайб/ юhэтэйб/ арбатайб.

- Хэдыдэхи класста һуранабши?

  • Би гурбадахи класста һуранаб.

- Юу хэхэ дуратайбши?

- Би ….дуратайб.

  • Ши хаанахибши?

- Би …

- Ши буряадаар ойлгодог гүш?

- Би буряадаар ойлгодогби.

- Ши буряадаар хэлэдэг гүш?

- Би буряадаар хэлэдэгби.



Предварительный просмотр:

3 цикл. Гэр бүлэ (семья)

  1. Ознакомьтесь со следующими словами:

Аба, баабай – отец

Эжы – мама

Аха – брат

Эгэшэ – сестра

Хүгшэн аба – дедушка по папе

Хүгшэн эжы – бабушка по папе

Нагаса аба – дедушка по маме

Нагаса эжы – бабушка по маме

Аша, зээ хүбүүн – внук

Аша, зээ басаган - внучка

Yхибүүд – дети

Ехэ хүбүүн – старший сын

Бага басаган – младшая дочь

Минии – мой

Шинии – твой

Үдэр – день

Үдэшэ – вечер

Мүнөөдэр– сегодня

Үсэгэлдэр – вчера

Үглөөдэр - завтра

Һайндэр – праздник

Шэнэ жэл – Новый год

Һонин – новость

Суглаан – собрание

Амаршалха – поздравлять

Адли – похожий, одинаковый

Yнэн зүрхэнhөө – от всего сердца

Хэды – сколько?

  1. Изучите речевые образцы

А)Мүнөөдэр ноябриин табан.

Сегодня пятое ноября.

Yглөөдэр ноябриин зургаан болохо.

Завтра будет шестое ноября.

Yсэгэлдэр hайндэр байгаа.

Вчера был праздник.

Хэзээ hайндэр байгааб?

Когда был праздник?

Б)Шинии аба хэдытэйб?

Сколько лет твоему папе?

Шинии эжы хэдытэйб?

Сколько лет твоей маме?

Танай аха хэдытэйб?

Сколько лет Вашему брату?

Минии эгэшэ арбан хоёртой.

Моей сестре 12 лет.

В) Би гурбан дүү хүбүүтэйб.

У меня три младших брата.

Би нэгэ дүү басагатайб.

У меня одна сестрёнка.

Минии хүгшэн аба долоон ашатай.

У моего дедушки со стороны папы семь внуков.

Минии нагаса эжы табан зээтэй.

У моей бабушки со стороны мамы пять внуков.

Г)Эндэ хэды үхибүүд бэ?

Сколько здесь детей?

Тэндэ хэды бэлэг бэ?

Сколько там подарков?

Д) Би таниие hайндэрөөр амаршалнаб.

Я поздравляю вас с праздником.

Би Таниие түрэhэн үдэрөөр амаршалнаб.

Я поздравляю Вас с днём рождения.

Би шамайе Шэнэ жэлээр амаршалнаб.

Я поздравляю тебя с Новым годом.

Би шамайе үнэн зүрхэнhөө амаршалнаб.

Я поздравляю тебя от всего сердца.

  1. Прочитайте следующие диалоги, постарайтесь воспроизвести их по памяти:

1хабаадагша

2хабаадагша

1

- Танилса, энэ минии эжы.

- Үү, ямар эжытэй хүмши!

- Эжы, энэ минии нүхэр Баатар.

2

- Хүлисэгты, та Сэндэмын аха гүт?

- Тиимэ. Хаанаhаа мэдээбта?

- Адли байнат. Би Сэндэмэтэй hургуулида сугтаа hурадагби.

- Та хэн гэжэ нэрэтэйбта?

- Ханда.

3

- Сайн байна, Арьяна. Юун hонин бэ?

- Сайн. Юумэ үгы. Шамда ямар hонин бэ?

- Би юhэтэй болооб.

- Үү, шинии түрэhэн үдэр гү?

Би шамайе амаршалнаб.  

4

- Үдэшэ кино ошохомнай гү?

- Хэды сагта?

- Үдэшын долоон сагта.

Үгы, би мүнөөдэр шадахагүйб.

  1. Разыграйте с другом:

1 хабаадагша

                  2 хабаадагша

- Нарана, би шамайе Шэнэ жэлээр амаршалнаб.

(түрэhэн үдэрөөр, hайндэрөөр)

Һайндаа, Дамбии. Би шамайе баhа амаршалнаб. Ута наhа, удаан жаргал хүсэнэб.

- Оюуна, мүнөөдэр хэдын бэ?

(үглөөдэр)

  • ноябриин …

(зургаан, хорин дүрбэн)

- Часыгаа харыш. Хэды саг бэ?

- … боложо байна.

(найма,  арбан нэгэ)

- Содном, энэ хүн шинии нүхэр гү?

- Үгы, энэ минии түрэл.

(танил, аха, аба.)



Предварительный просмотр:

4 цикл. Эдеэн (еда)

Хоол бэлдэлгэ (приготовление пищи)

  1. Ознакомьтесь со следующими словами:

Сагаан эдеэн – молочная пища

hүн - молоко

зөөхэй - сметана

хурууд - сыр

сай –чай

дабhан - соль

шүлэн –суп

мяхан – мясо

талхан (гурил) - мука

будаа - крупа

шүүhэн – сок

загаhан – рыба

хилээмэн – хлеб

жэмэс - ягода

аяга - чашка

табаг - тарелка

халбага - ложка

hэрээ - вилка

шанага - ковш

хүнэг - ведро

домбо - чайник

амтатай - вкусный

бүлеэн - тёплый

шараhан - жареный

шанаhан – варёный

гашуун – горький

худхаха – мешать

садаха - насытиться

  1. Прочитайте и запомните основные словосочетания:

hүтэй сай – чай с молоком

халуун сай – горячий чай

амтатай шүлэн – вкусный суп

хүйтэн шүлэн – холодный суп

тарган мяхан – жирное мясо

эдеэ бэлдэхэ – готовить еду

        гэдэhэн үлдэхэ – проголодаться

ундан хүрэхэ – испытывать жажду

  1. Изучите речевые образцы:

А) Энэ ямар шүүhэн бэ?

Энэ ямар шүлэн бэ?

 Это какой сок?

Это какой суп?

Энэ жэмэсэй шүүhэн.

Энэ тарган шүлэн.

Это ягодный сок.

Это жирный суп.

Б)  Би эдеэлхэеэ hананаб.

Би уухаяа hананаб.

Я хочу пить.

Я проголодался.

Минии ундан хүрэнэ.

Минии гэдэhэн үлдэнэ.

Я хочу пить.

Я проголодался.

Ши юу уухабши?

Ши юу эдихэбши?

Что ты будешь пить?

Что ты будешь есть?

Би хүйтэн сай уухаб.

Би хоёр бууза эдихэб.

Я буду пить холодный чай.

Я буду есть 2 буузы.

В) Юу хэжэ эдихэмнайб?

Ямар эдеэ хэхэмнайб?

Что будем готовить?

Какую еду будем готовить?

Амтатай эдеэ хэе.

Амтатай шүлэ шаная.

Давай приготовим вкусную еду.

Давай сварим вкусный суп.

Мяха шарахамнай гү?

Мяха шанахамнай гү?

Бууза хэхэмнай гү?

Сай уухамнай гү?

Пожарим мясо?

Сварим мясо?

Сделаем буузы?

Попьём чай?

Г) Сай уугты.

Эдеэлэгты.

Yшөө сай уугты.

Халуун бууза эдигты.

Шанаhан мяха эдигты.

Шараhан загаhа эдигты.

Пейте чай.

Покушайте.

Попейте ещё чаю.

Покушайте горячие буузы.

Покушайте варёное мясо.

Покушайте жареную рыбу.

Д) Би эдеэ бэлдэхэ дуратайб. 

Я люблю готовить еду.

Бимба бууза эдихэ дуратай.

Бимба любит есть буузы.

Баярмаа сай шанаха дуратай.

Баярма любит варит чай.

Эжы хилээмэ бариха дуратай.

Мама любит печь хлеб.

  1. Прочитайте следующие диалоги, постарайтесь воспроизвести их по памяти:

1 хабаадагша

2 хабаадагша

1

- Сайн байна! Юу эдихэбта?

- Намда 1 табаг шүлэ, хартаабхатай шараhан мяха, хахад аяга зөөхэй, хилээмэ үгыт даа.

- Юу уухабта?

- 2 аяга hүтэй сай. Хэдые түлэхэбиб?

- Гурбан зуун дүшэн долоон түхэриг.

- Баригты, hайн даа.

2

- Ши эдеэлхэеэ hанана гүш?

- Yгы, минии ундан хүрэнэ.

- Юу уухабши? Сай гү, али шүүhэ (сок) гү?

- Би жэмэсэй шүүhэ (сок) уухаб.

3

- Ши эдеэлхэ гүш?

- Yгы, би садхаланби.

- Юу эдеэбши?

- Тоhотой, хуруудтай хилээмэ эдеэд, 2 аяга hү уугааб.

  1. Разыграйте с другом:

1 хабаадагша

                  2 хабаадагша

- Юу абахамнайб?

- Та өөрөө мэдээд абагты. Намда хамаагүй.

- Тиигээ hаа 1 кг тоhо, 2 бүүлхэ хилээмэ, hү абахамни. (хахад кг хурууд, 2 аяга зөөхэй, 1 кг будаа)

- Бууза хэжэ эдихэмнай гү?

Тиигэе, теэд манайда талхан үгыл!

- Аа, тиигээ hаа хартаабха шаража эдие.

(мяха шаража, hү бусалгажа, шүлэ шанажа, загаhа шаража)

- Шинии гэдэhэн ехээр үлдэнэ гү?

- Yлдэнэ. (Yгы, үлдэнэгүй; ундан хүрэнэ)

  • Тиигээ hаа столово ошожо эдеэлэе. (кафе, ресторан, гэртээ)

- Тиигэе. (Yгы, ошохогүйб.)


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

хилээмэн то h он каша h ү н з ага h ан ү ндэгэн мяхан шүлэн

Слайд 2

Би … эдихэ дура тай б ? шүлэ бууза хурууд шэхэр

Слайд 3

Маша каша эдихэ дура тай .

Слайд 4

Маша шэхэр эдихэ дуратай.

Слайд 5

Маша яблока эдихэ дура тай .

Слайд 6

Маша колбасаатай хилээмэ э дихэ дуратай .

Слайд 7

Би … эдихэ дура г ү й б ? шүлэ бууза хурууд шэхэр

Слайд 8

Маша шара h ан ү ндэгэ эдихэ дура г ү й .

Слайд 9

Маша жэмэсээр варени шанана .

Слайд 10

Маша морхобоор варени шанаа .

Слайд 11

Маша сай ууна .

Слайд 12

Маша халбагаар каша эдинэ .



Предварительный просмотр:

5 цикл. Гэр, байра (Дом, жилище)

Гэртэхи байдал (быт)

  1. Ознакомьтесь со следующими словами:

Модон гэр – деревянный дом

Шулуун гэр – каменный дом

5 дабхар гэр – 5-этажный дом

Шэнэ байра – новая квартира

Унталгын таhалга - спальная

Эдеэнэй таhалга –кухня

Хана – стена

Сонхо – окно

Үүдэн – дверь

Зураг – картина

Хибэс – ковёр

Гэрэл – зеркало

Хүшэгэ - занавески

Тэбхэр – квадратный

Түхэреэн – круглый

Гонзогор – продолговатый

Элдэбын – разнообразный

  1. Прочитайте и запомните основные словосочетания:

Шорой хамаха – подметать мусор (пол)

Тооhо аршаха – протирать пыль

Аяга угааха – мыть посуду

Унтарияа (ороо) заhаха – заправлять кровать

Уhа зөөхэ – таскать воду

Түлеэ хахалха -  колоть дрова

  1. Изучите речевые образцы:

А) Танайхи шулуун гэртэй гүт?

Танайхи модон гэртэй гүт?

Танайхи хирпиисэн гэртэй гүт?

Танайхи ямар гэртэйбта?

 У вас каменный дом?

У вас деревянный дом?

У вас кирпичный дом?

Какой у вас дом?

Манайхи модон гэртэйбди.

Доржынхи шулуун гэртэй.

Бадмынхи хирпиисэн гэртэй.

Нимынхи дабхар гэртэй.

У нас деревянный дом.

У семьи Доржо каменный дом.

У семьи Бадмы кирпичный дом.

У семьи Нимы двухэтажный дом.

Б)  Энэ гэр хэды сонхотойб?

Энэ гэр хэды үүдэтэйб?

Энэ байра хэды таhалгатайб?

Энэ байра гурбан таhалгатай.

Сколько окон в этом доме?

Сколько дверей в этом доме?

Сколько комнат в этой квартире?

В этой квартире 3 комнаты.

В) Намда энэ түхэреэн гэрэл харуулыт.

Намда энэ тэбхэр хибэс үгыт.

Намда энэ гонзогор зураг харуулыт.

Намда энэ торгон хүшэгэ үгыт.

Покажите мне это круглое зеркало.

Дайте мне этот квадратный коврик.

Покажите мне эту продолговатую картину.

Дайте мне эти шелковые занавески.

Г) Унтарияа заhаа гү?

Шоройгоо хамаа гүт?

Тооhоо аршаа гүш?

Постель застелили?

Вы подмели пол?

Ты вытер(ла) пыль?

Д) Хэн түлеэ хахалааб?

Хэн уhа зөөгөөб?

Хэн гэрээ сэбэрлээб?

Кто колол дрова?

Кто принёс воду?

Кто сделал уборку в доме?

  1. Прочитайте следующие диалоги, постарайтесь воспроизвести их по памяти:

1 хабаадагша

2 хабаадагша

1

- Сайн байна!

- Сайн. Юун hонин бэ?

- Бидэ шэнэ байра абаабди.

- Үү, юу хэлэнэш. Амаршалнаб.

- Арбан жэл соо хүлеэгээбди.

- Аяар гү? Байратнай хэды таhалгатайб?

- Дүрбэн таhалгатай. Юhэн дабхар гэрэй долоодохи дабхарта.

2

- Туянын гэртэ орожо үзөө гүш?  

- Ороо hэм.

- Гэртэнь гоё гү?

- Гэртэнь ороходош, үргэн коридор. Тиигээд заал, хоёр тээhээнь таhалганууд.

- Заал соонь юун байнаб?

Гоё люстра, ханадань томо гонзогор зураг, тэбхэр хибэс.

3

- Городой байрада байхада гоё байна даа!

- Уhа зөөхэгүйш, түлеэ хахалхагүйш, хэхэ юумэн үгы.

 - Юундэ тиигэжэ hананаш?

Теэд модон гэр соо агаарынь сэбэр байдаг.

  1. Разыграйте с другом:

1 хабаадагша

                  2 хабаадагша

- Пүрбынхи ямар гэртэ байнаб?

- Пүрбынхи модон гэртэ байна.

(шулуун, хирпиисэн, дабхар )

- Энэ таhалга соотнай яагаа олон зурагууд бэ! Хэнтнай зурадаг бэ?

- Манай аба гоёор зурадаг. Ахамни зурахадаа бэрхэ. Бишье зураха дуратайб.

- Ши гэртээ ямар ажалтайбши?

- Би түлеэгээ хахалдагби, уhа зөөдэгби.

(гэрээ сэбэрлэдэг, эдеэ шанадаг, шорой хамадаг, хубсаhа угаадаг,)

- Хүлисэгты, Та ямар ажалтайбта?

- …

  • Танай бүлэ ехэ гү?

- …

  • Танайхи ямар гэртэйбта?

- …


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

5 цикл Гэр , байра

Слайд 2

гэр модон гэр шулуун гэр хирпиисэн гэр

Слайд 3

дабхар гэр 2 3 5

Слайд 4

та h алга унталгын та h алга эдеэнэй та h алга

Слайд 5

хана сонхо үү дэн

Слайд 6

зураг хибэс гэрэл

Слайд 7

х ү шэгэ

Слайд 8

элдэбын т ү хэлтэй т ү хэреэн тэбхэр гонзогор

Слайд 9

шорой хамаха тоо h о аршаха

Слайд 10

аяга угааха унтарияа за h аха

Слайд 11

у h а з өө хэ т ү леэ хахалха


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Ү хиб үү д ой ошобо .

Слайд 2

Ү хиб үү д h архяаг суглуулба .

Слайд 3

Ү хиб үү д заряае хараба .

Слайд 4

Ү хиб үү д заряае корзинадаа h уулгаба .

Слайд 5

Ү хиб үү д гэртээ ябаба .


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Басаган морожено эдихэ дуратай

Слайд 2

Басаганай хоолой ү бдэшэбэ .

Слайд 3

Эжы эмшэниие дуудаба .

Слайд 4

Эмшэн ерэбэ , басаганай хоолой хараба .

Слайд 5

Эжы эм уулгаба .

Слайд 6

Басаган h айн болобо .


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Энэ Барбоскинтанай г эр б ү лэ

Слайд 2

Гена ухаатай , номдоо бэрхэ х ү б үү н.

Слайд 3

Дружок тамирша , хурдан х ү б үү н. Х ү л б ү мбэгэ наадаха дуратай .

Слайд 4

Роза гоёор хубсалдаг сэбэрхэн басаган .

Слайд 5

Роза уншаха дуратай .

Слайд 6

Лиза

Слайд 7

Лиза х ү гжэм шагнаха дуратай басаган .

Слайд 8

Малыш бултанайнь д үү х ү б үү н.

Слайд 9

Малыш хорхой ш умуулда дуратай .

Слайд 15

Лиза


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Хулгана улаан шарик олобо .

Слайд 2

Хулгана шарик үлеэбэ .

Слайд 3

Ш арик томо болобо .

Слайд 4

Хулгана н иидэшэбэ .


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Х ү б үү н нохой хоёр сэнгэжэ ябаба .

Слайд 2

Нохой гоё ягаан сэсэг хараад ү нэрдэбэ .

Слайд 3

Сэсэг соо h оо з ү гы гараад , нохойн хамарые хадхаба .

Слайд 4

Нохойн хамар хабдаба .

Слайд 5

Х ү б үү н нохойе эмшэлбэ .

Слайд 6

Нохой h айн болобо , баярлаба.


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 2

ү неэн морин хонин тэмээн ямаан

Слайд 3

м өө рэнэ инсагаална маарана буйлана бабанана ү неэн хонин морин тэмээн ямаан

Слайд 4

хурьган тугал эшэгэн унаган ботогон Малай т ү л

Слайд 5

Хонид талада бэлшэнэ .

Слайд 6

Хоёр ямаан ногоон соогуур ябана .

Слайд 7

Тэмээн модон доро байна .

Слайд 8

Морид далайн эрьеэр г ү йнэ .

Слайд 9

Эшэгэн модон дээрэ гараа .

Слайд 10

Ү неэн голой эрьедэ у h а ууна .

Слайд 11

Унаган ногоон дээрэ хэбтэнэ .

Слайд 12

Хурьган шулуун дээрэ хэбтэнэ .


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Хулгана хашаа шэрдэхэ гэжэ шиидэбэ . Шара, улаан , ногоон шэрэ асарба .

Слайд 2

Хашаагаа шара ү нг өө р шэрдэбэ .

Слайд 3

Т ү р үү н улаан шэрээр зураба

Слайд 4

Улаан сэсэг үү дые , ногоон набша намаануудые зураба . Хашаан гоё болоо !


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Турлааг модон дээрэ h ууна . Модон доро миисгэй h ууна .

Слайд 2

Миисгэй шубуу барихаа h анана .

Слайд 3

Миисгэй модон дээрэ гараба . Шубуун саашаа ниидэшэбэ .

Слайд 4

Миисгэй модон дээрэ h ээ унаба .


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

. бэл γ

Слайд 3

γ дэр богони

Слайд 4

наран h улаар шарана

Слайд 5

Газаа х ү йтэрбэ .

Слайд 6

газар х ү рэбэ

Слайд 7

са h ан ороно , газар хушана

Слайд 8

гол горход м γ ль h ѳѳр хушагдана

Слайд 9

ш аа згай турл аа г Y бэлжэдэг шубууд гулабх аа борбилоо х  хэ буха

Слайд 10

шаргаар h олжорно . Y хиб үү д

Слайд 11

конькигаар халтирна . Y хиб үү д

Слайд 12

Y хиб үү д санаар г ү йнэ

Слайд 13

Ү бэлэй h аранууд


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

γ дэр Y бэл Хабар богони ута болоно

Слайд 2

наран Y бэл Хабар h улаар шарана дулаанаар шарана

Слайд 3

са h ан Y бэл Хабар ороно , газар хушана хайлана

Слайд 4

гол горход Y бэл Хабар м γ ль h ѳѳр хушагдана шааян урдана

Слайд 5

ногоон Y бэл Хабар ургажа эхилнэ

Слайд 6

шубууд Y бэл Хабар дулаан орон h оо бусана

Слайд 7

хар аа сгай шубууд гал уу н нуга h ан тохор юу н

Слайд 8

Ургы сэсэг Урган гараа . Урихан хабарые Урин асараа .

Слайд 9

Ирагуу дуугаа дуулана шубууд . Элдэб орон h оо ниидэнэ наашаа .


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Намар ерэбэ .

Слайд 2

наран Наран h улаар шарана .

Слайд 3

бороон

Слайд 4

Бороон ороно .

Слайд 5

набша h ан набша h ад

Слайд 6

Набша h ад шарлаад унана .

Слайд 7

шубуун шубууд

Слайд 8

Шубууд дулаан орондоо ниидэнэ .

Слайд 9

Х ү н үү д дулаан хубса h аяа ү мдэнэ . х ү б үү н басагад х ү н үү д

Слайд 10

Огородой эдеэн Огородой эдеэн эдеэшэбэ .

Слайд 11

Намар . Намар ерэбэ . Наран h улаар шарана . Бороо ороно . Набша h ад шарлаад унана . Шубууд дулаан орондоо ниидэнэ . Х ү н үү д дулаан хубса h аяа ү мдэнэ . Огородой эдеэн эдеэшэнэ .


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

h ам

Слайд 2

Долоотой Таня эжыдээ хэлэбэ

Слайд 3

Энэ hа м долоотой болоо гу ?

Слайд 4

Эжынь гайханги асууна : Юундэ тиигэжэ h ананаш ?

Слайд 5

Урда ш ү дэн үү дынь барандаа унаша h ан байна ха юм !


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

ү гл өө г үү р ү дэшэ ү дэр h ү ни

Слайд 2

хашаан

Слайд 3

хашаандаа ороно

Слайд 4

модо н модо д

Слайд 5

шулуун шулуунууд

Слайд 6

у h ан

Слайд 7

гарана

Слайд 8

ороно


Предварительный просмотр:


Подписи к слайдам:

Слайд 1

Ой соо