Конспект открытого ООД на балкарском языке (познавательное развитие, речевое развитие) «Гюттючюк» средняя группа
план-конспект занятия по развитию речи (средняя группа)

МУНИЦИПАЛЬНОЕ КАЗЁННОЕ ДОШКОЛЬНОЕ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ «ДЕТСКИЙ САД № 74»

ГОРОДСКОГО ОКРУГА НАЛЬЧИК КАБАРДИНО-БАЛКАРСКОЙ РЕСПУБЛИКИ

360903, КБР, г.о. Нальчик, с. Хасанья, ул. Аттоева,15 тел. (8662) 71-57-45, e-mail: ИНН 0725031542 КПП 072501001 ОГРН 1210700004184 ОКПО 72880998 ОКТМО 83701000121 ОК0ГУ 4210007

Конспект открытого ООД

на балкарском языке

(познавательное развитие, речевое развитие)

«Гюттючюк»

средняя группа

Подготовила

Ногерова Р.А.

2024 год

Сабийле,бюгюн бизге къонакъла келгендиле.Келигиз саламлашайыкъ

-Кюнюгюз ахшы болсун!(сабийле)

Багъалы къонакъла, ана тилден устазла, кюнюгюз ахшы болсун!Бюгюн биз сизге ана тилибизни къалай сюйгенбизни эм да къалай ариу селеше билгенибизи кергюзтюрге сюебиз.

Кёзчюклеригиз жарыкъ,

Жулдузчукълача, жанып,

Чыкъгъансыз тюзге, таугъа,

Къууат бере жашаугъа. (приветствие)

-Сабийле, бизни республикабызда къалай миллетле жашайдыла?

-Таулула,къабартылыла, оруслула эм да башха кеп миллетле.

Тюз айтасыз.

-Ала барысыда бир тилдеми селешедиле?

-Угъай , аланы барысыныда кеслерини ана тиллери барды.

-Тюз айтаса,Аланы барысыныда ана тиллери барды. Бизни миллетни уа ана тили къаллайды?

-Таулу тил.Аперим!

-……….Айтчы бир алгъыш бизни ана тилибизге.

Жашна, жашна, ана тилим.
Сенде сёлешсин хар тёлюнг.
Бекден болсун сени тёрюнг.
Жан тамырым - ана тилим! Аперим ,олтур!

-Эшик къагъылады.Бирле келген болурла.Ашчы эшикни Мухаммад.

-Кюнюгюз ахшы болсун!

-Келигиз жуукъ болугьуз!

-Арбазда ётюп баргьанлай ана тилибизде бир ариу селешген сабийле эшитгенме да къайтмай кетелмагъанма.

-Керти айтаса бизни сабийле бек сюедиле ана тилибизде селеширге.

-Аперим сизге сабийле!

-мени бир иги элберлерим барды, келигиз мен сизни бла ойнайым

ЭЛБЕРЛЕ

Сыртда айланнган ызлаучу

Къулакълары ёреди

Чола къалгъан малынгы

Бек узакъдан кереди (берю)

Назмучукъла да айталлыкъбыз . Стихи про животных

Къоян

Берю

Айыу

Тюлкю

-Аперим сабиле!

-Биз ол элберледе билебиз жашагъан кийик жаныуарла бла жомакъда билебиз .Келигиз жомакъны кергюзтеик.

Бармакъланы бюгейик, (Вытягивают руки вперед, играя пальчиками)

Жомакъланы санайыкъ: (Поочередно касаются большим пальцем остальных

Бу жоамкъ-«Турма».

Бу жоамкъ-«Берю бла улакъ»

Бу жоамкъ-«Гютдючюк»

Бу жомакъ а халкъ жомакъ

Жомакъла бизге жубанч

Хар сабийге ол къууанч»

(Показывают большой палец)

ГЮТДЮЧЮК

Таурухуму башлайым,
Сёз къапчыкъны бошлайым,
Тынглагъаннга – сау къалач,
Тынгламагъан къалыр ач.

***
Эртде -эртде бир элде,
Таулада тюйюл, тюз жерледе,
Жашагъандыла къартла –
Бир аппа бла бир амма.
Туугъан кюнюн унутуб
Сауъачыкъ къурамай,,
Къартла мудах болгъандыла,
Амалсызгъа къалгъандыла.

Аппа:
Саугъа къайдан алайыкъ,

Къурлай къалай къояйыкъ.
Амма:Ун къапчыкъны къагъайым,
Андан тылы булгъайым

Бир гютдючюк къурайыкъ

Къонакъгъада тебреик.
Автордан :
Эки уууч унчукъдан,
Эки уртлам суучукъдан,
Амма басыб тылычыкъ,
Этгенд бурху гютдючюк.
Кюлге кёмюб, бишириб,
Кюлюн къагъыб, тюшюрюб,
Терезеге салгъанды…
Сора уа! Не болгъанды?!
Амма:
Аппа! Къара, бери чаб!
Терезени ары жаб!
Аппа:
Жан киргенди гютдюге!
Насыб келгенд юйбюзге!
Жолгъа тебреп, гютдючюк!
Секирип эншге тюшдю!
Гютдю:
Мен барайым Марьямгъа,

Сизден алгъа саугъагъа!
Амма:
О-о-о, балачыкъ, бери къайт!
Гютдю (джырлай барады):
Мен гютдюме, гютдюме,
Хар кимден да ётлюме,
Барама Марьямгъа

Саугъа болуп къуандыргъа

Къоян (чыкъды аллына):
Мен сени танымайма...
Гютдю:
Мен гютдюме, гютдюме,
Хар кимден да ётлюме,
Барама Марьямгъа

Саугъа болуп къуандыргъа!

Кел мени биргеме,

Къызчыкъны алгъышларгъа.
Къоян Мен саугъа къурамадым,

Туугъан кюннге баралмайма.

Гютдю: Юйюнгден бир саугъа ал.

Кесинги да жолгъа сал.

Автордан : Тебредиле биргелей ,

Терен агъачда.

Ары бара тургъанлай бёрю чыкъды алларына.

Бёрю(чыкъды аллына):
Къара мынга, тириге!..
Тёп-тёгерек тюрлюге!
Сен дамлычыкъ болурса?
Ашаб къойсам, турурса...
Гютдю:
Сен ашаргъа сюесе,
Мен жашаргъа сюеме!
Тохта, жырчыкъ жырлайым!
Бёрю:
Анга уа тынгылайым...
Гютдю:
Мен гютдюме, гютдюме,
Хар кимден да ётлюме,
Барама Марьямгъа

Саугъа болуп къуандыргъа!

Кел мени биргеме,

Къызчыкъны алгъышларгъа.
Бёрю: Мен саугъа къурамадым,

Туугъан кюннге баралмайма.

Гютдю: Юйюнгден бир саугъа ал.

Кесинги да жолгъа сал.

Автордан : Тебредиле биргелей ,

Терен агъачда.

Ары бара тургъанлай айю чыкъды алларына.
Айю(чыкъды аллына):
Сен не затса, тёгерек?
Не айланаса, тёнгереб?
Гютдю:
Мен гютдюме, гютдюме,
Хар кимден да ётлюме,
Барама Марьямгъа

Саугъа болуп къуандыргъа!

Кел мени биргеме,

Къызчыкъны алгъышларгъа.
Айю: Мен саугъа къурамадым,

Туугъан кюннге баралмайма.

Гютдю: Юйюнгден бир саугъа ал.

Кесинги да жолгъа сал.

Автордан : Тебредиле биргелей ,

Терен агъачда.

Ары бара тургъанлай тюлкю чыкъды алларына.
Тюлкю(чыкъды аллына):
Неди бу аламатчыкъ?
Мен сюйгенча, татлычыкъ?
Гютдю:
Мен гютдюме, гютдюме,
Хар кимден да ётлюме,
Барама Марьямгъа

Саугъа болуп къуандыргъа!

Кел мени биргеме,

Къызчыкъны алгъышларгъа.
Тюлкю: Мен саугъа къурамадым,

Туугъан кюннге баралмайма.

Гютдю: Юйюнгден бир саугъа ал.

Кесинги да жолгъа сал.

Автордан:

Ушакъ эте тургъанлай Аппа бла амма жетдиле

Биргелей туудукъчукгъа къонакъгъа тебредиле.

Марьямчыкъ кергенинде къуанды къонакълагъа .

Биргелей байрамларын бардырдыла барыда.

Приложение

Къоянла

Къыш суукъда чегетчикде,

Къоянчыкъла-гитчечикле,

Ды-ды-ды деп къалтырайдыла

Бёрюденда бугъунадыла.

Къоянчыкъла къачдыла,

Башха жерде букъдула.

Бёрюню ач къойдула

Сау-эсенда къалдыла

Бёрю

Бёрю чегетни сюеди,

Къоянчыкъланы сюреди,

Ары бери жортады,

Жануарланы къоръутады.

Айю
Айыу чегетде жашайды,

Къыш куркасында жукълайды,

Сюеди балны жаларгъа,

Ашыгъады жазгъыгъа.

Тюлкю

Гитче сары тюлкючюк,.

Хыйлачыды биразчыкъ

-Мен билгенни -ким билед ?

-Деп-, турады жарлычыкъ