Сценарий встречи праздника "Сагаалган - праздник Белого месяца" в средней и старшей группах.
материал (старшая группа)

 Сценарий встречи праздника Сагаалган

«Сагаалган – праздник Белого месяца»

(в средней и старшей группах)

Зал празднично украшен орнаментами и надписью «Сагаан  hараар, Сагаалганаар!».

Звучит музыка. На фоне музыки.

Голос ведущей из-за кулис: -  Жэгтэй сэлмэг hаруулаар

Жэлнай мүнөө шэнэлхэнь.

Аглаг hайхан Ага нютагтамнай

Сагаалгамнай ерэбэл.

Звучит звук буреэ, затем фоном звучание морин хура.

На сцену выходят Аба ба Эжы. Они исполняют праздничный ритуал.

(Дед воскуряет адис, затем садится и смотрит газету, а бабушка брызгает молоко).

Аба: - Сэсэг, hү сайнгаа дээжэ үргэел

Эжы: - Yргэхэб даа. (брызгает молоко)

Уужам буряад нютагтамнай

Сагаан hарамнай ерэбэл!

Сагаан эдеэгээр Сагаалганаа

Булта суглараад угтаял!

В зал заходят двое детей – Эрдэм и Шагдурова Айлана. В руках они держат  хадаки и праздничный атрибут (пачку чая, деньги)

Эрдэм: - Аба, эжы, мэндээ! Сагаалганаар! (абадаа)

Ш.Айлана: - Сагаан hараар! (эжыдээ)

Идет обряд золголго. Дети садятся, трапезничают.

Аба, эжы: - Мургөө!

Эжы: - Хүүгэднай ямар бэрхэ гээшэб, эртэ бодожо, амидыда тоологдобо гээшэ ааб даа. Һама бурхамнай эрьежэ хараhан байха!

Ш.Айлана: - Эжы, та углоо бури hу, сайгаа ургэдэгтэ. Юундэ?

Эжы: - Энэмнай ехэ удхатай заншал юм. Сайгаа үргэжэ, бурхандаа мүргэнэбди, hү үргэжэ хун шубуунда мүргэнэбди.

Аба: - Хун шубуун – манай эхэ болоно. Таанадтаа иимэхэн түүхэ домог хөөрэжэ угэhуу. Урдын урда сагта хада уулын добо байхада, загаhанай жараахай байхада, бургэд шубуунай дальбараа байхада, Байгал далайн эрьедэ Хоридой мэргэн агнажа ябаhаар иимэ ушарта дайралдаhан юм гэлсэгшэ… ( Имитация легенды о небесной птице-лебеде)

Звучит фоновая бурятская музыка. В зал заходит Хоридой (Т.Илья).

В руках держит лук и стрелы. Озирается по сторонам, охотится.

В записи слышен звук лебедей. Смена музыки. Хоридой мечется из стороны в сторону и прячется за кустом. Звучит минусовая фонограмма песни «Сагаан дали». Танец  11 лебедей. К концу танца Хоридой крадет верхнюю одежду, 10 лебедей одевают крылья, и улетают, одна остается. Выходит Хоридой, они вместе за руку уходят.

 Аба: - Хоридой мэргэн хун шубуун хоер 11 хубуудтэй болоhон, тэдэнэй 8 хубуудынь Агын найман эсэгэ гэжэ толоогдодог юм.

Эрдэм: - Гое туухэ байна даа!

Эжы: -  Агын найман эсэгэ

                   Айлшан манайда ерэбэл!!!

Звучит фоновая музыка. В зал заходят 8 мальчиков – 8 агинских родов.

Галзууд: - Гал улаан тугтай

Галзууд омогойхид

Арад зоноо Сагаалганаар амаршалнал! (Б. Тумэн)

Хуасай: - Сэсэн үгэтэй Хуасай омогhоо

                 Сарюун амар мэндээ! (Ц.Жаргал)

Хүбдүүд: - Хүхэ тугтай Хүбдүүд угсаатан

                   Хани халуунаар амаршалнал! (Ц. Барас)

Шарайд: - Ажалша бэрхэ Шарайд угhаа

                    Амгалан удэрэй Амар мэндээ! (Б. Наран)

Харгана: - Хара тугтай Харгана омогhоо

                    Халуун мэндэ ама-ар! (С. Даба)

Бодонгууд: - Боро тугтай Бодонгууд угсаатан

                       Бултанда амжалта хүсэнэл! (Д. Мэргэн)

Сагаангууд: - Сагаан тугтай Сагаангууд омогойхид

                         Сагаан hараар амаршалнал! (А.Данир) 

Хальбан: - Халюун тугтай Хальбан угсаатан

                    Хун зондоо хэшэг үреэнэл! (Ц. Базар)

8 агинских родов под музыку уходят.

Эжы: - Сагаалганай найр нааданда ошохомнай гү?

Булта: - Ошое, ошое (уходят)

Звучит бурятская мелодия. Выходит ведущая в национальной одежде.

Ведущая: - Амар мэндээ, хүндэтэ гэртэхин ба айлшад!

                   Сагаан хуhан сэргэдэмнай,

                   Сагаалган ерээд буубал!

                   Гаража ерэhэн шэнэ жэлээр!

Амаршалан танаа байхадаа

Арадай hайхан заншал шэмэг

Арьбадхан ябахыетнай хүсэнэбди!

Энэрхы сэдьхэл

Эрдэм шэмэг,

Эдлэжэ hуухыетнай үреэнэбди!

- «Ручеек» сэсэрлигтэмнай сагаалганай найр наадан эхилхэнь. Танай анхаралда дунда булгэмэй ухибууд «Угтамжын хатар» хатархань.

- Таанадтаа, манай ухибууд Сагаалган тухай шулэгуудые бэлэглэнэ:

1. С.Адиса: -  Шэнэ жэлээр,

                         Шэнын нэгэнээр,

                         Сагаан hараар,

                         Сагаалганаар!

2. Д. Арина: - Сагаан hара сэлмэжэ,

                         Сагай байдал хубилба.

3. Лю Ян: -    С Новым Годом,

                        С белым новолуньем!

4. Г.Дара: - Утаhан шэнги

                     Ута наhатай,

                     Мунгэн шэнги

                     Мунхэ ябагты!

8. Г. Номин: -  Гаража ерэhэн Могой  жэлдэ

                           Жэгдэ амгалан

                           hуухамнай болтогой! – (Вместе)

Ведущая: - Дунда булэгэй ухибууд танай анхаралда « Репкэ» гэhэн сценкэ харуулхань.

Ямаадай – А. Зарина

Маадай – Д. Буянто

Моодэй – Ш. Санжита

Жороодой – Ж. Юмжана

Тэмээдэй – Д. Арюна

Ведущая: - Хабаадагша нюурнууд: Ямаадай – Арднаева Зарина, Маадай – Дарижапов Буянто, Моодэй – Шойдонова Санжита, Жороодой – Жундуева Юмжана, Тэмээдэй – Дамдинова Арюна.

Ведущая: - Муноо сагаалганай найр наадандамнай хоер манай баатар  хубууднай таанадтаа Цыден-жап  Жимбиевай «Унаган  нухэд» гэhэн шулэг бэлэг болгон хоорэхэнь. Халуун альга ташалгаар угтая Доржинимаев Цырен, Доржинимаев Аюр «Унаган  нухэд».

Цыден-жап Жимбиев

Унаган нухэд.

Эдир наhандаа

Эрхэ хаhадаа

Эбтэй ябахадаа

Унаган нухэд гуулэнэмди

Муноо хододоо

Наартай зохидоор

Наадан ябахадаа

Унаган нухэд гуулэнэмди

Урилдааhандал

Ульгам хурданаар

Урган ябахадаа

Унаган нухэд гуулэнэмди

Бидэ ухибууд

Булта ехэнууд

Болоод байхадаа

Хани нухэд гуулэхэбди

Уни удаанаар

Улам дулаанаар

Уелээд байхадаа

Унэн нухэд гуулэхэбди

Аха дуунэртэл

Адли дутэхэн

Ами нэгэн

Анда нухэд болохобди!

Ведущая: - Сагаан hара гаража,

                     Сагаалгамнай бурьялба,

                     Сэнтэй нухэд сугларжа,

                      Еохор наадан нэрьебэ!

- Дунда булэгэй ухибууд еохор хатараа хатархань. Альгаа ташая! (Еохор средней группы).

Ведущая: - Энэ удэр амар мэндэеэ мэдэлсэжэ,

Мунхэдоо аха дуунэр болоел!

Эгээ hайхан уреэлээ уреэлсэжэ,

Муугаа даража, баяраа ургэел!

УРЕЭЛЫ СРЕДНЯЯ ГРУППА: 

1. С. Нагмита: - Ута наhатай,

                              Удаан жаргалтай

                              hуухамнай болтогой!

2. Д. Аяна: - Элбэг баян,

                       Элуур мэндэ,

                       Энхэ амгалан

                      Ажаhууял даа!

3. Д. Сэлмэг: -    Амгалан жэл орохонь болтогой!

4. Д. Сарюна: -  Он бури омог дорюун,

                             hуухатнай болтогой!

Ведущая: - Танай анхаралда ехэ булгэмэй ухибууд « Гэрхэн» гэжэ сценкэ харуулхань.

Мышка: Б.Айлана

Лягушка: Д.Арьяна

Заяц: Р.Санжита

Лиса: Н.Айлана

Волк: А.Алдар

Медведь: О.Жигдэн

Ведущая: - Хабаадагша нюурнууд: Хулгана – Базарова Айлана, Баха – Данцаранова Арьяна, Шандаган – Ринчиндоржиева Санжита, Унэгэн – Нимаева Айлана, Шоно – Аюров Алдар, Баабгай – Ободуев Жигдэн .

Ведущая: - Ямар сэсэг гоеб даа?

Ягаан сэсэг гоел даа

Ямар наадан гоеб даа?

Еохор наадан гоел даа! (Еохор старшая группа)

Ведущая: - Ундэр хадын оройнь

Уулээр ямар баям даа!

Уетэн гэхээр нухэдууд

Дуугаар ямар баям даа!

«Сагаан hараар!» гэжэ дуу таанадай анхаралда дунда ба ахалагша булэгуудэй ухибууд дуулана. Халуунаар альгаа ташая!

 Звучит фоновая музыка.

Ведущая: - Удэр бури

Унэтэй угэ дуулажа,

hара бури

hайхан угэ дуулажа,

Наранай толо хаража,

Наhанай ундэрые дабажа,

Дундагуй дуурэн,

Дутуугуй хусэд,

Дурбэн тэгшэ

Жаргалтай ябыт даа! Гээд лэ таанадтаа «Дахин уулзатараа баяртай!» гэнэбди.