Сценарии праздников
методическая разработка (средняя группа) на тему

Чулдум Магаранза Маадыр-ооловна

«Шагаа- встреча Нового года»

Скачать:

ВложениеРазмер
Файл utrennik_shagaa-_vstrecha_novogo_goda_sr_gr_2013g.docx20.54 КБ

Предварительный просмотр:

МАУ д /с «Малышок»

Утренник  на тему:

«Шагаа- встреча Нового года»

Воспитатели  средней группы:

 Чулдум Магаранза Маадыр-ооловна,

                                                     Монгуш Оксана Седиповна.

08.02.2013г.

г. Чадан-2013

Тема: «Шагаа – Чаа чылды уткууру»

Сорулгазы:1. Уругларга тыва улустун байырлалы Шагааны  таныштырып, чоон чуък калентарынын эргилделиг чылдарын ооредир.

2.Тыва улустун аас чогаалдарынын болгаш  танцы-самынын дузазы- биле уругларнын чугаазын, мага-бодун  сайзырадар.

3. Уругларны чаагай чанчылдарга  даянып алгаш кижизидери.

Херек чуулдери: музыкальный центр, диск, флешка; тос карак, аяктар; кадактар.

Уруглар залче кирерге тыва  аялга  эгелээр.

Башкарыкчы:            Амыр, амыр ажы-толум!

Амыр, амыр ада-иелер, башкылар!

Шагаа тыва улустун шаг-шаандан сагып келген байырлалы.

Чоон чуътун календары- биле алыр болза, Шагаа- Чаа чылды уткууру-дыр.

- Чылдын эргилдезинде каш чыл барыл, уруглар? (12 чыл бар).

- 12  эргилдезин чылдарны аданарам, уруглар? (куске, тоолай, мечи, пар,…).

Ынчангаштын  «Шагаа- Чаа чылды уткууру» деп утреннигивисти ажыттынган деп чарладывыс.

- Тыва чоннун чанчылдары кандыгыл, уруглар?

                                                Тыва чонум чанчылдары

Тывызыксыг аажок чараш.

   Шаандан тура чанчыл болган

    Шагаа деп бир байырлал бар.

Орус дыл кырынга  Монгуш Яна чугаалаар:

Обычаи нашего народа

Загадочны и красивы.

Среди этих традиций

Есть праздник Шагаа.

-Шагаа дээрге чул ол, уруглар?

Хор-биле:                                 Шагаа дээрге Тыва чоннун

Чаагай сузук чанчылы-дыр.

Айнын чаазын хуннун эртезин

Алгап йорээн байыры-дыр.

Орус дыл кырынга  Кара-Сал Аристарх  чугаалаар:

В Новолуние - в день Шагаа.

Друг друга мы приветствуем.

                                              Мир вам, счастье и добра!

Новый год мы встречаем.

Дорджиев Мингиян:

Скоро уж весна придет:

Теплей и ярче солнце светит.

И в такое прекрасное время

Мы встречаем Шагаа-Новый год.

Ыры: «Шагаа»

Башкарыкчы: Ой, уруглар! Аът киштеп келди, кым келген ирги. Шагаа хунунде  келген аалчыларны уткуп , аяк шайын сунуп,  дорже чалаар силер, уруглар. 

Серен Артыш:         Амыр-менди солушкаш

                                   Аалчымны хундулеп.

                                   Аяк шайым баштаты

                                  Ажы -чемим салыр мен.

Монгуш Виктория Р.:

Шагдан тура тыва кижи

Шагаа кээрге чудуур чораан.

Тос караан тудуп алгаш,

Ак-ла чемин чажар чораан.

Чажармаа кырган-авай (Ак-Сал ирей) - биле уруглар амыр-менди солучуур. Бир уруг  кадакты  мойнунга салып бээр.

Чажармаа кырган-авай  (Ак-Сал ирей) чажыг чажар:

Уткуп турар чылывыс

Уттунмас кежиктиг,

Уттунмас буянныг болзун!

Аъш-чем элбек болзун,

Арбай тара чаагай болзун.

Хайыралыг чуртумну

Каткы-хог эргизин,

Карактажыыр чонум

Каас-шинек чурттазын!

Курай, Курай!

Уруглар, ада-иелер: Курай! Курай!

Башкарыкчы: -Шагаа хунунде  чуну канчаарыл, уруглар?(Ырлаар, танцылаар, шулуктээр, ойнаар, аалдажыр, тывызыктажыр, моорейлежир…).

Башкарыкчы: - Шын-дыр, уруглар! Кандыг оюннар билир, силер? (кажыктаар, тевектээр, хурежиир, ча адар, чинчи чажырар…).

Оюн: «Чинчи чажырары»

Башкарыкчы: Чоон чуък календары-биле алырга будун чылда 12 эргилделиг чылдарывыс  бар.

- Чуу чылын удеп тур бис, уруглар? (Улу чылын).

- Чуу чылын уткуп тур бис, уруглар?(Чылын чылын уткуур бис).

Чыл бурузу ангы-ангы,  шулуктерден  сонуургап, дыннаалынар, уруглар.

Опар-оол Чаяна.          Куске чылы:

Куске боду хензиг-даа бол, кучутенни ажып тиилээш,

Узун чылдар эргилдезин ужун ынчаар баштай берген.

 Монгуш Айрана.        Инек чылы:

Инек чылы идегелдиг, ижер сут-даа элбек болур

Саржаг, ааржы, курут, чокпек сава-санга долуп келир.

Ондар Арияна.             Пар чылы:

Пар чыл дээрге ушку чылдыр, бараанындан улус коргар

Ынчалза-даа ажылгыры, ырма сынчыг амытан боор.

Сандан-оол Раушан.   Тоолай чылы:

Тоолай чылда ийистер хой, тодуг-догаа чылдын демдээ

Тоолай боду хоомай эвес, тоомчаза адза чогуур.

Монгуш Эртине.             Улу чылы:

Чаа чуулге, чараш онге, чаштар ышкаш сонуургак мен,

Чаагаай сеткил, кадыкшылдын чаякчызы улу чыл мен.

Соскур-оол Эмилия.       Чылан чылы:

Чылан чылдыг кижилернин шыдавас-ла чувези чок,

Ачы-буян кылырын-на алызында бодап чоруур.

 Ондар Малина.                Аът чылы:

Арат кижи чурталгазы, аът чокта утка чок дээр,

Хей-аът сорук, ажыл-ишчи кезээде-ле аът-биле золбашкан боор.

 Монгуш Чодураа.          Хой чылы:

Хой дег чаагай сеткилдиг мал ховар дээрзин боданарам

Хону биче, чаны кортук, хоокуй мени кээргенерем.

 Монгуш Яна.                    Мечи чылы:

Ажыл-ишке кызымак бол, аажы-чаны турум эвес

Алдарзырак, былдамыш деп атка кирген Мечи чыл мен.

Соскур-оол Лилия.          Дагаа чылы:

Данны баштай уткууру дег, дагаа чылы эрте келир

Тараа арай хирелиг бол, тайбын ууле будунгур чыл .

 Монгуш Белек-Бай.       Ыт чылы:

Ыттыг кижи эштиг ышкаш, ынаныштыг дидим чоруур.

 Саая Виктория.               Хаван чылы:

Эргилделиг чылдарывыс, эн-не соолгу Хаван чыл мен

Кеми-даа чок, багы-даа чок, кээргенчиг амытан мен.  

Башкарыкчы: Эр-хейлер, уруглар!        

Танцы: «Аъдым» (оолдар болуу).

Башкарыкчы: -Кандыг  тыва чемнер  аймаа  билир  силер, уруглар? (сут, хойтпак, саржаг, божа, чокпек,ааржы, соктаан далган ….)

Монгуш Яна.                                      Шулук: «Далган».

1.Арбай азы кызыл-тасты

Алгый пашка хоорган соонда.

Согаашка ургаш, бала-биле

Соктап-соктап челбип алыр.

2.Бурун тыва огбелер дег,

Буянныг ус чон-даа ховар.

Дээрбезинче тараазын оон

Дээрбелеп, чуура долгаар.

Куулар Виктория.                        Шулук: «Чинге тараа».

1.Чинге тара, хамык чем дег,

Чиксенчиг-даа, амданныг-даа,

Кылан сугга соолдургаш,

Кызыл-тас дег хооруп алыр.

2. Согаашка ургаш, хавыын хора

Соктап, челбип арыглапкаш,

                                                           Адак соонда элгеттирер-

                                                          Амыр эвес чем-не болгай.

Ондар Арияна.                       Шулук «Чодураалыг чокпек»

  1.Сарыг оннуг, арыг, кылан

 Саржаа дораан ылгалы бээр.

Чокпээн шуурээш, хырып орда

 Чодурааны холуп кудар.

2.Шагаавыстын  хунну-даа кээр

Шак ол чокпек делгетиннер.

                                                           Ажы-тол-даа, уруглар-даа

 Амданнанып чип-даа ханмас.

   Ондар Айыраа.                  

 Шымыраарып унген коктен

Шынап ынчан сут-саа элбээн.

Холу чемгир аваларнын

Хойтпаан ишпээн тыва ховар.

Монгуш  Чодураа.                                 Ажыг хойтпак божазындан

      Ааржы чадып, кургадып аар.

Куруттарны чунге дискеш,

    Кургадып аар,кадырып аар.

Орус улустун танцы: «Калинка»

Башкарыкчы: Тывызыктан салыптайн, кым кончуг дурген тывар эвес,уруглар.

Кадын кыстын

Караа чараш    (моортай).

Буян талдын  буду чус  (тараа).

Дорбелчин боттуг, дорт чузун малдыг (кажык).

Хомушку Тензин:  Ийи тейнин аразында, ийленчек сарыг оорга чыдыр                              (думчук)

Сарыглар Инессе: Дорт алышкы, дорт чузун (чылдын дорт уези)

Башкарыкчы: Тывызык тып турда кончуг-ла угаанныг уруглар-дыр, силер.

Танцы: «Аяк шайым» (уруглар болуу)

Ыры «Шайывыс»

Балчыырак  Владина.                   Шагаа хуннун, байлак чемин

      Чайдан кустен белеткей бээр.

                                                           Шыдал шинек шаа-биле

Чыгдынып ап, кылып алыр.

Кысыыдак Мягмар-Доржу.        Суруг малды чажымдан

                                                           Суруп, ай деп  оскен мен.

                                                          Сутке покпес анай дег,

                                                          Суттуг шайга ынак мен.

Монгуш Елена:

Тывызыктап, тоолдажып

Дызырадыр танцы теп.

Чанчыл болган Шагаавысты

Салгакчылар улап чор бис.

Танцы: «Арыкчыгаш» (уруглар болуу). Утренник доозулган.


По теме: методические разработки, презентации и конспекты

8 марта в старшей группе. Сценарий "Любимые телепередачи" Праздник, посвященный дню 8 марта для детей старшего дошкольного возраста Описание материала: Предлагаю вашему вниманию сценарий праздника для детей старшего дошкольного возраста (5-6 лет), посвящ

8 марта в старшей группе. Сценарий "Любимые телепередачи"Праздник, посвященный дню 8 марта для детей старшего дошкольного возрастаОписание материала: Предлагаю вашему вниманию сценарий празд...

Сценарий праздника 8 марта в детском саду. Средняя группа Праздник 8 Марта в средней и старшей группах. Сценарий

1. Создание праздничной атмосферы для детей детского сада, родителей и педагогов.2. Формировать позитивное отношение к знаниям и школе....

Сценарий праздника осени в младшей группе.Сценарий праздника « Моя мама лучше всех».

laquo;Цель: создать праздничное настроение, способствовать становлению положительных детско-родительских отношений.Задачи:Воспитывать любовь и уважение к матери и побуждать детей сделать приятно...