Ортумак болукке ажык кичээл "Шагаа-тыва чоннун байырлалы"
план-конспект занятия по развитию речи (средняя группа)

№

Кичээлдиң кезектери

Кичээлдиң чорудуу

Уругларнын харыылары

1.

2.

3.

Киирилде кезээ

Манавааны болуушкун

Кол кезээ:

Туннел кезээ:

Башкы: Экии уруглар, бөгүн бисте аалчылар аалдап келген чолукшуптаалыңарам. Чолукшууру дээрге, амыр- мендизин айтырары- тыр.

Уруглар чуу байырлалы эрткен ийик?                              

Башкы. Уруглар бөгүн бистиң кичээливисте ойнаар- кыс Алдын- кыс аалдап келген- тир.                  Алдын- кыс: Экии, уруглар! Мени Алдын- кыс дээр.                                                  

Бо чуруктарны чаражын чуну коргускен чуруктарыл, сонуургадып көруңерем.

Самбырада шагаа байырлалын көргускен янзы- буру чуруктар бар.                

Башкы: Чуруктарда чуну коргускен- тир? Шагаа дээрге чул ол уруглар?

Башкы: Шын-дыр, эр- хейлер. Харлыг кыштың ортан айы тонуп турда, хамык чоннуң өөруп- хөглеп байырлаары Шагаа байырлалы- тыр. Шагаавыстың бир мөөрейи улегер домактар. Мен силерге улегер домак чугаалап берейн, а силер ооң утказын тайылбырлаар силер.

Чижээ: Тенек кижи багай. Терек бурузу ажыг.    Ыглаган багай.                    Ыраажы чараш.

Башкы: Эр- хейлер, уруглар! Тыва улустуң улегер домактары дыка уткалыг, чараш .                

Сула шимчээшкин                       Арбай тараа соктап чиир.      Аажок кежээ эрес мен        Бала согааш эдим бо .        Бирээ,ийи,уш.                  Бирээ, ийи, уш

Оюннуң ады «Хуулгаазын хааржакчыгаш» Оюннуң сорулгазы: Уругларга оюнну таныштырып, ында чуну коргускенин чугааладыр. Оюннуң чорудуу: Бичии хааржакчыгаш иштинде шагаа уезин көргускен  бичежек карточкалар бар болур,(Уруг бурузунге чугааладыр)

Башкы: Бо хун кичээлде чунуң дугайында өөрендивис? (Уругларның

харыылары). Алдын- кыс сен база шагаа дугайында эки билип алдың бе? Сонуургадың бе? Алдын- кыс: Ийе, шагаа дугайында хөйну билип алдым. Четтирдим, байырлыг уруглар.

 Башкы: Бо хун шагаа дугайында кичээлде чуну билип алдыңар уруглар? Чунуң дугайында өөренип чугаалаштывыс? Тыва улустуң ойнаар оюннарын адап көрунерем? Эр-хейлер! Кичээлге шупту эки харыылап, кириштиңер.

Уруглар башкылар- биле чолукшуурлар.-Амыргын-на, амыргын!-Амыр- ла амыр

Уруглар:Шагаа

Уруглар Алдын- кыс – биле мендилежир.

Уруглар: Шагааны байырлап турар уеде янзы- буру оюн- тоглаа эрттирер. Бис ол оюннарны ойнап турган бис. Бо чурукта уруглар Аскак кадайлажып ойнап турар. Аскак- кадайлажып ойнаарга дыка солун болур. Бо чурукта уруглар чинчи чажыржып ойнап турар. Ол база тыва улустун солун оюну. Бо чурукта оолдар кажык- биле ойнап турар. Бо чурукта оолдар тевектеп турарлар  

Уруглар: Шагаа.Тыва улустун Чаа чылды уткуур байырлалы

Уруглар утказын тайылбырлаар

Уруглар: Байырлыг, Алдын- кыс оон база аалдап кээр сен.

Уруглар:» Аскак- кадай, чинчи чажырары»