НОД "Сары ӧҥниҥ телекейинде"
план-конспект занятия (младшая группа)

НОД «Сары öҥниҥ телекейинде»

Балдардыҥ jажы: 3-4 jашту

Амадузы: Сары öҥди чыҥдый билериниҥ айалгазын тöзööри.

Кош амадулары:

Ӱредер:

• Тöс öҥдöрди (сары, кöк, кызыл, jажыл, ак, кара) ылгаштырып, сары öҥди чокум билерине  ÿредери.
• Тегерик (круг) формала таныштырарын улалтары.
• Öрö, тöмöн, ас, кöп, jаан, кичинек деген оҥдомолдорды быжулаары.

Тазыктырар:

• Jилбиркек,  аjарынкай болорына тазыктырары.

• Тÿҥдеп  кöрöрине , шÿÿлте чыгара айдып билерине тазыктырары.
• Колбулу куучын-эрмек тургузып, кöнÿ куучындап билерине тазыктырары.

Таскадар:

• Öмöликте нак иштеп, бой-бойынаҥ кемзинбей, ööркöшпöй, jайым тудунып билерине таскадары.
• Ару-чек jапшырып билерине (аккуратность) таскадары.
• Кеендик jарашты сезип  билерине таскадары.

Занятиениҥ бÿдÿми: интегрированный

Ӱредÿ ууламjылардыҥ колбузы:

1. Билгирин тереҥжидери
2. Кеендик jарашты оҥдоорын jеткилдеери
3. Тилин темиктирери
4. Су-кадык таскамалын тыҥыдары
5. Jÿрÿмниҥ ээжилерине темиктирери

Балдардыҥ иштенер бÿдÿмдери: билгир аларына шиҥжÿ иштер, ойноп билерине, бой-бойыла, таскадаачыла колбу тудуп билерине иштеер, су-кадыгына темигÿ эдер иштер, колло иштеп, оос куучын-эрмегин темиктирерине иш, турултазын чыгарар иш (продуктивный).

Тузаланатан эдимдер: ИКТ, мольберт, кÿн jуралган ватман, картонноҥ эдилген эки башка бÿдÿмдÿ кара булуттар, сары ленталар, шарлардаҥ эдилген Кÿничек – Койонок, кÿскÿ, картонноҥ кезилген балдардыҥ алакандары (ондо фотолор jапшырылган).

Озолодо öткÿрер иш: ÿредÿ ойындар öткÿрери, öҥдöр керегинде jуруктарлу альбом кöрöри,табышкактар табары, алакандар jураары ла сары öҥлö олорды будыыры.

Таҥынаҥ иш: табыштарды jарт айдарына, кöнÿ куучынды тургузарына болужары, jобош, табылу кыймыкту балдарга аҥылу болуш jетирери.

Балдар ла таскаадачы ортодо öмö-jöмö иштиҥ öдöр аайы:

1. Ӱредÿге кийдирер бöлÿк (Вводная часть)

Тöзöмöл öй (Организационный момент)

Балдарды билгирге ле кÿÿн-санаазын кöдÿрерине ууламjылаары:

Jакшылыкту сары  кÿнле!

Jакшылыкту чаҥкыр теҥериле!

Jакшылашса кандый jакшы!

Jакшылашса кандый сÿрлÿ!

Таскадаачы:  Балдар, слер бÿгÿн кандый jараш кийинип алганар! Кемене, сениҥ платьеҥ кандый öҥдÿ? (мениҥ платьем сары öҥдÿ)

- А сениҥ, Эмил, чамчаҥ кандый öҥдÿ? (мениҥ чамчам сары öҥдÿ)

- Ончогордыҥ кийимерде сары öҥ бар туру не, сыраҥай ла кÿничектиҥ öҥиндий! Jе jаныс бистиҥ кÿничек кöрÿнбейт, байла булуттар бÿркеп салган.

- Кÿн чокту, jаркынду  тийе берзин деп нени эдип ийектер?

(каруулар: тыҥ каткырар, кол чабынар, кожондоор, биjелеп ийер.)

- Эйе, jараар.  А мен сананып турум. Барып, булуттарды сÿрÿп ийектер бе? Слер jöп пö?  (Балдар: Эйе.  Барактар. Сÿректер…).

- Jе баралы. Балдар таскадаачыла ээчий-деечий барат. (Кÿÿ угулат).

2. Тöс бöлÿк.

1.Кöрзöгöр дö, балдар!

Кÿничек баштактанган,

Чокторын таштаган.

Истерин биске артыскан!

Балдар башка-башка öҥдöрлÿ(сары, кызыл, jажыл, кöк) истер jуралган jолычакка келгилейт.

Таскадаачы:

-Нени кöрÿп ийдигер? (Истер кöрÿп ийдис…)

-Кандый öҥдÿ истер бар? (Кызыл, сары, кöк, jажыл).

-Истер кöп пö? (Эйе, кöп)

-Слер сананзар, кÿничектиҥ изи кандый öҥдÿ? (Сары)

- Айдарда, бистиҥ кÿничегиске jаныс ла сары истерге базып баратан эмтирис. Öскö öҥдöргö баспай баралы, оноҥ öскö азып каларыс.

(Балдар сары öҥдöрлö öдÿп, мольбертке jууктай баскылайт. Ватманда сары чокторлу кÿничек jуралган.  Кÿничектиҥ ÿстине кара öҥдÿ кичинек ле jаан эки булут илилген).

-Слер сананзар, кÿничек не кунукчылду  болгодый? (Jазап кöрÿнбей турган, ойноорго турган, jанмырдаҥ коркыган...).

-Кÿничекти не бÿркеген эмтир? ( булуттар)

-Булуттардын öҥи кандый? (кара)

- Булуттар бÿдÿмиле тÿҥей бе? (Jок, бирÿзи jаан, бирÿзи кичинек)

-Булуттарды канайып jоголтор деп сананып турар? (Кодорып ийер, сÿрÿп ийер….)

- Эйе,  салкын чылап ÿрÿп ийзес, булуттар уча берер.

2. Тынарыныҥ (дыхательная)  гимнастиказы «Салкын»

Таскадаачы: - Озо араай салкын согот. (Балдар jуралган булуттарга араайынан ÿредилер)

-А эмди салкын тыҥый берди. (Тыҥ ÿрер)

-Ой, булуттар уча берди! Кÿничегис jалтырап чыкты! ( Магнитле jапшырылган булуттарды таскадаачы уштып салат)

- Ончобыска  jарык, jылу, сÿÿнчилу, jакшы боло берди дезер, балдар!

3.Ӱредÿ ойын «Öҥдÿ ленталар»

-Кÿничек кандый öҥдÿ? Бÿдÿми кандый? сары, тегерик)

- Слердиҥ болушканыгарга сÿрекей тыҥ сÿÿнип, бойыныҥ чокторын сыйлаган эмтир . Бу кайырчагашта jадыры не. Кöрзöр! (Кажы ла балага бирдеҥ сары ленталар ÿлейт. Ас ла кöп деп оҥдомолдорды быжулаары).

Амыр, сениҥ колында канча лента? (бир лента)

- Сенин лентан кандый öҥдÿ? (сары)

- Сенде канча, Кайрат? (бир)

- Бир – ол  кöп пö, ас па? (ас)

- Ончобыста канча лента? (кöп)

- Лентаны сол колорго тудунып ийер. Эмди оҥ колорго.

- Суркун, сениҥ кажы колында? (Лента мениҥ оҥ колымда)

4. «Сÿÿнчилу чоктор» (Ас кыймыгылу ойын)

-Кÿреелей туруп ийеле

Кÿничекле ойнойлы!

Колдорыста чокторыс!

   Кандый jакшы    айландыс!

(Ленталарды öрö кöдÿруп, айланып jадылар)

-А эмди чокторысты  jууп, кайырчакка салактар.

5. Ӱредÿ ойын «Кÿнниҥ чокту койонокторы»

- Jараштыра отурып  ийектер. Белигерди тÿс тудугар.

-Кöрзöгöр дö, бу кайырчагашта база та не де бар ошкош. Кÿскÿ туру не!

- Ой, та не де чыгара jÿгÿрерге туру!

-Табышкакты табып ийзер, оны  билип аларар.

- Бу не, табыгар:

Кÿничекле нак jÿредим.

Кöзнöктöҥ карап ийзе

Кÿскÿ  меге болужат

Ары –бери, öрö- тöмöн

Калып, калып jÿгÿредим.

-Тапай кÿчсиндер бе, балдар? Мен слерге болужып ийейин. (Кÿскÿ ажыра стенеле, потолокло кÿнниҥ чокторын божодот).

-А-а-а. Бу Кÿнниҥ Койоногы турбай (солнечный зайчик)

База та кем де келип jат ошкош не, кöрÿп ийейин.

(Ширманыҥ  ары jанынаҥ сары шардаҥ эдилген Кÿничек-Койонокты чыгарат).

-Кÿничек-Койонок кандый öҥдÿ? (Сары)

-Кöстöри кандый? (Тегерик, кара…)

-Балдар, слер билерер бе? Кÿничек-Койонок jаныс ла айас кÿнде келет. Нениҥ учун дезе, теҥериде сары кÿничекле нак jÿрет, чокторыла ойнойт. Слерди кожо биjелерге кычырат.

6. Кыймыгу таскаду (Физкульминутка) «Кÿничек-Койоноктор»

Кÿничек-Койонок калыйт

Ары-бери, öрö-тöмöн ( балдар калып jат)

Мечик чылап секирет

Оҥ jаны jаар, сол jаны jаар (колдорын  туура чöйгилейт)

Кыбыска бистиҥ карады

Катап, катап эҥчейди (тöмöн эҥчейижет)

Бой-бойыска бис сÿÿнип,

Кÿлÿмjисти сыйлайдыс.

(нöкöрлöрине удур- тедир айланып, кÿлÿмjи сыйлагылайт).

- Кÿничек-Койонок кÿнниҥ чогыла ойноорго сÿÿп jадым, олор мениҥ нöкöрлöрим деп айдат.

(Таскадаачы Койонокко баштанат)

- Койонок, сенде оноҥ кöп нöкöрлöр болзын деп кÿÿнзейдиҥ бе? (Эйе, нöкöрлöр керек).

-Jе, балдар сеге болужып ийерге туру. Бу кÿничегиске jаҥы чоктор кожуп берерис. Сенде  кöп jаҥы нöкöрлöр болор.

-Чокторыс сары öҥдÿ. Бис оны алакандарыстаҥ эткенис. А сен бисти ундыбазын деп, балдар бойлорыныҥ сÿрлерин (фотолорын) jапшырып салган.

7. Jапшырар иш. (Аппликация) «Сары алакандар»

- Кöрÿгер, мен чаазын алаканымда магнитти кодорып, кÿничекке уулап, jапшырып jадым (Таскадаачы озо бойы кöргÿзет. Балдар чаазыннаҥ белетеген алакандарды кÿнниҥ чокторына уулап, мольбертте ватманга jапшыргылайт. Таскадаачы балдарга болужат).

-Кандый кöп нöкöрлöр Кÿничек -Койонокко сыйлап бердис!

Ады-jолорды Кÿничек-Койонокко айдып ийектер бе? (Мен Кемене, сööгим тодош, Мен Амыр, сööгим тодош…).

-Кÿничек -Койонок быйанын айдат! Ол сÿрекей сÿÿнди.

-Балдар, Кÿничек-Койонокко ойын кöргÿзип беректер бе?

8. Ӱреду ойын. «Кубиктерди öҥдöриле сал»

(Тöрт  башка обручка (кызыл, сары, jажыл, кöк) кубиктерди öҥдöриле ылгап салар.

-Оо, кандый jакшы ойын дийт! Койонок нöкöрлöрине бу солун ойынды тÿрген ле барып ÿредерге туру.

Jакшы болзын, Койонок.

III. Тÿп бöлÿк.

-Бис бÿгÿн кемге айылдап jÿрдис?

-Кÿничек кандый öҥдÿ?

-Кÿничек бисти jылытсын деп нени эттис? (Булуттарды  сÿрдис…)

-База кемле таныштыс? (Кÿничек-Койонокло тушташтыс)

-Слерге Кÿничек-Койонок ло туштажу jарады ба?

-Эйе. Jарады. Сÿÿнчилу болды…

-Биске кандый jакшы!

Рефлексия. Токыналу кÿÿ ойнойт. Таскадаачы Паслей Самыктыҥ ÿлгерин кычырат.

Кÿн кожоҥ.

Кÿн, кÿн, кÿн-

Сен ончозынын адазы.

Кÿн, кÿн, кÿн-

Сен  ончозыныҥ ырызы.

Кÿн, кÿн, кÿн-

Сен качанда чык.

Кÿн, кÿн, кÿн-

Сен качан да jарыт.

Тÿп шÿÿлте

-Балдар, эҥирде ада-энелерис келзе, бис jапшырган алакандарысты кöргÿзип, кандый солун айылчы келип jÿргенин куучындап берерис деп сананып турум.

-Балдар jакшы иштедер. Мен слерле оморкоп jадым. Jаан быйан.