Праздник осени
материал (младшая группа)

Овур кожууннун муниципалдыг бюджеттен хандырылгалыг ниити ооредилге чери

 «Солчур ортумак ниити билиг школазы»

Школа назыны четпээн саштар салбыры

(бичии болук)

Ыры-хогжум башкызы: Монгуш Саяна Валерьевна.

Болуктун башкылары: Монгуш А.Д., Ооржак А.М.

Солчур суур, 2022 чыл

Хоглээшкин «Алдын кус»

Сорулгазы: куску уенини ылгавыр демдектери-биле ыры, шулуктун дузазы-биле уругларга билиндирип, уругларнын билиин быжыглаары.

Киржикчилери: Башкарыкчы, Алдын кус, Адыг, уруглар.

Дерилгези: залдын иштин «Алдын кус» байырлал шинчилиг кылдыр каастап каан турар.

Ажыглаар чуулдер: фонограмма, бурулер, чочагайлар.

Байырлалдын чорудуу

(Кус дугайында ыры ырлап турар, уруглар биле кижизидикчи башкы залче кирип келир).

Башкарыкчы: Уруглар, чаражын корунер даан, бистин садигивисти янзы-буру оннуг бурулер шыва апкан. Ыяштарнын бурулери янзы-буру он-биле шыптына берген, чаражын. Кандыг-кандыг оннерлиг-дир бурулер, уруглар? (Уруглар сарыг, кызыл-сарыг, кызыл деп харыылаар).

Башкарыкчы: Шын-дыр, бистер бо хун «Алдын кусту» байырлаар дээш чедип келген бис. Алдын кус база бистин-биле «Алдын кусту» байырлаар дээш алдын сарыг бурулерин бисче чортупканы ол-дур. Алдын кус боду бисче далажып чоруп олурар, ынчангаш «Алдын кус» бисче дурген чедип келир кылдыр «Топ-топ, хлоп-хлоп» дээш танцылаптаалынарам, уруглар!

(Уруглар «Здравствуйте, ладошки! – деп танцыны танцылаар, танцы тоне бээрге Алдын кус чедип келир).

Алдын кус: Экии, уруглар! Мен кым-дыр мен? Мен дээрге Алдын кус-дыр мен. Мен силерге янзы-буру оннерлиг бурулер экеп бердим, бурулерни силерге улеп берейн. Чараш бурулерни тудуп алгаш танцылаалынарам, че, уруглар! 

(Уруглар ийи холунга бурулер тудуп алгаш «Пляска с листочками» танцылаарлар).

Алдын кус: Алдын-сарыг бурулеривис чайыналып танцылаарга таан ынак мен, уруглар. Эр-хейлер!  Мен бо бурулер-биле куску чечектен кылыптайн, менээ бурулерни беринерем, уруглар.

(Эжик соктаан ун дынналыр)

Башкарыкчы: Бистин «Алдын кус» байырлалывысче кым чедип келгени ол, эжикти ажыдыптайн.

(Эжикти ажыдыптарга холунда корзинкалыг Адыг кирип келир, корзинка иштинде чочагайлар бар).

Башкарыкчы: Бис танцылап хоглеп турдувуста Адыг чедип келди, адыг танцылап турда корген силер бе, уруглар?

(Уруглар «Чок» - деп харыылаарлар). 

Башкарыкчы: Ажырбас, ам коор бис, Адыг танцылаарга бис часкап берээлинерем, уруглар!

 (Уруглар часкап турар, Адыг танцылап турда, корзинказынын иштинде чочагайлары черже токтуп калыр)

Башкарыкчы: Бо кандаай харысаалга чок Адыг боор, чочагайлары токтуп каарга тоовас. Дузалажынар уруглар, Адыгнын чочагайларын корзинкаже чыып берээлинер!

Башкарыкчы: Адыг, сен сандайга олуруп алгаш, бичии дыштан, бис сенээ шулуктеп берээли.

Снежана: Наступила осень,

                   Пожелтели Листья.

Сендажы: Кузум, кузум- алдын кузум!

                  Аалчы бооп чедип келдин, ооруп тур бис!

Арыя: Осень, осень.

            С нами пой и веселись.

Артыш: Кус даа душту,

                чылыг кылдыр кеттинер бис.

Адыг: Чараштарын, шулуктеп база билир кежээпейлер бе? Эр-хейлер!

(Динмирээшкин уну дынналыр)

Оюн «Корзинада чимистер, ногаалар»

Сорулгазы: уругларнын корзинада хой чимистер болгаш ногаалар аразындан бирээни алгаш, шын адын адаарын чедип алыры база дерилгеде чуруктардан ол ногаа азы чимисти тывары.

Оюн «Амданындан чимисти азы ногааны шын тып»

Сорулгазы: уругларнын аксынче кезиндек ногаа азы чимисти сугар, ону уруг амданындан билгеш, шын адаарын база тыварын чедип алыры.

Оюн «Корзинага чыыптаалынар»

Сорулгазы: уругларнын шимченгир чоруун сайзырадыр, корзинага ногаа, моогу аймаан ангылап чыыры база хой,эвээш деп деннелгелерни чедип алыры.

Башкарыкчы: Ырлап, шулуктеп турдувуста чаъс чаар деп келди. Алдын кустун зонтигинин адаанче чаштына беринер, халчынар, уруглар!

(Оюн «Солнышко и дождик». Ырыны кысыптарга уруглар зонтик адаандан уне халчып кээр, ыры оже бээрге зонт адаанче катап кире бээрлер).

Башкарыкчы: Чаъс аязы берди, уруглар. Чаъс чок, аяс турда Алдын кус биле Адыгны ундур удептээлинер. Четтирдивис, бистин чараш байырлалынарга келгенинер дээш, моон-даа сонгаар ангы-ангы байырлалдарда база кээп турар силер.

Алдын кус биле Адыг: Эр-хейлер, уруглар, аажок ырлаар, шулуктээр, танцылаар уруглар-дыр силер! Байырлыг!

(Уруглар Алдын кус биле Адыг залдан унгужеге холдарын чайып турарлар).

Башкарыкчы: Чаа, «Алдын кус» - деп байырлрлывыс моон-биле доозулган, ужурашкыже байырлыг!