"Морозко"
материал

Үөһээ Бүлүү улууһа

Дүллүкүтээҕи оҕону сайыннарар киин «Кустук» уһуйаан

«Морозко»

(Бэлэмнэнии бөлөх саҥа дьыллааҕы сценарийа)

                                                                       Сценарийы бэлэмнээтэ:

                                                                            Тарасова Любовь Михайловна

Бастакы кэстуу :  Кыһыҥҥы айылҕа

Лесовичок –

Иван-

Настенька –

Нуучча үҥкүүтэ - __________________________________________________________________

-(Бытаан ырыаннан оҕолор залга киирэн миэстэлэринэн олороллор.)

Лесовичок елка кэнниттэн тахсан  кэлэр.

Лесовичок: Дорооболоруҥ оҕолоор! Мин- Лесовичок диэммин  остуоруйа ойуурун харыстааччы, харайааччы буолабын. Мин эһиэхэ оҕолоор, улахан кэһиилээх кэллим. Эһиэхэ анаан аптаах , сана дьыллааҕы остуоруйаны  кэпсиэм.

(Музыка тыаһыыр нуучча уҥкуутэ , сиэккилэҕэ көрүнэ-көрүнэ Иванушка киирэн кэлэр).

Иван: Уой, наһаа да кырасыабай уолчааммын, кырасыабайым таһынан күүһүм сыттаҕа дии!.

Лесовичок: Дорообо,  Иванушка!

Иван: Дорообо, оҕонньор! Хата киһини соһуттун дии!

Лесовичок: Туох ааттаахха аралдьыйан, оҕолор да мин да, баарбын көрбөтүҥ? Кимниин да дорооболоспотуҥ?.

Иван: Хайа, көстүбэт дуо? Ынырык кырасыабайбын дии! Ама бу мин дуу? (Сиэркилэҕэ көрүнэр).

Лесовичок: ( төбөтүн хамсатар ) Эх, Иванушка! Наһаа киһиргэнэр куса5ан. Дьон сэргэ эйигин көрүөхтэрин баҕарбат буолуохтарын сэп!

(Елка кэннигэр киирэн хаалар).

Иван: Ити оҕонньор тугу-тугу диирий. Ыы дьэ. Сылдьа сатаан көрдүн. (сиэккилэтигэр кэрунэр).

Биэдэрэлээх Настенька киирэр уонна чөҥөчөх таһыгар барар.

Настенька: Бу мин чөҥөчөҕүм, хаппыт да буоллар син биир хас сарсыарда аайы уу кутаҕын диэбиттэрэ. (чөҥөчөҕөр уу кутар ол кэмҥэ Иванушка көрөр.

Иван: Эн кимҥиний?

Настенька: Онтон эн кимҥиний?

Иван: (сиэккилэтигэр көрунэр) Хата көрбөккүн дуо? Аһара кырасыабай Иван диэн уолбун. Эн ким буолаҕыный?

Настенька: Араас араастаан ыҥыраллар. Сорохтор Настенька, балтым Настька, маачахам змея подколодная.

Иван: Ол аата Настенька диэн эбиккин. Эн да кырасыабай эбиккин миэхэ барсыыһыгын.

Настенька: Онтон эн миэхэ барсыбаккын!

Иван: Тоҕо?

Настенька: Эн курдук мин сатаан киһиргээбэппин.

Иван: Туохтаах уһу кырасыабай буолан баран киһиргээминэ. Хата эһэни ытан көрдөрөбүн даа?

(Ох саатын ылан кыҥыыр )

Настенька: Суох ытыма муҥнааҕы , кып-кыра дии.

(Иванушка төбөтүгэр биэдэрэ кэтэрдэн кэбиһэр, Иван елка кэннигэр куотар. Эһэ төбөтүн кэтэн тахсар, Настенька куттанан сирэйин саба туттар.)

Настенька: уой, бу тугуй?

Иван: Настенька хайдах буоллуҥ? Тоҕо миигиттэн сирэйгин кистиигин . кырасыабайа суохпун дуо? (сиэккилэ5э көрүнэр). Тугу гынныҥ бу, змея подколодная?

(Настенька куотан хаалар, Лесовичок тиийэн кэлэр).

Лесовичок: Хайа хайдаҕый эһэ төбөтүн кэтэ сылдьар? Барытыгар бэйэҥ буруйдааххын, наһаа киһиргэскин, эһэ оҕотун өлөрө сыыстыҥ, Настенька5а сыыһа хаһыытаатыҥ!

Иван: Буруйбун билинэбин. Эн сөпкө этэҕин. Билигин хайдах буолабын дьэ?

Лесовичок: Учугэйи оҥордоххуна барыта көнүөҕэ, кырасыабайыҥ төптөрү кэлиэҕэ!

Иван тахсан барар.

Лесовичок: Иванушка учугэй дьыалалары оҥоро киирэн айанныы турбут.

Иккис кэстуу:

Иван -

Хаарчаана -

Дьага бааба -

Снежинкалар үҥкүүлэрэ.

Разбойниктар пляскалара

Конкурс: Наездники (2 миинньик)

Конкурс: Курьи ножки (2 шарфик)

Муз. э5эрдэ: _____________________________________________________

(Иванушкалаах Хаарчаана утарыта кэрсэллэр)

Хаарчаана: Дорообо, Иванушка! Дорооболоруҥ, оҕолоор! Мин эйигин Иванушка көрдөөбүтүм ыраатта. Эйиэхэ көмөлөһүөхпун баҕарабын. Бардыбыт. (елка кэннигэр бараллар).

Снежинкалар уҥкуулэрэ

Дьага Бааба: Наһаа да сылайдым, наһаа да иэдэйдим. Кусаҕаны оҥорботоҕум наһаа ыраатта. Оой, кусаҕан буолаары гынным, ороспуойдар кэлиҥ саатар үөрэ-көтө түһүөх!

Пляска разбойников

Уҥкуулээн баран , тахсаллар.

Дьага Бааба: Уҥкуу да көмөлөспөтө! Тугу гыммыт киҥи? Ээ, өйдөөтүм, билигин Моруос оҕонньорго барабын уонна бадаарактаах мэһээччугун уоран ылыам. Кимҥэ да бадаарак биэрбэтин айа….!

Иванушкалаах , Хаарчаана баран иһэллэрин көрөр.

Дьага Бааба: Хата кинилэр миэхэ  көмөлөһүөхтэрэ!

Хаарчаана: Тоҕо наһаа үөрдуҥ бабуся? Туох эрэ кусаҕаны оҥороору сылдьаҕын дуу?

Дьага Бааба: Эс, туох кусаҕанын оҥордохпунуй. Сүрэ да бэрт дии. Мин олох да үөрбэххэ турабын хата нооборуот ытыы сылдьабын.  Наһаа Иванушканы аһынабын, көмөлөһүөхпун баҕарабын!.

Иван: Хата уута кутан аҕал эрэ, наһаа утаттым.

Дьага Бааба: Сип-сибилигин ууну баар гыныам! (елка кэннигэр сутэн хаалар. Ол кэмҥэ Хаарчаана оҕолортон Дьага Бааба туох кусаҕаны оҥороору сылдьарын ыйыталаһар… ). Хата билигин уутугар утуйар эмп кутуом хи-хи-хи (подноска крушкалаах уу а5алар. Иван иһэн баран утуйан хаалар. Хаарчаана миинньиги ылан кэһэтээри гынар…)

Хаарчаана: Тугу үөнүрэ сылдьаҕын. Тургэнник Иваны уһугуннар! Көр да манны өссө оҕолор бадаарактарын уораары гыммыт буола-буола…!

Дьага Бааба: Суох уһугуннарбаппын хайаабаппын, тохтууруҥ буолуо…

Хаарчаана: Өссө олбу буола тур эрэ (миинньигинэн кэһэтээри гынар..)

Дьага Бааба: Сөп-сөп , айа да киһини куттаата, уһугуннарыам ээ , бээ. Бастаан кыратык оонньуу түһүөххэ.

Конкурс: Наездники

Конкурс: Курьи ножки

Муз. э5эрдэ: _____________________________________________________

Дьага Бааба: Наһаа үөртүгүт-көтүттүгүт онон туох да кусаҕаны оҥорбоппун. Итак наһаа үөрдум (үҥкүүлүү-үҥкүүлүү тахсан барар…)

Хаарчаана: Онтон биһиги салгыы айанныы туруохха….. (тахсан бараллар..)

Уьус кэстуу:

Маачаха дьиэтэ көстөр . Марфушенька утуйа сытар, Настенька дьиэ харбыы сылдьар, эмээхсин киирэн кэлэр.

Эмээхсин: Настька! Уугун аҕаллыҥ дуо?

Настя: Аҕаллым матушка аҕаллым.

Эмээхсин: Бэрэскиигин буһардыҥ дуо?

Настя: Буһардым матушка буһардым.

Эмээхсин: Дьиэҕин дьаһайдыҥ дуо?

Настя: Дьаһайдым матушка дьаһайдым.

Эмээхсин: (сутуругун көрдөрөр) Барытыгар эппиэтэ баар буолан иһэр змея подколодная! Икки харахпар көстүмэ, бар ойууртан маста аҕал!

Настя: Матушка таһырдьа хараҥаран эрэр дии уонна наһаа тымныы.

Эмээхсин: Бар ойуурга, сымыйаннан ону манны саҥара турума. Тымныыга тоҥон хааллаххына ким да ытыа суоҕа!  (Настя таҥнан баран тахсан барар)

Эмээхсин: Марфушенька душенька чыычаах!

Марфуша: Тугуй эмиэ, туохха наадыйдыҥ?.

Эмээхсин: Настеньканы ойуурга мас аҕалтара үүрдүм.  Аны кырдьык тоҥон хаалара буолуо?

Марфуша: Тоҥо сатаан кэрдун. Кырасыабайа да бэрт, бары кинини эрэ кэрэллэр, миигин кэрбэттэр.

 (Быыс сабыллар ойуур кэстэр)

Настя: Ыччуу-ычча наһаа сылайдым, дьиэбэр баран да маачахам син биир үүрэр. Хата манна олорон утуйан хаалыам. Ким да миэхэ наадыйбат.

(«В лесу родилась елочка» ыллыы-ыллы Моруос оҕонньор киирэн кэлэр. Елканы эргийэ сылдьан Настеньканы кэрэр.)

Моруос Оҕонньор: (биир өттүнэн өҥөйөр) Итии дуу кыысчаан?

Настя: Итии Моруос оҕонньор, итии

Моруос Оҕонньор: (биир өттүнэн өҥөйөр) Итии дуу кыысчаан?

Настя: Итии Моруос о5онньор, итии.

Моруос Оҕонньор: Наһаа үчүгэй майгылаах кыыс эбиккин, мэ бу шубаны кэт. Уонна кэпсээ. Бу айылаах тымныыга. ойуурга, соҕотоҕун тугу гына сылдьаҕын?

Настя: Маачахам маста аҕал диэн ыыппыта

Моруос Оҕонньор: Мас аҕалтара ыыппатах. Маачахаҥ манна тоҥон өллүн диэн ыыппыт. Чэ, ол да буоллар ытаама , туох иһин мин Моруос Оҕонньорбунуй.  Эйиэхэ көмөлөһүөм, бу көмүс таастардаах сундучок бэлэхтиибин.

(Иван, Хаарчаана тиийэн кэлэллэр…)

Иван: Дорообо Моруос Оҕонньор! Дорообо Настенька!

Хаарчаана: Дорообо Моруос Оҕонньор!

Иван: Эһигини ойууру биир гына көрдөөтүбүт!

Моруос Оҕонньор: Дорообо Иванушка! Дорообо Хаарчаана! Дорооболоруҥ оҕолоор!

Настя: Иванушка миигин бырастыы гын!

Иван: Мин бэйэм буруйдаахпын, хата эн миигин бырастыы гын. Мин эһэ буолан буттэхпинэ. Эйигин кытта ыал буолуом.

Настя: Эн уже эһэ буолбатаххын.

Иван: (сиэккилэҕэ көрүнэр) кырдьык оннук эбит дии.

Моруос Оҕонньор: Тоҕо эһиги миигин көрдөөтүгүт. Эһиги хайдах буолбуккутуй?

(Хаарчаана уонна оҕолор барытын кэпсииллэр)

Моруос Оҕонньор: Баһыыбаларыҥ ! Бадааракпын быыһаабыккыт иһин өссө төгүл махтанабын!  Итиччэтигэр мин эһигини кытта оонньуу түһүөм.

«Заморожу»

«Рукавичка»

Моруос Оҕонньор: Оо, наһаа да сылайдым, бээ кыратык олоро туһэн оҕолорум ырыаларын, хоһооннорун истэ түһүүм.

Эҕэрдэ нүөмэрдэр: ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Моруос Оҕонньор: Дьэ, баһыыбаларыҥ оҕолоор! Настенька билигин  сундучоккун илдьэ дьиэ5эр бар. Маачахаҥ дуу, балтыҥ дуу  ыйыттахтарына этээр. Моруос оҕонньор бэлэхтээтэ диэн!

 (бары тахсан бараллар)

Маачаха дьиэтэ көстөр:

Жучка: Тяф-тяф-тяф Настенька бадаарактаах иһэр. Эмээхсин кыыһа туга да суох….

Эмээхсин (ыты тэбэн саайар) итинник саҥарыма.  Настенька кусаҕан. Эмээхсин кыыһа Марфуша кырасаабысса диэ!

Марфуша: Настька тургэнник этэ тарт, хантан уордуҥ!

Настя:  Мин уорбатым. Миэхэ Моруос о5онньор биэрдэ. Ойуурга олордохпуна аһынна уонна шуба. Бадаарак биэрдэ.

Марфуша: (атаахтаан  тэбиэлэнэр)  Мин эмиэ бадаарак  баҕарабын! Кэргэннэниэхпин баҕарабын! Шуба баҕарабын!.

Эмээхсин: Уонна 3 сундуук1

Моруос Оҕонньор, Хаарчаана, Иван киирэн кэлэллэр. Марфуша суурэн тиийэн М.О. илгиэлиир

Марфуша: Мин эмиэ бадаарак  баҕарабын! Кэргэннэниэхпин баҕарабын! Шуба баҕарабын!.

Эмискэ Моруос Оҕонньор тайаҕа сууллар, ону Марфуша, эмээхсин тутан ылаллар уонна тоҥон хаалаллар.

Настя: Хайдах буоллулар?

Моруос Оҕонньор: Мин тайаҕым аптаах, ким таарыйыа ол тоҥон хаалар!

Настя: М.О. бырастыы гын баһаалыста кинилэри!

Моруос Оҕонньор: Ким тоҥмут, ол ирдин! (Эмээхсин, Марфуша тобуктуу туһэллэр)

Иккиэн:  Бырастыы гын М.О. биһигини ! Аны инник буолуохпут суоҕа!

Моруос Оҕонньор: Дьэ, учугэй билигин бары Саҥа дьылбытын көрсүөххэйиҥ!!!

Хаарчаана: М.О. Оҕолорбутугар бадаарактарбыт!

Моруос Оҕонньор: Биир, икки, ус сундучогум тиийэн кэл!

Сундуук киирэр , иьигэр Дьага Бааба саһан олорор.

Дь.Б. Ням-ням бадаараккытын барытын мин сиэн кэбистим!

Моруос Оҕонньор: Бай бу тугуй? Дьэ сэрэн билигин мин эйигин кэһэтиэм!

Дь.Б.: Бадаарактаргыт бааллар! Айуу, чэ кыратык шуткалаата5ым дии1 Бадаарактары киллэриҥ!

Хаарчаана: (хоьоон ааҕар)

Саҥа дьыллааҕы музыка тыаьыыр……. Манан остуоруйа түмүктэнэр! Болҕомтоҕут иһин барҕа Махтал!