«Эжын удэр»
материал (младшая, средняя, старшая группа)

Муниципальное бюджетное дошкольное образовательное учреждение

«Толтойский детский сад»

«Эжын  удэр»

Выполнила: Будаева О.В.

2024

Сценари «Эжын удэр»

Зорилго:

- Эхэ дэлхэйн нангин hулдэ гэhэн мэдэсэ тодорхойлхо

- Эхын заабари нангинаар сахижа ябаха заншалые ургэдхэхэ.

- Басаган хунэй hургаал, ёhо, уялга, хумуужэл, байгалиhаа угтэhэн бэлигыень хугжоохэ.

 Хэрэгсэлнууд: хурпаа, огородой ургамалнууд.

Урда хэhэн ажалнууд: эжыдээ бэлэг, хоорэлдоо, эжынэйнгээ зураг зуралга.

Сценариин ябаса:

- Удэрэй амар мэндэ, хундэтэ ухибууд. Эжын hайндэртэ зорюулагдаhан hайндэрэмнай эхилхыень зубшоогыт!

- Юртэмсэ дэлхэй дээрэ хун бухэндэ эгээл hайханаар, хундэтэйгоор, хайратайгаар, сэнтэйгээр hанагдаха хун Эжымнай болоно.

- Энэ гурбан узэгтэй угэ замби тубиин нангин hулдэ гэхэдэ алдуу болохогуй.

- Эхэ, Эжы… эгээл туруушымнай хэлэhэн угэ, наhанаймнай эхин энэ угэhоо эхитэй. Муноодэр бидэ эжынэр тухай, илангаяа ургажа ябаhан басагадай хумуужэл, абари зан, hайхан сэдьхэл тухай хоорэлдоо, наада унгэргэхэ зорилготойбди.

(Аргаахан буряад хугжэм наадана). Тэрэ уедэ Цырен-Дулма Дондоковагай «Эжы» гэhэн шулэг уншагдана.

Эжы

Эжы,

Энэ дэлхэйе намда угэжэ,

Эрхим бэлэгтэ намайе

хуртоогоош.

Эжы энэ дэлхэйдэ юу олоhоноо

Бултыень шамда бусаахадам,

hайе юроогоош.

Эжы,

Ииимэл хадаш

Эжы гэжэ

Эхин туруун

Уриш нэрлээ.

- Энэ hайндэрээ зорюулнабди эгээл анхаралтай, унжэгэн, дуратай ба эгээл hайхан — манай эжынэртэ.

Ухибууд бултадаа хэлэнэ:

Эжы, минии наhанай амиды бурхан,

Эжы, зурхэн дороо намай бариhан,

Эжы, минии хэлэнэй туруушын угэ,

Эжы, наhанайм найдал, баяр, жаргал!

- Танай анхаралда басагадай хатар.

- Бэрхэт даа, ухибуудни!

- Бидэ муноо эжынэртэеэ наада наадае. Наадан «Эжынгээ хоолой тания!»

ухибууд саашаа хараад байнат, эжынууд hууриhаа нэрээрнь нэрлэхэгуйт, харин энхэргэн  угоор (ласковыми словами) хэлэгты. Ухибуун эжынгээ хоолой таагаа hаа, хойшоо харана. Таагаагуй hаань, эжы ушоо дахин хэлэнэ.

- Бэрхэнууд!

- Бидэ эжыдээ бултадаа дуратайбди, энэ дэмбэрэлтэй удэр суглараад байнабдэ, хэнэй тулоо, хэн маанадта дуратайб, бидэ хэндэ дуратайбибди — манай эжынэртэ!

Шулэгуудээ хоорэе!

Эжын удэр — гайхамшагтай, hайн hайндэр.

Унэн зурхэнhоонь таниигаа амаршалнабдэ.

Амгалан тайбаниие, аза талааниие,

Жаргалые, амгалан байдалые хусэнэбдэ тандаа!

Муноодэр бухы дэлхэйн эгээл ехэ ба гэрэлтэй hайндэр!

Шагнагты даа, шагныт!

Айлана

Эжы,эжы,эльгэ зYрхэмш,

Эгээн дYтэш намдаа.

Эжы,эжы, оршон ябыш

ЭлYYр энхэ зандаа

Оюна

Би эжыдээ дуратайб

Би эжыдээ туhатайб

Минии эжы алтан гартай

Минии эжы зоолэхэн зурхэтэй.

Арьяна

Эжы эжым, эжыхэн,

Эльгэ зYрхым эзэлhэн,

Эгээл дYтэ гансахан,

Эжы минии алтанхан.

Аюр

Энэ бэе бэлэглэhэн

Эжым эгээ сэнтэйхэн,

Эрхим нэрэ Yгэhэн,

Эжы минии хайратайхан. 

Бато

Энэ нaha наhалхыем,

Эжым намай тYрэhэн,

Энхэ жаргал эдылэхыем,

Эжым намда этигэнэл.

Тимур

«Эжы»- ямар гоё үгэб даа,

Эжы үнэн сэхэ хүн лэ.

«Эжы»- ямар hайхан үгэб даа.

Эгээл нангин хүмнайл.

Сэсэг

Эртэ бидэнээ hэрюулжэ,

Эдеэнэйнгээ дээжээр хооллуулна.

Үдэшэн гаргаад бидэндээ

Үдэрэй hайниие хүсэнэ.

Золто

Эжымнай, хайратайхан эжымнай

Элдэб юумэ үзэнэл.

Үри хүүгэдтээ hанаагаа

Үдэр hүнигүй зобонол.

- Бэрхэнууд, ухибууд!

- Ушоо нэгэ наадаа бидэ эжынэртээ бэлдээд байнабдэ. «Хурпаа таагты» (угадай крупу) гэhэн наадан. Гараараа барижа узэжэ таахат.

- Ямар бэрхэнуудэб даа манай эжынэр, углоо бури ухибуудтээ каша шанадаг хадаа ху булта таабад.

Манай ухибууд хугжэмэй мэндэ тандаа хургэнэ!

Дуун «Аша зээнэр».

Чимит

Муу ушарта ороболнай.

Муудан адлихан болодог.

Һайхан ябадал хэбэлнай,

Һанаан сэдьхэлдээ баярладаг.

Ардан М

Харгы замдамнай үреэжэ,

Холын харгыда үдэшэнэш.

Хаанаш холо ябахадаа,

Хайрлан эжыгээ ябахаб.

Аюша

Хүгшэн эжы – абымни эжы,

Хайрладаг бултыемнай,

Хамгаалдаг бүлыемнай,

Хамтаруулан бидэниие суглуулдаг.

Адалина

hайхан һанаатай.

Амтатай эдеэтэй.

Зөөлэхэн зантай.

Эжыдээ дуратайб.

Надмит

Хөөрхэн, илдам зулгы.

Дурлана, һанаагаа табина, баярлана.

Эжы алтан дэлхэй дээрэ эгээл үнэтэй хүн.

- Бэрхэнууд!

- Ухибуудни, амтатайхан каша шанаад, хэн маниие углоогур hэреэнэб?- Эжы!

- Хэн углоогуур эрхэлуулжэ hэреэнэб?

- Эжы!

- Үһыемнай һамнажа, хэн гоёхон гэзэгэ гүрөөб?

- Эжы!

- Хэн маанадта амтатай сай шананаб?

- Эжы!

- Хэнмнай гэрээ сэбэрээр баряад байдаг бэ?

- Эжы!

- Дэлхэй дээрэ хэн эгээл һайхан бэ?

- Эжы!

- Тиимэ даа, Эжыhээ сэнтэй юумэн дэлхэй дээрэ угы!

- Эсээгтэ, ухибуудни? Муноо бидэ эжынэртээ удэрэй хоол шанажа угэе.

- Хоер команда боложо хубаараад, энэ шэрээ дээрэ байhан огородой ургамалнуудые кастрюли соо абаашажа хэхэт, унагаангуй. Ямар команда эгээ тургэн бэ гэжэ харахабдэ.

- Бэрхэнууд!

Аягма

Үндэр наhа эдлэжэ,

Үреэлтэй хододоо байгаарай.

Заяан hайхан hанаагаа

Залгуулан мүнхэдѳѳ ябаарай…

Анна

Эжы — минии наран,

Эжы — минии дэлхэй.

Эжы намдаа урин,

Эжым намдаа мээхэй.

Дамир

Мама – эжы,

Минии эжы,

Би тандаа дуратайб,

Бэрхэ хүбүүн болохоб.

Сойжина

Нагаса эжы – эжымни эжы,

Налгайханаар намда хандадаг,

Амтатай эдеэ шанадаг,

Аашалхадамни магтадаг.

Соном

Энхэргэн, урихан.

Угтадаг, анхардаг, эрхэлүүлдэг.

Би эжыгээ дээрэ сэгнэнэб.

Карина

hайхан, жаргалтай.

Дуратай, тэжээнэ, һанаагаа зобоно.

Эжы - наһанай эхин.

Каролина

Газарай габаһаа гараагүй хадаа,

Уг унгитайб, удха түүхэтэйб.

Би энэрхы hайхан эжытэйб

- Танай анхаралда манай ухибуудэй хатар «Эжын зурхэн».

- Бэрхэнууд, hууридаа hуугты даа.

- Зай, иигээд манай эжынэртээ зорюулhан hайндэрэмнай дуурэбэ!

Эжынэртээ амжалтые, илалтые зорюулнабди.

Бугэдэ ниитын дуранай hайндэртэ — Эжын удэртэ,

Мандажа байhан нарандал

Мянган баяраар гэрэлтэгты!

Мунгэн  сарюун hарадал

Мэндэ ябан жаргагты!