Художествӑпа эстетика аталантармалли конспект: "Чӑваш тӗрри»
план-конспект занятия по рисованию (средняя группа)

Художествӑпа эстетика аталантармалли конспект: "Чӑваш тӗрри»

Ача садне ӗӳрекенсен ӳсӗмӗ: вӑтам ушкӑн.                                            

Тӗллев тата задачӑсем.                                                                                             Тӗллев: ачасене чӑваш орнамент искусствин изделийӗсемпе (чӑваш тӗррин, чӑваш тӗррин пӗлтерӗшӗсемпе) паллаштарасси.                                                Задачӑсем: Сулахайран сылтӑмалла йӗрсем ӳкерме, ҫӳҫ ярапине пӗр чарӑнмасӑр тытса пыма пӗлни;                                                                                     Ачасен эстетикӑлла туйӑмӗсене аталантарасси;                                                      Ачасен аллисен пӗчӗк моторикине аталантарасси;                                                Ачасене художество ӳкерчӗкӗпе интереслентересси.                                   Меслетсемпе мелсем: курӑмлисем: иллюстрацисем ; сӑахлисем: педагог каласа пани, ачасен хуравӗсем;  практикӑллисем: физкультминутка,  ӳкерме пулӑшни.                                                                                                                        Малтанхи тумалли ӗҫ: Чӑваш наци тумтирӗн иллюстрацийӗсене тишкерни.           Занятире усӑ курмалли материалсем: наци костюмне тӑхӑннӑ пуканесем, йывӑҫ арча, чӑваш тӗрӗллӗ саппунсем, сарӑ тата хӗрлӗ тӗслӗ гуашссем, кистьсем, салфеткӑсем.                                                                                            Словарь ӗҫӗ:  ачасем усӑ  куракан сӑмах йышне пуянлатни. 

Ача- пӑча ӗҫ- хӗлӗн тӗсӗсем:

1. Пӗлӳпе тӗпчев ӗҫ- хӗлӗ: йывӑр лару- тӑрӑва татса пани.

Кӑткӑс лару- тӑру: Чӑваш наци тумтирне тишкерни.           

2. Хутшӑну ӗҫ- хӗлӗ: калаҫу, пуҫаруллӑ калаҫу, кисточкӑна виҫӗ пӳрнепе тытма вӗрентни.  

3. Вӑйӑ ӗҫ- хӗлӗ: вӑйӑ лару тӑрӑвне йӗркелени, пӳрне гимнастики "Чышкӑ» иртерни.                                                                                    

                                            Вӗренӳ йӗрки 

              I  тапхӑр. Психологи енчен кӑмӑла ҫӗклени. (Кӳртӗм)

Воспитатель: Сывӑ-и Илемпи пукане!                                                                         Пукане Илемпи:! Сывлӑх сунатӑп! Мӗн тери илемлӗ эсир паян.                       Воспитатель: Ку костюмпа епле илемлӗ эсӗ Илемпи пукане. Каласа пар-ха пире хӑвӑн тумтир ҫинчен?                                                                                                 Пукане Илемпи: Ман ҫинче наци тумӗ, кӗпе тата тӗрленӗ шурӑ саппун. Воспитатель: Пӑхӑр-ха, ачасем, тумтир ҫинчи тӗрӗ мӗнле илемлӗ! Тӗррине урӑхла орнамент теҫҫӗ. Наци костюмӗ тӑхӑннӑ кашни ӳкерчӗк хӑй ӑшӗнче шифрланине пӗлетӗр-и эсир?                                                                    Воспитатель: Мӗн илсе килтӗн эсӗ пире валли?    

               II тапхӑр. Кӑсӑклантарса яни.                                                                                                                          Ҫӗнӗ  материала   ӑнкарса  ӑша хывни.                                                             Ачасем: Арча                                                                                                                 Пукане Илемпи: Ку чӑвашсен авалхи арчи. Ӗлӗк чӑвашсем ҫакӑн пек арчасенче хӑйсен тумтирне упранӑ.                                                                            Воспитатель: Ҫак арчара мӗн пур-ши?                                                                     (Пукане арчине уҫать те ачасене тӗрлӗ чӑваш тӗррисен ӳкерчӗкӗсене кӑтартать).                                                                                                        Воспитатель: Мӗнле тумтир ку?                                                                                Пукане Илемпи: Ку чӑваш тумӗ. Вӗсем тумтирсене тӗрӗпе илемлетнӗ. Ун ҫинче тӗрлӗ илемлӗ тӗрӗсем тӗрленӗ.

                           III тапхӑр. Динамикӑллӑ пауза

            Хускану тӑхтавӗ пӳрне гимнастики «Чышкӑ» ирттерни.                                                                                           Ку пӳрне-пӗчӗккӗ, (кача пӳрнине хуҫлататпӑр)                                                                 Ку пӳрне - вӑйсӑр, (ятсӑр пӳрнене хуҫлататпӑр)                                                                   Ку пӳрне - вӑрӑм, (вӑта пӳрнене хуҫлататпӑр)                                                                                   Ку пӳрне - вӑйлӑ, (шӗвӗр пӳрнене хуҫлататпӑр)                                                                Ку пӳрне-мӑнтӑркка, (пысӑк пӳрнене хуҫлататпӑр)                                                           Ну, пӗрле чышкӑ!  

                IV тапхӑр.  Хӑй тӗллӗн тумалли ӗҫ- хӗл

Воспитатель: Ачасем, кунта арча тӗпӗнче тата темскер пур. Ку саппун. Пӑхӑр-ха, вӑл пачах ҫутӑ мар. Атьӑр ӑна ҫавӑн пекех ҫутӑ пулма пулӑшар? Ачасем: Ӳкерсе парӑпӑр.                                                                           Воспитатель: Кисточкӑна виҫӗ пӳрнепе тытатӑп, акӑ мӗнле тӗрӗс тытмалла. Горизонтальнӑй вӑрӑм линие, хут листи ҫинчен илмесӗр, хут листин вӗҫне ҫити илсе пыратӑп, акӑ ҫапла, тата темиҫе, унтан кистьне лайӑх ҫуса типӗтетӗп, ӑна тутӑр татӑкӗпе типӗтетӗп, тепӗр сӑрӑпа йӗпететӗп те тепӗр тӗслӗ йӗр ӳкеретӗп. Халӗ ӗнтӗ кисточкӑна алла илӗр те ӑна мӗнле тӗрӗс тытмаллине кӑтартӑр. Маттур! Аллӑра ман пек ҫӳлелле ҫӗклӗр те сывлӑшра горизонтальнӑй, вӑрӑм йӗр туса пырӑр, сулахайран сылтӑмалла. Маттур, ачасем, тӗрӗс тӑватӑр. Пӑхӑр-ха хӑвӑр сӗтелӗрсем ҫине. Куратӑр-и, сирӗн сӗтелсем ҫинче сӑрӑсем лараҫҫӗ. Даша, сӑрӑ мӗн тӗслӗ санӑн? Санӑн Юля пур-и? Халӗ Илемпи пукане валли саппун сӑрласа пӑхӑр-ха хӑвӑрӑн хут ҫине. Ача-пӑча хӑй тӗллӗн ӗҫленӗ чухне воспитатель уйрӑм пулӑшу парать, йывӑрлӑхсем сиксе тухсан.                                                                                                                                                            Воспитатель: Ой, мӗнле ӑста эсир! Саппунсем ҫинчи тӗрӗсем мӗнле илемлӗ пулнӑ сирӗн! Илемпи пуканене эпир сана хамӑрӑн ҫутӑ саппунсене парнелӗпӗр.

Пукане Илемпи: Мӗнле маттур, саппунсем ҫине тӗрӗсем ҫакнӑ! Анчах манӑн киле таврӑнма вӑхӑт. Тавтапуҫ кун пек саппунсемшӗн!                                   Воспитатель: Сывӑ пул, Илемпи пукане!

            V тапхӑр. Рефрекси. Вӗҫлев тапхӑрӗ. 

Воспитатель: Ачасем, паян пирӗн  занятие кам килчӗ?  Вӑл пирӗн вали мӗн илсе килчӗ? Арчара мӗн пулчӗ? Илемпи пуканене мӗн парнелерӗмӗр? Ҫакӑнпа пирӗн заняти вӗҫленчӗ. Тимлӗ пулнӑшӑн, хастар пулнӑшӑн Илемпи пукане сире кученеҫ парса хӑварчӗ. Айтӑр алӑсене ҫӑвар.    

                               Усӑ курнӑ литература

1. Васильева Л. Г. Программа этнохудожественного развития детей 2-4 лет «Узоры Чувашской Земли». Учебно-методическое пособие/ Л.Г. Васильева. – Чувашское книжное издательство.: Чебоксары 2015г.

2. Васильева Л. Г. Познание дошкольниками искусства чувашского орнамента. Учебно-методическое пособие. Чебоксары: издательство Чувашского республиканского института образования, 2002г. – 144с.

3. Махалова, И. В. Воспитание здорового ребенка на традициях чувашского народа: Учебно-методическое пособие / И. В. Махалова, Е. И. Николаева. – Чебоксары, 2003г. – 115с.