Өлкән төркем балалары өчен “Карга боткасы”сценариясе
занимательные факты (старшая группа) на тему

Зарипова Ильсеяр Рамазановна
Опубликовано 12.11.2016 - 18:13 - Зарипова Ильсеяр Рамазановна

Балаларны татар халкының милли бәйрәмнәре белән таныштыру,шигырләрне сәнгатьле сөйләргә өйрәтү,бию хәрәкәтләрен төгәл башкаруларына ирешү.Балаларда бәйрәм хисе.күңел күтәренкелеге булдыру. 

Скачать:

ВложениеРазмер
Файл olkn_torkem_balalary_ochen_karga_botkasystsenariyase.docx323.67 КБ
Файл olkn_torkem_balalary_ochen_karga_botkasystsenariyase.docx323.67 КБ
Файл olkn_torkem_balalary_ochen_karga_botkasystsenariyase.docx330.53 КБ

Предварительный просмотр:

Өлкән төркем балалары өчен “Карга боткасы”сценариясе

Максат:Балаларны татар халкының милли бәйрәмнәре белән таныштыру,шигырләрне сәнгатьле сөйләргә өйрәтү,бию хәрәкәтләрен төгәл башкаруларына ирешү.Балаларда бәйрәм хисе.күңел күтәренкелеге булдыру.

Элина. Тамчылар тама тып та тып,

 Тамчылар сикерәләр.

 Җиргә тама көмеш тамчы

 Сагынып көткән яз килә!

Алия. Яз килә, яз килә!

 Сыерчыклар килә!

 Гөрләшеп, сайрашып,

 Җырчы кошлар килә!

Камиля. Бик күңелле тышта,

 Кар эри, боз китә.

 Чабышып йориләр,

 Малайлар бер читтә!

Тәрбияче. Туктап сана, тамчы тама: Тып-тып-тып!

 Төшө-төшө, бозны тишә: Тып-тып-тып!

 Яз бу, ишет! Кага ишек: тып-тып-тып

Тәзрбияче ,Җылы кояш нурлары астында боз сөңгеләре эри башлады,безгә ямьле яз айлары килеп җитте.

Яз җитә” җыры(Кызлар башкаруында)DSC03193

Фатих Кәрим сүзләре

Җәүдәт Фәйзи музыкасы

1.  Кояш көлеп карый безгә,

     Күзләр чагыла,

Елгалардан бозлар ага

     Диңгез ягына.

Кушымта:

                Яз, яз, яз җитә,

                Тәрәзәне ачтылар,

                Тып, тып, тып итә

                Эре-эре тамчылар.

2. Агачка кунып чыпчыклар

   Чыелдашалар,

   Яшькелт-кара сыерчыклар

   Әй җырлашалар.

3. Тиздән шаулап яфрак ярыр

    Озын ак каен,

    Ал чәчәкләр алып килер

    Безгә май ае.

“Март-апрель” әйлән-бәйлән уены.

1. Кара каргалар килә,           } очу хәрәкәтләре

Түбәдән тамчы тама,            } бармак очлары белән чүгәләп идәнгә чиртәләр

Көндез көн җылы була,        } куллары өстә чайкала

Суыта кичкә таба.                 } чүгәлиләр

Тамчылар бии тып та топ,    } уң кул бармакларын сул кулның учында

                                                   уйнаталар

Аларны булмый туктатып,   } урыннарында сикерәләр

Алар яз китерәләр.                }  кул чабалар

2. Гөрләвекләр агалар,          }  ике кулны кушып дулкын сыман хәрәкәт        

                                                   ясыйлар

Күктә кояш елмая.                } кулларын як-якка җәяләр

Каңгылдашып торналар,      } кулларын өскә күтәрәләр

Төзелеп үтте бая.                   } очу хәрәкәтләре ясыйлар

Инешләрдә коена                  }  чуму, йөзү хәрәкәтләре

Канатланып үрдәк, каз.         } канынган хәрәкәтләр ясыйлар

Җирне яшәртеп безгә,           } кул чабалар

Гөлләр алып килә яз.             }  кул чабалар.

Тәрбияче: Йә, балалар, карагыз,

- Тышта әнә килә яз!.

Балалар: әйе,әйе, күрәбез,

 Тышта әнә килә яз.

 Тәрбияче:

Кошлар кайта көньяктан!

 - Тамчы тама тып та тып!

 - Кояш көлә биектә!

 - Урамда яз килә!

Балалр урындыкларга утыралар.

Тәрбияче: –әйдәгез, яңгырны чакырыйк

 Яңгыркаем, яу, яу!

 әйбәт түгел яумау!

 Кырлар шундый коры,

Яу шуларга туры!

 Дождик идёт, дождик идёт!

 Тёплый идет, весенний идёт!

Тәрбияче:

 –Яңгырны туктатыйк!

 Яңгыркаем тукта,

 Явасың бит юкка!

 Яңгыркаем тукта,

 Кайт та,ятып йокла!

 Тучка ступай, прочь уплывай.

 Солнышку вновь, выглянуть дай!

Тәрбияче.

 – Дуслар, ә хәзер,әйдәгез, кояшны чакырыйк!

Кояш чык, чык, чык!

 Майлы ботка бирермен.

 майлы ботка казанда,

 Тәти кашык базарда!

 Кояш чык, чык, чык!

– Карагыз әле, нинди матур булып кояш чыкты!

(Кара карга очып керә.)

Кара карга. – Каргаәйтә: карр, карр,

 Туем җитте, барр, барр.

 Ярма, күкәй алып бар,

 Карр, карр, карр!

“Очты, очты, каргалар!” уены

      Балалар түгәрәк ясап басалар. Алып баручы түгәрәкнең уртасына чыга һәм: “Очты, очты, казлар очты!” – дип, кулы белән очкан сыман хәрәкәт ясый. Башкалар аның артыннан кабатлый. Шулай берничә кат оча торган кошларны, әйберләрне 9самолет, вертолет, шар һ.б.) очыргач, искәрмәстән генә: “Очты, очты, курчаклар очты!” – дип очмый торган берәр әйбернең исемен атый.Бу вакытта түгәрәктәгеләр кулларын күтәрмәскә тиеш.

Тәрбияче. – Элек электән каргаларны яз хәбәрчеләре дип атаганнар. Аларның җылы яктан очып килү хөрмәтенә “Карга боткасы”бәйрәме оештырганнар.. Гадәттә бәйрәмнең төп геройлары балалар булган ,алар өйдән өйгә йөреп йомырка,ярма,май җыйганнар .Кунакка барысын да чакырганнар.  (Балалар бергә әйтәләр).

 Карга килә, казан аса,

 Торна килә, тоз сала,

 Песнәк килә пешерә,

 Чыпчык килә тикшерә,

 ә бу ашап бетерә! (Карга очып китеп үз урынына утыр,балалр беренче йорт янына киләләр)

Элина. - өйдәме, түтәй?

 Бир, зинһар, күкәй.

 Бирсәң безгә өч күкәй,

 Тавыгың салыр йөз күкәй! (Йорттан әби чыгып йомырка бирә,балалр икенче йортка киләләр).

Алия. - өйдәме, түтәй?

 Кызганма, түтәй-

Май кирәк безгә, ярма кирәк,

 Карга туена бар да кирәк!

 (Өйдән бапбай чыгып май,ярма бирә,балалар өченче йортка китәләр).

Камиля. – Шикәр кирәк, тоз кирәк, чыгар түтәй, тизрәк!

(Өйдән яшьхатын чыгып шикәр,күчтәнәчләр бирә.)

АПА. –Менә балалар, бар да бар,

 Май да, сөт тә!

 Күкәй дә, ярма да,

 Ботка бик тәмле булл

Балалар. - Рәхмәт, апа!

Тәрбияче – Балалар күчтәнәчләр җыеп бетергәч елга буена ашыгалар.Алар анда бока пешерәләр ,күңел ачалар.

АПА. –Ботка пешкәнче “Түбәтәй” уенын уйнап алыгыз әле, балалар!

“Түбәтәй” уены.

Балалар түгәрәкләнеп басалар. Җырлый-җырлый, түбәтәйне бер-берсенә бирәләр:

Түбәтәеңне кигәнсең,

Бик ераклардан килгәнсең,

Төскә матурлыгың белән

шаккатырыйм, дигәнсең.

                  Түп-түп, түбәтәй,

                  Түбәтәең укалы.

                  Чиккән матур түбәтәең

                  менә кемдә тукталды.

Җыр ахырында түбәтәй кемдә калса,  шул яз турында шигырь сөйли

АПА. -Ботка да әзер балалар, авыз итегез! Ашыгыз тәмле булсын! !

Балалар. –Рәхмәт!

АПА. -Көннәрегез аяз булсын!

 -Илләр тыныч булсын!

 -Яңгырлар явып, игеннәр уңсын!

 -Балалар Тәүфыйклы булыпүүссен!

Тәрбияче: Кырлар, басулар кардан ачылгач, язгы кыр эшләре башланыр. Әйдәгез әле карга боткасы белән сыйланыйк. Иң беренче кашык – туган җиребезгә!

Бала:-Әйтче, иң матур җир кайда?

Син бит инде беләсең?

Иң матур җир - Туган җир ул,

Онытма моны, балам!

Еллар тыныч булсын!

Игеннәр мул булсын!

Тәрбиче:- Икенче кашык – һавага, яңгырларын вакытта яудырсын, уңышларны зур итеп үстерсен.

Балалар: Яңгыр, яу, яңгыр яу,

Иләкләп, чиләкләп,

Пәрәмәчләп, коймаклап.

Арышларның башагы

Ач булмасын, тук булсын,

Сыерларның сөтләре

Аз булмасын, күп булсын!

Тәрбиче:- Өченче кашык – кояшка, җылы, кояшлы көннәр күп булсын, безне, кошларны, җәнлекләрне сөендерсен.

Балалар: Кояш чык, чык,

Майлы ботка бирермен,

Майлы ботка казанда.

Тәти кашык базарда.

Кирәкми безгә салкын,

Кирәк безгә саф алтын.

Тәрбияче-: Дүртенче кашык – каргаларга, алар безгә язны алып килделәр,

Бала:-Яратыгыз көзне дә,

Яратыгыз кышны да,

Яратыгыз җәйне дә,

Яратыгыз язны да.

Яратыгыз көннәрне,

Айларны һәм елларны,

Кешеләрне, табигатьне,

Саклагыз сез аларны.

Бала:-:  Еллар тыныч булсын!

             Игеннәр мул булсын!

Апа:-

Алдагы көннәрегездә

Телибез зур уңышлар.

Муллыкта, тыныч тормышта

Хезмәт итегез, дуслар

“Җир сукалау” уены

Уенда ике бала катнаша. Алар залның бер ягында, ә залның икенче ягына –  озын бау бәйләнгән уенчык тракторлар. Уйнаучылар, тәрбияче сигналы буенча, бауны йомгакка чорный-чорный, тракторларны үзләренә таба тартып китерәләр. Тракторы алдан килгән бала җиңүче була.

“Бәрәңге утырту” уены

Балалар ике колоннага тезеләләр. Каршыга, ара калдырып, ике рәт кыршаулар тезелә. Ике кәрзингә кыршау саныннан бәрәңге салына һәм Һәр төркемнең беренче уйнаучыга тапшырыла. Сигнал булгач, беренче уйнаучы һәр чокыр саен кәрзиннән бәрәңге алып сала. Аннан соң, йөгереп килеп, кәрзинне икенче уйнаучыга тапшыра. Икенче уйнаучы бәрәңгеләрне кәрзингә җыя һәм йөгереп килеп өченче уйнаучыга ташара. Уен шулай актык уйнаучыга кадәр дәвам итә. Бәрәңгене беренче утыртып бетергән төркем җиңүче була.

Тәрбияче:-

Көннәр аяз, күктән алсу

Нур сибеп кояш көлә,

Җиргә тама көмеш тамчы,

Сагынып көткән яз килә!

Карга боткалары тәмле булсын,илләребез тыныч булсын,яз кояшы безне сөендерсен

“Бәхеттә, шатлыкта” җыры

Фарук Закиров көе һәм сүзләре

  1.Безнең гомер зур бәхет ул,

Кадерләрен белегез.

Чын күңелдән теләкләрне

Бездән кабул итегез.

Куш-та:

          Бәхеттә, шатлыкта,

         Исәнлектә, саулыкта

Үтсен гомер юлларыгыз

         Тазалыкта, байлыкта.

  2.Салкыннарда тик сулмасын

Үстергән гөлләрегез

Таң нурыдай аяз булсын

Киләсе көннәрегез.

 3.Тормыш нурлы, тормыш матур

Якты булсын күңелләр

Җырларбыз да, биербез дә

Озын булсын гомерләр.

“Бәхеттә, шатлыкта” җыры белән бәйрәм тәмамлана



Предварительный просмотр:

Өлкән төркем балалары өчен “Карга боткасы”сценариясе

Максат:Балаларны татар халкының милли бәйрәмнәре белән таныштыру,шигырләрне сәнгатьле сөйләргә өйрәтү,бию хәрәкәтләрен төгәл башкаруларына ирешү.Балаларда бәйрәм хисе.күңел күтәренкелеге булдыру.

Элина. Тамчылар тама тып та тып,

 Тамчылар сикерәләр.

 Җиргә тама көмеш тамчы

 Сагынып көткән яз килә!

Алия. Яз килә, яз килә!

 Сыерчыклар килә!

 Гөрләшеп, сайрашып,

 Җырчы кошлар килә!

Камиля. Бик күңелле тышта,

 Кар эри, боз китә.

 Чабышып йориләр,

 Малайлар бер читтә!

Тәрбияче. Туктап сана, тамчы тама: Тып-тып-тып!

 Төшө-төшө, бозны тишә: Тып-тып-тып!

 Яз бу, ишет! Кага ишек: тып-тып-тып

Тәзрбияче ,Җылы кояш нурлары астында боз сөңгеләре эри башлады,безгә ямьле яз айлары килеп җитте.

Яз җитә” җыры(Кызлар башкаруында)DSC03193

Фатих Кәрим сүзләре

Җәүдәт Фәйзи музыкасы

1.  Кояш көлеп карый безгә,

     Күзләр чагыла,

Елгалардан бозлар ага

     Диңгез ягына.

Кушымта:

                Яз, яз, яз җитә,

                Тәрәзәне ачтылар,

                Тып, тып, тып итә

                Эре-эре тамчылар.

2. Агачка кунып чыпчыклар

   Чыелдашалар,

   Яшькелт-кара сыерчыклар

   Әй җырлашалар.

3. Тиздән шаулап яфрак ярыр

    Озын ак каен,

    Ал чәчәкләр алып килер

    Безгә май ае.

“Март-апрель” әйлән-бәйлән уены.

1. Кара каргалар килә,           } очу хәрәкәтләре

Түбәдән тамчы тама,            } бармак очлары белән чүгәләп идәнгә чиртәләр

Көндез көн җылы була,        } куллары өстә чайкала

Суыта кичкә таба.                 } чүгәлиләр

Тамчылар бии тып та топ,    } уң кул бармакларын сул кулның учында

                                                   уйнаталар

Аларны булмый туктатып,   } урыннарында сикерәләр

Алар яз китерәләр.                }  кул чабалар

2. Гөрләвекләр агалар,          }  ике кулны кушып дулкын сыман хәрәкәт        

                                                   ясыйлар

Күктә кояш елмая.                } кулларын як-якка җәяләр

Каңгылдашып торналар,      } кулларын өскә күтәрәләр

Төзелеп үтте бая.                   } очу хәрәкәтләре ясыйлар

Инешләрдә коена                  }  чуму, йөзү хәрәкәтләре

Канатланып үрдәк, каз.         } канынган хәрәкәтләр ясыйлар

Җирне яшәртеп безгә,           } кул чабалар

Гөлләр алып килә яз.             }  кул чабалар.

Тәрбияче: Йә, балалар, карагыз,

- Тышта әнә килә яз!.

Балалар: әйе,әйе, күрәбез,

 Тышта әнә килә яз.

 Тәрбияче:

Кошлар кайта көньяктан!

 - Тамчы тама тып та тып!

 - Кояш көлә биектә!

 - Урамда яз килә!

Балалр урындыкларга утыралар.

Тәрбияче: –әйдәгез, яңгырны чакырыйк

 Яңгыркаем, яу, яу!

 әйбәт түгел яумау!

 Кырлар шундый коры,

Яу шуларга туры!

 Дождик идёт, дождик идёт!

 Тёплый идет, весенний идёт!

Тәрбияче:

 –Яңгырны туктатыйк!

 Яңгыркаем тукта,

 Явасың бит юкка!

 Яңгыркаем тукта,

 Кайт та,ятып йокла!

 Тучка ступай, прочь уплывай.

 Солнышку вновь, выглянуть дай!

Тәрбияче.

 – Дуслар, ә хәзер,әйдәгез, кояшны чакырыйк!

Кояш чык, чык, чык!

 Майлы ботка бирермен.

 майлы ботка казанда,

 Тәти кашык базарда!

 Кояш чык, чык, чык!

– Карагыз әле, нинди матур булып кояш чыкты!

(Кара карга очып керә.)

Кара карга. – Каргаәйтә: карр, карр,

 Туем җитте, барр, барр.

 Ярма, күкәй алып бар,

 Карр, карр, карр!

“Очты, очты, каргалар!” уены

      Балалар түгәрәк ясап басалар. Алып баручы түгәрәкнең уртасына чыга һәм: “Очты, очты, казлар очты!” – дип, кулы белән очкан сыман хәрәкәт ясый. Башкалар аның артыннан кабатлый. Шулай берничә кат оча торган кошларны, әйберләрне 9самолет, вертолет, шар һ.б.) очыргач, искәрмәстән генә: “Очты, очты, курчаклар очты!” – дип очмый торган берәр әйбернең исемен атый.Бу вакытта түгәрәктәгеләр кулларын күтәрмәскә тиеш.

Тәрбияче. – Элек электән каргаларны яз хәбәрчеләре дип атаганнар. Аларның җылы яктан очып килү хөрмәтенә “Карга боткасы”бәйрәме оештырганнар.. Гадәттә бәйрәмнең төп геройлары балалар булган ,алар өйдән өйгә йөреп йомырка,ярма,май җыйганнар .Кунакка барысын да чакырганнар.  (Балалар бергә әйтәләр).

 Карга килә, казан аса,

 Торна килә, тоз сала,

 Песнәк килә пешерә,

 Чыпчык килә тикшерә,

 ә бу ашап бетерә! (Карга очып китеп үз урынына утыр,балалр беренче йорт янына киләләр)

Элина. - өйдәме, түтәй?

 Бир, зинһар, күкәй.

 Бирсәң безгә өч күкәй,

 Тавыгың салыр йөз күкәй! (Йорттан әби чыгып йомырка бирә,балалр икенче йортка киләләр).

Алия. - өйдәме, түтәй?

 Кызганма, түтәй-

Май кирәк безгә, ярма кирәк,

 Карга туена бар да кирәк!

 (Өйдән бапбай чыгып май,ярма бирә,балалар өченче йортка китәләр).

Камиля. – Шикәр кирәк, тоз кирәк, чыгар түтәй, тизрәк!

(Өйдән яшьхатын чыгып шикәр,күчтәнәчләр бирә.)

АПА. –Менә балалар, бар да бар,

 Май да, сөт тә!

 Күкәй дә, ярма да,

 Ботка бик тәмле булл

Балалар. - Рәхмәт, апа!

Тәрбияче – Балалар күчтәнәчләр җыеп бетергәч елга буена ашыгалар.Алар анда бока пешерәләр ,күңел ачалар.

АПА. –Ботка пешкәнче “Түбәтәй” уенын уйнап алыгыз әле, балалар!

“Түбәтәй” уены.

Балалар түгәрәкләнеп басалар. Җырлый-җырлый, түбәтәйне бер-берсенә бирәләр:

Түбәтәеңне кигәнсең,

Бик ераклардан килгәнсең,

Төскә матурлыгың белән

шаккатырыйм, дигәнсең.

                  Түп-түп, түбәтәй,

                  Түбәтәең укалы.

                  Чиккән матур түбәтәең

                  менә кемдә тукталды.

Җыр ахырында түбәтәй кемдә калса,  шул яз турында шигырь сөйли

АПА. -Ботка да әзер балалар, авыз итегез! Ашыгыз тәмле булсын! !

Балалар. –Рәхмәт!

АПА. -Көннәрегез аяз булсын!

 -Илләр тыныч булсын!

 -Яңгырлар явып, игеннәр уңсын!

 -Балалар Тәүфыйклы булыпүүссен!

Тәрбияче: Кырлар, басулар кардан ачылгач, язгы кыр эшләре башланыр. Әйдәгез әле карга боткасы белән сыйланыйк. Иң беренче кашык – туган җиребезгә!

Бала:-Әйтче, иң матур җир кайда?

Син бит инде беләсең?

Иң матур җир - Туган җир ул,

Онытма моны, балам!

Еллар тыныч булсын!

Игеннәр мул булсын!

Тәрбиче:- Икенче кашык – һавага, яңгырларын вакытта яудырсын, уңышларны зур итеп үстерсен.

Балалар: Яңгыр, яу, яңгыр яу,

Иләкләп, чиләкләп,

Пәрәмәчләп, коймаклап.

Арышларның башагы

Ач булмасын, тук булсын,

Сыерларның сөтләре

Аз булмасын, күп булсын!

Тәрбиче:- Өченче кашык – кояшка, җылы, кояшлы көннәр күп булсын, безне, кошларны, җәнлекләрне сөендерсен.

Балалар: Кояш чык, чык,

Майлы ботка бирермен,

Майлы ботка казанда.

Тәти кашык базарда.

Кирәкми безгә салкын,

Кирәк безгә саф алтын.

Тәрбияче-: Дүртенче кашык – каргаларга, алар безгә язны алып килделәр,

Бала:-Яратыгыз көзне дә,

Яратыгыз кышны да,

Яратыгыз җәйне дә,

Яратыгыз язны да.

Яратыгыз көннәрне,

Айларны һәм елларны,

Кешеләрне, табигатьне,

Саклагыз сез аларны.

Бала:-:  Еллар тыныч булсын!

             Игеннәр мул булсын!

Апа:-

Алдагы көннәрегездә

Телибез зур уңышлар.

Муллыкта, тыныч тормышта

Хезмәт итегез, дуслар

“Җир сукалау” уены

Уенда ике бала катнаша. Алар залның бер ягында, ә залның икенче ягына –  озын бау бәйләнгән уенчык тракторлар. Уйнаучылар, тәрбияче сигналы буенча, бауны йомгакка чорный-чорный, тракторларны үзләренә таба тартып китерәләр. Тракторы алдан килгән бала җиңүче була.

“Бәрәңге утырту” уены

Балалар ике колоннага тезеләләр. Каршыга, ара калдырып, ике рәт кыршаулар тезелә. Ике кәрзингә кыршау саныннан бәрәңге салына һәм Һәр төркемнең беренче уйнаучыга тапшырыла. Сигнал булгач, беренче уйнаучы һәр чокыр саен кәрзиннән бәрәңге алып сала. Аннан соң, йөгереп килеп, кәрзинне икенче уйнаучыга тапшыра. Икенче уйнаучы бәрәңгеләрне кәрзингә җыя һәм йөгереп килеп өченче уйнаучыга ташара. Уен шулай актык уйнаучыга кадәр дәвам итә. Бәрәңгене беренче утыртып бетергән төркем җиңүче була.

Тәрбияче:-

Көннәр аяз, күктән алсу

Нур сибеп кояш көлә,

Җиргә тама көмеш тамчы,

Сагынып көткән яз килә!

Карга боткалары тәмле булсын,илләребез тыныч булсын,яз кояшы безне сөендерсен

“Бәхеттә, шатлыкта” җыры

Фарук Закиров көе һәм сүзләре

  1.Безнең гомер зур бәхет ул,

Кадерләрен белегез.

Чын күңелдән теләкләрне

Бездән кабул итегез.

Куш-та:

          Бәхеттә, шатлыкта,

         Исәнлектә, саулыкта

Үтсен гомер юлларыгыз

         Тазалыкта, байлыкта.

  2.Салкыннарда тик сулмасын

Үстергән гөлләрегез

Таң нурыдай аяз булсын

Киләсе көннәрегез.

 3.Тормыш нурлы, тормыш матур

Якты булсын күңелләр

Җырларбыз да, биербез дә

Озын булсын гомерләр.

“Бәхеттә, шатлыкта” җыры белән бәйрәм тәмамлана



Предварительный просмотр:

Өлкән төркем балалары өчен “Карга боткасы”сценариясе

Максат:Балаларны татар халкының милли бәйрәмнәре белән таныштыру,шигырләрне сәнгатьле сөйләргә өйрәтү,бию хәрәкәтләрен төгәл башкаруларына ирешү.Балаларда бәйрәм хисе.күңел күтәренкелеге булдыру.

Элина. Тамчылар тама тып та тып,

 Тамчылар сикерәләр.

 Җиргә тама көмеш тамчы

 Сагынып көткән яз килә!

Алия. Яз килә, яз килә!

 Сыерчыклар килә!

 Гөрләшеп, сайрашып,

 Җырчы кошлар килә!

Камиля. Бик күңелле тышта,

 Кар эри, боз китә.

 Чабышып йориләр,

 Малайлар бер читтә!

Тәрбияче. Туктап сана, тамчы тама: Тып-тып-тып!

 Төшө-төшө, бозны тишә: Тып-тып-тып!

 Яз бу, ишет! Кага ишек: тып-тып-тып

Тәзрбияче ,Җылы кояш нурлары астында боз сөңгеләре эри башлады,безгә ямьле яз айлары килеп җитте.

Яз җитә” җыры(Кызлар башкаруында)DSC03193

Фатих Кәрим сүзләре

Җәүдәт Фәйзи музыкасы

1.  Кояш көлеп карый безгә,

     Күзләр чагыла,

Елгалардан бозлар ага

     Диңгез ягына.

Кушымта:

                Яз, яз, яз җитә,

                Тәрәзәне ачтылар,

                Тып, тып, тып итә

                Эре-эре тамчылар.

2. Агачка кунып чыпчыклар

   Чыелдашалар,

   Яшькелт-кара сыерчыклар

   Әй җырлашалар.

3. Тиздән шаулап яфрак ярыр

    Озын ак каен,

    Ал чәчәкләр алып килер

    Безгә май ае.

“Март-апрель” әйлән-бәйлән уены.

1. Кара каргалар килә,           } очу хәрәкәтләре

Түбәдән тамчы тама,            } бармак очлары белән чүгәләп идәнгә чиртәләр

Көндез көн җылы була,        } куллары өстә чайкала

Суыта кичкә таба.                 } чүгәлиләр

Тамчылар бии тып та топ,    } уң кул бармакларын сул кулның учында

                                                   уйнаталар

Аларны булмый туктатып,   } урыннарында сикерәләр

Алар яз китерәләр.                }  кул чабалар

2. Гөрләвекләр агалар,          }  ике кулны кушып дулкын сыман хәрәкәт        

                                                   ясыйлар

Күктә кояш елмая.                } кулларын як-якка җәяләр

Каңгылдашып торналар,      } кулларын өскә күтәрәләр

Төзелеп үтте бая.                   } очу хәрәкәтләре ясыйлар

Инешләрдә коена                  }  чуму, йөзү хәрәкәтләре

Канатланып үрдәк, каз.         } канынган хәрәкәтләр ясыйлар

Җирне яшәртеп безгә,           } кул чабалар

Гөлләр алып килә яз.             }  кул чабалар.

Тәрбияче: Йә, балалар, карагыз,

- Тышта әнә килә яз!.

Балалар: әйе,әйе, күрәбез,

 Тышта әнә килә яз.

 Тәрбияче:

Кошлар кайта көньяктан!

 - Тамчы тама тып та тып!

 - Кояш көлә биектә!

 - Урамда яз килә!

Балалр урындыкларга утыралар.

Тәрбияче: –әйдәгез, яңгырны чакырыйк

 Яңгыркаем, яу, яу!

 әйбәт түгел яумау!

 Кырлар шундый коры,

Яу шуларга туры!

 Дождик идёт, дождик идёт!

 Тёплый идет, весенний идёт!

Тәрбияче:

 –Яңгырны туктатыйк!

 Яңгыркаем тукта,

 Явасың бит юкка!

 Яңгыркаем тукта,

 Кайт та,ятып йокла!

 Тучка ступай, прочь уплывай.

 Солнышку вновь, выглянуть дай!

Тәрбияче.

 – Дуслар, ә хәзер,әйдәгез, кояшны чакырыйк!

Кояш чык, чык, чык!

 Майлы ботка бирермен.

 майлы ботка казанда,

 Тәти кашык базарда!

 Кояш чык, чык, чык!

– Карагыз әле, нинди матур булып кояш чыкты!

(Кара карга очып керә.)

Кара карга. – Каргаәйтә: карр, карр,

 Туем җитте, барр, барр.

 Ярма, күкәй алып бар,

 Карр, карр, карр!

“Очты, очты, каргалар!” уены

      Балалар түгәрәк ясап басалар. Алып баручы түгәрәкнең уртасына чыга һәм: “Очты, очты, казлар очты!” – дип, кулы белән очкан сыман хәрәкәт ясый. Башкалар аның артыннан кабатлый. Шулай берничә кат оча торган кошларны, әйберләрне 9самолет, вертолет, шар һ.б.) очыргач, искәрмәстән генә: “Очты, очты, курчаклар очты!” – дип очмый торган берәр әйбернең исемен атый.Бу вакытта түгәрәктәгеләр кулларын күтәрмәскә тиеш.

Тәрбияче. – Элек электән каргаларны яз хәбәрчеләре дип атаганнар. Аларның җылы яктан очып килү хөрмәтенә “Карга боткасы”бәйрәме оештырганнар.. Гадәттә бәйрәмнең төп геройлары балалар булган ,алар өйдән өйгә йөреп йомырка,ярма,май җыйганнар .Кунакка барысын да чакырганнар.  (Балалар бергә әйтәләр).

 Карга килә, казан аса,

 Торна килә, тоз сала,

 Песнәк килә пешерә,

 Чыпчык килә тикшерә,

 ә бу ашап бетерә! (Карга очып китеп үз урынына утыр,балалр беренче йорт янына киләләр)

Элина. - өйдәме, түтәй?

 Бир, зинһар, күкәй.

 Бирсәң безгә өч күкәй,

 Тавыгың салыр йөз күкәй! (Йорттан әби чыгып йомырка бирә,балалр икенче йортка киләләр).

Алия. - өйдәме, түтәй?

 Кызганма, түтәй-

Май кирәк безгә, ярма кирәк,

 Карга туена бар да кирәк!

 (Өйдән бапбай чыгып май,ярма бирә,балалар өченче йортка китәләр).

Камиля. – Шикәр кирәк, тоз кирәк, чыгар түтәй, тизрәк!

(Өйдән яшьхатын чыгып шикәр,күчтәнәчләр бирә.)

АПА. –Менә балалар, бар да бар,

 Май да, сөт тә!

 Күкәй дә, ярма да,

 Ботка бик тәмле булл

Балалар. - Рәхмәт, апа!

Тәрбияче – Балалар күчтәнәчләр җыеп бетергәч елга буена ашыгалар.Алар анда бока пешерәләр ,күңел ачалар.

АПА. –Ботка пешкәнче “Түбәтәй” уенын уйнап алыгыз әле, балалар!

“Түбәтәй” уены.

Балалар түгәрәкләнеп басалар. Җырлый-җырлый, түбәтәйне бер-берсенә бирәләр:

Түбәтәеңне кигәнсең,

Бик ераклардан килгәнсең,

Төскә матурлыгың белән

шаккатырыйм, дигәнсең.

                  Түп-түп, түбәтәй,

                  Түбәтәең укалы.

                  Чиккән матур түбәтәең

                  менә кемдә тукталды.

Җыр ахырында түбәтәй кемдә калса,  шул яз турында шигырь сөйли

АПА. -Ботка да әзер балалар, авыз итегез! Ашыгыз тәмле булсын! !

Балалар. –Рәхмәт!

АПА. -Көннәрегез аяз булсын!

 -Илләр тыныч булсын!

 -Яңгырлар явып, игеннәр уңсын!

 -Балалар Тәүфыйклы булыпүүссен!

Тәрбияче: Кырлар, басулар кардан ачылгач, язгы кыр эшләре башланыр. Әйдәгез әле карга боткасы белән сыйланыйк. Иң беренче кашык – туган җиребезгә!

Бала:-Әйтче, иң матур җир кайда?

Син бит инде беләсең?

Иң матур җир - Туган җир ул,

Онытма моны, балам!

Еллар тыныч булсын!

Игеннәр мул булсын!

Тәрбиче:- Икенче кашык – һавага, яңгырларын вакытта яудырсын, уңышларны зур итеп үстерсен.

Балалар: Яңгыр, яу, яңгыр яу,

Иләкләп, чиләкләп,

Пәрәмәчләп, коймаклап.

Арышларның башагы

Ач булмасын, тук булсын,

Сыерларның сөтләре

Аз булмасын, күп булсын!

Тәрбиче:- Өченче кашык – кояшка, җылы, кояшлы көннәр күп булсын, безне, кошларны, җәнлекләрне сөендерсен.

Балалар: Кояш чык, чык,

Майлы ботка бирермен,

Майлы ботка казанда.

Тәти кашык базарда.

Кирәкми безгә салкын,

Кирәк безгә саф алтын.

Тәрбияче-: Дүртенче кашык – каргаларга, алар безгә язны алып килделәр,

Бала:-Яратыгыз көзне дә,

Яратыгыз кышны да,

Яратыгыз җәйне дә,

Яратыгыз язны да.

Яратыгыз көннәрне,

Айларны һәм елларны,

Кешеләрне, табигатьне,

Саклагыз сез аларны.

Бала:-:  Еллар тыныч булсын!

             Игеннәр мул булсын!

Апа:-

Алдагы көннәрегездә

Телибез зур уңышлар.

Муллыкта, тыныч тормышта

Хезмәт итегез, дуслар

“Җир сукалау” уены

Уенда ике бала катнаша. Алар залның бер ягында, ә залның икенче ягына –  озын бау бәйләнгән уенчык тракторлар. Уйнаучылар, тәрбияче сигналы буенча, бауны йомгакка чорный-чорный, тракторларны үзләренә таба тартып китерәләр. Тракторы алдан килгән бала җиңүче була.

“Бәрәңге утырту” уены

Балалар ике колоннага тезеләләр. Каршыга, ара калдырып, ике рәт кыршаулар тезелә. Ике кәрзингә кыршау саныннан бәрәңге салына һәм Һәр төркемнең беренче уйнаучыга тапшырыла. Сигнал булгач, беренче уйнаучы һәр чокыр саен кәрзиннән бәрәңге алып сала. Аннан соң, йөгереп килеп, кәрзинне икенче уйнаучыга тапшыра. Икенче уйнаучы бәрәңгеләрне кәрзингә җыя һәм йөгереп килеп өченче уйнаучыга ташара. Уен шулай актык уйнаучыга кадәр дәвам итә. Бәрәңгене беренче утыртып бетергән төркем җиңүче була.

Тәрбияче:-

Көннәр аяз, күктән алсу

Нур сибеп кояш көлә,

Җиргә тама көмеш тамчы,

Сагынып көткән яз килә!

Карга боткалары тәмле булсын,илләребез тыныч булсын,яз кояшы безне сөендерсен

“Бәхеттә, шатлыкта” җыры

Фарук Закиров көе һәм сүзләре

  1.Безнең гомер зур бәхет ул,

Кадерләрен белегез.

Чын күңелдән теләкләрне

Бездән кабул итегез.

Куш-та:

          Бәхеттә, шатлыкта,

         Исәнлектә, саулыкта

Үтсен гомер юлларыгыз

         Тазалыкта, байлыкта.

  2.Салкыннарда тик сулмасын

Үстергән гөлләрегез

Таң нурыдай аяз булсын

Киләсе көннәрегез.

 3.Тормыш нурлы, тормыш матур

Якты булсын күңелләр

Җырларбыз да, биербез дә

Озын булсын гомерләр.

“Бәхеттә, шатлыкта” җыры белән бәйрәм тәмамлана