Проект «Дзул – хойраджы продукттæн сæ сæр».
проект (старшая группа)

Муниципальное бюджетное дошкольное образовательное учреждение «Детский сад №7» г. Алагир

Проект

«Дзул – хойраджы продукттæн сæ сæр».

Подготовила и провела:

Воспитатель осетинского языка

Плиева Альбина Эльбрусовна

2025 г.

Нысантæ: Сабитæн æмбарын кæнын, æнæ дзулæй  цард кæй нæй. Аргъ кæнын дзулыл чи фыдæбон кæны уыцы адæмæн . Цæмæн хонæм «Дзул-хойраджы продукттæн сæ сæр».

Ахуырадон хæслæвæрдтæ:

• Сбæрæг кæнын сывæллæтты зонындзинæдтæ дзулы тыххæй, цы мадзалæй фæзыны фынгыл.
• Цæмæй дзул нæ фынгыл æрывæрæм уый тыххæй йыл цас фыдæбон кæнынц уый.
• Базонгæ кæнын сывæллæтты ирон æгъдæуттимæ, цы нысан кæнынц æртæ чъирийы.
• Бакæсын сабитæн æмбисæндтæ, уыци-уыцитæ, æмдзæвгæтæ дзулы тыххæй.

Рæзын кæныны хæслæвæрдтæ:

• Рæзын кæнын сæ зонындзинæдты-раиртæстыты архайд.
• Рæзын кæын сывæллæттæн сæ мысынад , сæ хъуыдыкæнынад æмæ сæ хъуыдытæ раст дзурын.

Хъомылкæнынады рæзт:

• Сывæллæтты хъомыл кæнын цæмæй дзулæн аргъ кæной, бырæттæм, зæххмæ йæ ма æппарой , цы адæмыл фыдæбон кæны, уыдонæн аргъ кæной.

Проекты архайынц: хистæр къорды сабитæ æмæ сæ ныййарджытæ.

Проект у: зонындзинæдты-раиртæстыты архайд (познавательно-исследовательский) цыбыр рæстæгмæ 03.11.2025 - 29.11.2025 аз.

Æнхъæлмæкæсыны фæстиуæг:

Сывæллæттæ цæмæй аргъ кæной дзулæн. Базонгæ сæ кæнын раджы заманы куыд сагьтой,куыд æфснайдтой мæнæу. Мæнæуæй иу ссад куыд рауад.

Сывæллæтты хъомылады цымыдисдзинад рæзын кæын ахæм дæныйæдтæм: агроном, комбайынылбадæг,дзулфыцæг,дуканигæс.

Проекты актуалондзинад.

«Дзул-хойраджы продукттæн сæ сæр» афтæ мæнгæн нæ дзурæм. Ис ыл бирæ фыдæбон, цæмæй нæ стъолыл парахатæй æвæрд цæуа уый тыххæй. Æмæ сæйраг дæр бынат уымæн ахсы. Æнæ дзулæй иу хæринаг дæр нæй хæрæн.

Дзул нæ хьæуы нæ райгуырдæй зæронды бонмæ. Йæ фыдæбон та йын ницæимæ ис абарæн. Фæлæ хъуыгагæн ис ахæм сывæллæттæ кæцытæ нæ зонынц дзулæ аргъ кæнын. Цымæ цæмæн.? Уымæн æмæ уыдон нæ зонынц цы фыдæбоныл ис уый. Кьæбæр кæнынц дзул  хæргæйæ, зæххмæ йæ æппарынц, алы хуызон нывтæ дзы аразынц.

Мæ проект сиды сывæллæттæм, цæмæй фылдæр хъусдард цæуа дзулыл, цас фыдæбон ис ууыл æмæ йыл цæмæй ауыдой, аргъ ын кæной.

Проекты этаптæ:

1. Цæттæгæнæн этап.

- Алы хуызон нæмгуытæ: нартхор,мæнæу,пырындз,ееу, къалай.

- Хуыссæйы формæтæ ,куырой.

-Æмбисæндтæ, уыци-уыцитæ, æмдзæвгæтæ дзулы тыххæй.

2. Сæйрагдæр этап.

-Мæнæуы нæмгуытæй ссад куыд рауад, ссадæй- хуыссæ.

-Цæхджын хуыссæйæ алы хуызон фæлгонцтæ сывæллæтимæ.

-Дегустаци  хуыссæйæ конд хæринæгтæн, хæдзарæй кæй æрбахастой уыдонæн.( сыв-тæ сæ ныййарджытимæ).

3. Кæронбæттæн этап.

Презентация- «Дзул- хойраджы продукттæн сæ сæр».

Æз куыстон ахæм куысты хуызтæй:

• Дидактикон хъæзтытæй.
• Радзырдтæ дзул куыд фæзынд æмæ йыл чи кусы.
• Ныхас диалоджы хуызы.
• Кастæн сын дзулы тыххæй аргъæуттæ æмæ радзырдтæ.

Аргъæуттæ:

• Колобок-тыппырон
• Легкий хлеб-рæуæг дзул
• Колосок-Æфсир
• Уаздан цъиу
• Хлебный голос-дзулы  хъæлæс.

Рольтæм гæсгæ хъазыдысты:

• «Бинонтæ»
• «Æфсир»
• «Дукани»
• «Кафе»

Айвадон-эстетикон райрæзт

(Художественно-эстетическое развитие)

• Нывтæм гæсгæ куыст.
• Хуыссæйымæ архайд
• Сывæллæттæ авдыстой раздæр быдыртæй куыд æмбырд кодтой мæнæу.