Методическая разработка «Чăваш тĕррисен ăстисен пӳлĕмĕ»
методическая разработка по аппликации, лепке (старшая группа)

Тема: «Чăваш тĕррисен ăстисен пӳлĕмĕ»

Заняти тĕсĕ: Тематикăллă (интеграциленĕ) заняти

Заняти курăмĕ: Илемлетсе ӳкересси/Аппликаци

Ушкăн: 5-6 ҫулхи ачасем валли

Тĕп тĕллевĕ: чăваш геометри кĕлеткисем урлă ачасен  пуплевне аталантарасси.

1. Вĕрентӳ тĕлевĕсем: чăваш геометри кĕлеткисем урлă тĕс ячĕсене ҫирĕплетни, чăвашла ыйтинине ăнланма вĕрентни.

2. Аталантару тĕллевĕсем: пĕчĕк моторикăна, пултарулăх шухăшлавне аталантарни.

3. Вĕрентсе ӳстерекен тĕллевсем: тăван кĕтесĕн культурипе йăла-йĕркине хисеплеме вĕрентесси.

Словарь ĕҫĕ: хĕрлĕ, сарă, шурă, кăвакă, йывăҫ, хĕвел, ҫăлтăр, чĕрĕ-чунсем, ҫĕр, хĕрес.

Малтанхи ĕҫ: чăваш геометри кĕлеткисем (виҫкĕтеслĕх, тăваткĕтеслĕх, пысăк тата пĕчĕк ромб, кукăр-макăр йĕрсем, тӳрĕ йĕрсем, хĕрес), тĕсĕсемпе (шурă, сарă, хĕрлĕ, кăвакă) тата тĕрĕ  паллисемпе (йывăҫ, хĕвел, ҫăлтăр, чĕрĕ-чунсем, ҫĕр) паллаштарни.

Кирлĕ хатĕрсем: ҫыру, аудиофайл (чăваш юрри-кĕвви), эрешсен укерчĕкĕсем, геометри кĕлеткисен картăчкисем, кашни ача валли шур хутран касса кăларнă кĕпе, тĕрлĕ-тĕслĕ кăранташсемпе фломастерсем, тĕрлĕ-тĕслĕ хутсенчен касса кăларнă геометри кĕлеткисем, клей.

Методсемпе мелсем:

• кĕтмен-тĕлĕнмелли самант (ҫырупа паллаштарни)
• калаҫу (эрешсен тĕсĕсем, эрешсен тĕрĕ паллисем)
• кану вăхăче («Илемлĕ тĕрĕ»)
• вĕрентӳ вăййи («Мăшăрне туп»)
• пӳрне вăййи («Пĕрре, иккĕ, виҫҫĕ, тăваттă»)
• пултарулăх ĕҫĕ («Тĕрĕ тĕлĕнтермĕшĕ)
• пĕтĕмлетӳ. Рефлекси пайĕ.

                                                        Заняти юхăмĕ: 

1.  Йĕркелӳ пайĕ. (Кĕтмен - ҫĕртрен самант.)

Воспитатель: Салам, ачасем! Ырă кун сунатăп! Халĕ пурте пĕр-пĕрин аллине тытăр та ăшшăн пăхса сывлăх сунăр!

Ачасем: Сывлăх сунатпăр!

Воспитатель: Ачасем, паян манăн электронлă почтăна ҫыру килчĕ. Вуласа парас-и?

Ачасем: Вуласа парăр.

(Ҫыруна вулани)

Воспитатель: «Ырă кун, ачасем! Пирĕн «Паха тĕрĕ» фабрикăра эрешҫĕ канăва тухса кайрĕ. Уява кĕпесене чăваш орнаменчĕпе капăрлатмалли пысăк заказ килчĕ. Эпир ăна вăхăтра туса ĕлкĕрейместпĕр.  Пире чăваш тĕррисене ăнланакан пулăшуҫăсем кирлĕ.  Тархасшăн, пулăшăр. Фабрика ертӳҫи.»

Воспитатель: Ачасем, эсир эрешҫĕсем пулса фабрика ертӳҫине пулăшма хатĕр-и?

Ачасем: Пулăшма хатĕр.

2. Тĕп пайĕ.

1. «Чăваш эрешĕсем» калаҫу.

(Воспитатель эрешсем, тĕрĕ паллисене  кăтартать)

Воспитатель: Ачасем, доска ҫинче мĕнле тĕссем куратăр?

Ачасем: Хĕрлĕ, шурă, сарă, кăвакă

Воспитатель: Тĕрĕс.  Ку тĕрĕ паллисем мĕне пĕлтереҫҫĕ?

Ачасем: Хĕвел, йывăҫ, чĕрĕ-чунсем, ҫĕр, ҫăлтăр

Воспитатель: Маттур, ачасем. Тĕрĕс. Хĕвел -  пĕлĕт хуҫине пĕлтерет, усалсенчен сыхлать.  Йывăҫ -  ăрусен ҫыхăнăвне тата тĕнче пĕрлĕхне пĕлтерет. 2. Кану вăхăчĕ.

«Илемлĕ тĕрĕ»

Пĕрре, иккĕ – тĕрлетпĕр,

(Йĕппе ҫĕленĕ пек тăватпăр)

Виҫҫĕ, тăваттă – ларатпăр.

(Алăсене кăкăр патне тытатпăр)

Пирĕн эреш – хĕвел пек,

(Алăсене ҫулелле ҫĕклесе пӳрнесемпе вылятпăр)

Ялкăшатпăр илемлĕ!

(Алă ҫупатпăр)

3. Вĕренӳ вăййи «Мăшăрне туп»

Воспитатель: Ачасем, эсир выляма юрататăр-и?

Ачасем: Выляма юрататпăр.

(Ачасен, хут листи ҫинчи ӳкерчĕке, унăн тĕрĕ паллипе йĕр туртса сыпăнтармалла)

Воспитатель: Маттур, ачасем.  Халĕ ĕҫе тытăнмалла. Малтан алăсене хатĕрлеме пӳрне вайи выляса илепĕр.

4. Пӳрне вăййи.

Пĕр пӳрне, ик пӳрне, (пӳрнесене хуҫлататпăр)

Виҫ пӳрне, тăват пӳрне.

Пиллĕкĕш – пурте пĕрле! (ал тупанне кăтартатпăр)

Ӳкереҫҫĕ пит хитре! (сывлăшра ҫаврашка ӳкеретпĕр)

5. Пултарулăх ĕҫĕ: «Тĕрĕ тĕлĕнтермĕшĕ»   

Воспитатель: Халĕ эпир эрешлеме пуҫлăпăр. Сĕтел ҫинче – хутран касса кăларнă кĕпесем выртаҫҫе. Кĕпесен аркине тата ҫаннисене эрешлемелле пулать. Ӳкернĕ чухне чăваш эрешĕсен  тĕссĕмепе ҫеҫ усă курăр. Ĕҫе хатĕр-и?

Ачасем: Ĕҫе хатĕр!

(Ачасем сĕтел патне пыраҫҫĕ те хут ҫинче чăваш кĕпине  сăрлама е ҫыпăстарма пуҫлаҫҫĕ. Воспитатель ачасем патне пырать, чăвашла тĕссен ячĕсене ыйтать, «ĕҫӳ илемлĕ пулчĕ» тесе хавхалантарать)

Заняти вăхăтĕнче чăваш кĕвви шăппăн янраса тăрать. Ку ачасене чăваш чĕлхин илемне туйма пулăшать.

Воспитатель: Маттур, ачасем. Пурте вăхăтра туса пĕтертĕр.

3. Пĕтĕмлетӳ.

1. Ĕҫсен выставки.

Воспитатель: Пăхăр-ха, мĕнле илемлĕ кĕпесен коллекцийĕ пулчĕ! Уява кĕпесене чăваш орнаменчĕпе капăрлатмалли пысăк заказа пурнăҫларăр. Эпĕ сирĕн ĕҫсене фабрика ертӳҫине каярахпа кайса паратăп.

2.Рефлекси пайĕ.

Воспитатель: Эпир паян кама пулăшрăмăр? («Паха тĕрĕ» фабрика ертӳҫине)

Мĕнле чăваш сăмахĕсене аса илтĕмĕр? (Хĕрлĕ, шурă, сарă, кăвакă)

Сире эрешҫĕсем пулса ĕҫлеме килĕшрĕ-и? (Питĕ килĕшрĕ)

Воспитатель: Тавах, ачасем! Эсир фабрикăна питĕ лайăх пулăшрăр. Халĕ чăваш уявĕ питĕ хитре пулĕ.