Конспект ООД на осетинском языке "Зима"
материал по окружающему миру (средняя группа)

ФМБДОУ №7 г.Алагир в с.Ногкау

ТЕМÆ: «Зымǽг-зима»

                                   (астǽуккаг къорд) 

Ногхъǽуы рæвдауæндоны хъомылгæнæг Хацырты Иринǽ

                                                2025 аз

Темæ: Зымæг - Зима

Рассматривание картины «Зайцы в зимнем лесу» «Тæрхъустæ зымæгон хъæды» художник Николаева С.И.

Нысан: Сывæллæтты ахуыр кæнын радзырдтæ нывмæ гæсгæ. Ахуыр кæнын азы афонтæ æвзарын. Бакусын мырон культурæйыл.

Дзырдуат - Словарь.

Уыг, хос, мæкъуыл, æхсæв, фæдтæ, къæрцхъус, фæрв, бæрз бæлас, нæзы бæлæстæ, хъæд, ныхъхъус, æхсæв, мæй, стъалы, бон.

1.        Уыци-уыци - Загадка

У йæ кæрц фæлмæн хæмпус

Даргъ йæ рихи, даргъ йæ хъус. /Тæрхъус/

Æрхъуыды кæнын раздæры ахуырты цы тагъддзуринаг ахуыр кодтам уый. Бакусын мырон культурæйыл. Мыр хъ

Тагъддзуринаг - Скороговорка.

Хьæды цæрынц тъæрхъустæ,

Уыдон сты хъилхъустæ.

Иу гыццыл тæрхьус

Схъил кодта йæ хъус.

Донырдæм фæкасти,

Бирæгъæй фæтарсти.

2.        Æвдисын ныв. Бамбарын кæнын ног дзырдтæ.

Фарстатæ сабитæм.

• Цы ис нывы?
• Цавæр афæдзы Афон æвдыст цæуы нывы?
• Цы кусынц тæрхъустæ?

- Чи сæвæрдта хосы мæкъуыл?

• Цæмæн сцæттæ кодтой хос?
• Цæмæн æрбацыдысты тæрхъустæ хос хæрынмæ?
• Цы хуызæн у тæрхъусы хъуын?
• Цæмæн у урс?
• Цы кусы мæнæ ацы тæрхьус?
• Иннæ тæрхьус та цы кусы?
• Йæ хъустæ цæмæн схъил кодта?

-Цæмæй фæтарст тæрхьус?

Физминуткæ «Порти»

3.        Æмбарын кæнын хæслæвæрд.

Радзырдтæ радзурын нывмæ гæсгæ. Раттын радзырды хуызæг.

- Ралæууыд уазал зымæг. Ныууард бирæ мит. Мит бамбæрзта быдыртæ, бæлæстæ, хæдзæртты сæртæ.

Хъæды сырдтæн хæринаг агурын сси тынг зын. Ацы тар хъæды царди дыууæ тæрхъусы. Уыдон хъæды кæронмæ рацыдысты, уымæн æмæ уым ис хосы мæкъуыл.

Мæкъуыл дæр у митæй æмбæрст, цыма стыр урс худ ныккодта, уый хуызæн. Тæрхъустæй иу хос хæрын райдыдта. Слæууыд йæ къæхтыл æмæ хос æууилы. Дарддæр бар дæттын сывæллæттæн.

- Тæрхъус слæууыд йæ цыппæртыл æмæ хæры хос. Ис ын фæлмæн урс хъуын. Йæ хъустæ сты даргъ, сæ кæрæттæ сау. Тæрхъусы цæстытæ сты тымбыл, сау. Ис ма йын даргъ рихитæ æмæ гыццыл цыбыр къæдзил.

Йæ фæстаг къæхтæ сты даргъдæр æмæ тæрхъус уымæн кæны гæпп. Иннæ тæрхъусы тыххæй радзырд.

• Ацы тæрхъус та лæугæ кæны йæ фæстаг къæхтыл. Уымæн дæр ис тымбыл сау цæстытæ, даргъ рихитæ æмæ даргъ хъустæ. Йæ хъусты кæрæтты сты сау. Тæрхъус лæууы æмæ къæрцхъусæй хъусы.
• Ацы тæрхъусты хинæйдзаг. Бирæ фæдтæ скодтой мæкъуылы раз. Алы рдæм гæппытæ кæнынц цæмæй сæ мачи базона, кæм сты уый тыххæй.
• Тар хъæды ис бирæ бæлæстæ, кæрæдзимæ хæстæг сагъд сты, цыма дзы адæймаг дæр никуы уыд.

Уый фæстæ сабитæ кæрæдзийы радзырдтæн аргъ кæнынц. Кæронбæттæны иумæ хатдзæг кæнæм.

Æрмæг: ныв «Тæрхъустæ зымæгон хъæды». Николаева С. И. Хъазæнтæ тæрхъустæ.