Cценарий "Шагаа 2015"
учебно-методический материал (средняя группа) на тему
Предварительный просмотр:
Муниципальное бюджетное дошкольное образовательное учреждение детский сад "Светлячок" города Ак-Довурак
Сценарий утренника национального праздника "Шагаа-2015" "Шагаа ыдыктыг байырлал!" для средней группы
Ак-Довурак - 2015г.
"Шагаа ыдыктыг байырлал"
Дерилгези: Байырлалды эртирер залда тыва огжугешти, дериг херекселдерни таарыштыр кылган турар. Ханаларда тыва улегер домактарны саазынга бижээш азып каан турар.( уруглар тыва аялга - биле залче кирип келир).
Киржикчилери: Кырган-ача Кырган-ава Дангына. Аза-кадай.
Кырган-ава: Амыр-менди айтырбышаан Аалдап келген аалчыларга Кок Хой чылын уткуп турар Кайгамчыктыг Шагаа биле Кудук базып могейбишаан Курай салып чолугаалы! Курай- курай Курай !!!
-Амыр-ла бе, уруглар?
Уруглар:- Амыр-ла амыр.
Кырган-ача: Экии оолдар, кыстар, ажы-толум!
Сагыш-сеткил доюлдурган сергек-хоглуг
Чаа чылдын шагаазынче аалдап келген
Хой чылдын байырынче
Доозанарны чалап тур бис!
Кырган-ава: Айым чаазы хунум эртени
Эрги чылды удеп тур бис.
Чаа чылды уткуп тур бис.Шагнын чаагай эргилдези, шагаа хуну унуп келди. Шагаа дугайнда чуну билир силер уруглар?
1-ги уруг: Шагаа дээрге тыва чоннун
Чаагай кузел чанчылы-дыр.
Айнын чаазын хуннун эртенин
Алгап- йорээн байыры-дыр.
2-ги уруг: Шагаа-дээрге сурээ боктан
Арыгланып чарлыры-дыр
Амыр-чыргал буян синген
Чаагай-ыдык сузуглел-дир.
3-ку уруг: Шагаанын эргилдези
Чыкылама кышты солуур
Чырык чаагай частын бажы
Шагаа айы, чаа чыл ол-дур.
4-ку уруг: Арбын малы кышты хур
Ашканынын демдээ ол-дур
Аккыр суттен кылган чемнин
Арбын апаар эгези-дир.
Кырган-ава: Шагаа-дээрге тыаларнын
Сарыг шажын езузунда
Чаа чылдын уткуурунун
Шаандан тура байырлалы.
Шагаа дээрге тыва чоннун Чаагай сузук чанчылы-дыр Чаа чылдын Шагаа ырын Чаштар биске ырлап берзин.Шагаа дугайында ырывыс ырлажыптаалынар уруглар.
Кууселдеде ыры: " Шагаа".
Кырган-ава: Шагаа дээрге тыва чоннун эрги чылды удеп чаа чылды уткуур улуг байырлалы болур уруглар. Шагаа хунунде эртен дан бажында сан салыр, эки кузээшкиннерлиг алгыш йорээлдер чугаалаар ( тывызыктар, улегер домактар, тоолдар, узун-тыныш, чечен чугаалар, кожамыктар) ойнап-хоглээр, бедик тейден чунгулаар боор уруглар.
Кырган-ача: Шагаа хуну моорейлиг Адыг-чарыш маргылдаалыг чалгаарап орбайн тывызыктажыр бис бе, уруглар?
Баштай мен ыдайн, силер тывынарам, уруглар.
1 Майыы-майыы майышкак
Башкы буду майышкак.
Солуу-солуу союшкак
сонгу буду шоюшкак. (Кодан).
2 Амдан киирер ак чемим. ( сут).
3 Шуглак чок удуур
Суг чок чуннур.(моортай).
4 Ак ширтек хову шыпты.( Хар).
5 Холу чокта буду чокта. кончуг чараш чурук чураан.( соок).
6 Бирде сен бар, бирде мен баайн.( буттар).
7 Караннаан чивеннээн кажаазында кыланнаан. ( карак).
Кончуг-ла тыызыктажыр уруглар-дыр силер эр-хейлер!
Кырган-ава: Ам салаалар- биле оюндан ойнаптар бис бе, уруглар?
Оюн:"Матпаадыр".
Матпаадыр паштанзын
Бажы-курлуг маназын
Ортаа-Мерген одаглазын
Уваа-Шээжен уруктазын
Биче-Моомей буурек-баарак чизин, чээрген-чаарган чыгзын. Арбай-хоор,арбай-хоор, арбай-хоор!
Улегер домактар:
1 Чайын шанаан белетке
Кыжын терген белетке.
2 Малга манаг херек
Кижиге эш херек.
3 Эки кижээ эш хой
Эки аътка ээ хой.
4 Хойлуг кижи каас
Инектиг кижи тодуг.
Кырган-ача: Ам ынчаарга тевек теверинге кайы-хире силер оолдар?
Тевектээри тыва чоннун дешпиктиг-ле оюну-дур санын санап чижип турда саяк базып турганнарзыг.
Тыва-сам: "Тевек" . (оолдарнын кууселдези биле).
Ак-сал ирей : Дыка-ла онза самнадынар.(оолдар олуттарынга олургулаптар) (Дангына биле Аза-кадай сывыртажып кирип келир)
Кырган-ава : Ойт, канчап бардын шулбус? Дангынаны канчаарын ол? Аза-кадай: Аалымче алырым ол. Мында уругларнын хойун (урурларны коруп турар), шоодайымга сынмас эвес бе? Дангынаны апарып кааш шоодайлардан экээйн. (дээш дангынага баар). Кырган-ава: Оршээп кор, шулбус. Дангынаны хостап кор. Байырлалда уругларнын дангыназын апаарынга кайыын боор, берип кор. Аза-кадай: -Чок! Байырлал-даа болза бербес мен. Кырган-ава: - Ам канчаар улус боор бис. Ак-сал ирей: -Адыр, адыр канчап бардын, бээр дынна, мээн тывызыым тып корем: Тывызыым-дытта Тоолум- дошта. Аза-кадай: - Диин биле балык-ла дыр. Ак-сал ирей: - Кадын кыстын, караа чараш.Чуу-дур? Аза-кадай: Моортай-ла дыр. Ха-ха-хаа. тып кааптым. Аза-кадай: - Амытаннын ажы-толун Аргажокка хунаажы бээр Алыс бодум аскаксымаар Акшый берген кадай боор мен. (ол уеде Кырган-ава уругларны бодунун артынче тургузуп ап турар).
Тыва оюн: "Аскак кадай". Аза- кадай: - Шылай бердим , ма-ма Дангынанар ап алынар. Мен чорууйн . (унуп чоруй баар). Дангына: - Мени шулбустан хостап алганынар дээш четтирдим, уруглар. ам оюндан ойнаптаалынар.
Оюн: "Ортеннежиир".
Кырган-ава: Тыва чон шаандан бээр хундулээчел унген-кирген чонунга аяк-шайын ак чемин кудуп-сунуп чоруур болгай, ынчангаштын амданныг чаагай суттуг чемивис "шайывыс" деп ырывысты ырлажыптаалынарам.
Кууселдеде ыры: "Шайывыс".
Дангына: Дыка-ла онза ырлаштынар,самнадынар,ойнап-хоглединер, четтирдим, а мен чорууйн байырлыг!( дангына уруглар биле байырлажыр). Ак-сал ирей: Байырлалдар каастакчызы Малчын тывам чоргааралы Ковей чонну сорук киирген Коруштуг-ле тыва танцы. Тыва сам:" Аяк-шайым ". Кырган-ава: Бистин байырлалывыс моон биле дооступ турар ынчангаштын силер бугудеге экини кузевишишаан Уткуп алган хой чылы Уттундурбас буян-кежиктиг Ууттунмас элбекшилдиг болзунам! Байлак дужут хайырлазын оршээ Багай чуве хайлы берзин Чаа чыл биле бугу чонум Шагаа биле курай-курай!!!
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Сценарий национального праздника встречи Нового года по лунному календарю "Шагаа - 2015"
Вашему вниманию представлена методическая разработка по встрече Нового года по лунному календарю....
"Педагогическая находка" Садикте улуг болук уругларынга Шагаа байырлалынын сценарийи "Алдын Шагаа моорлап келди"
Тыва улустун ай календары - биле чаа чылды канчаар уткуурун садик уругларынга таныштырары....
"Шаг чаагай, шагаа чаагай!" деп ортумак болукке шагаа байырлалы
Ортумак болукке шагаа байырлалынын сценарийи Башкарыкчы : Шагаа, шагаа! Тыва чоннун тоогузунун байырлалы Шагаа, шагаа! Эргилип кээр чаа чылдын ёзулалы....
Разработка Утренника Шагаа «Шаг чаагай, Шагаа чаагай!»
Сценарий ортумак болук «Шаг чаагай, Шагаа чаагай!»(Тыва улустуң байырлалы)Сорулгазы: 1. Оюннарның болгаш айтырыгларның дузазы-биле Шагааны канчаар эртирип чораанын билиндирер....
шагаа-биле Шагаа - новый год по лунному календарю, один из самых крупных праздников в календаре тувинцев.
[[{"type":"media","view_mode":"media_large","fid":"16386850","attributes":{"alt":"","class":"media-image","height":"270","width":"480"}}]]«Шагаалаалам» Чап Чульдум.Шагнын чаазы келди,Шагаа...
Сценарий утренника "Шагаа, шагаа часты чала, Чаштар, чаштар самнап хоглээл"
Сценарий тувинского национального Нового года "Шагаа" в тувинском языке....
Шагаа-2019 Темазы: Шагаа-биле.Шагаа-биле Чаагай ууле будер болзун!
Шагаа-2019 Темазы: Шагаа-биле.Шагаа-биле...