открытые занятия воспитателя
план-конспект занятия (старшая, подготовительная группа)

Интегрированнай дьарык былаан-конспега

«Байанай дойдутугар»

Сыала: саха киьитин терут дьарыга булт туьунан о5олор билиилэрин чинэтии, булчуттар улэлэрин туьунан оголор билиилэрин бе5ер5етуу.

Соруктара:  

- ебугэлэр угэстжрин, булт сиэрин-туомун салгыы билиьиннэрии. Айыл5а5а тапталы, харастабыллаах сыьыаны иитии.оголорго ебугэ  

- оонньуу нөҥүө о5олор физическай хаачыстыбаларын сайыннарыы.

- ейу-санааны толкуйу сайыннарыы, активнай тылдьыты сайыннарыы.

Матырыйаал уонна оборудование:

Украшение группы «Байанай», илим, биэдэрэлэр, хартыынкалар: «Кыылар», «Тэриллэр».

Дьарык хаамыыта

Иитээччи: Утуе кунунэн кунду о5олор. О5олор, ханнык дьыл кэмэ турарый билигин? Ханнык ый? (о5олор эппиэттэрэ: кыьын, сэтинньи ый)

Иитээччи: Сэтинньи ый туох ыйай. Байанай ыйа диэн ааттанар.

Бу ыйга булчуттар ыраах бултуу-алтыы бараллар. Кунду туулээги эккирэтэллэр, айах туталлар. Саха булчута бултаан дьиэ кэргэнин иитэр-аьатар, таныннарар.

         Байанай диэн кими этэллэрий? (Байанай – хара тыа кыылын-булдун бас билэр эбит. Кини хара тыаны харыстыыр, күөх тыаны көмүскүүр, сүүрэр атахтааҕы айар, көтөр кынаттааҕы үөскэтэр. Сөбүлээбэтэҕинэ булду үргүтэн атын сиринэн үүрэр. Булчут бултуйдаҕына кыра да буоллун үөрүөхтээх. Байанай ону олуһун сөбүлүүр. Булчут киһи Байанайы өрүү ытыктыахтаах, оччого Байанай кинини харыстыыр. Булчут уотун кытта ыкса сибээстээх буоллагына оьолго тубэспэт).

Бугунну дьарыкпытыгар биьиги Байанай уонна булт туьунан билиибитин кэнэтиэхпит, сананы билиэхпит, керуехпут.

Иитээччи: О5олор, Былыр былыргаттан, сахалар себулуур булт керуннэрэ Мунха буолар. Мунха диэни билэгит дуо? Мунхалыы барабыт да о5олор?

• Дьэ эрэ, бугун таьырдьа тымныы, ол иьин барыахпыт иннинэ халыннык таннабыт.

Самомассаж.

- кэтэбит ыстааннарбытын, наскыларбытын (атахпытын имэрийэбит);

- кэтэбит куоптабытын (имэрийэбит илиилэрбитин, испитин);

- кэтэбит атах танаспытын (имэрийэбит атахпытын, тобукпутугар диэри);

- кэтэбит бэргэьэбитин (имэрийэбит тебебутун, бэргэьэ быатын баанар курдук гынабыт);

- соммутун кэтэн тимэхтиибит (точечные движения от шеи до живота, завязываем шарфы.

- Дьэ, билигин барарга бэлэммит. Бардыбыт.

Музыканнан барабыт куелбутугэр.

1. Оонньуу “Муҥха”. Мунха барыытын кытта билиьиннэрии. Илимтэн балык хостооьун.

Иитээччи: Оголор, бу тугу биьиги гынныбыбтый, мунха туох эбитий, бу ханнык балыгы илимнэ туттубут? (СОБО), хас балыгы (собону хостоотубутуй?)

- билигин илиммитин хостоон, балыкпытын хомуйан, иккис туьумэхпитигэр барыахха, тыа кыылларын теье билэрбитин билиэхпит.

2. “Тыа кыыллара”

Иитээччи: О5олоор, биьиги папаларбытын, эьээлэрбитин, убайдарбытын Байанай ханнык кыылларынан бултка кундулуурун билэгит дуо? Тыа кыылларын теье билэргитин керуехпут, таабырын таайсыахпыт:

        Таабырыннар:

1. От-мас аьылыктаах, ойуоккалаан о5онньор баар уьу (куобах)

2.Ойуурга олоробун, саамай куустээхпин, ар5ахха кыстыыбын, кыьынын утуйабын (эьэ)

3.Кынаттаах да кеппет, айахтаах да санарбат баар уьу? (балык)

4.Тор-тор торулуур маьы тонсуйар баар уьу? (тонсогой)

5.Мастан маска ойуоккалыыр баар уьу (Тиин)

Таабырыннарга эбии сорудах: хас биирдии тылы суьуехтэринэн араарабыт, бутэй эбэтэр аьагас дор5ооннортон сагаланарын быьаарабыт. 

Иитээччи: Маладьыастар, наьаа учугэйдик таайдыгыт, билиигитин кердердугут. Аны билигин бу атах суолунан хааман 3 туьумэхпитигэр барыахпыт.

Физминутка (атах суолларын батыьан хаамыы)

3. «Тыа кыылын атагын суолун бул» 

Иитээччи: Билигин о5олор, биьиги тыа кыылларын ойууларын керуехпут уонна быьаарыахпыт ханнык кыылга ханнык тирии уонна атах суола сеп тубэьэрин (Тириини кыыл ойуутун, атагын суолун кытта холбооьун).

- Билигин 4 туьумэхпитигэр барыахпыт.

4. Карточкаларынан улэ «Септеех тэрили бул»

Иитээччи: О5олор, биьиги убайдарбыт, а5аларбыт, эьээлэрбит ханнык булт керунунэр дьарыктаналларый, (о5олор: балыктааьын, кустааьын). Оллоон

Бу биьиги иннибитигэр тураллар 3 улахан илиис. Биьигин сорудахпыт хас биирдии уруьуйдарга, септеех тэрили булуу (балктыырга, кустуурга, костер отторго).

 - Маладьыастар, олус учугэйдик билэр эбиккит.

Аны билигин, булчут кыра5ы харахтаах , эрчимнээх илиилээх буолар, онон  ким саамай сытыы харахтаа5ын, сымса илиилээ5ин билиэхпит.

5. Оонньуу «Ким куоба5ы, куьу табар?» (Сыал быра5ыы (табыы).

Иитээччи:

Рефлексия

• Биьиги бугун тугу биллибит? Мунха диэн туох эбитий? Ханнык кыыллар тириилэрин кердубутуй, биллибитий. Ханнык туьумэх эьиэхэ ордук интириэьинэй буолла.

Интегрированнай дьарык былаан-конспега «Байанай дойдутугар»

Сыала: саха киьитин терут дьарыга булт туьунан о5олор билиилэрин чинэтии, булчуттар улэлэрин туьунан оголор билиилэрин бе5ер5етуу.

Соруктара:  

- ебугэлэр угэстжрин, булт сиэрин-туомун салгыы билиьиннэрии. Айыл5а5а тапталы, харастабыллаах сыьыаны иитии.оголорго ебугэ  

- оонньуу нөҥүө о5олор физическай хаачыстыбаларын сайыннарыы.

- ейу-санааны толкуйу сайыннарыы, активнай тылдьыты сайыннарыы.

Матырыйаал уонна оборудование:

Украшение группы «Байанай», илим, хартыынкалар «кыылар», «тэриллэр»

Дьарык хаамыыта

Иитээччи: Дорооболорун о5олор. Бугун биьиэхэ ыалдьыттар кэллилэр. Дорооболоьуохха.

О5олор: Үтүө күнүнэн.

Иитээччи: Оҕолор, ханнык дьыл кэмэ турарый билигин? Ханнык ый?

О5олор: Дьыл кэмэ кыьын, сэтинньи ый.

Иитээччи: Сэтинньи ый саха халандаарыгар – Байанай ыйа диэн ааттанар. Биьиги теруттэрбит түҥ былыргы дьарыктарынан бултааһын буолар. Булт сиэрин-туомун тутуһуу – саха киһитигэр суруллубатах сокуон.

Байанай диэн кими этэллэрий? (Байанай – хара тыа кыылын-булдун бас билэр эбит. Кини хара тыаны харыстыыр, күөх тыаны көмүскүүр, сүүрэр атахтааҕы айар, көтөр кынаттааҕы үөскэтэр Сөбүлээбэтэҕинэ булду үргүтэн атын сиринэн үүрэр. Булчут бултуйдаҕына кыра да буоллун үөрүөхтээх. Байанай ону олуһун сөбүлүүр. Булчут киһи Байанайы өрүү ытыктыахтаах).

Иитээччи: Былыр былыргаттан, сахалар себулуур булт керуннэрэ Мунха буолар. Мунхалыы барабыт да о5олор?

• Дьэ эрэ, бугун таьырдьа тымныы, ол иьин барыахпыт иннинэ халыннык таннабыт.

Самомассаж. Кэтэбит ыстааннарбытын, наскыларбытын (легкое поглаживание ног);

Кэтэбит куоптабытын (поглаживание рук, живота); кэтэбит атах танаспытын (поглаживание ног от пальцев до колена); кэтэбит бэргэьэбитин (поглаживание головы, легкий массаж, имитация завязывания); соммутун кэтэн тимэхтиибит (точечные движения от шеи до живота, завязываем шарфы. Билигин барыах иннинэ ойуурга хайдах сылдьары хатыылыыбыт.

Музыканнан барабыт куелбутугэр.

Оонньуу “Муҥха”. Мунха барыытын кытта билиьиннэрии. Илимтэн балык хостооьун.

Иитээччи: О5олор, бу ханнык балыктарый? (СОБО)

Таабырыннар. Доскага туруоран биэрии кыыллары. Ооньуу «Ытыс тыаьа»  таабырыннар кыыл ааттарынан суьуегунэн, аьагас доргооннооруна араарыы. (о5олор тылы суьуе5унэн арааран таьына уерэниилэрэ, хас аьагас дор5оон баарынан)

Со – бо,  э – ьэ,  мо – 5о - той, куо – бах).  

Физминутка (как ходят животные?)

Онньуу: «Кыылы туутунэн бул» (Тириини кыыл ойуутун кытта холбооьун).

Иитээччи: Бу биьиги иннибитигэр тураллар 3 улахан илиис. Биьигин сорудахпыт хас биирдии уруьуйдарга, септеех тэрили булуу. «Соптоох  тэрили  бул» (балктыырга, кустуурга, костер отторго).

Иитээччи: Булчут кыра5ы харахтаах , эрчимнээх илиилээх буолар онон  Ким саамай сытыы харахтаа5ын, сымса илиилээ5ин билиэхпит.

Оонньуу «Ким куоба5ы, куьу табар?» (Сыал быра5ыы (табыы).

Рефлексия

О чем мы сегодня говорили?

Что нового вы узнали?

Что вам больше всего понравилось?

Где вам было трудно?

В: А теперь давайте продолжим нашу беседу и пройдем на стульчики. Но не просто пройдем, а мальчики будут у нас зайчиками, и будут прыгать как зайцы, а девочки будут лисичками и пройдут как лисички.

Дети садятся на стульчики.

Конспект интегрированного занятия на тему «Байанай – дух леса»

Цель: Познакомить детей с обитателями леса, дать представление о покровителе животных Байанае, приобщить детей к традициям народа, почитанию и уважению ее.

Образовательные задачи:

• Расширить знания детей о животных: среда обитания, пища;
• Знакомить детей с Байанаем, активизировать словарный запас;
• Учить составлять описательный рассказ (мнемотехника)

Рзвивающие задачи:

• Развивать память, мышление, восприятие, навыки связной речи;

Воспитательные задачи:

• Воспитывать любовь и бережное отношение к природе, а также обитателям леса;
• Воспитывать чувство уважения и почтения к обычаям и традициям народа Саха.

Орг. Момент: Для начала встанем в круг

                        Сколько радости вокруг

                         Мы все за руки возьмемся

                         И друг другу улыбнемся!

Воспитатель: Здравствуйте, ребята. Скажите пожалуйста, какое сейчас время года? А какой месяц? (Ответы детей)  Правильно, ноябрь. Ноябрь у нас первый зимний месяц.

Он является месяцем «Байанай». Мы сегодня с вами поговорим на эту тему.

 А вы знаете кто такой Байанай? (Ответы детей) Это дух леса, хозяин тайги и бог охоты. Он представлен в образе доброго, мудрого дедушки в одежде из меха с седой бородой. В ноябре месяце в нашей Республике начинается охота и рыбалка. Я предлагаю вам отправиться в лес. А как мы туда доберемся? (Ответы детей)

На улице холодно, поэтому оденемся потеплее. Надеваем штаны, брюки, носки (легкое поглаживание ног); надеваем кофты (поглаживание рук, живота); надеваем валенки (поглаживание ног от пальцев до колена); надеваем шапки (поглаживание головы, легкий массаж, имитация завязывания); застегиваем пуговицы на пуховиках (точечные движения от шеи до живота, завязываем шарфы. И одеваем лыжи.

Поедем мы на лыжах. А перед тем как отправиться вспомним правила поведения в лесу. (лэпбук)

Под музыку отправляемся в путь, по дороге видим сундук, на ней изображен Байанай. Открываем, голос Байаная

Воспитатель: Посмотрите, ребята, какой красивый сундук. Давайте откроем его и посмотрим, что в нем.

Открываем сундук

(Ответы детей)

Голос Байаная: Здравствуйте, ребята,

Я- Байанай – дух леса, охоты, хозяин тайги.

Это мой волшебный сундук. Я оставил его в надежде, что вы поможете мне найти моих друзей. Вам нужно будет выполнить несколько заданий. И первое задание, отгадайте кого же я ищу

Воспитатель: Поможем ребята дедушке Байанаю?

Давайте отгадаем загадки (медведь, заяц, белка, сова, олень, песец)

Воспитатель: Вот мы и узнали, кого ищет Байанай. Повторите, ребята, перечислите животных.

Посмотрим дальше. А дальше у нас волшебные карточки на которых мы узнаем кто, что съел, кто, чем питается. А узнаем мы, если посветим фонариком.

Дети говорят полные ответы 

Физминутка (как ходят животные?)

В.: Идем  дальше, посмотрите, ребята, как вы думаете, что это? Это мнемотаблицы, это значит, нам нужно составить рассказ по картинкам. (Дети составляют короткие рассказы 3-4 предложения)

В.: И у нас осталось последнее задание. Здесь на столе дедушка Байанай приготовил нам большой лист бумаги, где он сам. Наша с вами задача, рядом с ним приклеить его друзей. Перед этим давайте немножко разомнем наши пальчики.

 Пальчиковая гимнастика

На экране появляется Байанай со словами: Спасибо большое, мои друзья, вы мне очень помогли. И в знак благодарности в сундучке для вас мой подарок.

Воспитатель: Что нам нужно сказать, ребята?

Пора нам возвращаться в детский сад.

Рефлексия

О чем мы сегодня говорили?

Что нового вы узнали?

Что вам больше всего понравилось?

Где вам было трудно?