Рабочие программы 4 класс Школа России
рабочая программа (4 класс) по теме

Тема (раздел)

Частар

Терминдер

Кус

6

Цитата, интонация

Jааннын созин jанчыкка сал

11

Калыктын оос чумделгези.

7

Жанр, метафора

Кабай болгон Алтайым.

8

Чумдемелдин тос шуултези.

Кыш.

4

Чумдемелдин темазы, тос шуултези.

Ол ыраак jылдарда.

8

Jас.

7

Чорчок,куучын, улгер, басня.

Оско калыктын литературазы ла оос чумделгезинен.

7

Тундештиру.

    Jай.

10

Программанын разделдери

№

Уроктын темазы

Текши уреду эдилгелер

Уроктын тоозы

Откуретен ойи

Уренгенин эске алары, катап корори- 4 час

1

Текст. Сосколбу

Текст ле эрмекти, текст ле колбу jок бир канча эрмекти ылгаштырар. Тексттин темазын, тос шуултезин табар.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

2

Эрмек. Эрмектердин айдылар jанынан будумдери.

Эрмекти тегин состордон ылгаштырар. Башка-башка амадулу эрмектердин учурын шиндеер, тексттен андый эрмектерди табар, бойы тургузар. Эрмектин учында тургузар темдектер.

Бойын башкарынар эдилге:

-уреду ижинин планын тургузары:

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уренчиктин аргаларын ачар jарамыкту айалга тозоори

1

3

 Ченелте иш «Кус»

 Уренчиктердин билгирин ченеп корори

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

4

 Jастыраларла иш

 Jастыра эткен орфограммаларды такып корори

Колбу тударынын эдилгези:

-куучында бойынын шуултезин будумjилеп билери

1

Кычыру состор - 3 час

5

Кычыру сосотор

Эрмекте кычыру сости таныыр, токтой тужер темдегин аjарар.

Бойын башкарынар эдилге:

-уреду ижинин планын тургузары:

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уренчиктин аргаларын ачар jарамыкту айалга тозоори;

-уреду бичикте бойы аайланып билери.

1

6

Кычыру сосотор

Эрмекте кычыру сости таныыр, токтой тужер темдегин аjарар.

Уренчиктин когус-корумиле, озумиле колбулу:

-улусты аайлаар, тооп, ачык-jарык, киленкей куун таскадар.

1

7

Изложение «Агаштын тузазы»

Толо изложение бичип билер. Текстти болуктерге болиир; олордын тос шуултезин табар; болуктерге сурактар тургузар.

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

Тос ло эчени члендер – 8 час

8

Эрмектин тозогози

Эрмектин тозогозин табып билери

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

9

 Эрмектин тос члендерин табары

Эрмектин тос члендерин темдектеген терминдерле (баштаачы, айдылаачы) тузаланар.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

10

Кениткен ле кенитпеген эрмектер

Кенитпеген эрмектерди кенидер, члендериле ылгаар. Кениткен эрмектерден кенитпеген эрмектер тургузар.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

11

Эрмектин эчени члендери.  

Jартаачы.

«Jартаачы», «толтыраачы», «айалга» деп терминдерле тузаланар.

Уренчиктин когус-корумиле, озумиле колбулу:

-улусты аайлаар, тооп, ачык-jарык, киленкей куун таскадар.

1

12

 Толтыраачы. Айалга.

«Jартаачы», «толтыраачы», «айалга» деп терминдерле тузаланар.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-башка-башка будумду jетирулерден керектузин табары;

-бойынын ижинин турултазынын будерин, бутпей турганын коруп билери.

1

13

 Эрмекти члендериле ылгаары

«Jартаачы», «толтыраачы», «айалга» деп терминдерле тузаланар.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

14

Ченелте иш «

 Уренчиктердин билгирин ченеп корори

-  кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

15

Jастыраларла иш

 Jастыра эткен орфограммаларды такып корори

Колбу тударынын эдилгези:

-куучында бойынын шуултезин будумjилеп билери

1

Сосколбу – 3 час

16

Сосколбу дегени не?

Эрмек ле сосколбуны ылгаштырар. Эрмектен сосколбуларды таап билер.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

17

Чумдемел иш.  Jурук аайынча сочинение «Кус»

Балдардын оос куучынын тазыктырар

Колбу тударынын эдилгези:

-уредуде ле jурумде учураган айалгаларда бойынын санаа-шуултезин оосло до, бичип те айдары.

1

18

Сосколбу

Эрмек ле сосколбуны ылгаштырар. Эрмектен сосколбуларды таап билер.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-башка-башка будумду jетирулерден керектузин табары;

-бойынын ижинин турултазынын будерин, бутпей турганын коруп билери.

1

Укташ члендер -6 час

19

Укташ члендер

Оос эрмек-куучында укташ члендер тоолоп айткан унле айдылары, бой-бойыла уннин болужыла биригерин уредери

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

20

Укташ члендердин токтой тужер темдектери

Укташ члендердин токтой тужер темдектерине уредер, колбоочылардын учурын jартаар.

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

21

Укташ баштаачылар, укташ айдылаачылар

Эрмекте укташ тос члендерди табып, ылгап билери

Бойын башкарынар эдилге:

-пландап, ченеп,темдек тургузып билери;

-урокто уреду иштин амадузын  тургузып билери.

1

22

Укташ эчени члендер

Эрмекте укташ  эчени члендерди табып, ылгап билери

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

23

Ченелте иш

 Уренчиктердин билгирин ченеп корори

1

24

Jастыраларла иш

 Jастыра эткен орфограммаларды такып корори

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

Эрмек керегинде билерин бириктире корори – 3 час

25

Эрмек керегинде бириктире корори

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

26

Изложение

Толо изложение бичип билер. Текстти болуктерге болиир; олордын тос шуултезин табар; болуктерге сурактар тургузар.

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

27

Эрмектин токтой тужер темдектери.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

Тегин ле колболу эрмектер -4 час

28

Колболу эрмекти тегин эрмектен канайда ылгаштырар?

Тегин ле колболу эрмектерди ылгаштырар; колболу эрмектин токтой тужер темдектерин jартаар.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

29  

Эрмекте бир эмезе бир канча тозого болоры

Эрмекти члендериле ылгаар, тозогозине    аjару эдер.

Уренчиктин когус-корумиле, озумиле колбулу:

-улусты аайлаар, тооп, ачык-jарык, киленкей куун таскадар.

1

30-31

Колболу эрмектерде токтой тужер темдектер

Тегин ле колболу эрмектерди ылгаштырар; колболу эрмектин токтой тужер темдектерин jартаар.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-башка-башка будумду jетирулерден керектузин табары;

-бойынын ижинин турултазынын будерин, бутпей турганын коруп билери.

2

Чике куучын-эрмек – 4 час

32

Чике куучын-эрмек ле автордын состори

Чике куучын-эрмекле таныштырар

Колбу тударынын эдилгези:

-кожо куучындажып турган кижини угуп билери, оныла jоптожорин, бойынын санаа-шуултезин айдары.

1

33

 Сочинение

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

34

Чике  куучынду эрмектерле  тузаларына таскадары

Чике  куучынду эрмектерле  тузаларына таскадары

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

35

Уренгенин катап корори

Уренгенин бириктире корори

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

Сос. Состин лексика учуры -7 час

36

Состин лексика учуры

Текстте туштаган таныш эмес  состин учурын состин учурын jартаган созликтен jартап алар.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

37

Оско состон кирген состор. Эскирип калган    состор

Текстте туштаган таныш эмес  состин учурын состин учурын jартаган созликтен jартап алар.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

38

Синонимдер, антонимдер.

Уренчиктин когус-корумиле, озумиле колбулу:

-улусты аайлаар, тооп, ачык-jарык, киленкей куун таскадар.

1

39

 Изложение

Толо изложение бичип билер. Текстти болуктерге болиир; олордын тос шуултезин табар; болуктерге сурактар тургузар.

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

40

 Бузулбас сосколбулар

Тексттен, эрмектен бузулбас сосколбуларды таап билер, учурын jартаар, тегин сосколбулардан ылгаштырар.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

41

Ченелте иш

 Уренчиктердин билгирин ченеп корори

Бойын башкарынар эдилге:

-пландап, ченеп,темдек тургузып билери;

-урокто уреду иштин амадузын  тургузып билери.

1

42

Jастыраларла иш

 Jастыра эткен орфограммаларды такып корори

1

Состин будуми, будери -10 час

43

Состин учурлу болуктери

 Тазылы jаныс состорди таап, тазылын коргузер. Берилген соско тазылы jаныс состор таап билер.

Уренчиктин когус-корумиле, озумиле колбулу:

-улусты аайлаар, тооп, ачык-jарык, киленкей куун таскадар.

1

44-45

Кожулталардын будумдери

Сос будурер лес ос кубултар кожулталарды ылгап билер

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

2

46

Состин кожулталарын чын бичиири

Состордо тунгак туйук унгур эжерине кочкон аайын jартаар, олорды чын бичиир.  

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

47

Колболу состор

Колболу состордин будумин шиндеер, буткен эби керегинде шуулте чыгар. Колболу состорди чын бичип билер.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-башка-башка будумду jетирулерден керектузин табары;

-бойынын ижинин турултазынын будерин, бутпей турганын коруп билери.

1

48

Сочинение

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

49

Эрин чойилер ундулерди состордо чын бичиири

Эрин чойилер ундулерди состордо чын бичиирин jартап билер.

Колбу тударынын эдилгези:

-куучында бойынын шуултезин будумjилеп билери

1

50

Сости будумиле ылгаары

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

51

Ченелте иш

 Уренчиктердин билгирин ченеп корори

1

52

Jастыраларла иш

 Jастыра эткен орфограммаларды такып корори

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

Куучын-эрмектин болуктери -2 час

53-54

Куучын-эрмектин болуктери

Уренген куучын-эрмектин болуктерин ылгаштырар, анылу темдектерин jартаар.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

2

Кубулбас- 4 час

55

Кубулбас

Jаны билгирлер алар эдилге:

-башка-башка будумду jетирулерден керектузин табары;

-бойынын ижинин турултазынын будерин, бутпей турганын коруп билери.

1

56

Кубулбасты эрмек-куучында тузаланары

Уренчиктин когус-корумиле, озумиле колбулу:

-улусты аайлаар, тооп, ачык-jарык, киленкей куун таскадар.

1

57

Изложение

Толо изложение бичип билер. Текстти болуктерге болиир; олордын тос шуултезин табар; болуктерге сурактар тургузар.

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

58

Уренгенин катап корори

Jаны билгирлер алар эдилге:

-башка-башка будумду jетирулерден керектузин табары;

-бойынын ижинин турултазынын будерин, бутпей турганын коруп билери.

1

Адалгыш -12 час

59

Адалгыш. Адалгыш кубулткыштарла кубулары.

Адалгыштарды оско куучын-эрмектен ылгаштырар.

Адалгыштын кандый болуги коп тоозын коргузип турганын шиндеер.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

60

Тозоочи ле  Костоочи кубулткыштар

Кубулткыштарла, олордын сурактарыла таныжар.

Колбу тударынын эдилгези:

-куучында бойынын шуултезин будумjилеп билери

1

61

Энчилеечи ле Береечи кубулткыштар

Кубулткыштарла, олордын сурактарыла таныжар.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

62

Омолоочи кубулткыш

Кубулткыштарла, олордын сурактарыла таныжар.

Уренчиктин когус-корумиле, озумиле колбулу:

-улусты аайлаар, тооп, ачык-jарык, киленкей куун таскадар.

1

63

Jерлеечи ле Чыгытту кубулткыштар

Кубулткыштарла, олордын сурактарыла таныжар.

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

64

Орус тилден кирген адалгыштар кубулткыштарла кубулары

Кубулткыштарла, олордын сурактарыла таныжар.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

65

Jурамал текст тургузар

Сурактар (план) аайынча тексттин содержаниезин бичиир.

Колбу тударынын эдилгези:

-куучында бойынын шуултезин будумjилеп билери

1

66

Кубулткыштарда экиленген таныктарды чын бичиири

Jарталгыштын лексика учурын jартаар.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

67

Мензинер адалгыштар

Jаны билгирлер алар эдилге:

-башка-башка будумду jетирулерден керектузин табары;

-бойынын ижинин турултазынын будерин, бутпей турганын коруп билери.

1

68

Адалгыш керегинде бириктире корори

Уренчиктин когус-корумиле, озумиле колбулу:

-улусты аайлаар, тооп, ачык-jарык, киленкей куун таскадар.

1

69

Ченелте иш

 Уренчиктердин билгирин ченеп корори

1

70

Jастыраларла иш

 Jастыра эткен орфограммаларды такып корори

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

Jарталгыш -4 час

71

Jарталгыш

Тексттен jарталгышты таныыр.

-Бойын башкарынар эдилге: будуретен иштин амадузынан улам иштеер jерин бойы белетеп билери;

-Урокто уреду иштин амадузын тургузып билери

1

72-73

Jарталгыштарла эрмек-куучында тузаланып билери

Jарталгыштын лексика учурын jартаар.

Колбу тударынын эдилгези:

-куучында бойынын шуултезин будумjилеп билери

2

74

Изложение

Толо изложение бичип билер. Текстти болуктерге болиир; олордын тос шуултезин табар; болуктерге сурактар тургузар.

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

Тооломо -2 час

75

Тооломо

Тооломоны учурына, сурагына тайанып таныыр, эрмек-куучынга не керектузин jартаар.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

76

Предметтин турган тоозын ла ээчий тоозын коргузер тооломолор

Тооломоны учурына, сурагына тайанып таныыр, эрмек-куучынга не керектузин jартаар.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-таныш эмес материалды уренеринде кандый узеери jетиру керек болорын темдектеери.

1

Солума -3 час

77

Jузуннин солумалары

Jузуннин солумаларын таныыр.

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

78-79

Jузуннин солумалары кубулткыштарла кубулары

Jузуннин солумаларын таныыр. Кубулткышла кубултар

Jаны билгирлер алар эдилге:

-таныш эмес материалды уренеринде кандый узеери jетиру керек болорын темдектеери.

2

Кубулбас-3 час

80

Кубулбас.

Кубулбас деп куучын-эрмектин болугиле таныштырары

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

81-82

Кубулбастар глаголло колбожоры

Кубулбас деп куучын-эрмектин болугиле таныштырары.

Колбу тударынын эдилгези:

-куучында бойынын шуултезин будумjилеп билери

2

Глагол -10 час

83

Глагол

Глаголды куучын-эрмектин болуктеринен таныыр.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-таныш эмес материалды уренеринде кандый узеери jетиру керек болорын темдектеери.

1

84

Глаголдын ойлори. Тургуза ой.

Глаголдын ойлорин таныыр, глаголды ойлорло кубултып билер.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

1

85-86

Откон ой

Глаголды куучын-эрмектин болуктеринен таныыр.

Колбу тударынын эдилгези:

-куучында бойынын шуултезин будумjилеп билери

2

87

Келер ой

Глаголдын ойлорин таныыр, глаголды ойлорло кубултып билер.

Jаны билгирлер алар эдилге:

-таныш эмес материалды уренеринде кандый узеери jетиру керек болорын темдектеери.

1

88

Jурук аайынча сочинение бичиири. (бук 171)

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

89-90

Глаголдын jузундерле кубулары

Глаголдорды jузундерле кубултып билери

Jаны билгирлер алар эдилге:

-уреду бичикте бойы аайланып билери;

-буткул болукти отсо, кандый билгирлер аларын билери, нени билбезин темдектеери.

2

91

Ченелте иш

 Уренчиктердин билгирин ченеп корори

Бойын башкарынар эдилге:

-пландап, ченеп,темдек тургузып билери;

-урокто уреду иштин амадузын  тургузып билери.

1

92

Jастыраларла иш

 Jастыра эткен орфограммаларды такып корори

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

Jыл туркунына уренгенин катап корори -10 час

93

Jыл туркунына уренгенин катап корори. Лексика.

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

94

Состин будуми. Чын бичилери.

Бойын башкарынар эдилге:

-пландап, ченеп,темдек тургузып билери;

-урокто уреду иштин амадузын  тургузып билери.

1

95

Адалгыш

Бойын башкарынар эдилге:

-пландап, ченеп,темдек тургузып билери;

-урокто уреду иштин амадузын  тургузып билери.

1

96

Изложение

Толо изложение бичип билер. Текстти болуктерге болиир; олордын тос шуултезин табар; болуктерге сурактар тургузар.

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

97

Jарталгыш

Jаны билгирлер алар эдилге:

-таныш эмес материалды уренеринде кандый узеери jетиру керек болорын темдектеери.

1

98

Глагол. Кубулбас.

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

99

Тооломо. Солума.

Колбу тударынын эдилгези:

-группала иштеп, бой-бойыла jоптожип билери. Омо –jомо иш неге экелерин озолодо шуури.

1

100

Катап корори

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

101

Ченелте иш

 Уренчиктердин билгирин ченеп корори

Колбу тударынын эдилгези:

-санаа-шуултезин чыгара айдып  , оско улустын шуултезин тоомjылу угуп билери.

1

102

Jастыраларла иш

 Jастыра эткен орфограммаларды такып корори

1

№

Темаларла пландаары

 Тоозы

Одор ойи

Уроктын амадулары, турулталары

Предметный

Метапредметный

Личностный

  Куски Алтайым  (6 ч)

1

 А.Ф. Саруева «Эрте кус»

1

Уренип алар: jаныскандыра, эжерле, jаба кычырарына, эрмекти толо,  кениде айдарга. Автор керегинде билип алар.

Р.:уредучинин болужыла уроктын амадузын тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Бойын уренчик деп ондоп, школго келер куунин ойгозоры.

2

 Н.Я.Маскина «Куски Алтайым»

 1

Уренип алар: jаныскандыра, эжерле, jаба кычырарына, эрмекти толо,  кениде айдарга.

Р.:уредучинин болужыла уроктын амадузын тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Jурумде уренчик кижинин тос амадузын чике ондоорго, уредуде jакшынак jедимдерге jедер куун-тапту болоры

3

 И.К. Сабашкин «Карчага ла тийин»

1

Уренип алар: буткул состорло jастыралар  jогынан чокум-jарт кычырары, чумдемелде геройлордын кылык-jанын коргускен узуктерди анылаар

Р.:уредучинин болужыла уроктын амадузын тургузар;  урок туркунына иштеген учун кажы ла уренчик бойына темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Чумдемелдин тос шуултезин ондоп алары, бой-бойлорына аjарынкай, киленкей болорына тазыктырар

4

 К.Э. Тепуков «Куски jуруктар»

 1

Уренип алар: jаныскандыра, эжерле, jаба кычырарына, эрмекти толо,  кениде айдарга.

Р.:уредучинин болужыла уроктын амадузын тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Ар-буткенди суурине, байлап jурерине тазыктырар

5

Класста эмес кычырары

А.Я. Ередеев «Аш керегинде сос»

1

Уренип алар: буткул состорло jастыралар  jогынан чокум-jарт кычырары, чумдемелде геройлордын кылык-jанын коргускен узуктерди анылаар

Р.:уредучинин болужыла уроктын амадузын тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Чумдемелдин тос шуултезин ондоп алары, бой-бойлорына аjарынкай, киленкей болорына тазыктырар

6

Т.Б. Шинжин «Меге бешти ненин учун тургускан»

1

Уренип алар: jаныскандыра, эжерле, jаба кычырарына, эрмекти толо,  кениде айдарга.

Р.:уредучинин болужыла уроктын амадузын тургузар;  урок туркунына иштеген учун кажы ла уренчик бойына темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Jурумде уренчик кижинин тос амадузын чике ондоорго, уредуде jакшынак jедимдерге jедер куун-тапту болоры

 Jааннын созин jанчыкка сал  (11 ч)

7

(1)

Алкыштар. Алтайына алкыштар, jаш балага алкыштар.

1

Автордын ла албатынын оос чумделгезин ылгаштырарына уредер, олордын учурын когуске алып, бойынын шуултезин чыгара айдары

Р.: уренген материал аайынча бойынын санаа-шуултезин айдар;

К.: парада ла группада иштеп билери.

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

 Баланын сур-коксин кенидери (jалакай, чындык болорына тазыктырар)

8

(2)

 Чорчоктор. «Ырыс улешкени» Алтай калыктын чорчоги.

1

Уренип алар: буткул состорло jастыралар  jогынан чокум-jарт кычырары, чумдемелде геройлордын кылык-jанын коргускен узуктерди анылаар

Р.:уредучинин болужыла уроктын амадузын тургузар;  урок туркунына иштеген учун кажы ла уренчик бойына темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Jурумде эткен кажы ла кереги учун бойы каруулу болгоны, эл ортодо jарабас кылык этпеске тазыктырары.

9

(3)

  «Ай-Мерген баатыр» (алтай калыктын чорчоги)

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

 Баланын сур-коксин кенидери (jалакай, чындык болорына тазыктырар)

10

(4)

Класста эмес кычырары «Эркелей ле Караты-Каан» (алтай калыктын чорчоги)

1

Автордын ла албатынын оос чумделгезин ылгаштырарына уредер, олордын учурын когуске алып, бойынын шуултезин чыгара айдары

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Jурумде эткен кажы ла кереги учун бойы каруулу болгоны, эл ортодо jарабас кылык этпеске тазыктырары.

11

(5)

 «Торко- Чачак» (алтай калыктын чорчоги)

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Jурум кажы ла кижиге jаныс катап берилген, кандый ла куч учуралда jурумди чеберлеп, уур-кучтерди бийик куун-тапту турумкай одори

12

(6)

 Кай чорчок «Малчы-Мерген»

1

Уренип алар: буткул состорло jастыралар  jогынан чокум-jарт кычырары, чумдемелде геройлордын кылык-jанын коргускен узуктерди анылаар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Jурумде эткен кажы ла кереги учун бойы каруулу болгоны, эл ортодо jарабас кылык этпеске тазыктырары.

13 (7)

 Кожондор

1

Улгерде айдылган куун-санааны унле анылап кычырып тура, ун чыгарбай, араайынан бойында кычырар; чумдемел аайынча санаа-шуултезин чыгара айдар

Р.: уренген материал аайынча бойынын санаа-шуултезин айдар;

К.: парада ла группада иштеп билери.

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

  Ак санаалу, Алтайын сууп турган улус болуп jурерине таскадар

14

(8)

 Класста эмес кычырары Кеп куучын «Шуну»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Оско кижинин санаа-шуултезиле jопсинип, оны тооп билери

15 (9)

Бедюров Б.Я. «Ак малдын, тындулардын кеби»

1

Улгерде айдылган куун-санааны унле анылап кычырып тура, ун чыгарбай, араайынан бойында кычырар; чумдемел аайынча санаа-шуултезин чыгара айдар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Чумдемелдин тос шуултезин ондоп алары, бой-бойлорына аjарынкай, киленкей болорына тазыктырар

16

(10)

 Кеп ле укаа состор, табышкактар.

1

Автордын ла албатынын оос чумделгезин ылгаштырарына уредер, олордын учурын когуске алып, бойынын шуултезин чыгара айдары

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Бойынын чум-jандарын, культуразын билип jурерине, когус-байлыгын кенидер

17

(11)

 Том состор, модор состор

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Айландыра не-немеге аjарынкай болоры (тындуларга, озумдерге, бой-бойына, тороондорине)

 Оско калыктардын оос чумделгезиле таныжадыс (7  час)

18

(1)

 Класста эмес кычырары «Койон ненин учун уч эринду»  (казак албатынын чорчоги)

1

Уренип алар: буткул состорло jастыралар  jогынан чокум-jарт кычырары, чумдемелде геройлордын кылык-jанын коргускен узуктерди анылаар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

 Торол тилин билери- кажы ла кижинин агару кереги деп балдар ондоор

19

(2)

« Алтын айак» (бурят чорчок)

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Оско калыктардын оос чумделгезиле , культуразыла jилбиркеер; кундузек, ачык-jарык, керик болбоско албаданар

20

(3)

 «Кудучинин шооры» (Орус калыктын чорчоги)

1

Уренип алар: буткул состорло jастыралар  jогынан чокум-jарт кычырары, чумдемелде геройлордын кылык-jанын коргускен узуктерди анылаар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Балдар Торолин, тилин, культуразын суурине, тоорына тазыктырар

21

(4)

 «Тиру мечиннин бууры» ( jопон чорчок)

1

Бичик кычырганы бойынын билгирин бийиктедери, Тороли ле ондо jуртаган улустар керегинде, олордын туукизи, jуруми деген ондомолдорды билип алары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Оско калыктардын оос чумделгезиле , культуразыла jилбиркеер; кундузек, ачык-jарык, керик болбоско албаданар

22

(5)

« Ээ ле jалчы» (армян чорчок)

1

Бичик кычырганы бойынын билгирин бийиктедери, Тороли ле ондо jуртаган улустар керегинде, олордын туукизи, jуруми деген ондомолдорды билип алары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Айландыра не-немеге аjарынкай болоры (тындуларга, озумдерге, бой-бойына, тороондорине)

23

(6)

 Класста эмес кычырары Л.В.Кокышев «Чычканак»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Андардын jурумиле соныркаар, калыгынын ар-jоожозин, когус-корум  шуултезин , торолинин ар-буткенин корулаары

24

(7)

 Ю.М. Кыдыев «Потугеш ле казычак»

1

Бичик кычырганы бойынын билгирин бийиктедери, Тороли ле ондо jуртаган улустар керегинде, олордын туукизи, jуруми деген ондомолдорды билип алары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Андардын jурумиле соныркаар, калыгынын ар-jоожозин, когус-корум  шуултезин , торолинин ар-буткенин корулаары

Кабай болгон Алтайым (8 час)

 25 (1)

 Б.У. Укачин «Торолим, сен кайда?»

1

Улгерде айдылган куун-санааны унле анылап кычырып тура, ун чыгарбай, араайынан бойында кычырар; чумдемел аайынча санаа-шуултезин чыгара айдар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Бойынын сооги, угы-този керегинде билип алар, jаныс соокту  улусты билип алары.

26

(2)

 С. М. Сартакова «Эл-Ойын»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

 Иштенкей, ак санаалу улус болуп jурерине таскадар.

Иш – кижинин ырызы дегенин ондоп, уренчиктин тос ижи- ол уреду болгонын аайлап, ол аайынча башкарынып jурерге уредер.

27

(3)

Класста эмес кычырары Т.Н. Акулова «Чечектер успе – килинчек»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

 Алтай улустын куун-санаазы, кылык-jаны, алтай кижи чуудан ала чум-jандарын тооп турганы керегинде билип алары

28

(4)

 Ю. М. Кыдыев «эртен тура тайгада»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Ар-буткен ле кижи суреен бек колбуда болгонын билип алары, болуп турган кайкамчылу кубулталарды аjарып коруп билери.

29

(5)

 И.В. Шодоев «Муркутпей»

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Jурумде эткен кажы ла кереги учун бойы каруулу болгоны, эл ортодо jарабас кылык этпеске тазыктырары

30

(6)

 Т.Б. Шинжин «Алтыннан да баалу»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Ар-буткенди суурине ле кичеерине, бойына jаны ачылталар эдерине таскамал алар.

31

(7)

Класста эмес кычырары Ш.С. Ялатов «Маргаан»

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Бой-бойына ,ар-буткенге аjарынкай, киленкей болорына тазыктырар

32

(8)

П.Т. Самык «Алтайдын jаражы артсын»

1

Улгерде айдылган куун-санааны унле анылап кычырып тура, ун чыгарбай араайынан бойында кычырар; чумдемел аайынча санаа-шуултезин чыгара айдар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Балдар Торолин, тилин, культуразын суурине, тоорына тазыктырар

                                                     Кышкы чорчок  (4 ч)

33

(1)

 Л.В. Кокышев  «Кыш келип jат»

1

Улгерде айдылган куун-санааны унле анылап кычырып тура, ун чыгарбай араайынан бойында кычырар; чумдемел аайынча санаа-шуултезин чыгара айдар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Бой-бойына ,ар-буткенге аjарынкай, киленкей болорына тазыктырар

34

(2)

 Ю.М. Кыдыев «Канатту наjылар»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Ар-буткенди суурине, байлап jурерине тазыктырар

35

(3)

 А.О. Адаров «Кышкыда»

1

Улгерде айдылган куун-санааны унле анылап кычырып тура, ун чыгарбай араайынан бойында кычырар; чумдемел аайынча санаа-шуултезин чыгара айдар

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Ар-буткенди суурине ле кичеерине, бойына jаны ачылталар эдерине таскамал алар.

36

(4)

 К.Э. Тепуков «Коруктин кожоны»

1

Улгерде айдылган куун-санааны унле анылап кычырып тура, ун чыгарбай араайынан бойында кычырар; чумдемел аайынча санаа-шуултезин чыгара айдар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Ар-буткенди суурине, байлап jурерине тазыктырар

                                              Ол ыраак jылдарда (8 час)

37

(1)

Класста эмес кычырары  Э.Я. Яимов  «Jалтанбас келин» («Абыjым-Тыды» деп куучыннан алган узук )

1

Бичик кычырганы бойынын билгирин бийиктедери, Тороли ле ондо jуртаган улустар керегинде, олордын туукизи, jуруми деген ондомолдорды билип алары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

 Алтай калыктын откон тууки jолы керегинде билип алары

38

(2)

 М.В. Чевалков «Тегиннен тегин jурбе»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

 Иштенкей, ак санаалу улус болуп jурерине таскадар.

Иш – кижинин ырызы дегенин ондоп, уренчиктин тос ижи- ол уреду болгонын аайлап, ол аайынча башкарынып jурерге уредер.

39

(3)

 Ч. А. Чунижеков «Jалы jок jалчы»

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Бой-бойына ,ар-буткенге аjарынкай, киленкей болорына тазыктырар

40

(4)

 Ч.А. Чунижеков «Мундузак школдо»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Jалакай куун-санаалу, улусты ондоор, эне-адазын тооп jурерге таскадар

41

(5)

 Класста эмес кычырары И.В. Шодоев

« Межелик»

1

Бичик кычырганы бойынын билгирин бийиктедери, Тороли ле ондо jуртаган улустар керегинде, олордын туукизи, jуруми деген ондомолдорды билип алары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

 Алтай калыктын откон тууки jолы керегинде билип алары

42

(6)

 Ю.М. Кыдыев «Ол ыраак jылдарда»

1

Бичик кычырганы бойынын билгирин бийиктедери, Тороли ле ондо jуртаган улустар керегинде, олордын туукизи, jуруми деген ондомолдорды билип алары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Бой-бойына ,ар-буткенге аjарынкай, киленкей болорына тазыктырар

43

(7)

 Л.В.Кокышев «Jееренек»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Ада-Торол учун Улу jуунын jылдарында тылда арткан улустын jуруми, олор уур-кучтерди канайда jенгени керегинде билип алары.

44

(8)

Э.М. Палкин «Коля» («Алан» деп романнан алган узук)

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Ада-Торол учун Улу jуунын jылдарында тылда арткан улустын jуруми, олор уур-кучтерди канайда jенгени керегинде билип алары.

Оско талаларга айылдап  (7)

45

(1)

Класста эмес кычырары В. Ю. Драгунский «Кокырлагангын ондоор керек»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Jалакай куун-санаалу, улусты ондоор, эне-адазын тооп jурерге таскадар

46

(2)

 М.М. Зощенко «Эн учурлузы»

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Ачык-jарык, оско улуска киленкей куун-тапту болорына таскадар.

47

(3)

 Н. Носов «Огурчындар»

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Jурумде эткен кажы ла кереги учун бойы каруулу болгоны, эл ортодо jарабас кылык этпеске тазыктырары

48

(4)

 В.В.Бианки «Куйруктар»

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Андардын jурумиле соныркаар, калыгынын ар-jоожозин, когус-корум  шуултезин , торолинин ар-буткенин корулаары

49

(5)

 Класста эмес кычырары А.П. Гайдар «Ийделу сос»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Jалакай куун-санаалу, улусты ондоор, эне-адазын тооп jурерге таскадар

50

(6)

 Г.Х. Андерсен  «Кааннын jаны кеп кийими»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Оско калыктардын оос чумделгезиле , культуразыла jилбиркеер; кундузек, ачык-jарык, керик болбоско албаданар

51

(7)

Марк Твен «Том Сойерле болглн керектер»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын амадуларын айдып, иштеер план тургузып, оны будурер;

П.: тургускан амадуларды будурерге башка-башка эп-аргалар тузаланар, уч-турултазын корор;

К.: сурактар берип, бойынын куун-санаазын айдып билери

Jалакай куун-санаалу, улусты ондоор, эне-адазын тооп jурерге таскадар

                                                Jас келип jат  (7 ч)

52

(1)

 Б.Т. Самыков  «Jас келип jат»

1

Уренип алавр: улгерди чокум-jарт, унле коргузип кычырарга тазыктырар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Ар-буткенле jилбиркеп, ан-кушты чеберлеп jурерин ондоп, Алтайдын байлыгын чеберлеерге jуткиир

53

(2)

 Класста эмес кычырары  А.Я. Ередеев

« Кулумjи»

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Андардын jурумиле соныркаар, калыгынын ар-jоожозин, когус-корум  шуултезин , торолинин ар-буткенин корулаары

54

(3)

 В.Т. Самыков «Амыр, амыр, амыр»

1

Уренип алар: улгерди чокум-jарт, унле коргузип кычырарга тазыктырар

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Jурумде уренчик кижинин тос амадузын чике ондоорго, уредуде jакшынак jедимдерге jедер куун-тапту болоры

55

(4)

 А.О. Адаров «Jенунин маанызы»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Jурумде уренчик кижинин тос амадузын чике ондоорго, уредуде jакшынак jедимдерге jедер куун-тапту болоры

56

(5)

 С.С. Суразаков «Кичинек тубек»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Jурумде уренчик кижинин тос амадузын чике ондоорго, уредуде jакшынак jедимдерге jедер куун-тапту болоры

57

(6)

Класста эмес кычырары  Б. Ч. Канарин «Аралдын кылчыр койоны»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Андардын jурумиле соныркаар, калыгынын ар-jоожозин, когус-корум  шуултезин , торолинин ар-буткенин корулаары

58

(7)

Б.Ч. Канарин «Куртуктердин ойыны»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Андардын jурумиле соныркаар, калыгынын ар-jоожозин, когус-корум  шуултезин , торолинин ар-буткенин корулаары

    Jай - jаражай (10)

 59

(1)

 К.Э. Тепуков « Суунчи ачты эжикти»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Jалакай куун-санаалу, улусты ондоорына  таскадар

60

(2)

 Л.В. Кокышев «Карабаш ла Карабайдын балыктаганы»

1

Чумдемелде айдылган геройго автор кандый куунду, ол керегинде уренчик бойы нени сананып турганын айдары

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Ада-Торол учун Улу jуунын jылдарында тылда арткан улустын jуруми, олор уур-кучтерди канайда jенгени керегинде билип алары.

61

(3)

 Класста эмес кычырары Л.В. Кокышев

 « Карабаштын мот уурдаганы»

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Ачык-jарык, оско улуска киленкей куун-тапту болорына таскадар.

62

(4)

 А.Я. Ередеев «Эркеш-энезинин болушчызы»

 1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Ачык-jарык, оско улуска киленкей куун-тапту болорына таскадар.

63

(5)

 Н.Я. Маскина «Чечектер сууген кызычак»

1

Уренип алар: текстти учуры аайынча болуктерге болийле, кажы ла болуктин тулкуур состорин чыгара айдарга, чокум-jарт кычырарга тазыктырар. Чумдемелде  тос геройлордын сур-кеберин анылап айдып уренер

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Ачык-jарык, оско улуска киленкей куун-тапту болорына таскадар.

64

(6)

 С.С. Суразаков «Шил кос»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Ачык-jарык, оско улуска киленкей куун-тапту болорына таскадар.

65

(7)

 Класста эмес кычырары Т.Б. Шинжин « Тусту jымыртка»

1

Чумдемелде айдылган геройго автор кандый куунду, ол керегинде уренчик бойы нени сананып турганын айдары

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Jурумде эткен кажы ла кереги учун бойы каруулу болгоны, эл ортодо jарабас кылык этпеске тазыктырары

66 (8)

 Т.Б. Шинжин «Самутай ла Jелечи»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Ачык-jарык, оско улуска киленкей куун-тапту болорына таскадар.

67

(9)

 К. Э. Тепуков « Бу чанкыр тенери»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннинуч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери

Ар-буткенле jилбиркеп, ан-кушты чеберлеп jурерин ондоп, Алтайдын байлыгын чеберлеерге jуткиир

68

(10)

А.Я. Ередеев « Тайгадагы каткы»

1

Уренип алар: кону кычырар, кычырганын сананып алар, чокум-jарт куучындаар, санаа-шуултезин чыгара айдары.

Р.: уроктын темазына ла бичикте берилген текстке тайанып, уроктын амадузын чыгара айдары, бойынын билгирин шиндеп, jедимдерине темдек тургузар;

П.: эдилгеннин уч-турултазын ылгаштырары;

К.: бой-бойы ортодо куучындажып билери, текст аайынча куучында туружып, бойынын куун-санаазын jайым чыгара айдар.

Ар-буткенле jилбиркеп, ан-кушты чеберлеп jурерин ондоп, Алтайдын байлыгын чеберлеерге jуткиир