Главные вкладки

    ктп по родному языку 3 кл
    календарно-тематическое планирование (3 класс)

    Салчак Ирина Владимировна

    ктп

    Скачать:

    ВложениеРазмер
    Файл ktp_tyva_dyl_3kl.docx71.87 КБ

    Предварительный просмотр:

    Кичээлдин темазы

    Федералдыг куруненин ооредилге стандарттарынга дууштур                                                планнаттынган туннелдер.

    Эрттирер

    уези

    Предметтиг  туннелдер.

             УУД

    Личносттуг туннелдер

       план

    факт

    1

    Домак. Домактын чугула кежигуннери. Ар 3-5

    Чуну билип алыры: Домактын тонген утка илередири; домакта состернин харылзаалыг болуру; домактын чугула кежигуннерин ылгап тбилири. Чуну кылып ооренип алыры: Ооредилге ному, ажылчын кыдырааш - биле ажылдап билири.

    Регулятивтиг: Кичээлде кандыг сорулга салдынганын билген турар.

    Ооредиглиг: Ооредилгеге херек билиглерни ооредилге номнарын, ажылчын кыдырааштарны ажыглап тургаш тып билири. 

    Коммуникативтиг: Бодунун бодалын илередип билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Тыва дылды боданырынын болгаш тыва чоннун аразында харылзажырынын эн-не кол чепсээ деп медереп билири.

      2

    Домак. Улуг сек, айтырыг, кыйгырыг демдектери.

    Ар 5-6

    Чуну билип алыры:Домак тонген утка илередир,улуг ужук-биле эгелеп бижиир. . ! ? барым даалап  тур гаш,домактарны аянныг, шын номчуп,бижиири. 

    Чуну кылып ооренип алыры Ооредилге ному, ажылчын кыдырааш -биле ажылдап билири.

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.

    Коммуникативтиг:

    Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул:  Номчааны, коргени, дыннааны чуулдерден эки-багайны арын-шырайынга канчаар база кайы-хире илередипкенин миннип, тодарадып билири.

    3

    Сос, ун, ужук, слог. Состу кожурери.

    Ар.7-8

    Чуну билип алыры: Сос  ажык болгаш ажык эвес уннерден тургустунар, ону слогтаары,  кожурер аргалары 

    Чуну кылып ооренип алыры:Фонетиктиг сайгарылга кылыры, состу слогтап болгаш кожуруп билири, графиктиг майыктар-биле ажылдап билири.

     Регулятивтиг: Салдынган сорулганы чедип алыр дээш, кылыр ажылын бодунун иштинде планнап алыры.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.  

    Коммуникативтиг: Билдинмес чуул бар болза, катап айтырып тургаш, билип алыр аргалыг.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул:Торээн чуртунга ынак болуру, оон дылын, культуразын хундулеп, анаа ынак болуру.

     4

    Кым? Чуу? Деп айтырыгларга харыылаттынар состер. Ар.11-13

    . Чуну билип алыры: Кым? Чуу? деп айтырыгларга харыылаттынар состер дугайында,оларны  домак иштинден тып билири. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Кым? Чуу? деп айтырыгларга харыылаттынар состерни  домак иштинден тып, адаан чангыс шыйыг-биле шыяры.  

    Регулятивтиг: Уезинде бот хыналданы шын кылып, чазыгларын эдип билири. 

    Ооредиглиг: Херек чуулун созуглелден тып билири.

    Коммуникативтиг: Аас чугаага диалогту ажыглап билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Тыва дылды тулдур ооренип алырынче чуткул

     5

     Канчап тур?деп айтырыгга харыылаттынар состер.

    Ар.13-14

    Чуну билип алыры: Кылдыныг илередир состер, айтырыглары, домак иштинден тып, чугаага шын ажыглап билири. 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Орфографтыг частырыг туруп болур черни сос иштинден тып билири; Канчап тур? деп айтырыгга харыылаттыннар состерни домак иштинден тывары, адаан  ийи  шыйыг-биле шыяры

    Регулятивтиг: Башкы-биле кады чаа сорулганы салып билири.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп, болуктап билир аргазы. Ооредилгеге херек билиглерни ооредилге номнарын,ажылчын кыдырааштарны ажыглап тургаш тып билири.  

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп, эштери-биле шын харылзажып билири

     Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткулдуу, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири. Оске кижилернин эки-багайны арын-шырайынга илередипкенин  эскерип, тодарадып билири, оларже сагыш-човап, сагыш-сеткилин денге улежип билири.

    6

     Хуу аттарга улуг ужуктер.

    Ар.14-15.

    Чуну билип алыры: Хуу ат деп чул, ону бижиири. 

    Чуну кылып ооренип алыры:

     Хуу аттарга улуг ужукту бижиири. Хуу аттар кирген домактар чогаадып, адап бээрге ону  шын бижип билири.

    Регулятивтиг: Кичээлде кандыг сорулга салдынганын билген турар.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп, болуктеп билири. 

    Коммуникативтиг:

     Бодунун бодалын , туружун шын илередип билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Мозу-шынар талазы-биле берге айтырыгларны уезинде шиитпирлежиптер аргазы.

    7

    Кандыг? Деп айтырыгга харыылаттынар состер.

    Ар.15-17.

    Чуну билип алыр ужурлугул?  Кандыг? деп айтырыгга харыылаттынар состер чуну илередирин,  ону  домак иштинден тывары. 

    Чуну кылып ооренип алырыл?.

    Кандыг? деп айтырыгга харыылаттынар состернин адаан дыйлагар шыйыг-биле шыяры

    Регулятивтиг: Башкы-биле кады чаа сорулганы салып билири.

    Ооредиглиг: Херек чуулун созуглелден тып билири.  

    Коммуникативтиг: Сумележип тургаш, ниити туннелди ундуруп, кады ажылдаары.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бодун хундулеп билири болгаш бодун шын унелеп билири.

    8

    Уннер болгаш ужуктер.

    Ар.18-20.

    Чуну билип алыры:

    Состерде уннерни болгаш ужуктерни шын тодарадып билири.

    Чуну кылып ооренип алыры

    Таблица, схема,карточкалар-биле  ажылдаары .Дараазында схемага состер тып билири:

    ун > ужук, ун<ужук

    ун= ужук

    Регулятивтиг: Тыва дылды хандыр ооренип алырынче чуткул.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп билири.

    Коммуникативтиг: Айтырыг салып, чугаалажып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Чугаанын аянныг чаражын эскерип, медереп, боду база шын, чараш, уткалыг чугааланып билир кылдыр чуткууру.

    9

    Ажык уннер.

    Ар.21-22.

    Чуну билип алыр ужурлугул?

    Ажык уннернин ужуктерин сактып алыр, слог  тургузарынга ажык уннун ролю.

    Чуну кылып ооренип алырыл?.

    Ун-ужук сайгарылгазы.

    Дараазында схемага состер тып билири:

    ун > ужук, ун<ужук

    ун= ужук

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп билири.

    Коммуникативтиг: Кошкак эштеринге дуза кадып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Номчулганы сонуургап, номчуксай бээр кылдыр бодун чанчыктырары.

    .

    10

    Кыска болгаш узун ажык уннер. Ар. 22-24.

     Чуну билип алыры: Кыска болгаш узун ажык уннерни ылгап, ону бижиири.  

    Чуну кылып ооренип алыры:Фонетиктиг сайгарылганы кылыры: состерни слогтарга чарары,уннер болгаш ужуктерни шын тодарадып билири.

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп билири.

    Коммуникативтиг: Оске улустун бодалын, туружун ооренип корбушаан, сумележип,эжинин бодалын тооп коору.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бодунун кылган чуулдеринге база ажылынга шын унелелди кылып билири        

    11

    Ок-биле адаар ажык уннер.

    Ар.25-28.

    Чуну билип алыры: Ок-биле адаар  ажык уннерлиг состерни узун, кыска ажык уннерден ылгап билири.Ъ хереглевес ок-биле адаар состер-биле практиктиг таныжылга. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Ок-биле адаар  ажык уннерлиг состерни шын бижип,

    фонетиктиг сайгарылга кылып билири.

    Дараазында схемага состер тып билири:

    ун > ужук, ун<ужук

    ун= ужук

    Регулятивтиг: Бодунун ажылын башкарып билири.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Оске улустун бодалын, туружун ооренип корбушаан, сумележип,эжинин бодалын тооп коору

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Мозу-шынар талазы-биле хемчээлдерни ажыр баспайн кууседири        .

     

    12

     Кадыг (Ъ) болгаш чымчак (Ь) демдектиг состер. Ар. 28-30.

    Чуну билип алыры: Ъ болгаш Ь демдектиг орус дылдан улегерлеп алган состер 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Словарь-биле ажылдаары

    Регулятивтиг: Хынап болгаш деннештирип билири.

    Ооредиглиг: Билип алганын туннеп билири.

    Коммуникативтиг: Эжи-биле сумележип тургаш, ниити туннелди ундуруп, кады ажылдаары.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Тыва дылды тулдур ооренип алырынче чуткул.

    13

    Е, ё, ю, я деп ужуктерлиг состер. Ар.31-33.

    Чуну билип алыр ужурлугул? Е,ё,ю,я деп ужуктерлиг состерде уннер болгаш ужуктернин саны ден-даа, ден эвес-даа болуру.

    Чуну кылып ооренип алырыл?.

    Дараазында схемага состер тып билири:

    ун > ужук, ун<ужук

    ун= ужук

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Эжи-биле сумележип тургаш, ниити туннелди ундуруп, кады ажылдаары.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткул, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.  

            .

    14

     Диктант.

    Чуну билип алырыл: Кыска, узун, ок-биле адаар ажык уннер дугайында билиглер.

    Чуну кылып ооренип алырыл: Бодунун кылган ажылын долузу-биле хынап, бодунга демдекти шын салып билири.

    Регултивтиг: бот ажылдап билири.

    Ооредиглиг: Чувени бодап, сайгарып, домейлештирип билири.

    Коммуникативтиг: Бот туружун, бодалын быжыглап чанчыктырар.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеге медерелдиг хамаарылга, чогаадыкчы чорук, немелде билиглер-биле чепсеглениишкин, бот сайзырал.        .

    15

    Частырыглар-биле ажыл. Ажык эвес уннер. Куштуг, кошкак болгаш эн кошкак ажык эвес уннер. Ар.34-36.

    Чуну билип алыры: Ыыткыр,дулей уннерни ылгап, шын адап, дыннап  сос иштинге оларны шын тодарадып билири. 

    Чуну кылып ооренип алыры:  Бердинген состе долу фонетиктиг сайгарылгазын кылып билири;

     Регулятивтиг: Тыва дылды хандыр ооренип алырынче чуткул.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп, схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Сумележип тургаш, ниити туннелди ундуруп, кады ажылдаары.

     Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткул, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири

    16

    Хыналда диктант.

    Сос иштинге ажык эвес уннерни шын бижиири.

    Ар.37-38.

    Чуну билип алыры: Соске ийи ажык ужуктун аразынга ыыткыр уннун ужуун бижиири, ыыткыр ужуктун чанынга ыыткыр, дулей ужуктун чанынга дулей ужукту бижиири. 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Адап бээрге шын бижип билири

    Регулятивтиг: Кылган аргазын болгаш оон туннелин ылгап билири.

    Ооредиглиг: Деннеп,болуктеп,чылдагаанын тып, немеп билири.

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп, эштери-биле шын харылзажып билири

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Шын бижииринче сонуургал. кичээнгейлиг дыннап билири

    17

     Эгезинге п болгаш т бижиир состер.

    Ар. 38-41.

    Чуну билип алыры: Куштуг частыышкынныг п, т деп уннерлиг тыва состернин эгезинге дулей уннун ужуктерин шын хереглеп бижиири,чанчыл ёзугаар  т-биле эгелеп бижиир состер 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Сигналдыг карточкалар-биле ажылдап, состун баштайгы унунун куштуг болгаш кошкак адаттынарын хайгаарап билири

     Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг:Чувени деннеп билири, дыннап, билип алган чуулу-биле ажылдап,ону ажыглап билири. 

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп, эштери-биле шын харылзажып билири

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Шын бижииринче сонуургал. кичээнгейлиг дыннап билири

    18

    Катаптаашкын. Ар.41-43.

    Чуну билип алыры: Я,ё,е,ю уннуг состернин шын бижилгези, сос иштинге ажык  эвес уннерни шын бижиири,эгезинге т,п бижиир состернишын дыннап,  бижип билири. 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Бодунуё кылган ажылын долузу-биле хынап, бодунга демдекти шын салып билири;

    Регулятивтиг: Кичээлде кандыг сорулга салдынганын билген турар.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп билири, дыннап, билип алган чуулу-биле ажылдап,ону ажыглап билири.  

    Коммуникативтиг: Бот туружун, бодалын быжыглап чанчыктырар.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Адап бээрке бижииринче сонуургал, бодунун билиин шылгап чанчыгары,быжыг туруш,  ооренген билиглерин шуптузун сактып, ажыглаары

    19

    Состун тургузуу (составы). Дазыл.

    Ар.43-44.

    Чуну билип алыры: Состу уткалыг кезектерге чарып , дазылды тып билири.

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Состернин ниити кезээн тыпкаш, оларнын ниити кезээн тускай демдек-биле

     (   ͡   ) демдеглээри.

    Регулятивтиг: Башкызынын  каяа даянып тайылбырлап турарын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери.

     

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: 

    Ооредилгеже чуткулдуу, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири

    20

    Чогаадылга кожумактары.

    Ар. 45-46.

    Чуну билип алыры: Чогаадылга кожумактары  дазылга немешкеш чаа сос чогаадыр, оларнын янзылары: -жы, -л, -иг –луг, -зиг, -ла, -та. Оларны чадыржыгаш дег ( ^) демдек-биле шыяр.  

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Бодуун тургузуглуг состернин чогаадылга кожумактарын тып билири.   

     Регулятивтиг: Чувени кылырда, дурум ёзугаар кууседир аргазын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Бот туружун, бодалын быжыглап чанчыктырар.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: 

    Бодунун билиин шылгап чанчыгары, быжыг туруш.    

    21

    Оскертилге кожумактары.

    Ар.47

    Чуну билип алыры: Оскерттилге кожумактары состун кол утказын оскертпес. (-лар,-ды, -м, -га)болгаш оларнын янзылары.  

    Чуну кылып ооренип алыры:

    бодуун тургузуглуг состернин оскертилге кожумактарын тып билири.    

    . Регулятивтиг: Чувени кылырда, дурум ёзугаар кууседир аргазын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери

     

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: 

    Бодунун кылган чуулдеринге база ажылынга шын унелелди кылып билири.

    22

     Чангыс дазылдыг состер. (торел состер).

    Ар.47-49.

    Чуну билип алыры: Торел состер деп чул дээрзин база чангыс дазылдыг состерни тывары. 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Состерге кожумактар немеп тургаш, торел состерни тургузары. Состу сос тургузуунга сайгарып билири, схема аайы-биле состер тып бижиири. (   ͡͡  ,   ͡  ^,   ͡  □ ,    ͡   ^ □ )

    Регулятивтиг: Башкызынын  каяа даянып тайылбырлап турарын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Чувени бодап, сайгарып, домейлештирип билири.

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: 

    Чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.

    23

    Сос иштинге катаптаан ажык эвес уннернин ужуктерин шын бижиири.

    Ар.50-51.

    Чуну билип алыры: Ажык эвес уннернин дакпырлай бээр чылдагааны, ону  шын бижиири.  

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Ун-ужук сайгарылгазы, состу сос тургузуунга сайгарып билири.

    . Регулятивтиг: Бижимел чугаага дылды кайы-хире билирин боду хынап билири.

    Ооредиглиг: Чылдагаанын тып билири. Бодунун бодалын илередип, чувени аай-дедир сайгарып билири.

    Коммуникативтиг: Бодунун бодалын илередип билири.

     

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: 

    Бодунун кылган чуулдеринге база ажылынга шын унелелди кылып билири.

    24

     Тып, тик, ток, тырт, теп, тут деп состерни кожумактар немежирге шын бижиири.

    Ар.51

    Чуну билип алыры:Тып, тик,ток,
    тырт, теп,тут деп состерге кожумактар-даа немежирге, т-биле эгелеп бижиир
     

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Тып, тик,ток,
    тырт, теп,тут деп состерге кожумактар-даа немеп,ону сос тургузуунга сайгарып билири

    Регулятивтиг: Тыва дылды хандыр ооренип алырынче чуткул.

    Ооредиглиг: Чылдагаанын тып билири. Бодунун бодалын илередип, чувени аай-дедир сайгарып билири.

    Коммуникативтиг: Бодунун бодалын илередип билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: 

    Чугаалапкан азы бижээн созу дээш харыысаалгалыг болурун медереп билири.

     25

     -дыр, -дир, -дур, -тир, -тур, -тыр деп артынчыларны шын бижиири.

    Ар.52-55.

    Чуну билип алыры: -дыр (-дир.-дур, -дур,-тыр,--тир,-тур.-тур) деп артынчыларны шын бижиири.   

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Артынчы состерни мурнунда созу-биле аяннаштырып тургаш, шын бижиири.

    Регулятивтиг: Эгелекчи чорукту бодунга сайзырадыры болгаш бот ажылдап билири.

    Ооредиглиг: Хуваап, болуктеп билири.

    Коммуникативтиг: Сумележип, кады ажылдап билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Оске кижилернин эки-багайны арын-шырайынга илередипкенин  эскерип, тодарадып билири, оларже сагыш-човап, сагыш-сеткилин денге улежип билири

    26

    Дефистеп бижиир нарын состер.

    Ар.55 

    Чуну билип алыры:Нарын состер  ийи дазылдан тургустунганболур болгаш чангыс утканы илередир, оларны дефистеп бижиири.  

    Чуну кылып ооренип алыры:Нарын состерни шын бижиири, словарь-биле ажылдаары.

    . Регулятивтиг: Тыва дылды хандыр ооренип алырынче чуткул.

    Ооредиглиг: Чылдагаанын тып билири. Бодунун бодалын илередип, чувени аай-дедир сайгарып билири.

    Коммуникативтиг: Бодунун бодалын илередип билири.

     

       Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Тыва дылды боданырынын болгаш тыва чоннун аразында харылзажырынын эн-не кол чепсээ деп медереп билири

    27

     Диктант.

    Чуну билип алыры: Ооренген билиглерин практика кырынга ажыглаары. 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Бодунун кылган ажылын долузу-биле хынап, бодунга демдекти шын салып билири.

     Регулятивтиг: Кичээлде кандыг сорулга салдынганын билген турар.  

    Ооредиглиг: Ангы-ангы аргаларны ажыглап билири. 

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп, эштери-биле шын харылзажып билири

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бодунун кылган чуулдеринге база ажылынга шын унелелди кылып билири

    28

    Частырыглар-биле ажыл.

    Катаптаашкын. Ар.57-59.

    Чуну билип алыры: Ооренген билиглерин практика кырынга ажыглаары. 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Частырыглар-биле ажылдап, бот ажылдаары

    Регулятивтиг: Кичээлде кандыг сорулга салдынганын билген турар.  

    Ооредиглиг: Ангы-ангы аргаларны ажыглап билири. 

    Коммуникативтиг:аразында сумележип тургаш ниити туннелди ундуруптери..

     Оореникчиге хевирлеттинер чуул: 

    Бодунун кылган чуулдеринге база ажылынга шын унелелди кылып билири.

    29

    Чугаа кезектеринин дугайында ниити билиг. Ар.59-60.

    Чугаа кезектерин тодарадып билиринге мергежилгелер.

    Ар.60-61.

    Чуну билип алыры: Чугаа кезектери болгаш оларнын онзагай талалары 

    Чуну кылып ооренип алыры: Чугаа кезектерин бот-боттарындан айтырыглар дузазы-биле ылгап билири.

    егулятивтиг: Башкызынын  каяа даянып тайылбырлап турарын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннелди

    ундуруптери

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Номчулганы сонуургап, номчуксай бээр кылдыр бодун чанчыктырары

    30

    Чуве ады-биле ниити таныжылга. Ар. 61-62.

    Чуну билип алыры: Чуве адынын ниити лексиктиг утказы, чугаага  кол ролю.  

    Чуну кылып ооренип алыры:Болук аайы-биле чуве аттары сактып адаары.

    Регулятивтиг: Башкызынын  каяа даянып тайылбырлап турарын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Тыва дылды тулдур ооренип алырынче чуткул.

    31

    Кым? Чуу? Кымнар? Чулер?деп айтырыгларга харыылаттынар чуве аттары.

    Ар. 63-65, 65-66, 67-68.

    Чуну билип алыры: Чуве аттары  кым? чуу? кымнар чулер? деп айтырыгларга харыылаттынар. Домакка кол сос болуру.

    Чуну кылып ооренип алыры: Домак иштинден тып, адаан чангыс шыйыг-биле шыяры

    Регулятивтиг: Кичээлде кандыг сорулга салдынганын билген турар.  

    Ооредиглиг: Ангы-ангы аргаларны ажыглап билири. 

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп, эштери-биле шын харылзажып биири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бижииринче сонуургал, ооренген билиглерин шуптузун сактып, ажыглаары.

    32

    Чуве аттарынын саннарга оскерлири.

    (а.69)

    Чуну билип алыры: Чуве аттарынын  чангыстын болгаш хойнун  саннарынга оскерлири.

    Чуну кылып ооренип алыры: Чангыстын болгаш хойнун санында чуве аттарын ылгап, домак иштинден тывары.  

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг:Чувени деннеп билири, билип алган чуулу-биле ажылдап,ону ажыглап билири. 

    Коммуникативтиг: Эштери-биле шын харылзажып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткул, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.  

    33

    Чуве адынын падежтерге  

     оскерлири.

    (а.70-71)

    Чуну билип алыры: Падеж деп чул дээрзин база падежтернин айтырыглары 

    Чуну кылып ооренип алыры:Чуве аттарын падежтерге оскертири.

    Регулятивтиг: Башкызынын  каяа даянып тайылбырлап турарын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери

     

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткул, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.    

    34

    Чангыстын болгаш хойнун санында чуве чуве аттарынын падежтерге оскерлири. (а.72-74)

     Чуну билип алыры: А. п.чуве ады домакка кол сос болур. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Чуве аттарын падежтерге оскертири. А.п. чуве адын домактан тыпкаш, адаан кол сос кылдыр шыяры.

    Регулятивтиг: Чувени кылырда, дурум ёзугаар кууседир аргазын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Бот туружун, бодалын быжыглап чанчыктырар.

     Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бижииринче сонуургал, созуглелдернин утказын бижип, чогаадып, бижимел-биле харылзажыры. Бодунун кылган чуулдеринге база ажылынга шын унелелди кылып билири.

    35

    Падеж кожумактарын шын бижиири.

    (а.75-77)

    Чуну билип алыры: Шупту падежтернин кожумактарын сактып алыр. Дазылдын соолгу уну-биле падеж кожумаанын баштайгы уну домей болу бергенде, ол уннернин ужуктерин дакпырлап бижиири.

    Чуну кылып ооренип алыры: Падеж кожумактарын шын бижиири.

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг:Чувени деннеп билири, дыннап, билип алган чуулу-биле ажылдап,ону ажыглап билири. 

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп, эштери-биле шын харылзажып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири. Чугаалапкан азы бижээн созу дээш харыысаалгалыг болурун медереп билири.    

    36

    Чуве аттарынын хамаарылга хевири.

     (а.78-79)

    Чуну билип алыры:Чуве аттарынын хамаарылга хевири кижинин азы чувенин кандыг-бир кижиге азы чувеге хамаарышканын коргузер. 

    Чуну кылып ооренип алыры:Хамаарылга хевиринде турар чуве аттарын домактан тып,боду чогаадып кожумаан ангылай шыяры.

    Регулятивтиг: Башкынын унелелин шын деп хулээп коору, бот ажылдап билири.

    Ооредиглиг: Ангы-ангы аргаларны ажыглап билири.

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири. Чугаалапкан азы бижээн созу дээш харыысаалгалыг болурун медереп билири

    37

    Хуу аттарны шын бижиири (а.79-80)

    Чуну билип алыры: Кижинин адын, фамилиязын, адазынын адын улуг ужук-биле эгелеп бижиири, хуу болгаш ниити чуве аттары.   

    Чуну кылып ооренип алыры: Хуу болгаш ниити чуве аттарын ылгап билири. Хуу аттарны улуг ужук-биле бижиири.

    Регулятивтиг: Бодунун ажылын башкарып билири.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Оске улустун бодалын, туружун ооренип корбушаан, сумележип,эжинин бодалын тооп коору

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Тыва дылды тулдур ооренип алырынче чуткул.

    .

     38

    Хуу аттарны шын бижиири. (а.81-83)

    Чуну билип алыры: Географтыг хуу аттарга улуг ужукту хереглээри 

    Чуну кылып ооренип алыры: Хуу аттарны шын бижиири

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг:Чувени деннеп билири, дыннап, билип алган чуулу-биле ажылдап,ону ажыглап билири. 

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп, эштери-биле шын харылзажып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткулдуу, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири. Оске кижилернин эки-багайны арын-шырайынга илередипкенин  эскерип, тодарадып билири, оларже сагыш-човап, сагыш-сеткилин денге улежип билири.

    .

    39

    Демдек адынын дугайында ниити билиг. (а. 85-88)

    Чуну билип алыры: Демдек адынын утказы болгаш айтырыглары, чугаага демдек адынын ужур-дузазы,  чуве ады-биле холбаазы. 

    Чуну кылып ооре нип алыры: Демдек адын домактын иштинден тыпкаш, адаан дыйлайтыр  шыяры,демдек адын хамаарышкан чуве ады-биле катай ушта адап,бижиири.

    Регулятивтиг: Башкызынын  каяа даянып тайылбырлап турарын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Оске кижилернин эки-багайны арын-шырайынга илередипкенин  эскерип, тодарадып билири, оларже сагыш-човап, сагыш-сеткилин денге улежип билири

    40

    Демдек адынын чогаадылга кожумаа.     (а. 89)

    Чуну билип алыры: -ныг, -ниг,    -нуг, -тыг,

     -тиг, -туг деп кожумактыг демдек аттарынын шын бижиири, демдек аттарында дазыл биле чогаадылг а кожумактарын ылгап билири. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Укталган демдек аттарында дазыл биле   чогаадылга кожумаан демдеглеп шыяры.

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп билири, билип алган чуулу-биле ажылдап,ону ажыглап билири. 

    Коммуникативтиг: Эштери-биле шын харылзажып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул:  Номчааны, коргени, дыннааны чуулдерден эки-багайны арын-шырайынга канчаар база кайы-хире илередипкенин миннип, тодарадып билири.

    41

    Домей болгаш удурланышкак уткалыг демдек аттары.

     (а.90-93)

    Чуну билип алыры: Домей болгаш удурланышкак уткалыг демдек аттары, оларны чугаага ажыглап билири.

    Чуну кылып ооренип алыры: Демдек адынга домей болгаш удурланышкак уткалыг демдек аттарын тып билири.

    Регулятивтиг: Бодунун ажылын башкарып билири.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Оске улустун бодалын, туружун ооренип корбушаан, сумележип,эжинин бодалын тооп коору

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул:Торээн чуртунга ынак болуру, оон дылын, культуразын хундулеп, анаа ынак болуру

    42

    Катаптаашкын. (а.97-98)

    Чуну билип алыры:Частырыгларын медереп билири,дурумнерни катаптаары.

    Чуну кылып ооренип алыры: Дурумнерни практика кырынга ажыглап билири.

    Регулятивтиг: Башкынын, эштеринин унелелин шын деп хулээп коору.

    Ооредиглиг: Эштеринин харыызынга немеп билири. Ооредилгеге херек билиглерни ооредилге номнарын, ажылчын кыдырааштарны, Интернет ажыглап тургаш тып билири.

    Коммуникативтиг: Кошкак эштеринге дуза кадып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Тыва дылды тулдур ооренип алырынче чуткул.

    Срез

    43

    Сан адынын дугайында ниити билиг. (а. 99-100)

    Чуну билип алыры: Сан адынын утказы болгаш айтырыглары, чуве ады-биле холбаазы. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Сан адын домактын иштинден тывары, хамаарышкан созу-биле катай ушта адап,бижиири.

    Регулятивтиг: Башкызынын  каяа даянып тайылбырлап турарын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бижииринче сонуургал, ооренген билиглерин шуптузун сактып, ажыглаары.

    44

    Тун болгаш дугаар сан аттары.

     (а. 101-102)

    Чуну билип алыры: Тун болгаш дугаар сан аттарынын айтырыглары,ужур утказы.

    Чуну кылып ооренип алыры: Сан аттарын айтырыглар дузазы-биле  бот-боттарындан ылгап билири.

    Регулятивтиг: Уезинде бот хыналданы шын кылып, чазыгларын эдип билири. 

    Ооредиглиг: Херек чуулун созуглелден тып билири.

    Коммуникативтиг: Аас чугаага диалогту ажыглап билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткул, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.  

    45

    Эдеринчилер.

    Чуну билип алыры: Дээш, дег, дугайында, ышкаш дээрге эдеринчилер-дир, оларнын ужур-дузазы. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Эдеринчилерлиг домактар чогаадыры, эдеринчилерни шын бижиири.

    Регулятивтиг: Кичээлде кандыг сорулга салдынганын билген турар.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп, болуктеп билири. 

    Коммуникативтиг:

     Бодунун бодалын , туружун шын илередип билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткул, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.    

    46

    Кылыг созунун дугайында ниити билиг.(а. 104-105)

    Чуну билип алыры: Кылыг созунун утказы болгаш айтырыглары чуве ады-биле холбаазы. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Домак иштинден кылыг созун тывары,домакты чугаа кезээнге сайгарары.

    Регулятивтиг: Башкызынын  каяа даянып тайылбырлап турарын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири. Чугаалапкан азы бижээн созу дээш харыысаалгалыг болурун медереп билири.    

    47

    Кылыг созунун чуве ады-биле холбаазы. (а.106-107)

    Чуну билип алыры: Кылыг созунун чуве ады-биле холбаазы,домакка соглекчи болуру.

    Чуну кылып ооренип алыры: Кылыг созун оске чугаа кезектеринден ылга билири, домакты чугаа кезээнге сайгарары.

    Регулятивтиг: Чувени кылырда, дурум ёзугаар кууседир аргазын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Бот туружун, бодалын быжыглап чанчыктырар.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бодунун кылган чуулдеринге база ажылынга шын унелелди кылып билири

    48

    Кылыг созунун лексиктиг ужур-утказы болгаш чугаага хереглээри. (а. 108)

    Чуну билип алыры: Кылыг созунун лексиктиг ужур-утказы. Синоним, антоним кылыг состери.

    Чуну кылып ооренип алыры: Кылыг созунче айтырыгларны шын салыры. Кылыг созунун синонимин тывары, антонимин тывары.

     Регулятивтиг: Чувени кылырда, дурум ёзугаар кууседир аргазын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири. Чугаалапкан азы бижээн созу дээш харыысаалгалыг болурун медереп билири

    49

    Кылыг созунун уелери. (а.110-111)

    Чуну билип алыры: Кылыг созунун уелерге оскерлири, уе бурузунун онзагай талалары. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Айтырыглар дузазы-биле кылыг созунун уелерин ылгап билири.

    Регулятивтиг: Чувени кылырда, дурум ёзугаар кууседир аргазын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Бот туружун, бодалын быжыглап чанчыктырар.

     

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткулдуу, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири. Оске кижилернин эки-багайны арын-шырайынга илередипкенин  эскерип, тодарадып билири, оларже сагыш-човап, сагыш-сеткилин денге улежип билири.

    50

    Кылыг созунун  уелери. Амгы уе.

    (а. 112-113)

    Чуну билип алыры: Кылыг созунун уелерге оскерлири, амгы уенин кылыг созунун айтырыглары, чуну илередири. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Амгы уенин кылыг состерин эрткен болгаш келир уелерден ылгап билири, домактар чогаадыры,айтырыглар аайы-биле оскертири(арыннарга)

     Регулятивтиг: Чувени кылырда, дурум ёзугаар кууседир аргазын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Мозу-шынар талазы-биле берге айтырыгларны уезинде шиитпирлежиптер аргазы.

    -

    51

    Кылыг созунун эрткен уези. (а. 114-115)

    _

    Чуну билип алыры: Кылыг созунун уелерге оскерлири, эрткен  уенин кылыг созунун айтырыглары, чуну илередири.

    Чуну кылып ооренип алыры: Кылыг состеринин уелерин тодарадыры. Эрткен  уенин кылыг состерин айтырыглар аайы-биле оскертири (арыннарга).

    Регулятивтиг: Башкызынын  каяа даянып тайылбырлап турарын ооренип коор.

    Ооредиглиг: Чувени бодап, сайгарып, домейлештирип билири.

    Коммуникативтиг: Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бодун хундулеп билири болгаш бодун шын унелеп билири.

    52

    Кылыг созунун  келир  уези.

    (а. 115-116)

    Чуну билип алыры: Кылыг созунун уелерге оскерлири, келир   уенин кылыг созунун айтырыглары, чуну илередири.

    Чуну кылып ооренип алыры: Кылыг состеринин уелерин тодарадыры.

     Регулятивтиг: Бижимел чугаага дылды кайы-хире билирин боду хынап билири.

    Ооредиглиг: Чылдагаанын тып билири. Бодунун бодалын илередип, чувени аай-дедир  сайгарып билири.

    Коммуникативтиг: Бодунун бодалын илередип билири.

     

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бижимел чугаага дылды кайы-хире билирин медереп,  хынап билири, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.

    53

    Кылыг созунге хамаарыштыр ооренген чуулдеринге туннел катаптаашкын (а.117-119)

    Чуну билип алыры: Кылыг созунун дугайында алган билиглер. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Кылыг созунге морфологтуг сайгарылганы кылыры, таблица-биле ажылдап билири.

    Регулятивтиг: Башкынын унелелин шын деп хулээп коору, бот ажылдап билири.

    Ооредиглиг: Ангы-ангы аргаларны ажыглап билири, боттары чогуур туннелди ундурери.

    Коммуникативтиг: Кошкак эштеринге дуза кадып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бодунун кылган чуулдеринге база ажылынга шын унелелди кылып билири

    54

    Домак дугайында ниити билиг. (а.119-120)

    Чуну билип алыры: Домактын  тонген утканы илередири.  Домактын состерден ылгалы. 

    Чуну кылып ооренип алыры:Домактар чогаадыры, харылзаалыг чугаа тургузары, домак кежигунунге сайгарылга.

    Регулятивтиг: Кичээлде кандыг сорулга салдынганын билген турар.

    Ооредиглиг: Ооредилгеге херек билиглерни ооредилге номнарын, ажылчын кыдырааштарны ажыглап тургаш тып билири. 

    Коммуникативтиг: Бодунун бодалын илередип билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Мозу-шынар талазы-биле берге айтырыгларны уезинде шиитпирлежиптер аргазы.

    55

    Домак. Харылзаалыг чугаа. (а.121-123)

    Чуну билип алыры: Домактын  тонген утканы илередири.  Домактын состерден ылгалы. 

    Чуну кылып ооренип алыры: Домактар чогаадыры, харылзаалыг чугаа тургузары, домак кежигунунге сайгарылга. 

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.

    Коммуникативтиг:

    Аразында сумележип тургаш ниити туннеди ундуруптери.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бодун хундулеп билири болгаш бодун шын унелеп билири.

    56

    Катаптаашкын(а.123-124)

    Чуну билип алыры: Домак тонген утканы илередир. Утказы харылзашкак домактардан чугаанын тургустунары.

    Чуну кылып ооренип алыры: Домактар чогаадып, чугаа тургузары, домак кежигунунге болгаш сайгарылгалар кылыры.

    Регулятивтиг: Башкынын, эштеринин унелелин шын деп хулээп коору.

    Ооредиглиг: Эштеринин харыызынга немеп билири. Ооредилгеге херек билиглерни ооредилге номнарын, Интернет ажыглап тургаш тып билири.

    Коммуникативтиг: Кошкак эштеринге дуза кадып билири.

     Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткулдуу, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.

    57

    Катаптаашкын(а.124-125)

    Дужуруп бижилге.

    Чуну билип алыры: Домак тонген утканы илередир. Утказы харылзашкак домактардан чугаанын тургустунары.

    Чуну кылып ооренип алыры: Домактар чогаадып, чугаа тургузары, домак кежигунунге болгаш сайгарылгалар кылыры.

    Регулятивтиг: Эгелекчи чорукту бодунга сайзырадыры болгаш бот ажылдап билири.

    Ооредиглиг: Хуваап, болуктеп билири.

    Коммуникативтиг: Сумележип, кады ажылдап билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткулдуу, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.

     

    58

    .

    Медээ, айтырыг, кыйгырыг домактары. (а.125-127)

    Чуну билип алыры: Домактарнын утка сорулгазынын аайы-биле хевирлерин ылгап билири.

    Чуну кылып ооренип алыры: 

    Домак соолунге чогуур бижик демдектерин шын салыры. Улуг секти, айтырыг, кыйгырыг демдектерин  барымдаалап домактарны шын номчууру.

    Регулятивтиг:

    Салдынган сорулганы чедип алыр дээш, кылыр ажылын бодунун иштинде планнап алыры.

    Ооредиглиг: Эштеринин харыызынга немеп билири. Херек чуулдерни ооредилге номнарын, словарьларны, Интернетти ажыглап тургаш тып билири.

    Коммуникативтиг: Кошкак эштеринге дуза кадып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Тыва дылды боданырынын болгаш тыва чоннун аразында харылзажырынын эн-не кол чепсээ деп медереп билири.

    Карточка

    59

    Д омактар тургузары. Диалог чугаа. (а.127-130)

    Чуну билип алыры: Диалог чугааны шын номчуп, чугаалап билири.

    Чуну кылып ооренип алыры: 

    Айтырыглар дузазы-биле домактарны делгередири.Аянныг номчууру.

    Регулятивтиг: Бодунун ажылын шын башкарып билири.

    Ооредиглиг: Ангы-ангы аргаларны ажыглап билири. Бижимел болгаш аас чугаа тургузуп билири.

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп, эштери-биле шын харылзажып билири.  

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул:  Номчааны, коргени, дыннааны чуулдерден эки-багайны арын-шырайынга канчаар база кайы-хире илередипкенин миннип, тодарадып билири.

    60

    Домактын чугула кежигуннери. (а.131-132)

    Чуну билип алыры: Кол сос-биле соглекчи домактын ийиги черге кежигуннери дээрзин хандыр билири.

    Чуну кылып ооренип алыры: Кол сос-биле соглекчиден тургустунган домакты айтырыглар дузазы-биле делгередири.

    Регулятивтиг:  Бот ажылдап  билири.

    Ооредиглиг: Эштеринин харыызынга немеп, билиин туннеп  билири.

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Тыва дылды тулдур ооренип алырынче чуткул.

    61

    Домактын ийиги черге кежигуннери. (а.132-133)

    Чуну билип алыры: Домактын чугула  болгаш ийиги черге кежигуннерин ылгап билири.  Домактын ийиги черге кежигуннери кылыг созунден илереттинер.

    Чуну кылып ооренип алыры: Ийиги черге кежигуннерин домак иштинден тывары. Домак кежигуннеринге сайгарылга кылыры.

    Регулятивтиг: Аас болгаш бижимел ажылдарга бодунун хире-шаан медереп, хынап, оскелер-биле деннеп коор.

    Ооредиглиг: Уезинде бот хыналданы шын кылып, сайгарып, шинчилеп билири. 

    Коммуникативтиг: Бот-боттарын хынажып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткулдуу, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири. Оске кижилернин эки-багайны арын-шырайынга илередипкенин  эскерип, тодарадып билири, оларже сагыш-човап, сагыш-сеткилин денге улежип билири.

    62

    Домакта санай адаан состернин аразынга биче сек. (а.133-134)

    Чуну билип алыры: Домакта санай адаан состерни шын номчуп, бижикке биче сек-биле ангылаары.

    Чуну кылып ооренип алыры: Санай адаан состерлиг домакты биче сектер-биле ангылавышаан шын бижиири.

    Регулятивтиг: Кичээлде кандыг сорулга салдынганын билген турар.

    Ооредиглиг: Ооредилгеге херек билиглерни ооредилге номнарын, ажылчын кыдырааштарны ажыглап тургаш тып билири. 

    Коммуникативтиг: Бодунун бодалын илередип билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Мозу-шынар талазы-биле берге айтырыгларны уезинде шиитпирлежиптер аргазы.

    63

     Домакта состернин харылзаазы. (а.135-139)

    Чуну билип алыры: .Санай адаан состернин  домей айтырыгларга  харыылаттынары,оларнын аразынга чартык сек турары.

    Чуну кылып ооренип алыры: Домакта состернин аразында харылзаазын утказынын болгаш айтырыглар дузазы-биле шын тургузуп билири.

    Регулятивтиг:

    Салдынган сорулганы чедип алыр дээш, кылыр ажылын бодунун иштинде планнап алыры.

     Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны

    ажыглап билири.  

    Коммуникативтиг: Билдинмес чуулдеринге айтырыгны салып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бижимел чугаага дылды кайы-хире билирин медереп,  хынап билири, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.

    64

     Ун, ужук, слог, сос, состу кожурери. (а.146-147)

    Чуну билип алыры: Сос  ажык болгаш ажык эвес уннерден тургустунар, ону слогтаары,  кожурер аргалары 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Фонетиктиг сайгарылга кылыры, состу слогтап болгаш кожуруп билири, графиктиг майыктар-биле ажылдап билири.

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны, графиктиг майыктарны ажыглап билири.    

    Коммуникативтиг: Эжи-биле сумележип тургаш, ниити туннелди ундуруп, кады ажылдаары.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткул, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.  

    65

    Хыналда диктант.

    Чуну билип алыры: Ооренген билиглерин практика кырынга ажыглаары. 

    Чуну кылып ооренип алыры:

    Бодунун кылган ажылын долузу-биле хынап, бодунга демдекти шын салып билири.

    Регулятивтиг: Кылыр ажылын башкарып билири.

    Ооредиглиг: Деннеп, болуктеп,чылдагаанын тып, билири.

    Коммуникативтиг: Кижи-бурузу бодунуу-биле ангы коруштуг, узел-бодалдыг дээрзин медереп  билири.

     Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Шын бижииринче сонуургал.

    66

    Част-биле ажыл. Чугаа кезектери.

    Чуну билип алыры: Чугаа кезектерин айтырыглар болгаш утказынын аайы-биле ылгаары.

    Чуну кылып ооренип алыры: Чугаа кезектеринге болгаш домак кежигуннеринге сайгарылгалар кылыры.

     

    Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг: Схемаларны, таблицаларны ажыглап билири.

    Коммуникативт.

    Аразында сумележип тургаш ниити туннелди ундуруптери. 

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Бодунун кылган чуулдеринге база ажылынга шын унелелди кылып билири.

    67

    Домак. Созуглел.

    Чуну билип алыры: Сайгарылгаларнын бодуун улегерин ажыглап билири.

    Чуну кылып ооренип алыры: Чугаа  кезээнге  болгаш   домак кежигуннеринге сайгарылгалар  кылыры.

     Регулятивтиг: Ооредилгенин чедиишкинниг болурунун чылдагаанын тып билири.

    Ооредиглиг: Чувени деннеп, дыннап, билип алган чуулу-биле ажылдап,ону ажыглап билири. 

    Коммуникативтиг:, Эштери-биле шын харылзажып билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Шын бижииринче сонуургал,кичээнгейлиг дыннап билири.

     

    68

    Катаптаашкын(а.140-143)

    Чуну билип алыры: Сайгарылгаларнын бодуун улегерин ажыглап билири.

    Чуну кылып ооренип алыры: Чугаа кезээнге сайгарыгалар кылыры.

    Регулятивтиг: Эгелекчи чорукту бодунга сайзырадыры болгаш бот ажылдап билири.

    Ооредиглиг: Хуваап, болуктеп билири.

    Коммуникативтиг: Сумележип, кады ажылдап билири.

    Оореникчиге хевирлеттинер чуул: Ооредилгеже чуткулдуу, чуну билип алганын база чуну билбезин медереп билири.

     

     


    По теме: методические разработки, презентации и конспекты

    Классный час.Конкурс знатоков родного языка "Ты наш друг, родной язык".

    Классный час посвящён празднованию Международного дня родного языка, который ежегодно отмечается 21 февраля....

    ПОЛОЖЕНИЕ Об открытой школьной викторине, посвященной международному дню родного языка «Язык мой родной»

    1. Цель и задачи школьной викторины.1.1. Целью школьной викторины «Язык мой родной» является расширить знания младших школьников о русских народных сказках, а также развить интерес к изучению родного ...

    Статья “ Воспитание эмоционально- ценностного отношения к родному языку через изучение русской поэзии”. Презентации "Картины родной природы в стихах русских поэтов"

    Начальная школа призвана работать над проблемой приобщения детей к духовному наследию великих поэтов и писателей, поэтому  необходимо подчеркнуть значение поэзии в овладении ребенком богатством р...

    Календарно-тематическое планирование уроков родного языка (литературное чтение на родном языке) для 1 класса

    Календарно-тематическое планирование уроков родного языка (литературное чтение на родном языке) для 1 класса...

    Урок по родному языку (русскому) 3класс ( на основе рабочей программы по учебному курсу «Родной язык» для 1-4 классов, «Школа России»).

    Цели: закрепить понятие о местоимении, о роли местоимений в речи.Планируемые результаты:предметные:распознавать местоимения среди других частей речи;определять лицо и число местоименийметапредметные:п...

    Доклад : « О реализации предметной области «Родной язык и родная литература» в начальной школе .»

    Начальная школа призвана заложить основы гармоничного развития учащихся. Язык по своей специфике и социальной значимости – явление уникальное: он является средством общения и воздействия, средст...