Тулку ле куртук
план-конспект урока (1 класс)

Уроктын этаптары

ТŸЭ

Ÿредÿчинин бÿдÿретен ижи

Ÿренчиктердин бÿдÿретен ижи

Ÿренернине ууламjылары

(мотивация к учебной деятельности)

Уредулу ишке уламjыыры.

Урокко белен болгонына аjару салар.

- Jакшылар, балдар!

- Урокко бис белен бе?

- Ижисти баштаарыс па?

- Коп  jилбилу билгирлер бисти сакыйт,

  Олорды бис аларыс па.

1. – Кандый амадулу келгенигер урокко:

Канча кире иштезен,

Анча кире аларын.

Бу кеп состин учурын канайда ондоп  туругар, кем jартап берер.

Балдар белен болор учурлу.

Уредучини, айылчыларды  ла бой-бойлорын уткуп, куун-санаазын кодурер.

- Jакшы ба, деп, эртен тура кун чыгат.

Jакшы ба  деп, кижи кижиле таныжат.

Jакшы ба деп, алтай албаты

Айылчы кижини айлына кычырат.  

Каруу берет.

- Белен

- Баштаарыс

- Аларыс.

Балдар кеп сости кычыргылайт.Учурын jартайт.

Арткан балдар уредучиле кожо кычырат.

Билгирди эске алып, чокымдары (актуализация знаний)

Билгирин эбелтери, катап корори.

Доскодо: Кандык  айдын jирме  сегизинчи куни депбичилген.

- Бугун биске урокко айылдап кун келип jат.

 Бедиреп коригер, кун кайда эмтир.

- Мен бодозом, ол булуттардын кийнинде, бистин урок божой берзе, корунипле келер, сакып ийектер.

-  Бугун ол слерди урокто канайда иштеп турганарды корорго  келиптир. Ол солун сурактар экелген эмтир.

А.Я.Ередеевтин «Шалыр уулчак» деп улгерин кычырып ийигер.

-Слер сананзар,кирлу,шалыр jурбеске нени эдер керек?- Балдар, бис слерле кожо А.Я.Ередеевтин «Шалыр уулчак» деп улгерин уренгенис.Слерге бу улгер jарады ба? Jараган болзо, ненин учун? Jарабаган болзо, ненин учун? -jартап беригер.

Уредучи кычырат,балдар ээчий кычырадылар.

- Кун-солнышко

- Jогыла, таппадыс. Байла булуттын кийнинде .

- Улгерди кычырадылар.

-Чын,толо каруу бередилер.

Ÿредÿ амаду тургузары (постановка учебной задачи)

Уроктын темазыла иштеери.

Созлик иш

Амадузы:уроктыҥ темазын чокымдаары

Уредучи балдарга табышкактар айдат

1). Сумелу jерлик тынду

Jараш чумду куйрукту.

2). Бу jерлик куштар

Коолмоктордо,агашту jерде,

Кышкыда кардын алдына кирип уйуктагылайт.

Коргур,уккур,кестенкей куштар

-Слер сананзаар, бугунги урогыстын темазы кандый болгодый?

Слайд1.

 Тулку-лиса

 Куртук- тетерев

(Региональный компонент)

«Алтайдын ан-куштары» деп бичиктен тулку ле куртукти коргузер.

(Региональный компонент)

-Урокко кандый амаду тургузарыс?

-Уроктын амадузына jединерге нени эдер керек?

Айдып берзер.

Мирон Васильевич Мундус-Эдоков -атту-чуулу алтай поэттин ижи морлу ле jаркынду болгон.Бугун бис поэттин кандый  бичимиле таныжарыс ?                    

Сурак: -Слердин кычырган чумдемелигер не болор, jартап беригер? Айдып беригер.

Бук 31-32 куучынды танынан бойлоры кычырадылар.

Уредучинин сурагына каруу бередилер

Уредучи чорчокти кычырат.

Балдар jопсинедилер..

-Тулку

-Куртук

-Тулку ле куртук

– Бистин уроктын амадузы:

Бистин амадубыс, бугун урокто чорчокти кычырып, сурактарга чын,толо каруу берерис.

Уроктын амадузына jединергеараай отурар керек, уредучини jазап угар керек, урокто jакшы иштеер керек. Откон уроктордо уренгенин эске алынар керек.

- Мен сенин нокорин, сен менин нокорим.

Мен сеге болужарым, сен меге болужарын.

Омо-jомо иштезес, копти билип аларыс.

(бир бала доскодо иштейт)

Танынан бойлоры кычырадылар

Уредучинин сурагына каруу бередилер

Балдар лаптап чорчокти кычырып,угадылар.

Тургузылган амадуга jединери (реализация поставленной задачи)

Физминутка.

Уроктын темазыла онон ары иштеери.

Омоликтерле иштеери.

- Арый берген болорор, амырап ийектер.

-Бошпок буткен айучак. Мендеп турат озорго. Энезине торт ло чак баштак уулын корорго.Кайынашка чыгала, кайра келип мач тушкен.Jымжак jерге алакан куч-мач,куч-мач ол тийген.

Эмди 2 омоликке болунип ийектер.Баштапкы омолик  Тулку керегинде суракка каруу беререр.

Экинчи омолик Куртук керегинде каруу беререр.

Движениелер коргузер

Командала иштеери.  

Jаны билгирди быжулаары (первичное закрепление)

- Амадузы:Ӱренчиктер билгирлерди бойлоры таҥынаҥ кандый бир иш бӱдӱрип аларына уламjылаары

-Мынан ары иштеерге, сурактарга каруу берерге, кандый кеп сости ундыбас керек.

- Мен слерге  бир кичинек куучын айдарым,слер чорчоктоги кандый  геройго учурлаганымды айдып беригер.

Бу -ийт укту барынтычы ан.Они jеерен.Оос-муруны суйман,кулактары сергек,учкур.

Jайгыда уйа тарткан кушкаштардын jымыртказын jиирге сууйт.

Курсагы....-озум азырал.Jаскыда ...ойыны башталат.Олор jылдын сайын бир ле jерде jуулыжат.Уйаны jерде тартып, будактарла jажырат.

Созлик иш: ускер-тулей

Jакару-канайда jурери керегинде бичилгени.

Слайд2. Тулку лет  керегинде уредучи балдардарга куучындап, балдардын билерин база угат.

- Озо санан, онон айт

- Оосло иштегилейт.

-Тулку.

-Куртук

Уредучинин куучынын ла бойы-бойынын куучынын лаптап угадылар.

Танынан иш бÿдÿрери

(самостоятельная работа с самопроверкой по эталону)

Ээшту иштеери.

Ээшту иштеери.

Слерде алдыгарда карточкалар бар. Jакылтазын кычырып экулеп будурип ийигер.

Шиндеп корор.

Текстле иштеери. (Читательская грамотность.)                                                                         Точкалардын   оордына  керекту  состор  тургузып,  кычырар.

_________jерде,агаштарда да jуреечи куштар деп айдарга jараар.

_________jаан таштардын, агаштардын тазылынын алдында,jылым  кайаларда бойы jазабаган ичегендерде кучуктериле кожо jадат.

Уредучи чын карууны кычырат.

Алдынан бойлоры ээшту будурет.

Текстле иштеери. (Читательская грамотность.)                                                                         Точкалардын   ордына  керекту  состор  тургузып,  кычырат.

Балдар jопсинедилер.

Билгирлерди бириктире катап кöрöри

(включение в систему знаний и повторение)

Рефлексия

Амадузы:Ӱренчиктер бойыныҥ бӱдӱрген ижин бойы шиҥдеп, баалары

- Нени уренгенин jартап айдары.

-Тулку ле куртук» деп чорчок ажыра слер нении билип алдыгар?

-Слерге бу эки геройдон кем jарады?

-Ненин учун?

-Кемизи jарабады?

-Ненин учун?

Уренчиктердин шÿÿлтезин угуп,удура болужып jартаар.

Амадуга jединер ишти темдектеери)

(построение выхода из затруднения)

Айылдын ижи

(домашнее задание)

Уроктын турултазы

Урокко тургускан амадубыска бис jедингенис пе?

-Коштой отурган нокорорди мактараар ба?

-Ненин учун?

- Балдар, байа урок башталар алдында , кун керегинде не деп айткан эдибис. Ай слерле урок откончо иштенеле jуре берер, ордына кун чыгар учурлу.

- . Кем урокто бойын 5ке иштенген деп сананат,ол балдар келип узун чокторлу кунди талдап алзын.

- Кем урокто бойын 4ко иштенген деп сананат,ол балдар келип узун ла кыска чокторлу кунди талдап алзын.

- Бир эмеш jастыралу иштеген балдар, кыска чокторлу куннен алзын

- Слер бугунги иштен кандый куун-санаалу болдыгар, кунге чырайын jурап ийигер.

А/И:31-32 буктеги чорчокти кычырар, толо куучындаарга уренер.

Кару балдарым! Jаан быйан урок учун!

- Урокко тургускан амадубыска бис jединдис.

- Мактаарыс, бой-бойыска болужып, нак,омо-jомо иштегенис, уредучини лаптап укканыс.

- Кун чокторы ла чырайы jок.

Кунге чырайын jурап, коргузет..

__________________________________jерде,агаштарда да jуреечи куштар деп айдарга jараар.

_________________________jаан таштардын, агаштардын тазылынын алдында,jылым  кайаларда бойы jазабаган ичегендерде кучуктериле кожо jадат.

_________________________________jерде,агаштарда да jуреечи куштар деп айдарга jараар.

_________________________jаан таштардын, агаштардын тазылынын алдында,jылым  кайаларда бойы jазабаган ичегендерде кучуктериле кожо jадат.

_________________________________jерде,агаштарда да jуреечи куштар деп айдарга jараар.

_________________________jаан таштардын, агаштардын тазылынын алдында,jылым  кайаларда бойы jазабаган ичегендерде кучуктериле кожо jадат.

Куртуктер jерде,  агаштарда да jуреечи куштар деп айдарга jараар.

Тулкулер jаан таштардын, агаштардын тазылынын алдында,jылым  кайаларда бойы jазабаган ичегендерде кучуктериле кожо jадат.

Куртуктер jерде,  агаштарда да jуреечи куштар деп айдарга jараар.

Тулкулер jаан таштардын, агаштардын тазылынын алдында,jылым  кайаларда бойы jазабаган ичегендерде кучуктериле кожо jадат.

Куртуктер jерде,  агаштарда да jуреечи куштар деп айдарга jараар.

Тулкулер jаан таштардын, агаштардын тазылынын алдында,jылым  кайаларда бойы jазабаган ичегендерде кучуктериле кожо jадат.

Уроктын этаптары

Öйи

ТŸЭ

Ÿредÿчинин бÿдÿретен ижи

Ÿренчиктердин бÿдÿретен ижи

Ÿренернине ууламjылары

(мотивация к учебной деятельности)

Уредулу ишке уламjыыры.

Урокко белен болгонына аjару салар.

-Урогысты баштаардаҥ озо бой-бойыска кӱӱн-санаагысты кӧдӱрерге болужып ийектер. Турала, бой-бойоорго кӧрӱп айдыгар:

Мен сениҥ нӧкӧриҥ,

Сен мениҥ нӧкӧрим.

Мен сеге болужарым,

Сен меге болужарыҥ.

Öмӧ-jӧмӧ иштеерис,

Кӧп бештер аларыс.

Уредучини ле бой-бойлорын уткуп, куун-санаазын кодурер.

Балдар белен болор учурлу.

Билгирди эске алып, чокымдары (актуализация знаний)

Билгирин эбелтери,jаны билгир аларына белетеери

Тетрадьта числоны, класстагы ишти ле ару бичиирини откурер. Доскодо эрмекти кычырып, бичип алыгар.

Айана- кеберкек бӱдӱмдӱ кыс болгон.(доскодо)

-Эрмекти кычырып, кеберкек деген сӧстиҥ учурын канайда оҥдодыгар? Дартап беригер.

-Кеберкек, jараш, сурлу, корумjилу деген состор слер сананазаар учуры jуук состор болор бо, ол эмезе удура учурлу состор болор бо?

-Учуры jуук состорди бис канайда адап турганыс?

- Синонимдер.

-Удура учурлу состорди бис не деп айдып jадыс?

- Антонимдер.

-Кеберкек деп соско антонимдер таап коругер.

- Фразеологизм не-неме керегинде чокым, чечен айдарга болужат. Бузулбас сосколбулар. Темдектезе.кок моон – тын jашка откон, бастыра бойы суу; кызыл тил – керижерге суур кижи.

Тетрадьта бичигилейт.

Ннин, ннен

Балдардын шуултези, каруузы

Ÿредÿ амаду тургузары (постановка учебной задачи)

Уроктын темазыла иштеери.

Созлик иш

Амадузы:уроктыҥ темазын чокымдаары

-Слер сананзаар, бугунги урогыстын темазы кандый болгодый?

-Урокко кандый амаду тургузарыс?

-Уроктын амадузына jединерге нени эдер керек?

Уроктын темазын таап, амаду тургузар. (балдардын каруузы)

Балдар каруузын берет.

Тургузылган амадуга jединери (реализация поставленной задачи)

Физминутка.

Уроктын темазыла онон ары иштеери.

-Бошпок буткен айучак

Мендеп турат озорго

Энезине торт ло чак баштак уулын корорго.

Кайынашка чыгала, кайра келип мач тушкен.

Jымжак jерге алакан куч-мач,куч-мач ол тийген.

Бун неден алынган узук?

Движениелер коргузер.

- Балдар будурет.

Jаны билгирди быжулаары (первичное закрепление)

- Амадузы:Ӱренчиктер билгирлерди бойлоры таҥынаҥ кандый бир иш бӱдӱрип аларына уламjылаары

-Слер билеригер, бистин бичиктеристин кийнинде антонимдердин ле синонимдердин созлиги бар. Эмди бу созликтерди тузаланып ийектер. Тетрадька тоолу синонимдер ле антонимдер бичип алыгар.

Кычырып беригер.

Эмди оосло фразеологизмдерле иштеп ийектер.

Синонимдер ле антонимдердин созлигиле иштейт.

Созлик б 219

Танынан иш бÿдÿрери

(самостоятельная работа с самопроверкой по эталону)

Бук 69 таскаду 142 (ишти рядтарла будурер) Кеп состор тургузып бичиир.

Кычырып, учурын  дартаар

Билгирлерди бириктире катап кöрöри

(включение в систему знаний и повторение)

Рефлексия

Эрмек бичигер.

1. Эрте танда мен турадым, агын суула дунунадым. (укташ члендер). Эрмекти члендериле, куучын –эрмектин болуктериле ылгагар.
2. Карточкада дуруктарла иш. Состорди бичип, состин будумиле ылгаар.

Доскодо бичип дартайт

Доскодо будургилейт.

Амадуга jединер ишти темдектеери)

(построение выхода из затруднения)

Айылдын ижи

(домашнее задание)

Уроктын турултазы

Амадузы:Ӱренчиктер бойыныҥ бӱдӱрген ижин бойы шиҥдеп, балаары

-урокко кандый амаду тургустыбыс?

-Бу амадуга бис jедингенис бе?

-Ненин учун онойдо сананып туругар?

-Коштой отурган нокороорди мактараар ба?

-Ненин учун?

-Бойордын урокто иштегенеерди эске алып, мактап ийигер.

-Кандый темдек тургузарыгар?

А/И:  ээжилерди уренер б. 69 т 143

Туп-шуулте чыгарар

Уренчиктердин шÿÿлтези