Тыва хурештин ёзу-чанчылдары.
презентация к уроку (3 класс) на тему
Эта презентация о национальном виде спорта - хуреш, где описываются правила спорта.
Скачать:
| Вложение | Размер |
|---|---|
| 1.78 МБ |
Предварительный просмотр:
Подписи к слайдам:
Хуреш – тускай дурумнер езугаар, ийи кижинин янзы -бур у аргалар ажыглап тургаш, куш дузазы-биле октажыры, тыва эр кижинин уш оюнунун бирээзи.
Тывалар « хуреш », казактар «курес», татарлар «куряш», туркменнер «гуреш», кыргыстар «кураш», азербайджаннар «гюлеш» деп адап турар.
Топ Азиянын улустары аймак- соок аайы-биле шаандан тура боттары тускай хурештиг турган .
Хуреш – тыва чоннун онзагай национал культуразынын бир кезээ болур
Тыва могелер , бурун шагдан тура, хурежип кедер тускай хепти (содак-шудакты), идикти (кадыг идикти) кедип чораан
Содак-шудак дээрге тыва моге кижинин хурежирде кедер тускай национал хеви. Моолдар «зодог», «дзодог», «шуудаг» деп адап турар. Ынчангаш, тыва дылда содак, шудак деп состернин укталган дозун , этимиологиязын алгаш, коорге моол уктуг состер боор-дур.
Чырык-ногаан онн у г торгудан (постен) даараан содак-шудакты чаа хурежип эгелеп чоруур бичии могелер кедер. Чуге дээрге ногаан о н « оз у п орар» дээн утканы илередип база чаш кижинин назы-харын чаа ун у п орар кокке, шыкка, ун у шке домейлээни ол.
Кызыл онн у г содак-шудакты аныяк, 18-30 хире харлыг могелер кедер . Оон кол утказы кызыл он – от чаяакчынын оорушкунун демдээ, аныяк кижинин кучу- кужуну н сайзыралынын четчип бышкан уези , ол хире назылыг кижинин сур- куж у нге деннежир чуве ховар дээн уткалыг .
Кок содак, кызыл шудакты арга-мергежили бедик, дуржулгалыг, улуг маргылдааларга каш удаа шугл у п каапкан, алдар-аттыг шыырак дээн могелер кедер. Кок онн у г шодак – монгеде кок дээривистин , идегелдин , бузурелдин демдээ. Оон ангыда «кок баштыг» деп фразеологизм тыва дылда « хойну корген , дуржулгалыг, улуг назылыг» дээн утканы илередип турар.
ШаЁналдар берип чорааны Шуулген , ужуурлешкен болгаш шанналдыг чер алган могелерге тускай белектерни шаандан тура тыпсып турган. Шуулген , ужуурлешкенин санап тургаш «Начын», Арзылан », «Чаан» деп хундул у г шола аттарны тыпсып, могелерни хей-аът киирип турганнар.
Четтирдим улуу-биле!!!
По теме: методические разработки, презентации и конспекты

Моя малая Родина: "Экскурсия в столицу Республики Тыва г.Кызыл"
Экскурсия в столицу нашей республики « г. Кызыл – город в центре Азии» Цель экскурсии:познакомиться с достопримечательностями города Кызыла Задача:изучить историю создания памятных м...

Звук {ц} и буквы "Цц". Кызыл - столица Тывы.
Научить детей правильно воспринимать на слух и правильно произносить звук Ц, расширить знания о родном крае....
Экскурсия столицу Республики Тыва: "Достопримечательности г.Кызыла"
Экскурсионный выезд в столицу нашей республики с 4 "а" классом...

ТЫВА ДЫЛГА КАРТОЧКАЛАР УЖУГЛЕЛГЕ КАРТОЧКАЛАР, тыва дыл 2 класс, тыва дыл 3 класс, тыва дыл 4 класс
Ужуглелде - 55 КАРТОЧКА (ужук бурузун кылган, ужук соондагы уеде созуглелдер-биле ажылдар) , тыва дыл 2 класс - 47 КАРТОЧКА, тыва дыл 3 класс - 73 КАРТОЧКА, тыва дыл 4 класска - 63 КАРТОЧКА - ТЫВА КАР...


