Главные вкладки

    Урок литературного чтения в 3-4 классах по темам "Мари калык муро. Мыскара влак." (3 класс), "Мари калык муро. Такмаквлак." (4 класс)
    план-конспект урока чтения (3 класс) по теме

    Яманаева Альбина Филимоновна

    Урок проводится в малокомплектной школе на марийском языке. Урок посвящен использованию культуры, обычаев, традиции марийского народа в учебно-воспитательной работе. Культурно- педагогическое наследие каждого народа, этноса содержит в себе уникальный образовательный потенциал, который может быть успешно реализован в учебно-воспитательной работе со специфической этнокультурной направленности.

    Проблема актуальна тем, что процесс обучения располагает большими воспитательными возможностями, выступает как фактор разностороннего развития национально- духовного мира личности ученика. Воспитательный потенциал обучения многообразен, но проявляется он лишь в том случае, если учитель предпринимает целенаправленные усилия по перестройке в необходимом русле учебного материала и методов его предъявления на каждом уроке, при изучении отдельного предмета или комплекса учебных предметов. В этом направлении большими возможностями располагают уроки литературного чтения.

    В становлении самосознания нации, в частности отдельного человека большое значение имеет местный материал - музыкальное творчество самого народа- песни. Песни, как фольклорный жанр, наиболее сложная форма народного поэтического слова, они « ценны музыкально-поэтическим оформлением идей – этической, эстетической, педагогической». 

    Скачать:

    ВложениеРазмер
    Файл kalyk_muro._urok..docx35.57 КБ

    Предварительный просмотр:

    Предмет:  Литературное чтение (мар)

    Класс: 3

    Тема: Марий калык муро, мыскара – влак. (Марийские народные песни, юмор.)  

    Цельже-влак: 

    Туныктымо шотан 1.Йоча-влакым  марий калык мурын  мутшо дене, тудын сӧралже дене палдараш, семӱзгар –влак дене да эрвел марий муро –влак дене палдараш, марла мыскара-влак дене палдараш.

    Вияҥдыме шотан 2. Тунемше- влакын сылнын, писын да интонаций шот дене чын лудын моштымыштым вияҥдаш.

    Воспитатлыме шотан. 3.Шке шочмо кушмо эл деке, кундемна деке, шочмо калыкын мурыж дек йоча-влакым шӱмаҥдаш, шочмо кундемым, калыкнам йӧраташ, тудын традицийлажым шымлаш кумылаҥдаш.

    Уроклан мо кулеш (информацийын источникше):  марий калык  муро-влак сборникше «Марий калык ойпого. Эрвел марий муро-влак», «Марий кӧ ме улына» книга, альбом «Марий калык муро-влак» марий калык муран диск-влак, компьютер, музыкальный семӱзгаран сӱрет.

    Урокын типше: Комбинированный

    Урокын видше: Мутланымаш, ойлымаш,  урок –концерт.

    Туныктымашын методшо: диалогический ойлымаш.

    Тунеммашын методшо: пашам шуктымаш.

    Воспитатлыме методшо: сылнын ойлымаш, кутырымаш.

            Урокын мийымыже:  

    1. Тунемше-влакым уроклан ямдылымаш.

    - Урокна тӱнале , шогалына, икте весылан ончалына да шыргыжалына, шинчына.

     Таче мемнан  урокышко кажнына мотор вургемым чиен толын.

    -Молан? Кузе шонеда? Кунам ме тыге чиена?(Концерт годым).

    -Чын концерт годым. А концертыште вара ме мом ыштена?(Мурена, куштена, почеламутым ойлена).

    - Таче туге лийшын ме мо нерген мутланаш туналына?(Муро-влак нерген, калык ойпого нерген).

            II.          Эртымым ушештарымаш.  

    -А, эше? (Мыскара-влак).

    1. У тема дене палдарымаш. (4-ше класс гаяк)

     Калык мурым лудмаш.

    3-шо стр. «Марий калык муро-влак». Йукын лудын пуымаш.

    -Тиде мурышто мо нерген ойлалтын? Мом каласымыже шуын калыкын? Ко деч посна илаш йосо манеш?(Ача-ава деч посна илен огеш лий)

    -Йора, ме учебник гыч  мурын мутшо-влакым лудын лекна.

     - А семжым вара ко воза? (Калык). Уло композитор возымо сем-влакат, а калык мурын семже калыкынак. Айста ынде мурын семжымат колышт налына. (Компьтер полшымо дене мурым колыштмаш)

    -Ме тендан денем арий калык муро-влакым колыштна. Келшыш? Мотор мурат?

    - Могай семузгарым ужда? (Тумырым)

    -А эше могай семузгар-влакым паледа?(Шувыр, марий гармонь, кусле, тотыретпуч, ковыж  да тылеч молат. Туныктышын суретым ончыктен кодымыжо «Марий ко ме улына?» книга гыч ).

    3-шо-класс колыштеш

    -Ынде тый мурен ончыкто. (Тунемшын мурымыжо).

    - Молодцы, пеш мотор мурен улыда. Шкаланда келшыш?

    1. Физкультминутко.

    -Икыт, кокыт-

    Кидым кушко!

    Шулдыран гай лийына.

    Кумыт, нылыт-

    Кайык семын

    Чонештен ме каена.

    Икыт, кокыт –кидым кушко!

    Кумыт нылыт –ордыжко!

    Визыт кудыт – волтена,

    Шымыт, кандаш –шинчына.

             V.        Темым иктешлымаш. 

    - Марий калык мурылаште мо нерген ойлалтеш?

    - Мурылаште мом мо дене таҥастаралтеш?

    -Кажне мурын мутшо ден семже молан келыштаралтыт? (Илышлан).

                            -Ойган илыш могай мурым шочыкта? (Ойган мурым)

                           -Весела илыш могайым?(Весела мурым).

      - Марий калык мурылан пеш поян. Муро пашаште, канымаште, сӱаныште йоҥга. Тудо айдемын илыш нерген шонкалымыжым, куан ден ойгыжым раш почын пуа.  Мурым аклен, марий писатель С.Чавайн ойлен:

    - Могай сылне муро! Кеч мутшым нал,кеч семжым-яндар шӧртньӧ.

    -Шабдар Осып мурылан почеламут корнылам пӧлеклен:

    Муро, муро! Тый от лий гын,  

                                                      Мо дене илыш сӧраса?

                                Мемнан гайже ура чоным

                                Кузе почын каласа?

    -Чынак, писатель М.Шкетан манмыла, марий калыкын мурыжо, моло калык шот денак, пӱртӱс йӱк – йӱан гыч лектын,керек могай мурым муралте, эре муро йӱкыштӧ шочмо-кушмо элын, пӱртӱсын йӱк – йӱанже шокта,чонышко логалеш…

    Марий еҥ мурыжым ойгыжо годым муралта, адак чон куан годымат кушталтен муралта. Ожнысо кужу мурым муралта гын, марийын ойгыжым палет; куанже улмаш гын, куанжымат палет.

    -Мут ден сем ик жапыштак шочыт. Муро пашаш илана, манаш лиеш.

    Тудо пашам куштылемдаш полша, чоным луштара.

    Марий муро кужу да кӱчык лиеш. Кажне кужу мурын шке семже уло. А кӱчык лудыш мурын-такмакым тӱрлӧ але ик сем дене мурат.

    Мурым чылан гаяк йӧратат. Тудым культур пӧртыштӧ, радио да телевидений дене колаш лиеш.

    1. А ынде компьютерыште суретлыме файлым почына.

    3-шо класслан заданий - семузгар-влакым суретлаш.

     

     

    1. Урокын итогшо.

     Сурет влаклан анализым ыштымаш. Уроклан оценкым шындымаш.

    1. Монгылан паша.

    4-ше страницысе мыскара-влакым лудын толаш. Модын ончыкташ ямдылалташ.

    Предмет:  Литературное чтение (мар)

    Класс: 4

    Тема: Марий калык муро, такмак-влак. ( Марийские народные песни, частушки).

    Цельже-влак: 

    Туныктымо шотан 1. Йоча-влакым  марий калык мурын  мутшо дене, тудын сӧралже дене палдараш, семӱзгар –влак дене да эрвел марий муро –влак дене палдараш.  

    Вияҥдыме шотан 2.Калык  муро нерген йоча-влакын шинчымашыштым пойдараш, композиторын возымо мурыж деч ойырен мошташ туныкташ, такмак (лудышмуро)-влакым погаш да мураш кумылаҥдаш.

    Воспитатлыме шотан. 3. Шке шочмо кушмо эл деке, кундемна деке, шочмо калыкын мурыж дек йоча-влакым шӱмаҥдаш, шочмо кундемым, калыкнам йӧраташ, тудын традицийлажым шымлаш кумылаҥдаш.

    Уроклан мо кӱлеш (информацийын источникше):  марий калык  муро-влак сборникше «Марий калык ойпого. Эрвел марий муро-влак», «Марий кӧ ме улына» книга, альбом «Марий калык муро-влак» марий калык муран диск-влак, компьютер, музыкальный семӱзгаран сӱрет.

    Урокын типше: Комбинированный

    Урокын видше: Мутланымаш, ойлымаш, урок –концерт.

    Туныктымашын методшо: диалогический ойлымаш.

    Тунеммашын методшо: пашам шуктымаш.

    Воспитатлыме методшо: сылнын ойлымаш, кутырымаш.

     Урокын мийымыже:

     

    1. Тунемше-влакым уроклан ямдылымаш. (3-шо класс гаяк)

     

         

     

     

            II.          Эртымым ушештарымаш.

     -Марий калык ойпогышко мо-влак пурат вара? (Муро, такмак-влак,  йомак-влак, тушто-влак, калык мут-влак, мыскара-влак, легенде-влак)

    1. У тема дене палдарымаш.

    - Тачыже ме тендан дене марий калык муро да такмак-влак нерген ойлаш тӱналына.

    Марий муро нерген Майоров Шкетан теве мом каласен коден. Колыштына. (Учебник гыч туныктышын  текстым лудмыжо ).

     - Марий калыкын мурыжо кушеч лектын? Кузе манеш Шкетан?(Марий калыкын мурыжо пуртус йук-йуан гыч лектын)

    Марий калык муро манын молан манына? Тудым ко шонен? ( Калык).

    Муро лийже манын мо кулеш? (Мутшо, семже). Сем нерген ойлаш туналмешке ме тендан дене мутшо- влакым лудына.

    4-ше стр. «Марий калык муро» шкевуя лудмыжо.

    Тунемшын мурым йукын лудын пуымыжо.

    -Тиде мурышто марий калыкын могай лиймыже нерген ойлалтеш?(Патыр улмыжо нерген, нигушанат ок вожыл).

    -Марий еҥ шке унажым кузе вашлиеш?

    -Тауштен мурымаш могай кумылым почеш?

    -Мурышто кож, куэ, ломбер нерген кузе каласыме?

    -Кажне предложенийыште могай икгай ойсавыртыш вашлиялтеш?

    -Кокымшо мурышто олык, пасу нерген мом каласыме?

    (3-шо класс гаяк)

    - Те могай турло марий-влакым паледа? (Олык марий-влак, курык  марий )

    - А кушто нуно илат? Мемнан дене илат?  Ме олык марий улына? Курык марий улына?(Марий Элыште). А мемнан велыште, Татарстан Республикын  Мензеля районышто, Удмуртийыште, Башкирийыште илыше марий-влакым кузе лумдат? (Эрвел марий-влак). Теве тиде книгаште эрвел марий-влакын мурыштым погымо. Лудына могай луман книга? (Рушлаже «Песни восточных мари», а марлаже «Марий калык ойпого. Эрвел марий муро-влак).

    -Тиде муро-влакын иктыжым мый тыланда мурен ончыктем. (Туныктышын «Родо тукым нерген» мурыжым мурен ончыктымыжо).

    - Тиде мурышто мо нерген муралтеш? (Родо тукым нерген.  Родо тукымын  лишыл улмыжо,кулешлыкше, шерге улмыжо нерген).

    - Мый тыланда мурым мурен ончыктенам, а те вара марий мурым паледа, мурым мурен моштеда? Могай мурым мурен ончыктеда? (Мурым мурымышт).

    4-ше класс мурен ончыкта.

    - Теве тиде альбомышто мемнан Мензеля районын марийже-влак мурымо мурылам погымо. Жапда уло годым ончен лектын кертыда. Келша гын тунемза. (Альбомым ончыкта).

    -А ынде ноенда дыр, айста канен налына.

             V.        Темым иктешлымаш. 

    (3-шо класс гаяк)

    4-ше класс кокымшо мурыжым шкевуя лудын лектеш да содержанийже почеш суретым ышта.

    5-ше страницысе такмак-влакым лудын, муралтен пуаш ямдылалташ.

     


    По теме: методические разработки, презентации и конспекты

    Урок литературного чтения в 4-м классе по теме: Нравоучительная статья Н.И.Новикова «Крестьянское состояние» из журнала «Детское чтение для сердца и разума»

    Урок литературного чтения в 4-м классепо теме:  Нравоучительная  статья Н.И.Новикова «Крестьянское состояние»из журнала «Детское чтение для сердца и разума»...

    Технологическая карта урока литературного чтения (чтение) в 1 классе "Звук [а]. Буквы А, а."

    Урок для 1 класса в период обучения грамоте по ознакомлению с гласным звуком [а], буквами А, а с использовнаием электронного приложения к учебнику  «Азбука»  Климановой Л.Ф., Макеевой С.Г....

    Технологическая карта урока литературного чтения (чтение) в 1 классе "Звук [о]. Буквы О, о."

    Урок для 1 класса в период обучения грамоте по ознакомлению с гласным звуком [о], буквами О, о с использованием электронного приложения к учебнику  «Азбука»  Климановой Л.Ф., Макеевой С.Г., ...

    Презентация к уроку литературного чтения (чтение) в 1 классе "Звук [о]. Буквы О, о."

    Интерактивная презентация к уроку для 1 класса в период обучения грамоте по ознакомлению с гласным звуком [о], буквами О, о с использовнаием электронного приложения к учебнику  «Азбука»  Кли...

    Технологическая карта урока литературного чтения (чтение) в 1 классе "Звук [у]. Буквы У, у."

    Технологическая карта к уроку  для 1 класса в период обучения грамоте по ознакомлению с гласным звуком [у], буквами У,у с использовнаием электронного приложения к учебнику  «Азбука»  Кл...

    Методическая разработка урока литературного чтения по теме: "Чтение отрывка из книги Эдуарда Успенского "Крокодил Гена и его друзья". Программа "Школа 2100". 1 класс

    Конспект урока литературного чтения, проведённого в 1 классе. Программа "Школа 2100". Тема " Чтение отрывка из книги Э. Успенского " Крокодил Гена и его друзья"....