Открытое занятие
план-конспект занятия по физкультуре (средняя группа) на тему

Ортумак болукке куш культурага ажык кичээл

Тема: Шураарынын болгаш октаарынын мергежилгези «Аргаже аян чорук»

Сорулгазы:

1. Уругларны мендилежип, шурап болгаш октаарынга  элезинниг хапчыгаш, скакалка,ыяштар дузазы-биле ооредир.
2. Уругларны демнии-биле янзы буру мергежилгелерни кылып билирин, эп найыралдыг болурунга  кижизидер.
3. Уругларны чугаа болгаш айтырыглар дузазы-биле угаан-медерелин, хан-дамырын, куш шыдалын, тыныш органнарын, салаа-сайгыдын сайзырадыр.

Словарьлыг ажыл: спорт, арыкчыгаш.

Кичээлдин чорудуу

1. Организастыг кезээ:

Уруглар спортчу хептерлиг аялга аайы-биле залче кирип келир.

Хуулгаазын коробка иштинге ужар шарны суп каан турар.

Башкы: Ой уруглар бо чуу чувел? Аскын ажыдып коор бис бе уруглар?

(уруглар ажыдыптарга шар ужуп уне бээр).

Башкы: - уруглар бо дээрге хунчугеш шар-дыр. Хунчугеживис-биле мендилежип аар-бис бе?

Хунчугеш унуп келди
       Мендилежип алыылынар
       Амыр – амыр хунчугежим
       Аяс хунну биске сонне!

-Бис хунчугеживис-биле мендилежип алдывыс, ам бот-боттарывыс-биле база мендилежип аалынарам уруглар. Удур дедир бот-боттарывысче хулумзуржуулунер.

- Ам уруглар, бистин кичээливис агаарлаашкын кичээл болур.

- бистин агаарлаашкынывыс анаа агаарлаашкын эвес , а спортчу агаарлаашкын болур шээй уруглар!

-Спорт дээрге кижинин кадыкшылын быжыглаар шимченгир оюннар болгаш мергежилгелер болур шээй уруглар.

- че аргаже чооруулунар уруглар. Аргаже баарывыска шаптараазынныг берге оруктар бар боор шээй уруглар. Ынчангаш бис ол берге оруктарны эрттип тургаш аргага чедер бис.

1. Баштай оожум кылаш-биле бо чинге оруктан чыскаал аайы-биле кылаштаалынар уруглар.

(оожум кылаш-биле кылаштажып чоруптар)

- Ой уруглар мурнувуста  арыкчыгаш агып чыдыр. Арыкчыгаш дээрге бичии агып чыдар сугжугашты ынча дээр.

2. Ону ажыр шурап эрттер бис. (уруглар шураар)

3. Ам мурнувуста чыдар даштарны буттарывыс баштары-биле кылаштап эртээлинер.(уруглар бут бажы-биле кылаштаар)

2. Кол кезээ:

- Оой арганын чаражын, бис аргада чедип келген шээй бис уруглар!

-Арганын чыдынын аянныын чыттап коолунерем уруглар. Мени оттунуп агаарны думчуувус-биле киир тынгаш, аскывыс-биле ундур тынаалынар уруглар.

(уруглар ундур киир тынар)

- Уруглар арагада чуу-деп дириг амыттаннар чурттап турарыл? (уругларнын харыылары ).

(колобоктун ырызы ырлай бээр)

-Чуу деп тоолдун маадыры-дыр уруглар? Кым билир? (уругларнын харыылары)

(колобоктун чугаазы)

- Экии уруглар, силер аргада чедип келген боорунарга дыка амырап, ооруп тур мен!. Арганын дириг амыттаннарынга силернин дузанар херек болуп турар.

-Койгунчугаш андарылган будуктар болгаш теректерни ажыр  шурап чадаан.

-Боружугеш  даштарны канчаар  кырлаарын билбес.  

- Адыгжыгаш хапчыгаштарда чыып алган моогузун хемни кежир октап чадаан.

-Дилгижек маннап чадаан.

-Бо бугу дириг амыттаннарга дузалажып бэээр бис бе уруглар?

Башкы: Дузалажыксап тур силер бе ? (уругларнын харыылары)

(койгунактын аялгазы ырлай бээр).

  - Ой койгунчугажывыс боо шээй  уруглар!

-Экии койгунчугаш , бо уруглар сенээ дуза кадар дээш келгени бо.

-Че уруглар койгунчугаш бо будуктарны ажыр шурап чадап каан бистин-биле денге шураар кылдыр шурап берээлинер.

1. Ийи бутту кожа салгаш шураары.

- Эр хейлер уруглар койгунчугаш будуктарны силернин дузанар-биле ажыр шурап ооренип алган.

- Ам дараазында кымга дузалажыр болган ийик бис уруглар? (уругларнын харыылары)

- Ынчангаштын койгунчугаш-биле байырлашкаш боружукче бараалынар.

(боружугештин аялгазы)

-Экии боружугеш , бо уруглар сенээ дуза кадар дээш келгени бо.

- уруглар даштарны кырлаарга сен оттунуп кылаштаар сен шуве боружук!

-Даштарны буттарывыс эжээ-биле кырлап эрттээлинер уруглар.

2. Уругларнын эжээ-биле кылаштаары

Эр хейлер уруглар боружугеш силернин дузанар-биле даштарны кырлап ооренип алган.

- Ам дараазында кымга дузалажыр болган ийик бис уруглар? (уругларнын харыылары)

-Ынчангаштын боружугеш-биле байырлашкаш адыгжыгашче бараалынар.

-Оой уруглар мен силерни эдерер дээш шылай бердим сула шимчээшкинден кылыптар бис бе?

Сула шимчээшкин:

 Адыг ирей кандыг ийик –аар-аар кылаштаал

Дилгижек-оол кандыг ийик –чиик-чиик шошкуулу

Боружугеш кандыг ийик, бажын ол-бо борбаннадыр

Койгунчугаш кандыг ийик, хокпаннадыр шураалы, че!

(адыгжыгаш аялгазы ырлай бээр)

-Экии адыгжыгаш , бо уруглар сенээ дуза кадар дээш келгени бо.

- Уруглар  сээн хапчыгашта моогунну хемни кежир октажып бээри ол-дур.

3. Хаптарны октаары.

Ам дараазында кымга дузалажыр болган ийик бис уруглар? (уругларнын харыылары)

-Ынчангаштын адыгжыгаш-биле байырлашкаш дилгижекче  бараалынар.

(дилгежиктин аялгазы ырлай бээр).

-Экии дилгижек! .

- Ой уруглар дилгижек-биле кады маннажып тургаш , шимченгир оюндан ойнаптаалынарам! Дилгижектин маннаары оожум шээй уруглар ынчангаш дурген маннаарынга ооредир-бис бе?

Оюн «Дилгижек-биле Борбак далган».

(динмирээшкин кызаннаашкын аялгазы дынналы бээр).

- Агаар бойдузувус баскырай берди, Борбак далган болгаш Дилгижек-биле байырлашкаш дедир чоруулунар уруглар.

- Байырлыг Дилгижек ! Байырлыг Борбак далган!

Борбак далганнын чугаазы:

- Арганын дириг амыттаннарынга дузалашканынар дээш улуу-биле четтирдивис уруглар. Байырлыг уруглар.

-Чанарда базала келген оруувус-биле чорпуулунар уруглар.

-1. Баштай оожум кылаш-биле бо чинге оруктан чыскаал аайы-биле кылаштаалынар уруглар.

(оожум кылаш-биле кылаштажып чоруптар)

2. Сугжугашты ажыр шурап эрттер бис. (уруглар шураар)

3. Ам мурнувуста чыдар даштарны буттарывыс баштары-биле кылаштап эртээлинер.(уруглар бут бажы-биле кылаштаар).

Быжыглаашкын+Релаксация

- Силер аргаже агаарлаашкынга чорааш шылаан боор силер уруглар , ам манаа бичии дыштанып алынар. Шупту черге карактарынар шийип алгаш дыштанып чыдынар.

- Бис кайнаар чораан ийик бис уруглар?

- Аргаже чуну канчап чордувус?

- Агаарлаашкын уезинде чуу деп дириг амыттаннарга  дузалаштывыс уруглар?

-Койгунга канчаар дузалаштывыс?

-Боруге канчаар дузалаштывыс?

-Адыгга канчаар дузалаштывыс?

- Дилгиге канчаар дузалаштывыс?

- Эки кичээлденинер дээш четтирдим уруглар !