Театр гъэлъэгъуэныгъэ "Щы, тlу, зы-долъатэ!"

                              "Щы, тӏу, зы - долъатэ!»

Мурадхэр:1.Ц1ык1ухэм я бзэм зегъэужьын, псэлъэщ1э къегъэщ1эн.

                    2.Сабийхэр зэрызэпсэлъэн, зым  адрейм зэрыхущытыным егъэсэн.

                    3.Хьэршым щыгъуазэ щ1ын.

                    4.Сабийхэр ныбжьэгъугъэмрэ, зэдэ1эпэкъуэныгъэмрэ егъэсэн.

     Гъэсак1уэ: Щ1ым тетыну къигъащ1ами,

                          Хьэршым  япэу ц1ыху лъэтащ!

                          Дакъикъищэк1э  дунейри

                          Къиплъыхьыну хулъэк1ащ!                               

                         Гагарин  Юрэ и гугъу тщ1ынщ

                         Дунейм ц1эры1уэ ар щыхъуащ.

                         Ар хьэшым япэу лъэтэгъащ.

                         Л1ыгъэшхуэ хэлъуи къыщ1эк1ащ.

                          Абы лъандэрэ, илъэс хыщ1рэ тху мэхъу   

                         Цӏыхум  хьэршыр щилъэгъуам

                         Дуней дахэ къихутащ

                         Дегупсысмэ, къыщ1эдгъэхьэмэ ди нэгу-

                         Нэгъуэщ1 вагъуэкъанхэр  щыщы1эу п1эрэ…

 Пщӏантӏэ (сценка)

 Япэ щӏалэ: Иужьрей  илъэсым  сабий садым дыщыӏэщ.

 Етӏуанэ щӏалэ: Ар сэ сигу къэзгъэкӏыжынущ.

 1 щӏалэ: Сэ школым  седжэну сыкӏуэнущ.

 2 щӏалэ:  Уэ сыт хуэдэ 1эщ1агъэ  зэбгъэгъуэтыну  узыхуейр?

 1 щӏалэ: сщӏэркъым, хэт ищӏэрэ, уэрэджы1ак1уэ…

 2 щӏалэ: сэ кхъухьлъатэзехуэ сыхъуну сыхуейщ! Щӏым кхъухьлъатэкӏэ сыщхьэщыту,  уафэ къабзэм  сытету сылъэтэну!

1 щӏалэ: Кхъухьлъатэзехуэуи?! Ар гъэщӏэгъуэнщ! Хьэршым улъатэмэ-щэ?

2 щӏалэ : хьэршми  хъунущ! Пэжым ухуеймэ - Сыхуейщ сэ хьэршым сылъэтэну! (лъагапӏэм тоувэ, и ӏэхэр дрехьей)

 1 щӏалэ: Итӏанэ уэ хьэрш  зек1уэл1  ухъунущ! Сэ уэ гъусэ зыпхуэсщ1 хъуну?

 2 щ1алэ: Нт1э. Къыдэхъул1амэ  аратэкъэ ди мурадыр, Къэнтемир?

 1 щӏалэ: Уэик1 аратэм, Андемыркъан.

 2 щ1алэ: Нак1уэ т1э, дызыщ1эхъуэпсым  зыхуэдгъэхьэзырынщ.

                  «Вагъуэ»

              Уафэр  къабзэщ,  жэщыр бзыгъэщ

              Уафэм вагъуэхэр изыбзэщ.

              Ц1ык1ухэр  гуф1эу, мэгушы1эр:

              Ди зырызу вагъуэ ди1эщ.

              Вагъуэ ц1ык1ухэм пщ1ыпщ1эу

              Уафэр хадык1ащ.

              Зэрыхужьыр 1упщ1у

              Мазэр къыщ1эк1ащ

              Уэгур бзэ щэху гуэрк1э

              Щ1ылъэм  йо1ущэщ,

              Мазэ плъызыр нурк1э    

              Гущ1эм йопэщэщ.

   Усэм къеджэху щӏалэ цӏыкӏухэм хьэрш  фащэхэр  щатӏагъэ.

    "Вагъуэ цӏыкӏур" мэлъэтэж. Ритмическэ макъамэ къоӏу.

    Щӏалэ цӏыкӏухэр  «Хъуэпсапӏэ» фӏэщыгъэр зиӏэ хьэрш кхъухьыр я1ыгъуу  къохэж.

    Зыр- хьэрш кхъухьым  йоплъ,  адрейр уафэ нэрыплъэм  йоплъ.

 1: Хьэрш кхъухь «Хъуэпсап1эр» лъэтэным хуэхьэзырщ!

 2: Тэмэмщ! Къэбжын   щӏыдодзэ…                                                                                                                   

1 и 2: Бгъу, и, блы, хы, тху, плӏы, щы...                                                                                                 

   Зэуэ  Скептикыр (ещанэ щӏалэ цӏыкӏур) къоунэху икӏи игъэбэлэрыгъыу  бжыгъэм  пещэ: тӏу, зы...бабах! Фэ щӏым фытетщ! Хьа-хьа-хьа! Фэ  фхуэмыщ1эну  къысщохъу фи хъуэпсапӏэр!

1: Уэ сыт  зэхэзехуэн дыщ1эпщ1ар ?

 Скептик (ауаныщӏу): Уэху, къысхуэвгъэгъу, сщӏэртэкъым, фи "хьэрш" лъэтэгъуэм сызэрихьэл1ар. Фэ  хьэршым фыщӏохъуэпс, уеблэмэ фи гущхьэ къэкӏыххэркъым, нобэ  псори тынш зэрыхъуар - кнопкэм тракъузэри - дакъикъитӏым  хьэрш зек1уэл1 мэхъу!

1, 2-нэ: ар дауэ?!

Скептик: Джэгуалъэр къэфщэху, дуней  нэпц1ым фыкъохутэ! Хьэршыр щхьэ зэвгъэщӏэн хуей - компьютерым удэджэгумэ нэхъыфӏкъэ?

 2-нэ: Дауи, апхуэдэу псори нэхъ тыншщ, ауэ абы щыгъуэ- Хъуэпсапӏэ  вагъуэр къытхуэблэнкъым!

 1: Езы дунеищӏэри къызэӏутхынукъым.

 2: Хэкур  абы щыгъуэ - сыт хуэдэ ехъулӏэныгъэхэм  иригушхуэну?!

 Зэныбжьэгъуит1ыр: Хьэуэ, ар дэркӏэкъым! Апхуэдэу хъунукъым!

1 : Хъуэпсапӏэ щыӏэщ, къыбгурыӏуа-нэгъуэщӏ дунейм  дилъэтэну!

2-нэ: хэт ищӏэрэ, абы нэмыщ1ырык1  дащыӏущӏэнкӏи хъунщ!

Скептик: Си фӏэщ  хъухэркъым  ахэр! Сыкӏуэнщ-тӏэ  сышхэнщи  нэхъыфӏщ!

 Нэхум зехъуэж, щӏалит1ыр уафэ нэрыплъэм йоплъ:

 1: Еплъыт, хэт а тепщэчым  итыр?

 2-нэ: сабийхэм  ещхь  хуэдэщ…

 1 : ауэ ахэр сабийхэкъым! Псынщӏэу зыдгъэпщкӏунщ!

 2-нэ: Сыту гъэщӏэгъуэн  абыхэм я нэхэр! Нэмыщ1ырык1ыу къыщ1эк1ынщ.

 1: Нэгъуэщ1 вагъуэкъан къик1ахэр  къоунэху  (загъэпщкӏу)

Ви-Алана :Зи, къызэрысщыхъумкӏэ, сэ ар мыбдеж щизгъэхуащ!

Зи-Алина: Ви, накӏуэ, къэдгъэлъыхъуэ  

Ви: нтӏэ нэгъабэ, щӏылъэм дыщыщыӏам - мыбы псори пшахъуэрт

 Зи: си уафэ нэрыплъэр  кӏуэдащ!

Ви: Еплъыт, мыр сыт зищӏысыр? (уафэ нэрыплъэ къещтэ) Ещхь?

Зи: Нтӏэ, ауэ нэгъуэщӏ хуэдэщ ар!

Ви: атӏэ, зихъуэжауэ пӏэрэ? Зэман куэд дэк1ащ?

Мыбдеж Скептик къоунэху, бгъэдолъадэ, нэмыщ1ырык1ым  уафэ нэрыплъэр къытрех.

Скептик-Инал: Уемыӏусэ!!! Фыфейкъым, сысейщ!

Зи: Мис, къаугъэ! Здэтшэн?         

 Скептик: жи1эр сыт? Зэрызыфхуэпари  дауэ?

 Ви: щӏыгурыс акъыл1ыф1э  хуэдэщ! 

 Скептик: Щ1ыгурыс?! Фэ сыт-нэгъуэщӏ  вагъуэкъаным  фыкъикӏаура?   

 Ви и Зи: Нт1э        

 (уафэ нэрыплъэ къещтэжри, зэпиплъыхьу щӏедзэ, Ви абы набдзэгубдзаплъэу кӏэлъоплъ).

 Зи: Атӏэ, уафэ нэрыплъэщ зэреджэр! Цӏыхубэм я щӏэныгъэр кӏуэтащ!

 Ви:  Ууей  хуэдэкъым  уафэ  нэрыплъэр !

Скептик: Фи  Ӏуэху хэлъкъым!  Зэхэзгъэкӏынщ  итӏанэ!  

Зи: ӏуэхур апхуэдэу гугъукъым, дыщ1эгузэвари, дауи, пцӏыт! Мы щ1ыгурысыр дзыхьмыщ1щ! Абы зыри и фӏэщ хъуркъым, Ар ди Галактикэм къэтщтэнщ  

(щэкӏ цӏуугъэнэкӏэ щӏахъумэ, хьэршым и фоныр къоӏу, нэмыщ1рык1хэр здахьу  йожьэж –накрывают его блестящей тканью, звучит космический фон, уходят, унося с собой телескоп).

 Къуэгъэнапӏэм къыкъокӏ зэныбжьэгъуит1ыр.

 1 : Сыт къэхъуар ? Инал…

 2- нэ  Дэнэ, дэнэ? Къэвгъазэ!

1 : нэгъуэщӏ вагъуэкъаным  къикӏахэр ди деж дыгъэ жьыбгъэм хэту къекӏуэлӏащ!

2-нэ: нэгъуэщӏ  Галактикэхэми сыщӏэхъуэпсыну сытегушхуэртэкъым! Иджы, дэ ды ныбжьэгъур къедгъэлын  хуейщ

1:  Ауэ хэт къыджезыӏэнур, сыт-дэ тщӏэнур ?

Хъуэпсапӏэ къыкъуокӏ  (Появляется девочка  Мечта)

Хьэрш кхъухь фыухуащ-фытегушхуэ!

Фигур  къабзэу уэфэгум фылъатэ!

Вагъуалъэм  ныбжьэгъу куэд  фыщрихьэлӏэнущ!

Сэ фэ фи гъуэгур вагъуэхэм я  нуркӏэ къэзгъэнэхунщ!

Хьэрш кхъухь - утӏыпщ, гъуэгу техьэ псынщӏэу!

Фи  хъуэпсапӏэр  къэвмыгъанэ!  

Фи гугъап1эхэм фытрагъэгущхуэу  

Хьэршылъэм  зыщыфплъыхь

Лъэхъэнэкӏэ къек1уэк1 псалъэр «Долъэтэ!»

 Гагариным къытхугъэнащ.

 Щӏалэ цӏыкӏухэр зэгъусэу: "Долъэта!"   (хэрш кхъухь  яӏыгъыу щӏопхъуэж)

Дыгъэр,Мазэр,Планетэ - сабийхэр къыщӏокӏ, хъурейуэ зекӏуэ мэхъу,и кум Дыгъэр итщ.

Дыгъэ-Аиша: си  хъуреягъым вагъуэкъанхэм  зыщагъэк1рахъуэ!

 Нэхущвагъуэ Венерэ-Даяна:  Й  къудейщ  дызэрыхъур дыгъэ  системэм дыхэтыр,ауэ вагъуэкъан  къэси и цӏэр екӏуу зэрехьэ!

Дыгъэ: хуит  сыкъэфщӏ  псори, фи нэгу къыщӏэзгъэхьэну – Дэжейгъал1э вагъуэ Меркурий, Нэхущвагъуэ Венерэ, Щӏы, Вагъуэплъ Марс, Вагъуэкъан Юпитер, Вагъуэкъан Сатурн, Вагъуэкъан  Уран, Вагъуэкъан Нептун сымэ!

Псори хъарзынэщ-шэч зыхэмылъыжщ! Ауэ псом нэхърэ нэхъ дахэр-Щӏыращ!

 Щӏы-Аделина: гъусэфӏ сиӏэщ сэ (Зэпсалъэри Мазэщ)!

 Мазэ-Дамир: жэщым гъуэгур согъэнэху, гукъыдэжи  сэ фызот.

Дыгъэ: зэманри ипэкӏэ мэкӏуатэ! Цӏыхур щ1эх-щ1эхыу хьэршым мъэлъатэ!

Мазэ:  сэ солъагъу аргуэру вагъуэхэр  кӏуэцӏролъэтыкӏ! Дэнэ ахэр аргуэру здэпӏащӏэр?

 Дэжейгъал1э вагъуэ Меркурий-Милана: Дэ абы дыщ1эхэ1эбэн щы1экъым. Мэпӏащӏэ  ныбжьэгъур кърагъэлыну!

Вагъуэплъ Марс-Ислам (разозлился): сыт хуэдэ ныбжьэгъу ар?! Ар Хъуэпсапӏэм щыдыхьэшхырт!

Нэхущвагъуэ Венерэ (мягко успокаевает его): абы  гуапагъэр къебэк1ыу тлъагъуркъым!

Вагъуэкъан Юпитер-Кодзова А.: дзыхьмыщ1ыр  щхьэрыуэу къыщ1эк1ынщ! Зэзэмызэ, Вагъуэплъ Марс, уэри ущоуэ!

Вагъуэкъан  Нептун-Мурат: дэрыншэуи зыф1агъэкӏыну си гугъэщ!

Вагъуэкъан  Уран-Айзана: Вагъуэплъ Марс, вагъуэкъанхэр  иребаяу!

Вагъуэкъан  Сатурн-Илина: Абыхэм щӏым тетхэм къабгъэдэкӏ хахуагъэр (смелость) яхуэныкъуэщ!

Дыгъэ:  Вагъуэкъаныр мыинми, абыхэм я тетым и ткӏиягъыр сэ къабыл сщӏыркъым! Нэхущвагъуэ Венерэ: Абы лъагъуныгъэ ябгъэдэмылъыу аращ! Щӏым тетхэм ар ирагъэщӏэфащ

 Щӏы: Срогушхуэ сэ си цӏыху бэм  щхьэкӏэ, адэкӏэ сыт къэхъунуми-деплъынщ!

Къекӏэрэхъуэкӏыурэ кулисум докӏ...(кружась уходят закулисой)

       Зи, Ви щӏыгурыс дзыхьмыщ1 ягъусэу  къоунэху. Скептикыр зрашэкӏа щэкӏыр зэкӏуэцӏах. Скептик: А-А-А! Мыр дэнэ сыкъыздэвшар?  Сэ, пэжыр жыпӏэмэ, унэм сыкӏуэжыну игъуэ хъуащ.  Сэ сомажал1э

Ви: цӏыхухэр иджыри шхын хуэныкъуэу ара?

Зи: Нтӏэ!

Ви: Иджыри хъуэпсап1эхэр фи1э? Хэмэрэ арыншэу фыпсэууэ зевгъэса?

Зи (и дамэр драгъэуей)

Скептик: си1эщ  хъуэпсап1э.

Ви: си фӏэщ хъуркъым!

Скептик: Пэжщ!

Зи: Сыт иджыпсту узыщӏэхъуэпсыр?

 Скептик: Унэм сыкӏуэжыну сыщӏохъуэпс!

Ви: Си фӏэщ мэхъу! Ауэ зыкӏи сыбдэӏэпыкъуфынукъым! 

     (Появляются 2 друга)

 1: Фӏэхъус  фыдох, нэмыщ1ырык1хэм!

 2-нэ: ди ныбжьэгъур фэ къэвщащ, тшэжыну дыкъэк1уащ

1: Дяпэкӏи щ1ыгурысхэм я жагъуэ фымыщӏыну дызэгурывгъа1уэ!

Зи: Сыту  фыхахуэ фэ! Ар сэ сигу ирохь! Ауэ  сыщӏэупщӏэну сыхуейщ-сыт абы фэ фыщӏыхуейр?!  

2-нэ: Ар дэ ди ныбжьэгъущ. Ди хабзэмк1э ныбжьэгъур утыку къиднэкъым. Ныбжэгъу 1ыгъыныр ху жылэ хъумэным хуэдэщ.

Ви :Фи ныбжэгъур фэттыжынщ, фэ зы уэрэд къыджеф1эмэ!

1 : Дэ  уэрэдхэр  ф1ыуэ долъагъу!

                      Уэрэдыр  жа1э псоми. (все участники кроме инопланетян)

 (Уэрэдыр къэӏуху,Зи, Ви нэхъ гъунэгъу къыхуохъу. Скептикыр, хуит хъужри, щӏалэхэм яхыхьащ, уэрэдым пищэу) .

 Гъэсак1уэр: Нобэрей ди за1ущ1эм и к1эм зывхузогъазэ, ц1ык1ухэ

                        Дэтхэнэми  ди хъуэпсапӏэр къыдэхъул1эну!

                        Ныбжьэгъугъэр  щымы1амэ

                        Мы дунеишхуэр  мыгъэгъэнт,

                        Ар ц1ыхухэм  я  гум  имылъамэ

                        Ц1ыху нэсыпыф1и щымы1энт!

                        Фи гъащ1эр ныбжьэгъугъэм  егъэдахэну, егъэлъап1эну!

                         Ныбжэгъу  пэж  фи1эну сыфхохъуахъуэ.