Хакас тілінің урогы "Сан числительнайлары, оларны орта пазары"
план-конспект урока (4 класс)
Предварительный просмотр:
Хакас тілінің урогы. 4-ҷі класс.
Чоғархы Пазадағы пасталығ школа. Ӱгретчі: Токоякова Зинаида Петровна.
Уроктың темазы: Сан числительнайлары, оларны орта пазары.
Пӧгіннері: Сан числительнайлардаңар піліс алары, оларны орта пазарға кӧніктірері; хакас тілінің сілиин, пайын сизініп, тӧреен тілі палчатханына поғдархап чӧрерге ӱгредерге.
Ӱгредіг чидіглері:
Предметнай: сан числительнайларны сурығ паза ниме таныхтапчатханы хоостара таныпчалар, оларнаң чоохта тузаланчалар , числительнайларны сӧснең орта пасчалар.
Личностнай : ӱгреніс уғаа кирек тоғыс полчатханын, наа ниме асчатханын пілчелер; постың улуғ чир –сууна (Россияа) паза кічіг чир- сууна (Хакасияа) хынчалар , поғдархапчалар.
Метопредметнай:
- Регулятивнай: ӱгредігліг пӧгін пілчелер, постарының тоғызын паза чидіглерін ааннаң тиңнестірчелерчелер, пӧгерге кӱстенчелер; пирілген алгоритм хоостыра тоғынчалар.
- Познавательнай: ӱгредіг сурығларға нандыр пілчелер, ӱгренчеткен нимені постың чуртазынаң тиңнестір полчалар, проблемнай сурығларны пӧкчелер; кӧзідіг хоостыра тоғынчалар.
- Коммуникативнай: удур – тӧдір полысчалар, истісчелер, ӱзӱрчелер, істесчелер, чидіглерін паалапчалар; пос сағызын , кӧрізін пасхазына читірче паза пасхазының сағыс- кірізін истіп, чарасчатханын алай ноға чараспинчатханын чарытча.
Методтар: чоохтазығлығ , кӧзідігліг, парали тоғыс.
Олғаннарнаң хада тоғанҷаң формалар: прайзынаң тиңе тоғыс, ӧменең тоғыспос, алынҷа тоғыс.
Технологиялар: проблемнай ӱгредіг, хазых пиктеҷең, системно- деятельностнай, сотрудничество , «диалог культур».
Урокка кирек нимелер: кинде, тетрадь,компьютер, презентация, мультимедиа, интерактивнай доска.
Уроктың чӧрімі
Ӱгретчінің тоғызы | Ӱгренҷілернің тоғызы | |
I ч. Уроктың пасталғаны. Урокка кӧстег | Олғаннарнаң изенезері. Тоғыс орыннарын иптетірче
- Хаҷан кізінің кӧп сын арғыс, ағаа чуртас пиріктерін тобырарға полысчаң арғыс табыллаҷа. - Аннаңар уроктағы чахығларны кирек полза хада ӧменең, нанҷы полызиинаң алай пос таа кӱзінең толдырып аларбыстар я? - Прайзы тетрадьта число пасчалар. | Ӱгренҷілер изенесчелер.Постарының тоғынҷаң орыннарын иптепчелер. Ӱгретчінің чооғына ӱндесчелер. Ӱгретчінің чооғына ӱндесчелер. |
II ч. Ибдегі тоғыс сыныхтиры. | Кинде: Стр 175, кӧн. 8 , Ребус.: алтон, читон, сигзон, тоғзон. | Ӱгренҷілер ребус нандырығларын искірчелер. |
III ч. Арығ, сіліг пазарға кӧніктіріг. | - Ребустың нандырығларын орта , сіліг идее пас салалар: алтон, читон, сигізон, тоғызон,чӱс. - Пірее ниме сизіндіңер бе? Хайдағ сӧс артых? | Ӱгренҷілер ребус нандырығларын доскадаң кӧріп, пасчалаар. Артых сӧсті таап, ноға артых полчатханын чарытчалар. |
IV ч. Уроктың темазын ілезіне сығарып, пӧгіннер турғызары. | - Кем уроктың темазын сизін салды ? - Тема хоостыра хайдағ пӧгін турғызарға чарир? - Сан числительнайларны тааннарға паза оларны орта пазарға ӱгренербістер. | Ӱгретчінің сурыға ӱндесчелер. Ӱгренҷілер сағыстарынаң ӱлесчелер. |
Vч. Наа піліс азары. Турғызылған пӧгіннерні пӧгері. | 1) - Числительнай сӧс піске ирткен уроктаң сы ғара пілдістіг. 2) - Амды пістің научнай хыйғаҷах нанҷыбыссар айланалар. Анда ниме пазыл парған полҷаң? Тынағ тузы: Пір , ікі - истіг-истіг кирілчем, 3) – Кинде: стр 175 кӧн 1. - Сӧстерні хығыр . Полған на сӧснең чоохтағ пӱдір. Числительнайнаң тузалан. Сидіксінчеткеннерге хости одырчатхан нанҷыларыңнаң хада тоғынарға чарир. 4)- Кинде: стр 175 кӧн 2. 5). - Хакас тіліндегі числительнайларны : орта адиры, хығырары: 5,8,9,10,18,22,20,30,40,50,90,100,1961,1945, 2018. - Ол саннарны пас салыңар: тоғыс, чибірге ікі, пір муң тоғыс чӱс алтон пір, пір муң тоғыс чӱс хырых пис, ікі муң он сигіс . | Ӱгренҷілер сағыс- кӧрістерін чоохтапчалар. Ӱгренҷілер саннарны адапчалар. Ӱгренҷілер постарының сағынған сағыстарын учебниктегі правилодаң тиңнестірчелер. Чоохтанып ала, тынағ хыймыраныстарын толдырчалар. Ӱгренҷілер тоғысты толдырчалар. Ӱгренҷілер чахығны толдырчалар. Ӱгренҷілер сағыстарынаң ӱлесчелер. ( 9 Май – Чиңіс кӱні, 9 – кізі чуртазында сас чылдаң палғалыстығ; 22 март – Чыл пазы, 22 июньда – иң узун кӱн паза иң хысха хараа, 22 декабрьда (улуғ хырлас айы) - иң узун хараа паза иң хысха кӱн ; 1961 – Хан тигірзер пастағы кізі Юрий Алексеевич Гагарин учуххан; 1945 – Илбек Ада чаа тоозылған; 2018 – пӱӱлгі чыл.)
|
VIч. Пілістерін пиктирі. | 1) – Кинде: стр 176 кӧн 5 - Чазын салған сӧсті тап. Парадаң тоғыныңар. Хай пара пурун таап алар. 2) Ӧменең тоғыс. Полған на ӧмее тоғызар сӧс. 1-ғы ӧме: 2-ҷі ӧме: Алтон – ал, тон Сигізон – сиг, он Алтын – алты, тын, ал Ӱс – ӱс(3), ӱс -рви Пірее – пір Чӱс – чӱс (100), чӱс(сырай) Кӱс –ӱс Тон – он, Тоғыс - тоғыс (9), тоғыс (работа) Iкіс –ікі, іс Тӧрт – ӧрт, тӧр. Пірік – пір, ірік Кӱстіг- кӱс, ӱс, ӱстіг Палты -алты Хон – он Отыс –от, ыс, тыс - Кӧріңер, олғаннар , хакас тілі хайдағ хынығ, сіліг, пай тіл. Аннаңар піске хакас полчатханыбысха моорсынып, | Ӱгренҷілер парадаң тоғынчалар. (Алтон) Олғаннар ікі ӧмее чарылып, тоғыс толдырчалар. Ӱгренҷілер чарасчалар. |
VIIч Ибзер тоғыс | Кинде: стр177 кӧн 6 Сиспектерні тап. Числительнай ларны сизін, пас сал. | Ӱгренҷілер дневниктеріне ибзер тоғысты пасчалар |
VIIIч Постың пілізін паалиры, уроктың тиксі салтарларын ілезіне сығарары (рефлексия) | - Хайдағ тема хоостыра тоғындыбыстар? - Алғыс урок ӱчӱн. | Сан числительнайлары, оларны орта пазары. Сан числительнайларны тааннарға паза оларны орта пазарға ӱгренерге. Ӱгренҷілер тоғыстарын ӱзӱрчелер, паалапчалар. |
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Озёра Хакасии
Природное сообщество - озёра Хакасии....
![](/sites/default/files/pictures/2013/03/27/picture-228631-1364351739.jpg)
Урок-путешествие "Путешествие над республикой Хакасия"
Урок-путешествие. Ученики 4 класса проводят урок для учащихся 3 класса....
![](/sites/default/files/pictures/2016/10/07/picture-54956-1475844542.jpg)
Презентация: Информационно-образовательный Портал Республики Хакасия. Вход для родителей.
Edu.r-19.ruМатериалы подготовленыучителем МБОУ«Абазинская СОШ № 50»Кошляк Жанной Ивановной...
![](/sites/default/files/pictures/2013/11/05/picture-322744-1383665130.jpg)
Конспект урока музыки 2 класс.НРК. "Хакасия - мой край родной"
Воспитывать любовь к Родине, к родному краю, русскому народному творчеству, к самобытному творчеству хакасского народа....
![](/sites/default/files/pictures/2014/10/19/picture-499836-1413722051.jpg)
Н. Ф. Катанов- первый ученый Хакасии
Внеклассное мероприятие для учащихся начальной школы – 2-4 классов. Мероприятие рассчитано на 1 час. Цель: познакомить младших школьников с биографией и творческим наследием первого хакасского учёного...
![](/sites/default/files/pictures/2020/02/14/picture-1219040-1581675144.jpg)
Класс шагы «Тыванын эм унуштери. Оларны амыдыралга шын ажыглаары.»
Тыва богата природными лекарственными травами.Главная задача данной работы - это изучить лекарственные свойства трав и использование их в лечебных целях....