2 һәм 4 классларда татар теле дәресе
презентация к уроку (4 класс) по теме

2нче класс

Тема:  Билгене белдерә торган сүзләр темасын кабатлау.

Максат: сыйфат темасын ныгыту; җөмләдә исемгә бәйләнеп килүенә игътибар иттерү; лексик мәгънәләре буенча классификацияләү; сыйфатларны сөйләмдә куллану, бәйләнешле сөйләм телен үстерү; укучыларның эшләренә үзбәя бирүләренә ирешү; укучыларда туган як табигатенә мәхәббәт , сакчыл караш тәрбияләү. 

Дәреснең тибы. Белем һәм күнекмәләрне ныгыту,кабатлау.

 
Җиһазлау: ноутбук, презентацияләр, проектор,экран, тестлар, мультимедия, карточкалар, сүзлекләр. 

Материал: В.А. Гарипова, Г.Р. Шакирова. Татар телендә башлангыч гомуми белем бирү мәктәбенең 2 нче сыйныфы өчен дәреслек, Казан, Татарстан китап нәшрияте, 2012. 

Дәрес барышы. 
I. Оештыру өлеше. Психологик  уңай халәт тудыру.
Укучыларның фикерен дәрескә туплау.

                                        (слайд)    
  - Укучылар, бездә хәзер татар теле дәресе. Бу гадәти генә дәрес булмас, ә аукцион-уен дәрес булыр. Аукцион – ул сыйфатлы әйберләр сату җире. Аукционга берәр товар куела. Һәм аны акчасы булган кешеләр сатып алалар. Куелган һәр товар лот дип атала. Сатып алучыларга  башлангыч бәяне әйтәләр һәм алар бәяне арттыра баралар. Кем күбрәк түли

лоттагы товар шул кешенеке була.

II. Актуальләштерү өлеше. 

Лот-1

-Матур язу. (слайд)

-Күрмә диктант. (слайд)

Күчереп язасыз, тикшерәсез, билгене белдерә торган сүзләр астына дулкынлы сызык сызасыз.

Кичке төсләр.

Ак пороход,               Зәңгәр күктә -

Кара дулкын.            Якты йолдыз.

Кызыл маяк,             Яшел ярда -

Сары ком.                 Матур кыз.

1. билгеләр (товар) бирү

III. Төп өлеш.

Лот-2

Дөресләп яз (слайд)

Тикшерү.

2. билгеләр (товар) бирү

Ял минуты

(слайд)

  IV. Белем һәм күнекмәләр формалаштыру

Лот-3(слайд)

Дәреслектән 58нче күнегүне язып эшлиләр.

Тикшерү.

3. билгеләр (товар) бирү

Лот-4

“Кем тизрәк?” уены. (слайд)

Мин сезгә кайбер предметларның билгеләрен әйтәм. Кайсыгыз тизрәк шул предметның исемен атар?

1. Ул – йомшак, иркә, сырпаланучан, күзләре яшел (песи)
2. Ул- кызыл да, яшел дә, сары да, баллы да, ачы да (алма)
3. Ул – җирән, йомшак, җитез, хәйләкәр (төлке) 
4. Җиңел, түгәрәк, зәңгәр, оча торган  (шар)
5. Кара да, ала да була,  мөгезле, печән ярата, сөт бирә (сыер) 
6. Ул – якты, чиста, зур, җылы  безгә анда рәхәт, күңелле (мәктәп)

4. билгеләр (товар) бирү

Лот-5

Дәреслектән 59нчы күнегүне язып эшлиләр.

Тикшерү. (дәфтәрләрен тикшерергә җыеп бирәләр)

5. билгеләр (товар) бирү

Ял минуты

(слайд)

Лот-6

Һәр юлдагы  “артык сүзне тап”. (слайд)
Кыяр, яфрак, яшел, агач. 
Алма, карбыз, җиләк, тәмле. 
Эшчән, кыз, укучы, малай. 
Җил, кояш, кар, кечкенә. 
Дәфтәр, каләм, китап, чибәр. 
Сыер, кәҗә, кызыл, сарык. 
Кишер, зур, чөгендер, кәбестә. 

6. билгеләр (товар) бирү

V. Рефлексия.

       - Нәтиҗә  (ике класс белән бергә эшләү)

1. Бүген без дәрестә нәрсә өйрәндек? 
2. Ул нәрсәне белдерә?
3.  Нинди сорауларга җавап бирә?

5. Хәзер мин сезгә үзебезнең район язучысы Дамир Гарифуллин язган “Азалак авылы җыры”  шигырен укып китәм. Игътибар белән тыңлагыз соңыннан сездә үзебезнең авылыбыз турында матур сүзләр, ягъни авылыбызның билгесен, сыйфатын әйтерсез.

Үзебезнең авылыбыз турында матур сүзләр, ягъни авылыбызның билгесен, сыйфатын әйтә һәр бала.

VI. Йомгаклау.

5. Сезгә дәрес ошадымы?
6. Баедыкмы?
7. Сез хәзер барыгызда “бай кешеләр” .
8. Белем алуыгыз белән котлыйм. (билгеләр кую)

VII. Өй эше: ике класста “Авылым чисталыгы” дигән темага сочинение язып килә

4нче класс

Тема:  Сыйфат

Максат:  сүз төркемнәре турында өйрәнүне дәвам итү, белемнәрне тирәнәйтү; сыйфат турында төшенчә бирү;

теманы аңлауны күнегүләр өстендә ныгыту;

укучыларның эшләренә үзбәя бирүләренә ирешү;

 туган якка, туган авылга мәхәббәт тәрбияләү.

Дәреснең тибы. Уку эшчәнлеген формалаштыру. Яңа материалны үзләштерү. 

Җиһазлау: ноутбук, презентацияләр, проектор,экран, тестлар, мультимедия, карточкалар, сүзлекләр. 

Материал: Р.Х. Ягъфарова, Р.Ә. Асылгәрәева. Татар телендә башлангыч гомуми белем бирү мәктәбенең 4 нче сыйныфы өчен дәреслек, Казан, Мәгариф,2010.

Дәрес барышы. 
I. Оештыру өлеше. 

7. Бездә сезнең белән аукцион үткәрербез. Лотка белемнәр куела, ә сез “бай кешеләр”  аларны сатып алырсыз. Акча урынына әлбәттә сез миңа алган белемегезне күрсәтерсез. Ә мин сезгә сез теләгән товар –акча бирермен..

Лот-1

-Сүзлек диктант.

Яшел, йомшак, йомры, мәхәббәтле, мөлаем, сөйкемле, яшь, тыйнак, көзге, ямьле, нәфис, тиңсез, ышанычлы, сыек, мәрхәмәтле, оялчан, өлгер.

   -Нәтиҗә. Тикшерәләр. (слайд) 

III. Төп өлеш.

Лот-2

3. Укучыларның игътибарын өйрәнеләчәк темага юнәлтү. 

1. Укучылар, сүзлек диктантта нинди сүзләр яздык?
2. Укучылар, искә төшерик әле, без сезнең белән нинди тема өйрәнә башладык? (сыйфат)
3. Сыйфат нәрсә ул? (сүз төркеме)
4. Сыйфат нәрсәне белдерә?
5. Сыйфат нинди сорауларга җавап бирә?

4. Укучылар 1-3 класста укыганнарын искә төшереп, сыйфат турында гомуми мәгълүмат бирә: 

“Без предметларның билгесен атадык. Алар нинди? кайсы? соравына җавап булып килделәр. Предметның билгесен белдерә торган сүзләр сыйфат дип атала.”

         Лот-3

Дәреслектән 1нче күнегү өстендә эш. Биремен телдән үтиләр

Лот-4

Карточкалар таратыла

Тиешле сыйфатларны куеп, җөмләләрне күчереп яз. 
   ... ... көн. Болында ... , ... чәчәкләр үсә. ... күктә ... кошлар сайрый. 
... үлән арасында ... җиләкләр үсеп утыра. Нинди ... вакыт. 
Сыйфатлар: кызыл, зәңгәр, ак, җәйге, җылы, төрле-төрле, аяз, күңелле, яшел. 

Тикшерү.

Лот-5 

Антоним сыйфатлар өстәп, җөмләләрне әйтеп бетер. (слайд)

Кышын көн кыска, ә төн ... .  (озын)
Күп укыган бала белемле, ә аз укыган ... . (белемсез)
Китап калын, ә дәфтәр ... .  (юка)
Алма баллы, ә лимон ... .   (ачы)
Кар йомшак, ә боз ... .   (каты)
Шикәр ак, ә күмер ... .  (кара)

Лот-6

Дәреслектән 2нче күнегүне эшлиләр. (дәфтәрләрен тикшерергә җыеп бирәләр)

V. Рефлексия.

- Нәтиҗә

Азалак авылы җыры.

Д.Гарифуллин

Юлларыма йөгереп чыга                            

Топольләрең, талларың.                          

Беркайда да истән чыкмый

Сандугачлы таңнарың.

Кушымта:

Язмыш йөртә, утка кертә

Бәгырьләрне җәзалап.

Күңелемдәге бар серем дә

Сиңа сыя, Азалак.

Ак чәчәккә чума язын

Мәктәп алма бакчасы.

Язлар кебек яшь вакытлар

Их, әйләнеп кайтсачы.

Колач җәеп каршы ала

Таудагы яшь наратлар.

Кай якларга чаба икән

Без утырган пар атлар.

VI. Йомгаклау.