Литературное чтение на языке саха
рабочая программа (4 класс) на тему

       Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение «Маганинская СОШ им. С.И. Тимофеева – Кустуктаанап» МР  «Горный улус»

                                                                                                                                                                                                                      УТВЕРЖДЕНО                  

Решением педагогического совета

От __________ 20___ года протокол №__

Председатель ________      ____________

РАБОЧАЯ ПРОГРАММА

По литературному чтению на языке саха

Уровень образования (класс) первый

Количество часов 66

Учитель Степанова Сахая Павловна

Программа разработана на основе  Программы общеобразовательных учреждений Начальная школа  и государственного образовательного стандарта. Авторская программа  «Литература аа5ыыта» 1 класс. Авторы: Л.В. Захарова, У.М. Флегонтова

Быьаарыысурук

Уерэх  предметин ейдебулэ

Уус-уран литература оскуола5а о5ону кырасааьыттанийэ тыл эйгэтигэркиллэрэр, уран тылгауьуйар, иитэр-уерэтэрсурунхайысха. Умсугуйан аа5ар о5о ейесанаатасайдыылаах, билиилээх=керуулээх, олохбугуццуттэнэрэбуолбакка, бэ5эьээццитин ырацалыыр, сарсыццытыгарэрэллээхбуолар. Онон «Литературнай аа5ыы» уерэхпредметинанала – о5о5о аа5ар дьо5уру олохсутуу, аа5ыы бэйэ кыа5ын сайыннарыыга  суолталаа5ын ейдетуу.

     Оскуола5а «Литературнай аа5ыы» уерэхпредметинсыаллара:

• Аа5ыы уопсайкултууратыницэрии; аа5ар уеруйэ5и олохсутуу; сацаарааскеруцунсайыннарыы;
• О5ону аа5ыы араасэйгэтигэрсептеехнаучнайлитератураныхабантуранкиллэрии;
• Уус-уран айымньыны аа5ыы нецуе уйул5аны хамсатаниэйииниуьугуннарыы; тыл искусствотыгарэстетическайсыьыаныуескэтии; айар дьо5уру сайыннарыы;
• Аа5ыы нецуесиэр-майгыеруттэринолохсутуу; Саха сирин, Россия уоннатас дойду норуоттарынкултуураларыгарубаастабылыиитии.

Сыалыситиьэргэманныксоруктартураллар:

• Аа5ыы араасньыматынбаьылааьын;
• Тиэкиьикыттаулэсурунсатабылларыницэрии;
• Наадалаахлитератураныбулантуьаныы;
• Аа5ыыга интэриэьиуескэтэн, кинигэ5э тапталыицэрии;
• Айанкэпсиируоннасуруйаруеруйэхтэрисайыннарыы;
• Норуоттылынануоннауус-уран айымньытындухуобунайис номо5ун нецуеиэйииниуьугуннаран, олохарааскестуутугэрсиэрдээхсыьыаныуескэтии:
• Уус- уран айымньытылыгар бол5омтолоох буолуунуситиьии;
• Тереебутуоннаараасомуклитературатынараараейдеен, олнецуеноруоттар до5ордуу сыьыаннарынолохсутуу.

     Осуола5а уус-уран литературнаныуескэтииРоссийскай Федерация уонна Саха РеспубликатынТерутсокуоннарыгар, Уерэхтуьунансокуоннарыгар, «Россия гражданинынличноьынсиэрин-майгытынсайыннарыыгауоннаиитиигэконцепцията»,  федеральнайгосударственнайуерэхстандартаракурдукгосударственнайсуолталаахдокумуоннарга оло5урар.

Уерэхпредметинуерэтиитумуктэрэ

Ытыкейдебуллэриуерэнээччигэицэриитумугэ:

• Киьисайдыылаахуоннаситиьиилээхбуоларыгартереебуттылынан аа5ыы суолтатынйдуур; уус-уран литературанытылынан искусство уратыкеруцунбыьыытынансыаналыыр;
• Тулалыырэйгэтуьунанбилии-керуу аа5ыы кеметунэнкэциирин-дирицииринейдуур;
• Норуотайымньытауоннауус-уран литература сахатерут оло5ун-дьаьа5ын, историятын, тылын-еьун, култууратынкестуутэбуоларынейдуур, сыаналыыр;
• Саха сирин, Россия уоннааан дойду норуоттарынчулууайымньыларын аа5ан, атынноруоткултууратын, литературатынытыктыыр;
• Утуену-мекуну, сырдыгы-харацаныарааран, сиэритутуьуу, амарах, аьыныгас, дьоццокыьамньылаахмайгыучугэйгэтиэрдэринейдуур.

Уерэхсатабылларынсайыннарыытумугэ:

• Аа5ыы улэтинарааскеруцэрсыал-соруктуруорунар, былаанныыр, тумугун саба5алыыр; улэтинхонтуруолланар, сыаналанауерэнэр;
• Уруокка, уруоктаьынан улэ5э бэриллибит соруда5ынан араасинформационнайэйгэ кыа5ын талар, туьанар;
• Уус-уран айымньыгамеккуертеруетун, сайдыытынбыьаарар, уескээбиткестуулэри. Дьонсыьыанынырытандакаастыыр;
• Уус-уран айымньысурунисхоьоонун, дьоруойдарараассыьыаннарын, сурун сюжет сайдыытынырытан, аналбэлиэ, графика кеметунэнбыьаара, ситимнии, тиьикитииуерэнэр;
• Аахпытыгаруоннатусуопутугар оло5уран, тэцниируоннаойуулуур, учебнигынанулэлиир;
• Уус-уран айымньыныырытыыкэмигэрбодоруьуусиэринтутуьан, бииргэулэлииркыахтанар;
• До5отторун, тереппуттэрин, кылаасиннигэркылгасиьитиннэрииниоцорор;
• Бэриллибит тема5а санаатынсааьылаанайанкэпсиир, суруйар;

Тустаахуерэхпредметинуерэтиитумугэ:

• Аа5ыы сурунуеруйэхтэринбаьылыыр;
• Айымньыарааскеруцун бол5ойон истэр;
• Норуотайымньытауоннауус-уран литература, тереебутуоннаатыномуклитературатадиэнараарар;
• Аахпытуус-уран айымньытынсуруйааччытын (сахауоннаомук) аатынуоннакеруцун (жанрын) бол5ойор уеруйэхтээх;
• Сааьыгарсептеехарааскеруцнээх (уус-уран, уерэх, научнай-популярнай) тиэкиьиучугэйдикейдуур, ырытар, туьанар;
• Кэпсээьинарааскеруцун (сиьилии, кылгатан, талан, быьатардан) билэр; сорудахбыьыытынантуьааннаахкеруццэсептубэьиннэрэнкэпсиир;
• Себулээнаахпытайымньытынтуьунан аа5ааччы  дневнигэр (альбом, тэтэрээт) уьуктубутиэйиитинуллэстэнсанаатынсуруйар;
• Сааьыгарсептубэьэрайымньытылынараасдэгэтсуолтатынейдуур, то5оостоох миэстэ5э кубулуйбатуус-уран быьаарыыны (эпитет) есхоьоонун, уус-уран ньымаарааьынкэпсииригэртуьанар;
• Айымньытынсебулээбиткэрчигин  талан уерэтэр, ейтенхоьоонноохтук аа5ар;
• Чопчу тема5а арааскеруцнээхсуругунанайарулэнитолорор.

Уерэхбылааныгаруерэхпредметинмиэстэтэ

1кылааска – 34 чаас;

Уерэхпредметинисхоьооно

     1-4ткылааска тереебутлитератураныуерэтии манны кис хоьоонноохбуолар:

Сацарыыуонна аа5ыы улэтинкеруцнэрэтуорасацаныистэргэ, ылынарга; истибитайымньытуьунан ыйытыыга сатаан хоруйдуурга, сааьылаанбыьаарарга; истибитуерэх, научнай-биллэрэртиэкис, уус-уран айымньытуьунаныйытыыбиэрэргэуерэтэр. Таска суьуехтээн аа5ыыттан сыыйабутунтылынан аа5ыыга кеьеругэр, аа5ыы тэтиминтургэтэтэригэр, орфоэпияны, интонацияны, сурукбэлиэтинтутуьа, тиэкистэрисномохторунейдуу, аа5ыы керуцунбыьаарауерэнэригэрбилиинибиэрэр.

Араастиэкиьикыттаулэтиэкисейдебулун, уус-уран тиэкистиэмэтин, сурунсанаатын, тутулун, кэрчиктэргэарааранкыратиэмэлэрибыьаарарга, аатбиэрэргэ, уерэх,  научнай-популярнайтиэкисдиэнараараргауерэтэр; уопсайырытыыгакыттан, ыйытыыгахоруйдуурга, тыл этэргэ, атын о5о  этэринсатаанистэнуерэнэргэолукуурар; уус-уран ньыманытуьананайымньыдьоруойунойуулуурга, кэпсээьинарааскеруцун (сиьилии, талан, кылгатан) баьылыыргатерутуурар.

Библиографическайкултууракинигэбилиитердебуоларын, керуцун, тутулун, тииптэрин (ыйынньык-кинигэ, уерэхкинигэтэ, уус-уран кинигэ) туьунанбиллэрэр.

Сацарардиалог, монолог диэнсацаарааскеруцэбуоларынбиллэрэр, былааннаансацарар, уус-уран ньыманытуттар, айымньыны сал5аан, ейтенэтэр дьо5уру , кэпсэтиисиэринтутуьаркултуураныолохсутар.

Суруксуругунансацалитературнайнуорматын ,исхоьоонуоннатиэкисаатасептубэсиьиилэригэр (тиэмэ, кэпсэнэр сир, дьоруойбыьыыта-майгыта), тэттикейтенсуруйууга (ойуулааьын, сэьэргээьин, толкуйдааьын) уус-уран ньыманы (синоним, антоним, тэцнээьин) туьанарга, бэриллэр тиэмэ5э кэпсээн, сыанабылоцороргоуерэтэр.

О5о аа5ар эйгэтэноруоттылынанайымньытын, Саха сирин , Россия уоннатасдойдулар о5о литературатыгарклассическайайымньыларын, о5о аа5ар тиэмэлэринбыьаарар.

Литературнайейдебуллэринэнулэтиэкистэнуус-уран ньымакеруцнэринбулууга; литература ейдебуллэринэн (уус-уран айымньы, тылынан искусство, кэпсээччи,  сюжет, тиэмэ, дьоруой) сирдэтинэргэ; айымньыдьоруойун (мэтириэтэ, тыла-еье, дьайыыта, ейе-санаата) быьаараргауерэтэр; ааптардьоруойгасыьыанын; кэпсээнуоннахоьоонтылынуратытын, айымньыкеруцун (жанр) туьунанбиллэрэр.

Уерэнээччиайарулэтэоруолунан аа5арга, тылынанойуулуурга, бэриллибит тиэмэ5э ейтенсуруйарга, тиэкиьиинсценировкалыырга, айарулэтинэнараастэрээьиццэькыттарга, тыл этэргэолукуурар.

Уерэтиитумугэрсалгыыуерэнэргэбэлэмбуолуунукэрэьэлиирсайдыытаьымыгаркиирэллэр:

• Тулалыырэйгэнибилиигэуус-уран литератураны  аа5ыы суолтатынейдуур;
• Уус-уран литература киьиаймахытыкейдебуллэринбилиьиннэрэрсуолтатыницэринэр;
• Айымньыкеруцунбыьаарар, дьоруойуойуулааьыццаырытыыны, тэцнээьинитуттарысатыыр;
• Араастиэкистэнтуьааннаахинформацияныылар;
• Ыйынньыгынан, энциклопедиянан, о.д.а. матырыйаалларынансатаанулэлиир.

1. Саха тылын 1-4 кылааскауерэтиинисуруннуурбырагыраама
2. Федеральнайгосударственнайуерэхстандардасахаоскуолатыгар (начаалынайуопсайуерэхтээьин)
3. Литература аа5ыыта. Л.В.Захарова, У.М. Флегонтова

            СОГЛАСОВАНО                                                                                                                                                                                      СОГЛАСОВАНО

Протокол заседания методического объединения                                                                                                                 заместитель  директора  по  УМР

Учителей начальных  классов                                                                                                                                                       _____________                 ___________

От __________ 20__ года №__                                                                                                                                                     ______________ 2015 года

__________           ____________

  СОГЛАСОВАНО

Заместитель директора по УМР

______________        _________

___________ 20____года

Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение

 «Маганинская СОШ им. С.И. Тимофеева – Кустуктаанап» МР  «Горный улус»

КАЛЕНДАРНО – ТЕМАТИЧЕСКОЕ

ПЛАНИРОВАНИЕ

по литературному чтению на языке саха

класс первый

Учитель Степанова Сахая Павловна

Количество часов: всего  66  часов; в неделю 2 часа;

Планирование составлено на основе рабочей Программы общеобразовательных учреждений Начальная школа  и государственного образовательного стандарта. Авторская программа  «Литература аа5ыыта» 1 класс. Авторы: Л.В. Захарова, У.М. Флегонтова

Тематическай былаан

Материально-техническайхааччыйыы

Бибилэтиэкэ пуондата:

• Саха тылын 1-4 кылааска уерэтиини суруннуур бырагыраама
• Федеральнай государственнай уерэх стандарда саха оскуолатыгар (начаалынай уопсай уерэхтээьин)
• Литературнай аа5ыы предметиуерэтэр учебник. 1 кылаас
• «Литературнай аа5ыы»  предмети уерэтиигэ 1-4 кылааска «Улэтэтэрээтэ», «Айартэтэрээт», «Бэйэни бэрэбиэркэлэнэр тэтэрэээт» эбии уерэх босуобуйалара

Бэчээтинэй босуобуйалар:

• Суруйааччылармэтириэттэрэ, хаартыскалара
• Истиэнэ5э ыйанартаблицалар
• Сюжеттааххартыыналар

Уерэх цифровой ресурсалара:

• Компьютер
• Кердерер экран
• Интерактивнайдуоска
• Сканер
• Принтер
• Фотоаппарат
• ксерокс