Юбилейлер эки эрткен
статья (11 класс) на тему

                                     Школавыс  юбилейлери  эки  эрткен

           Школаныӊ  85  харлааныныӊ байырлалы дээрге  ооӊ хөй-хөй доозукчуларыныӊ  уттундурбас школачы чылдарыныӊ дугайында эӊ-не чылыг сактыышкыннары-дыр.

          Төөгүлүг Кызыл туктуӊ 50 чылдаан ою – школавыс төөгүзүнүӊ база  бир  солун чоргааранчыг сактыышкын арны болур.

           Ийи дакпыр улуг байырлалды чогуур деӊнелге эрттирер дээш 4 улуг хуралды, хөй удаа бичии чыыштарны коллектив кылган. Байырлалдарны бедик деӊнелге эрттирер сорулга-биле  башкы бүрүзү, ажылчын бүрүзү даандырган ажылдарын ак сеткилдиг кылып, сагыш аарып турган.

          2017 чылдыӊ октябрь 28-те Чөөн-Хемчик кожууннуӊ Хайыракан ниити билиг ортумак школазы тургустунганындан бээр 85 харлаанын болгаш Октябрьныӊ социалистиг Улуг революциязыныӊ 50 чыл оюнда, тодаргайлаарга,1967 чылда, мөӊгеде эдилээр кылдыр Обком партияныӊ тывысканы төөгүлүг Кызыл тугунуӊ 50 чылдаан оюн демдеглеп эрттирген.  

         Төрээн школазыныӊ бозагазын артап кирген доозукчулар чажыртынмас өөрүшкүнүӊ хүлүмзүрүглери шырайларында илдеӊ бүрүткедип ап турганнар. Бодум хуумда бүрүткел ажылынга киржип, мурнай дооскан акы-угбаларымны, үежилеримни, соӊнай дооскан дуӊмаларымны эӊ-не баштай менди солчуп, бүрүткээр аас-кежиктиг болдум. Ылаӊгыя, ырак черлерде ажылдап-чурттап чоруур төрээн школам доозукчуларын көргеш, бир-ле байырланчыг күш өөрүшкүм хайныктырып турду.

          Байырлалдыӊ эӊ-не чараш, эӊ-не байырланчыг шинчи киирер кезээ – доозукчулар парады – школаныӊ спортзалынга болуп эрткен. Дооскан чылдарыныӊ аайы-биле чыскаалыпкан доозукчуларга  2017 чылдыӊ  доозукчузу  Сат Март-оол Маадырович хөгжүмнүг байырын чедирген.

          Россияныӊ болгаш Тываныӊ ыдык  ырылары диӊмиттелип, төрээн школазында аалдап келген доозукчуларныӊ болгаш хүндүлүг аалчыларныӊ сагыш-сеткилин доюлдуруп, байырланчыг хөөннү улам күштелдирген. Школаныӊ директору Сылдыс Григорьевич Монгуш  доозукчуларныӊ  парадын  байыр  чедириишкинниӊ  сөстери-биле ажыткан. Улуг назылыг-даа, ортумак болгаш аныяк салгалдыӊ-даа доозукчулары чангысклассчы өөрлерин томаарты командылапкаш, рапорттарын дужаарга, байырланчыын, чаражын чүү дээр! Милицияныӊ хоочуну, курлавырда подполковник,1963 чылда школаныӊ доозукчузу  Василий Петрович Пирлей, 1979 чылдыӊ доозукчузу, амгы үеде Иштии-Хем школазында ажылдап чоруур Мерген Оскурович Сат, рапорттарын школачы чылдарында дег, бедик көдүрлүүшкүннүг хөөн-биле, чоргаар  аян -биле  дужаап турганнар. Школачы чылдарыныӊ сактыышкыннарынга өпейлеткен доозукчуларныӊ парады, өткүт чараш рапорттары байырлалдыӊ киржикчилериниӊ сагыш-сеткилинге  чылыг чалгыг дег исти элээн үр үеде арттырганын чон  аразында чугаалардан каш удаа дыӊнадывыс.

          Байырлалдыӊ база бир онзагай кезээ байырлыг хурал болгаш чалаткан хүндүлүг аалчыларныӊ, школа доозукчуларыныӊ школага белек-селээ. «Донгак Ольга» аттыг культура одаанга болуп эртип турган байырлыг хурал үезинде  Хайыракан сумузунуӊ онзагай талантылыг чер -чурттугларывыстыӊ бирээзи, Бурятияныӊ болгаш Тыва Республиканыӊ алдарлыг  артизи, балет артизи Менгилээн Биче-оолович Саттыӊ казыргыландыр ужугуп турар чараш самы  чонну магадаткан.

         Байырлалче чаладып келген хүндүлүг аалчылар  Тыва Республиканыӊ Чазаанда бюджет, экономика болгаш сайгарлыкчы чорук комитединиӊ даргазы, Улуг Хурал депутады Александра Хаяаевна Донгак, Тыва Республиканаӊ өөредилге болгаш эртем яамызыныӊ школалар харыылаар салбыр эргелекчизи Ольга Александровна Монгуш, Кызыл хоорайныӊ «Сылдысчыгаш» уруглар садыныӊ эргелекчизи, 1989  чылдыӊ доозукчузу Урана Павловна Допул, Чөөн-Хемчик кожууннуӊ өөредилге эргелелиниӊ даргазы Донгак  Белекмаа Седи-Базыровна, Чөөн-Хемчик кожууннуӊ чагырга даргазы Монгуш Хүлер Серен-Доржуевич, Чөөн-Хемчик кожуун баштыӊы, төлээлекчилер хуралыныӊ даргазы Монгуш Доржу Дамба-Доржуевич, Чөөн-Хемчик кожууннуӊ чагырга даргазыныӊ бирги оралакчызы, кожууннуӊ адалар чөвүлелиниӊ даргазы Куулар Болат Самович, Чадаана хоорай баштыӊы, төлээлекчилер хуралыныӊ даргазы, кожууннуӊ адалар чөвүлелиниӊ кежигүнү Баазан Мерген Серенович чылыг-чымчак сөстер-биле байыр чедирбишаан, өртектиг белектерни сөӊнээннер.

        Оон аӊгыда, кожууннуӊ элээн хөй школаларыныӊ директорлары, башкылары, библиотекарлары  байырлалывысты сонуургап киришкенинге өөрүп турар бис.

         Байырлалдыӊ киржикчилериниӊ школага өргүп сунган белек-селээ-даа аажок хөй болган. Ол болза доозукчуларныӊ төрээн школазынга кызыгаар чок ынааныӊ илерээшкини, чалаткан аалчыларныӊ  хүндүткелиниӊ демдээ болур.    

         Ном – эӊ-не үнелиг, эӊ-не чараш белек болур. Өөредилге болгаш эртем яамызы өӊгүр чуруктарлыг уругларга чечен чогаал номнарын болгаш тыва чоннуӊ төөгүзү, культуразынга хамаарышкан чүүлдерлиг  11 номну белекке берген.  Ол-ла яамыныӊ бергени өөредилге номнары садарынга көрдүнүп каан  85 000 акшаныӊ сертификады – өөреникчилерге, ада-иелерге, башкыларга аажок улуг белек болган.

        Байырлал «Доозукчулар ужуражылгазы» деп аттыг оюн-тоглаа кежээзи-биле доозулган.

        Эки эрткен байырлалывыстыӊ соо кежик - чолдуг болуп, 2017 чылдыӊ ноябрь 9-та школавыстыӊ юбилейлери дээш,  Тыва Республиканыӊ баштыӊы  Шолбан Валерьевич Кара-оолдуӊ ат салганы 22 олуттуг  «Газель некст»  алыр сертификат школага келген Школаныӊ профэвилел комитетединиӊ даргазы кежигүннериниӊ  

       Байырлалда  школаны деткип келген Хайыракан чонунга, доозукчуларга, келген аалчыларга  школа коллективиниӊ мурнундан өөрүп четтириишкинни «Чадаананыӊ медээчизи» солунну дамчыштыр илереттивис.

                                                                                                          Чылбак-оол Любовь