учебная программа по родному языку и литературе, кнрс
календарно-тематическое планирование (9 класс) на тему

1.Адресат

Программа адресована обучающимся  общеобразовательных школ, реализующих УМК «Школа России».

2.Общая характеристика учебного предмета

• Создание условий для охраны и укрепления физического и психического здоровья детей;
• Обеспечение их эмоционального благополучия, для сохранения и поддержки индивидуальности каждого ребенка, для развития ребенка как субъекта отношений с людьми, с миром и с собой;
• Обучение навыкам общения и сотрудничества через побуждение и поддержку детских инициатив в разных видах деятельности;
• Поддержание оптимистической самооценки и уверенности в себе;
• Расширение опыта самостоятельного  выбора;
• Формирование желания учиться, постоянно расширяя границы своих возможностей;
• Создание у школьников мотивации к изучению языка;  
• Воспитание позитивного эмоционально-ценностного отношения к  родному  языку, чувства сопричастности к сохранению  его уникальности  и чистоты, пробуждение познавательного   интереса к родному слову,  стремления  совершенствовать  свою  речь.

3.Ценностные ориентиры содержания курса.

      Тѳрѳѳбүт тыл — кѳлүѳнэттэн кѳлүѳнэҕэ бэриллэр ханнык баҕарар норуот улуу нэһилиэстибэтэ, киһи аймах ытык ѳйдѳбүллэриттэн (сыаннастарыттан) биирдэстэрэ. Тѳрѳѳбүт тыл — оҕоҕо тулалыыр эйгэтин кыраҕатык билэр-кѳрѳр, чугас дьонун-сэргэтин кытта истиҥник бодоруһар, иэйиитэ уһуктар, ѳйѳ-санаата сайдар, ѳбүгэтин үѳрэҕин утумнуур сүрүн эйгэтэ.

       Хайа да омук тереебут тылын билэр, таптыыр, сыаналыыр кэнчээри ыччаттаах буолла5ына, тыыннаах буолар, салгыы сайдар, ба5арар кыахтанар. Тыл бутун норуот национальнай баайа, кэлэр кэскилэ.

      Саха тыла – саха оскуолатыгар уерэх тыла, били-керуу терде буолар. Уерэнээччи тыл уерэ5ин туьунан сурун ейдебулэ, ситьимнээне санарар уеруйэ5э, ырытар-толкуйдуур, онорон керер дьо5ура маннай тереебут тыл уруогар олохсуйар

     Онтон салгыы о5о атын уерэх предметтэрин ис хоьоонун тереебут тылынан ордук чэпчэкитик ейдуур. Билиитэ-керуутэ кэнээн истэ5ин ахсын тылын саппааьа байар, онон атын предметтэри сахалыы уерэтии тереебут тылы баьылыырга кемелеьер.

      Тереебут тылын учугэйдик билэр уерэнээччи ол ейдебулугэр, сатабылыгар, уеруйэ5эр тирэ5ирэн, нуучча тылын, омук тылларын эмиэ тургэнник уерэтэр. Хас да тылы билэр киьи информацияны  ылар, туьанар кыа5а улам улаатан иьэр. Ити курдук саха тылын оскуола5а уерэтии бары предметтэри уерэтиини кытта биьаччы ситимнээх, онно акылаат буолар ураты суолталанар.

4.Место учебного предмета в учебном плане.

Всего  70 часа, в неделю 2 часа.

5.Основные разделы предмета.

6.Результаты изучения учебного предмета.

 Үѳрэх предметин үѳрэтии түмүгэ

Ытык ѳйдѳбүллэри иҥэрии түмүгэ

(личностные результаты)

Саха тылын оскуолаҕа үѳрэтии кэмигэр оҕо маннык ытык ѳйдѳбүллэри (духуобунай сыаннастары) иҥэриннэҕинэ тѳрѳѳбүт тыла сайдарыгар бэриниилээх, эппиэтинэстээх буоларыгар, бэйэтин кыаҕын толору туһанарыгар эрэниэххэ сѳп.

Тѳрѳѳбүт тыл — омугу сомоҕолуур тыл буоларын ѳйдүүр.

Тѳрѳѳбүт тыл тѳрүт айылгыта, үйэлээх үгэһэ, этигэн кэрэтэ норуот тылынан уус-уран айымньытыгар уонна уус-уран литератураҕа сѳҥмүтүн билэр.

Тѳрѳѳбүт тылын сайыннарар, кэлэр кѳлүѳнэҕэ тириэрдэр ытык иэстээҕин, ийэ тыл үйэлэргэ чѳл туруктаах буоларыгар тус оруоллааҕын ѳйдүүр.

Тѳрѳѳбүт тыл иитиллэр, үѳрэнэр, айар-сайдар тыл буоларын итэҕэйэр.

Тѳрѳѳбүт тыл элбэх омук алтыһан бииргэ олорор кэмигэр, икки (элбэх) тылланыы усулуобуйатыгар хас биирдии киһиттэн харыстабыллаах сыһыаны эрэйэрин ѳйдүүр.

Үѳрэх сатабылларын сайыннарыы түмүгэ

(метапредметные результаты)

Бэйэни салайынар-дьаһанар сатабыл.

Тылын сайыннарар сыалы-соругу таба туруорунар, сатаан былаанныыр, туох-ханнык түмүккэ кэлиэхтээҕин  билэр. Тугу билэрин-билбэтин, тугу ситэри үѳрэтиэхтээҕин арааран ѳйдүүр. Сылга бииртэн итэҕэһэ суох тѳрѳѳбүт тылга аналлаах бырайыактарга кыттан (тус бырайыага, коллективнай бырайыак) үлэлиир.

«Тылы сэрэйэр» дьоҕуру (языковое чутье, чувство языка) сайыннарыы. Бэйэтин сааһыгар сѳп түбэһэр тиэкискэ үѳрэппит матырыйаалын сүнньүнэн тыл литературнай нуормата саҥарар эбэтэр суруйар киһи тылыгар тѳһѳ сѳпкѳ эбэтэр сыыһа туттулларын тута «сэрэйэн» билэр, итэҕэһин, алҕаһын быһаарар, кѳннѳрѳр, бэйэтин тылыгар-ѳһүгэр тыл нуорматын ирдэбилин тутуһарга дьулуһар.

Тылын сайыннарар баҕаны үѳскэтии (потребность в совершенствовании собственной речи). Тѳрѳѳбүт тылын барҕа баайын сыаналыыр, тыл кэрэтигэр умсугуйар, этигэн тыл күүһүн, кыаҕын толору туһанарга, тылын-ѳһүн бэйэтэ сатаан чочуйан, тупсаран, санаатын сиһилии этэргэ, кэпсииргэ дьулуһар.

     Саха тылыгар уерэтии программата маннык ирдэбили туруорар:

• Уерээччи улэ5э-хамнаска, дьыала5а –куолуга, общественнай олоххо тереебут тылынан хомо5ойдук кэпсэтэр, санаатын сааьылаан этэр, суруйар.
• Саха тылын уерэ5ин, тыл культуратын туьунан ейдебулу ылар, литературнай нуорманы билэр, тереебут тылын бар5а баайын сфыаналыыр, сатаан туьанар.
• Ийэ тылын баайынан, кэрэтинэн киэн туттар, тереебут тыла сайдарын туьугар туруулаьар, кэлэр келуенэ5э тириэрдэр ытык иэстээ5ин ейдуур.

Виды учебной деятельности

Виды организации и осуществления учебно-познавательной деятельности:

• Словесные, наглядные, практические.

• Индуктивные, дедуктивные.
• Репродуктивные, проблемно-поисковые.
• Самостоятельные, несамостоятельные.

Виды стимулирования и мотивации учебно-познавательной деятельности:

• Стимулирование и мотивация интереса к учению.
• Стимулирование долга и ответственности в учении.

Формы контроля и оценки достижения планируемых результатаов 

• Устный контрольный самоконтроль.
• Индивидуальный и фронтальный опрос
• Индивидуальная работа по карточкам и перфокартам
• Работа в паре, в группе. (взаимо и самооценка)
• Контрольное списывание
• Диктанты (контрольные, словарные, объяснительные, свободные)
• Срезовые работы (тесты)
• Творческие работы (сочинения, изложения)

Форма проведения контрольных работ

Контрольные работы проводятся в форме комбинированных контрольных работ по  родному языку.

Содержание контрольных работ

Тексты контрольных работ составляются:

• начало учебного года с учётом пройденного материала на момент проверки знаний по каждой программе обучения;

• конец 1, 2 и 3 четверти с учётом пройденного материала на момент проверки знаний по каждой программе обучения;
• конец учебного года в соответствии со стандартом  общего среднего образования.

8.Требования к уровню подготовки обучающихся.

Сурун уеруйэхтэр уонна сатабыллар:

1. Этиини этии чилиэннэринэн, тииптэринэн, састааптарынан, тутулларынан ырытыы. Этиигэ туттуллар тыллар ханнык сана чааьынан бэриллибиттэрин, ситимнэрин быьаарыы. Этиигэ сурук бэлиэлэрин таба туруоруу, Сыыьа туттуллубуту кеннеруу.

Уерэнээччи туох билиини, ханнык уеруйэ5и ылара, ханнык сатабылы инэринэрэ судургуттан улам уустугуран иьэр. Уруок аайы сана уеруйэх олохсуйар /формирование навыка/ эбэтэр салгыы сайдар /развитие навыка/.

9.Описание материально-технического обеспечения образовательного процесса.

Технические средства обучения.

Мультимедийный проектор.

Персональный компьютер.

Экспозиционный экран.

Демонстрационные пособия.

Экранно-звуковые пособия.

Видеофрагменты и другие информационные объект (изображения, аудио- и видеозаписи), отражающие основные темы курса родногоо языка.

Учебно- практическое и учебно-лабораторное оборудование.

Презентации

1. Н.Н.Ефремов, С.С.Семенова. Саха тылын грамматиката. Электроннай пособие. 5-9 кылаас / Лексика, фонетика, Морфология, Синтаксис. 2008..

Литература

1. Закон РФ «Об образовании»: статьи 7, 9, 32
2. Федеральный общего образования компонент государственного стандарта.
3. Примерные программы на основе Федерального компонента государственного стандарта начального общего образования / Министерство образования и науки Российской Федерации. – Москва
4. 1992 с. муус устар 4 кунугэр ылылыллыбыт Саха Республикатын Конституциятын 46-с ыстатыйата «Саха Республикатын  государственнай тылларын  саха уонна нуучча тыл буолаллар».
5. СР правительствота 1991 с. ыам ыйын 23 кунугэр бигэргэппит «Саха Республикатын национальнай оскуолаларын санардан сайыннарыы концепцията»
6. Саха тыла: 5-11 классов. Сахалыы оскуола программаат. –Дьокуускай : Уерэхтээьини сайыннарар ин-т изд-та. -2000. – 64с.
7. Учебник «Саха тыла» 5 кылааска уорэнэр кинигэ Н.Е. Петров, С.А. Иванов, Н.Н. Неустроев, С.С. Семенова-Дьокуускай, Бичик, 2011с.
8. Г.Г. Филиппов, И.П. Винокуров. Саха тыла. Тыл баайа. Сана дор5ооно. Тыл тутула/Иккис тахсыыта.-Дьокуускай, РНА СО ССНК издательствота., 2007с.
9. Неустроев Н.Н. Ядрихинская А.Г. Ситимнээх сананы сайыннарыы: уорэнээччилэргэ комо пособие. /5-7 кылаас/ Дьокуускай, кинигэ издательствота, 1990с. 104с.
10. Семенова С.С., Парфенова Н.П., Васильева Н.Н. Хардарысов С.Г. Аахпыттан суруйуу уонна диктант тиэкистэрэ. 5-11 кылаас., Учууталга комо кинигэ.

1. Г.Г.Филиппов, И.П.Винокуров. Саха тыла. Тыл баайа. Са²а дор±ооно. Тыл тутула / Иккис тахсыыта. – Дьокуускай; РНА СО ССНК  изд-тп, 2007. – 192 с.
2. Неустроев Н.Н., Ядрихинская А.Г. Ситимнээх са²аны сайыннарыы: ¥³рэнээччилэргэ к³м³ пособие. /5-7 кылаас/– Дьокуускай: Кинигэ изд-та . 1990. 104 с.
3. Семенова С.С., Парфенова Н.П., Васильева Н.Н. Хардарысов С.Г. Аахпыттан суруйуу уонна диктант тиэкистэрэ: 5-11 кылаас: Учууталга к³м³ кинигэ. - Дьокуускай. «Бичик» нац. кинигэ кы´ата2004. – 272 с. – (Саха оскуолатын учууталыгар к³м³).

4. Шишигина В.Р.,Кузьмина М.П., Кривошапкина В.С. О5о5о бэйэтигэр таьаайыылаах уерэх: Саха тылын уонна литературатын учууталыгар кеме пособие. /Саха Республикатын уерэ5ин министерствота, Уерэх улэьитин идэтин урдэтэр институт. – Дьокуускай: 2004. – 74с.

№

Уруоктемата

Тугуүөрэтэрэ-билэрэ

ТСО, нагляднай

Дьиэ5э сорудах

Чааһа

Күнэ-дьыла

(по плану)

Күнэ-дьыла

(факт-ки)

сатабыла

1

Киирии тема. Саха тыла төрөөбүттылбыт

Омукбыһыытынан тыл суолтатын өйдөтүү

Хаһыат матырыйааллара.

Сайыңңы сынньалаңым-өйтөн суруйуу.

1

4.09.

ойдуур, ылынар.

2

Хатылааһын

Урутүөрэппитичиңэтии

Учебник

Эрчиллии 4

1

Лексика (16 чаас)

3

Лексика өйдөбүлэ. Тылдьыт

Лексика өйдөбүлүн билиһиннэрии. Тылдьытарааһынбилии

Учебник. Тылдьыт

5 эрчилии (3)

1

8.09.

толкуйдуур, уорэтэр, билиитин ханатар.

4

Бэрэбиэркэлиир диктант

О5о табасуруйар уоруйэ5ин инэрэрии, сайыннарарыы;

О5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы

1

11.09.

5

Тыл өйдөбүлэ. Тыл суолтата

Тыл суолтатынбыһаарыы

Учебник. Тылдьыт

Кроссворд таайыыта

1

15.09.

уорэнэр, ылыммыт билиитин сааьыланар, бодоруьар кэпсэтэр сатабыла сайдар.

6

Тыл лексическэйсуолтата,тылдьытыстатыйата.

Тылдьытынанүлэ.

Учебник. Тылдьыт

8 эрчиллии

1

18.09.

истэр, аа5ар суруйар.

7

Элбэхуоннабиирсуолталаахтыллар

Элбэхсуолталаахтылларыбыһаарыы

Учебник. Тылдьыт

12эрчиллии

1

22.09.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

8

Тыл көнөуоннакөспүтсуолтата

Тыл көнөуоннакөспүтсуолтатынбыһаарыы.

Учебник

14 эрчиллии

1

25.09.

уорэнэр, ылыммыт билиитин сааьыланар, бодоруьар кэпсэтэр сатабыла сайдар.

9

Тыл көспүтсуолтатынсаңарар саңа5а туттуу

Уус-уран ойуулуур-дьүһүннүүрхолобуруайанэтиитолкуйдааһына, тиэкискэтуһаныы

Учебник

19 эрчиллии

1

29.09.

уорэнэр, ылыммыт билиитин сааьыланар, бодоруьар кэпсэтэр сатабыла сайдар.

10

Омоним

Омоним лексическэйсуолтатынбыһаарыы. Саңарар саңа5а, уус-уран айымньыга омонимы булуу, быһаарыы.

Учебник. Тылдьыт

21 эрчиллии

1

2.10.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

11

Антоним

Антонимы булуу. Паараласпыт тылы үөскэтии. Саңарар саңа5а табатуһаныы

Учебник

24 эрчиллии

1

6.10.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

12

Синоним

Синоним суолтатынбыһаарыы, кэккэтинситэрии. Сүрүннүүр тылы булуу.

Учебник

29 эрчиллии

1

9.10.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

13

Аахпыттансуруйуу

Тиэкистутулун, былаанынтолкуйдаан, абзаьытутуьансанаанысааьылыыргауорэнии;

Араасуус-уран ньыманы, этиикорунун то5оостоохтук туттуу, бэйэсуруйбутунконноруу, тупсарыы.

1

13.10.

14

Синонимы саңарар саңа5а туттуу.

Толору синоним

Синонимы суолтатынан 4 бөлөххөараарыы.

Түөлбэ, киириитылларыараарыы, атынынансолбуйуу.

Учебник

32 эрчиллии

Кроссворд таайыыта

1

16.10.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

15

Дэгэт синоним

Стиль синонима

Дэгэтсинонимтанөйдөбүлүсанааныордукчопчубыһаарар тылы талан суруйуу.

Стиль синонимынэтигэсөпкөтуһаныы.

Учебник

35 эрчиллии

39 эрчиллии

1

20.10.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

16

Дэгэтсуолталаах стиль синонима. Синонимы текскэтуттуу.

Синонимы текскэтуһаныы.

Учебник

41 эрчиллии

1

23.10.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

17

Хонтуруолунай диктант

О5о табасуруйар уоруйэ5ин инэрэрии, сайыннарарыы;

О5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы

1

27.10.

18

Текст синонима

Синоним сыыһа-халтытуттуллар, истииликэһэр сирин табакөрүү, көннөрүү.

Учебник

43 (4) эрчиллии

1

30.10

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

Синтаксис уоннасурукбэлиэтэ (14 чаас)

19

Этии. Этииарааьа

Тыл ситимэ

Этииарааһынбыһаары,сурукбэлиэтинтабатуттуу.

Этииттэн тыл ситиминараарыы, тутахтылтаныйытыытуруоруу, баһылатар тылы быһаарыы.

Учебник

Этиитолкуйдааһына

56 эрчиллии

1

10.11.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

20

Бэрэбиэркэлиир диктант

О5о табасуруйар уоруйэ5ин инэрэрии, сайыннарарыы;

О5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы

1

13.11.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

21

Этиитутаахчилиэннэрэ. Туһаануоннакэпсиирэ.

Этииттэнэтиитутахчилиэннэринбулуу.

Учебник

59, 61 эрчиллии

1

17.11.

ойдуур, ылынар, билиитин ханатар.

22

Этии ойо5ос чилиэннэрэ. Быһаарыы

Этииттэнбыһаарыыныбулуу.

Учебник

63 эрчиллии

1

20.11.

уорэтэр, сайыннарар,

23

Толоруу

Этииттэнтолоруунубулуу

Учебник

71 эрчиллии

1

24.11.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

24

Сиһилии

Этиичилиэнэригэрхатылааьын

Этииттэнсиһилиинибулуу

Теманычиңэтии

Учебник

Карточка

74 эрчиллии

Схемананэтиитолкуйдааһына

1

27.11.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

25

Аахпыттансуруйуу

Тиэкистутулун, былаанынтолкуйдаан, абзаьытутуьансанаанысааьылыыргауорэнии;

Араасуус-уран ньыманы, этиикорунун то5оостоохтук туттуу, бэйэсуруйбутунконноруу, тупсарыы.

1

1.12.

26

Биируустаахчилиэннэрдээхэтии.

Этиигэ, тиэкискэбиируустаахчилиэннэрибулуу, сурукбэлиэтинсөпкөтуруоруу.

Учебник

Холобурдарыбулуу

1

4.12.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

27

Туһулуулаахэтии

Этиигэтуһулуунубулуу, сурукбэлиэтинтабатуруоруу.

Учебник

92 эрчиллии

1

8.12.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

28

Судургууоннахолбууэтиилэр

Судургууоннахолбууэтиинитутахчилиэнэринэнбыһаарыы

Учебник

100 эрчиллии

1

11.12.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

29

Этииниырытыыбэрээдэгэ

Этииниырытаүөрэнии

Учебник

Араасэтиинитуттан текст суруйуута. Мин сөбүлүүрдьарыгым.

1

15.12.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

30

Сирэйсаңа

Сирэйсаңалаахэтииниараарыы, сурукбэлиэтинтуруоруу

Учебник

Схемананэтиитолкуйдааһына

1

18.12.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

31

Диалог

Диалогу сирэйсаңаттанараарыы, тиэкискэ диалогу табатуһаныы

Учебник

115 эрчиллии

1

22.12.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

32

Хонтуруолунай диктант.

О5о табасуруйар уоруйэ5ин инэрэрии, сайыннарарыы;

О5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы

Текст

1

25.12.

Фонетика уоннатабасаңарыы (12 чаас)

33

Саңа дор5оонноро үөскүүрусулуобуйалара

Саңаорганнарынбилии

Учебник, таблица

Аа5ыы

1

29.12.

билэр-корор, толкуйдуур, аа5ар, суруйар.

34

Алфавит

Сахалыы алфавит историятын, бэрээдэгин били

Учебник

Алфавиты нойосуусүөрэтии

1

19.01.

уорэтэр, толкуйдуур, билэр, тэнниир.

35

Аһа5ас уоннабүтэй дор5ооннор

Дор5оон наарданыытынбилии

Учебник, таблица

Кроссворд таайыыта

1

22.01.

уорэтэр, сайдар, ырытар.

36

Кылгасуоннауһун аһа5ас дор5ооннор

Уһун аһа5ас дор5оонноох тылларытабасуруйуу.

Учебник

128 эрчиллии

1

26.01.

уорэтэр, толкуйдуур, тэнниир.

37

Дифтоннар

Дифтоннарүөскүүрусулуобуйаларынбилии

Учебник

Кроссворд оңоруу.

1

29.01.

38

Бэрэбиэркэлиир диктант

О5о табасуруйар уоруйэ5ин инэрэрии, сайыннарарыы;

О5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы

1

2.02.

39

Аһа5ас дор5ооннору наардааһын

Аһа5ас дор5оон наарданыытын, систематын били.

Учебник, таблица

Тылларыбулуу

1

5.02.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

40

Аһа5ас дор5ооннор дьүөрэлэһэрсокуоннара

Тылга дор5оон эбиллэригэр аһа5ас дор5оон дьүөрэлэһиитинсокуонунтутуһантабасаңарыы, суруйуу.

Учебник, таблица

136 эрчиллии

1

9.02.

уорэтэр, билэр-корор.

41

Ньиргиэрдээхуоннаньиргиэрэсуох бүтэй дор5ооннор.

Ньиргиэрдээхуоннаньиргиэрэсуохбүтэй дор5ооннору араарыы

Учебник, таблица

Тылларыбулуу

1

12.02.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

42

Бүтэй дор5ооннор аһа5ас дор5ооннор сабыдыалларынансолбуллуулара.

Бүтэй дор5ооннор дьүөрэлэһэнтуруулара

Аһа5ас дор5ооннор сабыдыалларынанбүтэй дор5ооннору табасуруйуу.

Бүтэй дор5ооннор дьүөрэлэһэрсокуоннарынбилии

Учебник , схема

142 эрчиллии

147 эрчиллии

1

1

16.02.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

43

Бүтэй дор5ооннор хоһулаһантуруулара

Хоһуласпытбүтэй дор5оонноох тылларытабасуруйуу.

Учебник

155 эрчиллии

1

19.02.

44

Аахпыттансуруйуу

Тиэкистутулун, былаанынтолкуйдаан, абзаьытутуьансанаанысааьылыыргауорэнии;

Араасуус-уран ньыманы, этиикорунун то5оостоохтук туттуу, бэйэсуруйбутунконноруу, тупсарыы.

1

23.02.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

Тыл састаабауоннатабасуруйуу (14 чаас)

45

Тыл састааба. Тыл оло5ун уоннасыһыарыытынөйдөбүлэ.

Тыл оло5ун, сыһыарыытынараарыы. Үөскэтэруоннауларытарсыһыарыыныбыһарыы

Учебник, таблица

159 эрчиллии

1

26.02.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

46

Саха тылын орфографията

Саха тылынорфографиятынисториятынбилии.

Учебник. Портрет

165 эрчиллии

1

2.03.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

47

Орфографическайтылдьыттарынансатаантуһаныы.

Тылдьытынанүлэ

Учебник. Орфографическайтылдьыт

170 эрчиллии

1

5.03.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

48

Сыһыарыы аһа5ас дор5оонун табасуруйуу

Тылларытабасуруйуу. Быраабыланыбилии

Учебник. Орфографическайтылдьыт

176, 190 эрчиллии

1

9.03.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

49

Бэрэбиэркэлиирдиктант

О5о табасуруйар уоруйэ5ин инэрэрии, сайыннарарыы;

О5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы

1

12.03.

50

Аһа5ас дор5ооннорунан са5аланар сыһыарыыиннигэр тыл оло5ун табасуруйуу.

Тылларытабасуруйуу. Быраабыланыбилии

Учебник. Орфографическайтылдьыт

198 эрчиллии

1

16.03.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

51

Киирии тыл оло5ун бүтэһик дор5оонун түһүүтүнтабасуруйуу

Тылларытабасуруйуу. Быраабыланыбилии

Учебник. Орфографическайтылдьыт

201 эрчиллии

1

19.03.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

52

Хонтуруолунай диктант

О5о табасуруйар уоруйэ5ин инэрэрии, сайыннарарыы;

О5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы

1

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

53

Тыл оло5ор аһа5ас дор5оон эбиллиитинтабасуруйуу

Тылларытабасуруйуу. Быраабыланыбилии

Учебник. Орфографическайтылдьыт

208 эрчиллии

1

6.04.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

54

Бүтэй дор5ооннор сэргэстэһиилэринэнбүтэртылларолохторунуларыппаккасуруйу

Тылларытабасуруйуу. Быраабыланыбилии

Учебник. Орфографическайтылдьыт

211 эрчиллии

1

9.04.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

55

Сымнатарбэлиэтүһэруонна түспэт түбэлтэлэрэ

Тылларытабасуруйуу. Быраабыланыбилии

Учебник. Орфографическайтылдьыт

215 эрчиллии

1

13.04.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

56

Холбуутыллар

Холбуутылларытабасуруйуу, ал5аһы буланкөннөрүү

Учебник

226 эрчиллии

1

16.04.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

57

Тылы көһөрүү

Тылы көһөрүүбыраабылатынбилии

Учебник

230 эрчиллии

1

20.04.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

58

Аахпыттансуруйуу

Быраабыланытутуһансуруйуу

1

23.04.

59

60

Фонетическайырытыы

оонньуу уруок. Саха тылын дор5оонноро.

Тылларыырытаүөрэнии

ылбыт билиини чинэтии, ойу толкуйу сайыннарыы.

Карточка

1

1

27.04.

Ситимнээхсаңа (6 чаас)

61

Текст өйдөбүлэ, тутула

Текст тутулунсатаанараарыы

Учебник

Сорудахтары

толоруу

1

30.04.

уорэтэр, олкуйдуур, аа5ар, араарар.

62

Текскээтииситимэ, текскээтиилэрситимнэһэрньымалара

Ситимниирньымаларыбилии

Учебник

Текст этиитин ырытыы

1

4.05.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

63

Текст тематауоннасүрүнсанаата. Эпиграф

Тексиырытыы

Сорудахтарытолоруу

1

7.05.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

64

Бэрэбиэркэлиир диктант

О5о табасуруйар уоруйэ5ин инэрэрии, сайыннарарыы;

О5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы

1

11.05.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

65

Текст былаана

Быланыоңоруу

Учебник

Текст былааныноңоруу

1

14.05.

толкуйдуур, уорэтэр.

66

67

Текст тиибэ. Ойуулааһын, сэһэргээһин, тойоннооһун

Диспут уруок. Текст араастара.

Текст тиибинтабабыһаарыы

текст араастарыгар бэйэ санаатын этии, сааьылааьын.

Тексиырытыыа

текси аа5ыы.

1

18.05.

ойдуур, билиитин-коруутун ханатар, кэпсэтэр сатабыла сайдар.

68

Хатылааһын

Сылустатаүөрэппитичиңэтии

Тест

2

21.05.

69

70

Хонтуруолунай диктант

сыллаа5ы тумуктуур уруок. Сахам тыла- обугэм кэриэьэ.

О5о табасуруйар уоруйэ5ин инэрэрии, сайыннарарыы;

О5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы

сыллаа5ы ылбыт, ылыммыт билиини чинэтии, уорэтии.

1

25.05.

29.05.

тумуктуур, чинэтэр.

1.Адресат

Программа адресована обучающимся  общеобразовательных школ, реализующих УМК «Школа России».

2.Общая характеристика учебного предмета

• Создание условий для охраны и укрепления физического и психического здоровья детей;
• Обеспечение их эмоционального благополучия, для сохранения и поддержки индивидуальности каждого ребенка, для развития ребенка как субъекта отношений с людьми, с миром и с собой;
• Обучение навыкам общения и сотрудничества через побуждение и поддержку детских инициатив в разных видах деятельности;
• Поддержание оптимистической самооценки и уверенности в себе;
• Расширение опыта самостоятельного  выбора;
• Формирование желания учиться, постоянно расширяя границы своих возможностей;
• Создание у школьников мотивации к изучению языка;  
• Воспитание позитивного эмоционально-ценностного отношения к  родному  языку, чувства сопричастности к сохранению  его уникальности  и чистоты, пробуждение познавательного   интереса к родному слову,  стремления  совершенствовать  свою  речь.

3.Ценностные ориентиры содержания курса.

    Норуот тылынан айымньыта уонна уус-уран литература» программа Российскай Федерация Уерэ5ин министерствота бигэргэппит литературнай уерэхтээьиннэ Государственнай стандарт методологическай теруттэригэр уонна дидактическай ирдэбиллэригэр тирэ5ирэр.

   Уус-уран литература – киьи умсул5аннаах ис туругун, уйул5атын тойуга, ырыата, сэьэнэ, ейун-сурэ5ин меккуенэ, ыарыыта. Литератураны уерэтии, бастатан туран, ити умсул5аны, ей-сурэх меккуерун ырытан ылыныыга, дирин ула5алаах толкуйу арыйыыга туьаныллыахтаах. Ол эрэ кэнниттэн ей-сурэх аьыллан, санаа сааьыланан, уерэнээччи ис киэлитэ сырдаан, суруйааччы хара5ынан оло5у керуу салаллан барда5ына эрэ, уус-уран айыллыбыт ньымаларын, автор айар маастарыстыбатын, айымньы саха литературатыгар ылар миэстэтин эридьиэстэьии быьыытынан ыытыллара олохтоох. Бугун уус-уран литературауерэтэр, иитэр сайыннарар суолтата ураты бол5омто5о ылылынна.

Программа сурун тирэх методологическай теруттэринэн буолаллар:

• Барыта киьи туьугар/антропоцентризм/буолуохтаах диэн философия /искусство уонна киьи сыьыанын урдук мээрэйинэн киьилии буолуу, киьититии, ол эбэтэр айымньы уонна киьи ис киэлитин алтыьыннарыы;
• Уус-уран литература о5о тус суолталаах эстетическай кэриннэринэн ылыныытын теоритя. Уус-уран литератураныкиьи бэйэтигэр тус суолталаахтык ылыныыта кини айымньы эстетическай, духовнай кэриннэрин ырытан ейдеете5унэ, ойууланар оло5у, дьон уустук сыьыанын ырытан керде5унэ ситиьиллэр.
• Уус-уран литература аа5ыы, ырытыы – уустук ей улэтэ. Бу терут керуу уус-уран литератураны уерэтии психологическай дьайымалга оло5урар, ол эбэтэр айымньыга аа5ыыга киирии, аа5ыы, ырытыы, тумуктээьин барытакиьи толкуйдуур, анаарар уустук психологическай дьайыыларын тиьигиттэн тутулуктаах. Онон учуутал психология5а билиитин сайыннарара, уруокка улэ5э табыгастаахтык туьанараэрэйиллэр, оччо5уна эрэ кини уерэнэччиилэрин ейдерун-сурэхтэрин, уйул5аларын сырдатар, чэбдигирдэр кыа5ы ситиьиэн сеп.

Программа сурун сыала кини соруктарын быьаарар, олортон суруннээн манныктары бэлиэтиибит.

- аа5ыы культуратыгар дьулуьуу, аа5ааччыны иитии;

- уус-уран айымньыны о5о тус суолталаахтык эстетическэй таьымынан ылынар дьо5урун сайыннарыы;

- тереебут норуотун духовнай кууьунэн ийэ тыынын иитийэхтээбит сахалыы саннаах, айыы тыыннаах киьини иитии;

- бииргэ олорор аймах, уруу омуктар(эбээн, эбэнки юкагир о.да.), нуучча уонна аан дойду норуоттарын чулууайымньыларын утуе тыынын инэриммит, норуоттар утуе до5ордуу сыьыаннаьыыларын олох сайдыытын тутулун курдук ейдуур личноьы иитии.

4.Место учебного предмета в учебном плане.

Всего 70  часа,  в  неделю 2 часа.

5.Основные разделы предмета.

6.Результаты изучения учебного предмета.

Ытык ѳйдѳбүллэри үѳрэх предметин ис хоһоонугар киллэрии

Орто уопсай үѳрэхтээһин үѳрэнээччи оскуолаттан сиэр-майгы бастыҥ хаачыстыбаларын — киһи аймах ытык ѳйдѳбүллэрин (духуобунай сыаннастарын) иҥэриммит Россия гражданинын иитэн-үѳрэтэн таһаарыыга туһуланар.

Киһи уопсастыбатын сайдан кэлбит историятыгар үтүѳ уонна мѳкү, чиэс уонна сиэрэ суох быһыы, суобас уонна чиэһинэйэ суох буолуу, о.д.а. сиэр-майгы нуормалара тэҥҥэ олохсуйан кэллилэр. Ол гынан баран, хайа баҕарар норуокка киһилии сиэрдээх быһыы ытык ѳйдѳбүллэрэ биһирэнэр, кэрэхсэнэр.

2009 с. ылыныллыбыт «Россия гражданинын личноһын сиэрин-майгытын сайыннарыы уонна иитии концепцията» федеральнай государственнай үѳрэх стандартарын методологическай тѳрүтүнэн буолла.

Үѳрэх предметин үѳрэтии түмүктэрэ

Ытык ѳйдѳбүллэри үѳрэнээччигэ иҥэрии түмүгэ:

киһи сайдыылаах уонна ситиһиилээх буоларыгар тѳрѳѳбүт тылынан ааҕыы суолтатын ѳйдүүр; уус-уран литератураны тылынан искусство ураты кѳрүҥүн быһыытынан сыаналыыр;

тулалыыр эйгэ туһунан билии-кѳрүү ааҕыы кѳмѳтүнэн кэҥиирин-дириҥиирин ѳйдүүр;

норуот айымньыта уонна уус-уран литературата саха тѳрүт олоҕун-дьаһаҕын, историятын, тылын-ѳһүн, култууратын кѳстүүтэ буоларын ѳйдүүр, сыаналыыр;

Саха сирин, Россия уонна аан дойду норуоттарын чулуу айымньыларын ааҕан, атын норуот култууратын, литературатын ытыктыыр;

үтүѳнү-мѳкүнү, сырдыгы-хараҥаны арааран, сиэри тутуһуу, амарах, аһыныгас, дьоҥҥо кыһамньылаах майгы үчүгэйгэ тиэрдэрин ѳйдүүр.

Үѳрэх сатабылларын сайыннарыы түмүгэ:

ааҕыы үлэтин араас кѳрүҥэр сыал-сорук туруорунар, былаанныыр, түмүгүн сабаҕалыыр; үлэтин хонтуруолланар, сыаналана үѳрэнэр;

уруокка, уруок таһынан үлэҕэ бэриллибит сорудаҕынан араас информационнай эйгэ кыаҕын талар, туһанар;

уус-уран айымньыга мѳккүѳр тѳрүѳтүн, сайдыытын быһаарар, үѳскээбит кѳстүүлэри, дьон сыһыанын ырытан дакаастыыр;

уус-уран айымньы сүрүн ис хоһоонун, дьоруойдар араас сыһыаннарын, сүрүн сюжет сайдыытын ырытан, анал бэлиэ, графика кѳмѳтүнэн быһаара, ситимнии, тиһиктии үѳрэнэр;

аахпытыгар уонна тус уопутугар олоҕуран, тэҥниир уонна ойуулуур, учебнигынан үлэлиир;

уус-уран айымньыны ырытыы кэмигэр бодоруһуу сиэрин тутуһан, бииргэ үлэлиир кыахтанар;

доҕотторун, тѳрѳппүттэрин, кылаас иннигэр кылгас иһитиннэриини оҥорор;

бэриллибит тиэмэҕэ санаатын сааһылаан айан кэпсиир, суруйар.

Виды учебной деятельности

Виды организации и осуществления учебно-познавательной деятельности:

• Словесные, наглядные, практические.

• Индуктивные, дедуктивные.
• Репродуктивные, проблемно-поисковые.
• Самостоятельные, несамостоятельные.

Виды стимулирования и мотивации учебно-познавательной деятельности:

• Стимулирование и мотивация интереса к учению.
• Стимулирование долга и ответственности в учении.

Формы контроля и оценки достижения планируемых результатаов

• Устный контрольный самоконтроль.
• Индивидуальный и фронтальный опрос
• Индивидуальная работа по карточкам и перфокартам
• Работа в паре, в группе. (взаимо и самооценка)
• Контрольное списывание
• Диктанты (контрольные, словарные, объяснительные, свободные)
• Срезовые работы (тесты)
• Творческие работы (сочинения, изложения)

8.Требования к уровню подготовки обучающихся.

……-с кылааска

7-9 кылааска уус-уран айымньыны аа5ары тэнэ, литература киьи оло5ун уустаан-ураннаан хоьуйар искусство ураты керунэ, уустук эйгэтэ буоларын билиьиннэррэ соруктаах. Ол иьин бу суьуеххэ программанан айымньы оло5у арыйан ккердерер проблематынан наарданна. Оскуола о5отугар чугас проблемалар диэн талыныллылар. Бу маннык наардааьынна, литература о5ону сайыннарар, иитэр-уерэтэр соруга ордук арыллар кыахтанар.

Уерэнээччи билиитэ уонна сатабыла:

• Уус-уран, наука, публицистика айымньыларын таба, ецдеен, кудуччу аа5ар (мунуутэ5э ортотунан таска 120-13- тылы, искэ 180-200 тылы)
• Уус-уран айымньы оло5у хоьуйар искусство керунэ, ааспыт. билинни, кэлэр кэминээ±и олох уус-уран кэрэьитэ, туоьута буоларын ейдуур.
• Уус-уран айымньы тематын. сурун санаатын, тутулун, геройдара туох уратылаа5ын, майгыннаьарын кемете суох арааран билэр, сыаналыыр.
• Айымньы литература хайа салаатыгар киирэрин (эпос. лирика, драма) ханнык керунэ буоларын арааран билэр.
• Эпическай айымньы сюжета олох ханнык чахчытыгар оло5уран суруллубутун быьаарар; айымньы ис номо5ун кэм-кэрдии ситимин, хоьуйар кэм бэлиэтин кытта ситимнээн ейдуур.
• Айымньыга киьи ис дууьатын, уйул5атын, майгытын-сигилитин ойуулуур ньымалары кэтээн керер, быьаарар, бэйэтэ айан холоноругар туьанар.
• Уус-уран айымньы турорар сурун уонна ойо5ос проблематын ейдуур, автор ону быьаарар, сыаналыыр суолун сылыктаан бол5ойор.

9.Описание материально-технического обеспечения образовательного процесса.

Технические средства обучения.

Мультимедийный проектор.

Персональный компьютер.

Экспозиционный экран.

Демонстрационные пособия.

Экранно-звуковые пособия.

Видеофрагменты и другие информационные объект (изображения, аудио- и видеозаписи), отражающие основные темы курса родногоо языка.

Учебно- практическое и учебно-лабораторное оборудование.

Презентации

Литература

1. Закон РФ «Об образовании»: статьи 7, 9, 32
2. Письмо Минобразования России от 20.02.2004 г.. № 03-51-10/14-03 «О введении федерального компонента государственных образовательных стандартов начального общего, основного общего и среднего (полного) общего образования».
3. Приказ Минобразования России от 05.03.2004 г. № 1089 «Об утверждении федерального компонента государственных образовательных стандартов начального общего, основного общего, и среднего (полного) общего образования»
4. Приказ Минобразования России от 09.03.2004 г. № 1312 «Об утверждении федерального базисного учебного плана и примерных учебных планов для общеобразовательных учреждений РФ, реализующих программы общего образования».
5. Письмо Министерства Образования и Науки РФ от 07.07.2005 г. «О примерных программах по учебным предметам федерального базисного учебного плана».
6. Федеральный компонент государственного стандарта общего образования.
7. Примерные программы на основе Федерального компонента государственного стандарта основного общего образования / Министерство образования и науки Российской Федерации. – Москва
8. 1992 с. муус устар 4 кунугэр ылылыллыбыт Саха Республикатын Конституциятын 46-с ыстатыйата «Саха Республикатын  государственнай тылларын  саха уонна нуучча тыл буолаллар».
9. СР правительствота 1991 с. ыам ыйын 23 кунугэр бигэргэппит «Саха Республикатын национальнай оскуолаларын санардан сайыннарыы концепцията»
10. Программы по « Норуот айымньыта уонна литература».5-11 кылаас. Саха оскуолатын программата.Дь., 1996; Е.М.Поликарпова,У.М.Флегонтова,Л.В.Захарова Норуот тылынан айымньыта уонна уус-уран литература.Дь.2007.
11. Ноурот тылынан айымньыта уонна уус-0уран литература: 1-9 кылаастарга программа/Е.М.Поликарпова, У.М.Флегонтова, Л.В.Захарова. – Дьокуускай: Бичик, 2007 с. – 47 с.
12. Бугаев Н.И. Саха литературатыгар уус-уран литератураны уерэтии туьунан санаалар: Учууталга кеме пособие. Дьокуускай: Бичик нац-й кинигэ кыьата, 1997. -88 с.
13. Учебник: «Саха литературата» 5 кылааска уорэнэр учебник –хрестоматия С.К. Колодезников, Шишигина В.Р., Дьокуускай, Бичик, 2003с.

№

                  Уруок темата

Чааьа

Кунэ

Туолла

        Уруок уорэтэр сыала

      Уорэнээччи   улэтэ, сатабыла

дьиэгэ улэ

Норуот тылынан уус-уран айымньыта

1

Норуот тылынан уус-уран айымньыта

1

2.09.

Норуот тылынан уус-уран айымньытын     ойдобулун, коруннэрин, сурун ис хоьоонун уорэтии.

Аа5ыы, бэлиэтэнии, тирэх бэлиэнэн улэ

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

2

Остуоруйа. Остуоруйа5а олох уонна фантастика алтыьыыта.

1

3.09.

Остуоруйа уус-уран уратытын ойдотуу.Норуот утуо5э ба5атын ылыныы.

ырытыы, быьаарсыы.

Истэр,ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

3

«Биэс ынахтаах  Бэйбэрикээн эмээхсин»

Эмискэ костубут кыыс.

1

9.09.

Остуоруйа5а, олоххо утуо быьыы оруу кыайарын быьаартарыы.Утуо сиэргэ-майгыга иитии.

Остуоруйа тылыгар-оьугэр чугаьатан кэпсээьин.Ис хоьоонун илдьиритии.

билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

аа5ыы, кэпсииргэ бэлэмнэнии.

4

Кыыс иккистээн тиллиитэ

1

10.09.

Остуоруйа ис хоьоонун инэринии.

Эмискэ костубут кыыс мэтириэтин ойтон аа5ыы.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар

5

Хаардьыт Бэргэн иккистээн кэргэн кэпсэтиитэ

1

16.09.

Остуоруйа5а, олоххо утуо быьыы оруу кыайарын быьаартарыы

Ыйытыыга эппиэт, бэйэ толкуйун торумнаан быьаарар.

Билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

былаан оноруу

6

Остуоруйа тыла-оьо

1

17.09.

Остуоруйа тылын-оьун ырытыы

Уус-ураннык кэпсиир, ойтон суруйууга бэлэмнэнэр, санаа атастаьар.

Ойдуур, ырытар, кэпсиир дьо5урдара сайдар.

анал соруда5ынан улэ оноруу

7

«Учугэй Уодуйээн»

1

23.09.

Былыргы дьиннээх олох араас костуутун булан ырытарга уорэтии.

Сыныйан аа5ыы, бэйэ толкуйун торумнаан быьаарар.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар

остуоруйаны сыныйан аа5ыы

8

Учугэй Уодуйээн

1

24.09.

Остуоруйа ис хоьоонун бэйэ толкуйунан кэпсииргэ,ырытарга эрчийии.

«Сымыйалыан-бэйэ5эр куьа5аны оноруон» диэн этиини Куьа5ан Ходьугурга сыьыаран санаатын этэр,быьаарар.

билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

кэпсииргэ бэлэмнэнии.

9

 «Котордор мунньахтара»

1

30.09.

 Остуоруйа уус-уран тылыгар     кэрэхсэбили уоскэтии.                                           

Остуоруйа ис хоьоонунан кроссворд онорор

10

«Котордор мунньахтара»

1

1.10.

Инэриммит билиини сааьылаан кэпсииргэ , бэйэ санаатын аьа5астык     этэргэ уорэтии.

«Котордор мунньахтара» уонна П.Ойуунускай «Моккуор» остуоруйатын тэннээн коруу, ырытыы. Истии, бэлиэтэнии, санаа атастаьыыта.

11

Остуоруйа геройа.

1

7.10.

Тирэх бэлиэ онорорго эрчиллии.

Аа5ыы, ырытыы, ис хоьоонун илдьиритиьии.

санаатын сопко этэр,

12

Остуоруйа тыла-оьо

1

8.10

Остуоруйа тылын-оьун ырытыы

Тылдьыкка улэ, остуоруйа  тылын-оьун туттан кэпсээьин.

.

Таабырын (2ч)

13

Таабырын уус-уран уратыта.

1

14.10

Таабырын уус-уран уратытын ойдотуу, уоскээбит тордун билиьиннэрии.

Иьитиннэрии оноруу, истии, бэлиэтэнии.

аа5ар, кэпсиир, ырытар, тэнниир.

14

Булугас ой-санаа кууьэ.

1

15.10.

Таабырыны айар уонна таайар кистэлэннэ эрчиллии.

О5о тус санаатын таабырынна оло5уран суруйар. Таабырын айарга холонор..

аа5ар, кэпсиир, ырытар.

Ос хоьооно (2ч)

15

Ос хоьооно.

1

21.10.

Ос хоьоонун сурун ис хоьоонун ойдотуу, уратытын быьаарыы.

Ырытар, толкуйдуур, тумуктуур.

аа5ар, кэпсиир, ойугэр хатыыр

16

Ос хоьоонун кэпсээннэ туттуу.

1

22.10.

Инэриммит билиини сааьылаан кэпсииргэ, суруйарга тутта уорэтии.

аа5ар, кэпсиир, ойугэр хатыыр.

Чабыр5ах (2ч)

17

Чабыр5ах-норуот тылынан айымньытын сытыы, сатирическай корунэ.

1

28.10.

Чабыр5ах туьунан билиини кэнэтии, чинэтии. Чабыр5ах тылын-оьун быьаарарга, сурун    санаатын этэргэ эрчиллии.

Чабыр5а5ы аа5арга эрчиллэр, тус санаатын этэр.

билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

18

Оскуола оло5уттан чабыр5ахтар.

1

29.10

Сурун санааны инэрии, тылын-оьун        ырытан чабыр5ахтыыр  дьо5уру салгыы сайыннарыы.

Чабыр5ах  аа5ар дьо5урун сайыннарар, айарга холонор.

билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

Уус-уран литература. Суруйааччы остуоруйата (11ч)

19

Суруйааччы остуоруйата. «Чурум-Чурумчуку»

1

11.11.

Остуоруйаны кэрэхсэбиллээхтик аа5арга интэриэьи кобутуу, кэпсииргэ эрчиллии. Остуоруйа тылын-оьун ырытыы, герой майгытын-сигилитин сыаналаьааьын,  тэннээьин.

Сыныйан аа5ыы, ыйытыыга эппиэт, бэйэ толкуйун торумнаан быьаарар.

билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

20

Аптаах таас.

1

12.11.

Геройдар быьыыларын-майгыларын бол5ойон быьааран, кэпсииргэ уорэтии.

Искэ иьийэн олорон аа5ыы, санаа уллэстиитэ.Ойтон аа5арга эрчиллии.

аа5ар, кэпсиир, ойугэр хатыыр.

21

Чурум-Чурумчуку аптаах тааьы тоннорорго сорунуута.

1

18.11.

Остуоруйаны кэрэхсэбиллээхтик аа5арга интэриэьи кобутуу, кэпсииргэ эрчиллии.

Ыйытыыга эппиэт, бэйэ толкуйун торумнаан быьаарар.

22

Моьоллор.

1

19.11.

Геройдар быьыыларын-майгыларын бол5ойон быьааран, кэпсииргэ уорэтии.

аа5ар, кэпсиир, ойугэр хатыыр.

23

Чурум-Чурумчуку уобараьа.

1

25.11.

Айымньы геройугар бэйэ сыьыанын быьааран суруйарга, сыаналыырга холонуу.Уобараьы оноруу.

аа5ар, кэпсиир, ойугэр хатыыр.

аа5ар, кэпсиир, ойугэр хатыыр.

24

Остуоруйа айабыт.

1

26.11.

Айар улэ.

25

Т.Е.Сметанин «Куорэгэй»

1

2.12.

Остуоруйаны кэрэхсэбиллээхтик аа5арга интэриэьи кобутуу, кэпсииргэ эрчиллии. Айымньы сурун санаатын быьаарарга холонуу.

Искэ иьийэн олорон аа5ыы, санаа уллэстиитэ.Уобараьы онорууга холонор.

аа5ар, кэпсиир, ойугэр хатыыр.

26

Куорэгэй.

1

3.12.

Геройдар быьыыларын-майгыларын бол5ойон быьааран, кэпсииргэ уорэтии.

Остуоруйа тылын-оьун туттан кэпсиир. Тэннээн коруу, сыанабыл биэрии.

аа5ар, кэпсиир, ойугэр хатыыр.

27

Иччитэх отоххо.

1

9.12.

Геройдарга автор сыьыанын быьаарарга холонуу.

Искэ иьийэн олорон аа5ыы, санаа уллэстиитэ.Оруолларынан оонньооьун.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

28

Комус манньыаттар.

1

10.12.

Айымньы сурун санаатын быьаарарга холонуу.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

29

Куорэгэй уонна Мойот.

1

16.12.

Айымньы ис хоьоонун, сурун санаатын булуу.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

Суруйааччы чабыр5а5а (3ч)

30

Суруйааччы чабыр5а5а.

1

17.12.

Суруйааччы чабыр5а5ын уратытын ойдотуу.

Ыйытыыга эппиэт, бэйэ толкуйун торумнаан быьаарар.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

31

Тараас туьунан чабыр5ах.

1

23.12.

Геройдарга автор сыьыанын быьаарарга холонуу.

билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

32

Чо5ой уонна Ньо5ой.

24.12.

Геройдарга автор сыьыанын быьаарарга холонуу.

Чабыр5а5ы аа5арга эрчиллии. Уус-ураннык кэпсээьин, сыаналааьын, тумуктээьин.

Кэпсээн (  20ч.)

33

С.Омоллоон «Харана5а тыкпыт сырдык»

1

20.01.

Айымньы тылын-оьун ырытыы, герой майгытын-сигилитин сыаналаьааьын,  тэннээьин.

Искэ иьийэн олорон аа5ыы, санаа уллэстиитэ.

34

Ньукуус.

1

21.01.

Кэпсээннэ суруллубут оччотоо5у о5о оло5ун, уорэххэ сыьыанын сырдатыы.

Дор5оонноохтук, уус-ураннык аа5ыы, сурун санаатын булуу.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

35

Ньукуус ба5атыгар дьон сыьыана.

1

27.01.

Айымньы сурун санаатын быьаарарга холонуу.

Тэннээн коруу, сыанабыл биэрии.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

36

Ньукуус уонна мин.

1

28.01.

Сурун геройга бэйэ сыьыанын торумнаан коруу, санааны аьа5астык этэргэ холонуу.

Айар улэ.

37

А.Н.Неустроева «Тиргэьиттэр»

1

3.02.

Геройдар быьыыларын-майгыларын бол5ойон быьааран, кэпсииргэ уорэтии.

Сыныйан аа5ыы, ырытарга холонуу. Иьитиннэрии оноруу.

билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

38

Дьахтар Алааьыгар.

1

4.02.

Кэпсээннэ суруллубут оччотоо5у о5о аймах оло5ун сырдатыы.

Аа5ыы, тылдьыкка бэлиэтэнии.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

39

Тиргэ5э иннибит ко5он.

1

10.02.

Айымньы сурун санаатын быьаарарга холонуу.

Искэ иьийэн олорон аа5ыы, санаа уллэстиитэ.

40

Булчут угэьэ.

1

11.02.

Айымньыга оло5уран булт угэьин ойдотуу.

Ис хоьоонун илдьиритии,ырытыы, быьаарсыы.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

41

Н.М.Заболоцкай «Сайылыкка»

1

17.02.

Айымньы тылын-оьун ырытыы, герой мэтириэтин сыаналааьын.

Кэпсиир, ойуулуур.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

42

Иччитэхсийбит отохтор»

1

18.02.

Айымньы геройугар бэйэ сыьыанын быьааран суруйарга, сыаналыырга холонуу.

Искэ иьийэн олорон аа5ыы, санаа уллэстиитэ.

истэр, ылынар, ис хоьоонун ойдуур.

43

Колопунэ Костокууннээх.

1

24.02.

Айымньыны кэрэхсэбиллээхтик аа5арга интэриэьи кобутуу, кэпсииргэ эрчиллии.

Сыныйан аа5ыы, былаан оноруу.

Ис хоьоонугар уруьуй оноруу.

билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

44

Куттал.

1

25.02.

Тылын-оьун ырытыы, сурун геройга  тустаах сыьыаны уоскэтии.

Тирэх бэлиэни оноруу. Сэмэнчик - хорсун о5о. Ойтон суруйуу.

билиитин-коруутун ханатар, норуот айымньытыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

45

И.Г.Иванов-Уйбаан Нуолур «Саллаат о5ото Чооруона»

1

3.03.

Геройдарга автор сыьыанын быьаарарга холонуу.

Искэ иьийэн олорон аа5ыы, санаа уллэстиитэ.Былаан оноруу, ырытыы.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

46

Ус муннуктаах суруктар.

1

4.03.

Айымньы чаастарын сиьилии кылгатан кэпсииргэ эрчиллии.

Уус-ураннык кэпсээьин, сыаналааьын, тумуктээьин.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

47

Кыайыыны уьансыы.

1

10.03.

Толкуйдуур, сиьилиир дьо5уру салгыы сайыннарыы.

Искэ иьийэн олорон аа5ыы, санаа уллэстиитэ.Сыаналааьын, тэннээн коруу.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

48

 Чооруона уонна мин.

1

11.03.

Айымньы геройугар бэйэ сыьыанын быьаарарга холонуу.

    Ойтон суруйуу.

49

Н.Лугинов «Чыркымай»

1

17.03.

Автор сурун санаатын бэйэ

толкуйунан быьаарарга холонуу.

ырытар, тэнниир, кэпсиир, санаатын этэр.

50

Киьи уонна айыл5а.

1

18.03.

Киьи уонна айыл5а быстыспат ситимнэрин быьаарыы.

ырытар, тэнниир, кэпсиир, санаатын этэр.

51

Сэмэн Тумат «Муора арыытыгар олох»

1

7.04.

Туундара оло5ун уратытын быьаарыы.

Сыныйан аа5ыы, ырытыы.

52

А5ам миигин хайдах уорэппитэй?

1

8.04.

Булт уоруйэ5ин, сиэрин,угэьин билиьиннэрии. Геройдарга автор сыьыанын быьаарарга холонуу.

Искэ иьийэн олорон аа5ыы, санаа уллэстиитэ.

аа5ар, кэпсиир, ойдуур, ылынар.

53

 Оонньуу уруок. айымньыларынан литературнай оонньуулар.

1

14.04.

аахпыт кэпсээннэриттэн оголор тугу барбыттарын, ойдообуттэрин тумуу, сааьылааьын.

билиитин ойдуур, ылынар,

Хоьоон   ( 6ч)

54

Оксокулээх Олоксой «Уруйэ»

1

15.05.

Хоьоон иэйиитин быьаарарга эрчиллии, ойго тутар дьо5уру сайыннарыы.

Дор5оонноохтук, уус-ураннык аа5ыы, сурун санаатын булуу.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

55

Алампа «Маннайгы хаар»

1

21.04.

Хоьоон уус-уран хоьуйар тылын бол5ойуу.

Хоьоонноохтук аа5ыы. Хоьоон тылыгар-оьугэр улэ. (тылдьытынан)

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

56

С.Данилов «Кыьынны кун»

1

22.04.

Ойго тутар дьо5уру сайыннарыы,                               атын хоьооннору кытта тэннээьин.

Уус-ураннык аа5ыы, тылыгар-оьугэр бол5омто.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

57

Иннокентий Артамонов «Мин мантан сэриигэ барбытым»

1

28.04.

Хоьоон сурун санаатын булуу, тылын-оьун ырытыы.

Хоьоонноохтук аа5ыы, ырытыы, суруйуу. Слайд - презентация

 « Мин эьэм»

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

58

П.Тобуруокап «Куорэгэйдиин корсуьуу»

1

29.04.

Хоьоон тылын-оьун бол5ойуу, ис хоьоонугар дьуорэлэьии.

Айымньылаахтык аа5ыы.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

59

Степан Тимофеев «Мин ийэм»

1

5.05.

Хоьоон уус-уран хоьуйар тылын бол5ойуу.

Хоьоонноохтук аа5ыы. Ырыанан толорорго бэлэмнэнии.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

Драма ( 4ч.)

60

Оотуй уонна Тоотуй.

1

6.05.

Драма ойдобулун, сюжетын, тутулун уорэтии, уратыта.

Истии, бэлиэтэнии.Оруолларынан аа5ыы,ырытыы.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

61

Балбаара булугас ойо.

1

12.05.

Драма5а герой тылын-оьун, булугас ойун ырытыы.

Ырытыы, быьаарыы.

62

 Коринов- хорсун саллаат.

1

13.05.

Герой ис туругун сыаналыыр, ырытар дьо5урун сайыннарыы.

Аа5ыы, ырытыы, сыаналааьын.

63

Олох кырдьыга.

1

19.05.

Дьин оло5у кытта сибээстээн быьаартарыы.Инсценировка кордорорго эрчиллии. Айымньы тылын-оьун чинчийии, туттуу, мимика оруолун ойдотуу.

Оруолларынан оонньооьун.

Истэр, ойугэр хатыыр,билиитин ханатар.

Хотугу норуоттар литературалара. (6ч.)

64

А.Кривошапкин «Таба хайдах дьиэтийбитин туьунан»

1

20.05.

Толкуйдуур, сиьилиир дьо5уру салгыы сайыннарыы.

Аа5ыы, ырытыы, кэпсээьин.

65

Манан таба.

1

26.05.

Айымньы сурун ис хоьоонун быьаарыы.

аа5ар, ойдуур, ылынар

66

Платон Ламутскай «Сир иччитэ»

1

27.05.

Геройдар быьыыларын-майгыларын бол5ойон быьааран, кэпсииргэ уорэтии.

кэпсиир, аа5ар, тэннээн корор.

67

Улуро Адо «Юко кэпсээннэрэ»

1

Герой ис туругун сыаналыыр, ырытар дьо5урун сайыннарыы.

Аа5ыы, ырытыы, сыаналааьын.

кэпсиир, аа5ар, тэннээн корор.

68

Мария Федотова-Нулгынэт «Султэкээн о5о»

1

Айымньы сурун ис хоьоонун быьаарыы. геройдар быьыыларын-майгыларын ырытыы.

Аа5ыы, кэпсээьин, ырытыы.

атын норуоттар культураларыгар ытыктабыллаах сыьыан уоскуур.

69

Хатылааьын. Хотугу норуоттар литературалара.

1

Аахпыты, билбити тургутар улэни тэрийии.

Толкуйдуур, быьаарар.

70

Тумук уруок.

1

сыллаагы хатылааьын,чинэтии, билиини тумуу.

ойун-санаатын чинэтэр,сааьыланар.

№

Уруок темата

Чааьа

Сыала-соруга

Уорэнээччи улэтэ, сатабыла

Туттуллар ньыма

Кунэ-дьыла (б.б.)

Кунэ-дьыла (ф.)

1

Саха тыла – торут баайбыт

1

Cаха тыла-обугэбит торут тыла буоларын, билинни кэмнэ туругун ойдотуу

Саха тылын туьунан этиилэри быьаарыы.О5о бэйэ толкуйун этиитэ

Бэсиэдэ, оонньуу

2.09.

2

Урут уорэппити хатылааьын. Судургу этии

1

-Үөрэтэр: Судургу этии ойдобулун хатылааьын, судургу этиини ырытыы;

-Сайыннарар: өйдүүр, толкуйдуур, санарар дьо5уру сайыннарыы,

-Иитэр: төрөөбүт тылга интэриэьи көбүтүү, билэр-көрөр баҕаны салгыы сайыннарыы.

Быьаарсан кэпсэтии. Анал соруда5ы толоруу

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

8.09.

3

Холбуу этии

1

Холбуу этии ойдобулун биэрии, аа5ар, толкуйдуур дьо5уру сайыннарыы

Судургу уонна холбуу этиини араарар ньыманы сатаан туьанар. Ситим тылы уонна ситимниир тылы араарар

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

9.09.

4

Бэрэбиэркэлиир диктант

«Днепр ерускэ»

1

• Үөрэтэр: О5о тыл уорэ5эр ылбыт билиитин, уоруйэ5ин уонна сатабылын таьымын хайдах быьыылаахтык сайдарын кэтээн кору, чинчийии;
• Сайыннарар: о5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьоҕурун сайыннарыы,
• Иитэр: төрөөбүт тылга интэриэьи көбүтүү, билэр-көрөр баҕаны салгыы сайыннарыы.

Сурук бэлиэтин быьаарыы

15.09.

 5

Тэннэ холбоммут уонна баьылатыылаах холбуу этии

1

ТХХЭ уонна БХЭ ойдобулун биэрии, уратыларын ойдотуу

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

16.09

6

Тэннэ холбоммут холбуу этии арааьа

1

Тиэкистэн тэннэ холбоммут холбуу этии арааьын буларга эрчийии

ТХХЭ этии арааьын быьаарар, сорудах быьыытынан толорор.

22.09.

7

Тэн суолталаах тэннэ холбоммут холбуу этии арааьа

1

Тэн суолталаах ТХХЭ этии арааьын ойдотуу, текистэн буларга эрчийии

Тэн суолталаах ТХХЭ суолтатын быьаарар. Сурук бэлиэтин быьаарар, туруорар.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

23.09.

8

Тэн суолталаах ТХХЭгэ туттуллар ситим тыл, сурук бэлиэтэ.

1

Тэн суолталаах ТХХЭ этии арааьын ойдотуу, текистэн буларга эрчийии

Тэн суолталаах ТХХЭ суолтатын быьаарар. Сурук бэлиэтин быьаарар, туруорар

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

29.09.

9

Айар сорудахтаах аахпыттан суруйуу «Утуе угэстээх норуот»

1

Санааны сааьылаан суруйары ситиьии

30.09.

10

11

Баьылыыр суолталаах тэннэ холбоммут холбуу этии арааьа.

Баьылыыр суолталаах ТХХЭгэ туттуллар ситим тыл, сурук бэлиэтэ.

2

Баьылыыр суолталаах ТХХЭ  арааьын ойдотуу, тиэкистэн буларга эрчийии

Баьылыыр суолталаах ТХХЭ суолтатын быьаарар.Сурук бэлиэтин быьаарар, туруорар.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

6.10.

7.10.

12

Тэннэ холбоммут холбуу этии стилистиката

1

ТХХЭ араас стильгэ туттуларын быьаарыы

Тиэкистэн ТХХЭ булар, стилистическай суолтатын быьаарар.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

13.10.

13

Аахпыттан суруйуу

«Экология уонна угэс буолбут уеруйэх»

1

Ылбыт билиини чинэтии

14.10.

14

Тэн суолталаах ХЭни уус-уран айымньыга, публицистика5а, наука истиилиэгр туттуу

1

ТХХЭ араас стильгэ туттуларын быьаарыы

Тиэкистэн ТХХЭ булар, стилистическай суолтатын быьаарар.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

20.10.

15

Тэннэ холбоммут уонна баьылатыылаах холбуу этиини ырытыыга зачет уруок

1

Тэннэ холбоммут уонна баьылатыылаах холбуу этиини ырытыыга эрчийии

О5о ылбыт блиитигэр оло5уран сорудах толорор

21.10.

16

Чиэппэрдээ5и хонтуруолунай диктант

1

• Үөрэтэр: О5о тыл уорэ5эр ылбыт билиитин, уоруйэ5ин уонна сатабылын таьымын хайдах быьыылаахтык сайдарын кэтээн кору, чинчийии;
• Сайыннарар: о5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьо5урун сайыннарыы,
• Иитэр: төрөөбүт тылга интэриэьи көбүтүү, билэр-көрөр ба5аны салгыы сайыннарыы.

О5о бэйэтин улэтэ

27.10.

17

Хатылааьын улэ

О5о тыл уорэ5эр ылбыт билиитин, уоруйэ5ин уонна сатабылын таьымын хайдах быьыылаахтык сайдарын кэтээн кору

О5о бэйэтин улэтэ

карточка

28.10.

2 чиэппэр

18

Ойтон суруйуу «Аныгы ыччат мин харахпынан»

1

Айар дьо5уру сайыннарыы, санааны сааьылаан суруйары ситиьии

10.11.

19

20

Баьылатыылаах холбуу этии ойдобулэ, бэлиэтэ.

Биир уустаах чилиэнээх

2

БХЭ ойдобулун биэрии, тиэкистэн буларга эрчийии

БХЭ этиини араарар ньыманы сатаан туьанар, сала часка ыйытык туруорар, арааьын быьаарар, сорудах быьыытынан толорор

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

11.11.

17.11.

21

Сиьилии салаа этии арааьа

.

1

Сиьилии сала этии арааьын билиьиннэрии, тиэкситэн буларга эрчийии

Сиьилии суолталаах БХЭ арааьын ыйытыы туруоран быьаарар, тутах уонна сала чаас ситимнэьэр ньыматын ыйар, сурук бэлиэтин быьаарар.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

18.11.

22

Бэрэбиэркэлиир диктант

«Айыл5а кэрэтэ»

1

Бол5омтолоох буолар дьо5уру сайыннарыы

О5о бэйэтин улэтэ

24.11.

23

24

Сиьилии суолталаах БХЭгэ тутаах уонна салаа чаас ситимнэьэр ньымата

2

Сиьилии сала этии арааьын билиьиннэрии, тиэкситэн буларга эрчийии

Сиьилии суолталаах БХЭ арааьын ыйытыы туруоран быьаарар, тутах уонна сала чаас ситимнэьэр ньыматын ыйар, сурук бэлиэтин быьаарар.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

25.11.

1.12.

25

Сиьилии суолталаах БХЭ сурук бэлиэтэ

1

Сиьилии сала этии арааьын билиьиннэрии, тиэкситэн буларга эрчийии

Сиьилии суолталаах БХЭ арааьын ыйытыы туруоран быьаарар, тутах уонна сала чаас ситимнэьэр ньыматын ыйар, сурук бэлиэтин быьаарар

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

2.12.

26

Аахпыттан суруйуу «Норуоттан тахсыбыт талан»

1

Толкуйдуур, суруйар, ойдуур дьо5уру сайыннарыы

9.12.

27

28

Туьаан, толоруу, быьаарыы, сиьилии уонна кэпсиирэ холбуу этиилэр

Холбуу этии арааьын быьаарар ньымаю

Туьаан, толоруу, быьаарыы уонна кэпсиирэ ХЭгэ сурук бэлиэтэ турар уонна турбат тубэлтэлэрэ

2

Туьаан, толоруу, быьаарыы, сиьилии уонна кэпсиирэ холбуу этиилэр ойдобуллэрин биэрии

Туьаан, толоруу, быьаарыы уонна кэпсиирэ суолталаах ХЭ арааьын ыйытыы туруоран быьаарар, тутах уонна сала чаас ситимнэьэр ньыматын ыйар, сурук бэлиэтин быьаарар, бэйэтэ туруорар.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

15.12

16.12.

29

Холбуу этии арааьын баьаарар ньыма

1

Холбуу этии арааьын баьаарар ньыманы ейдетуу, эрчийии

Холбуу этии арааьын баьаарар ньыматын уттан ырытар

22.12.

30

Чиэппэрдээ5и хонтуруолунай диктант

1

• Үөрэтэр: О5о тыл уорэ5эр ылбыт билиитин, уоруйэ5ин уонна сатабылын таьымын хайдах быьыылаахтык сайдарын кэтээн кору, чинчийии;
• Сайыннарар: о5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьоҕурун сайыннарыы,
• Иитэр: төрөөбүт тылга интэриэьи көбүтүү, билэр-көрөр баҕаны салгыы сайыннарыы.

О5о бэйэтин улэтэ

23.12.

31

Баьылатыылаах холбуу этии сала чааьыгар бэйэ улэтэ.

О5о тыл уорэ5эр ылбыт билиитин, уоруйэ5ин уонна сатабылын таьымын хайдах быьыылаахтык сайдарын кэтээн кору

О5о бэйэтин улэтэ

карточка

29.12.

3 чиэппэр (21 уруок)

32

33

34

Уустук тутуллаах холбуу этии ойдобулэ.

Уустук тутуллаах ХЭ чаастарын ситимнэьэр ньымата.

Уустук ХЭгэ сурук бэлиэтэ.

3

Уустук туттулаах холбуу этии ойдобулун биэрии, тиэкситэн буларга эрчийии

Тиэкистэн уустук тутуллаах ХЭни грамматическай оло5ор тирэ5ирэн булар, сурук бэлиэтин быьаарар, бэйэтэ туруорар. Уустук тутуллаах ХЭни онорор, сурук бэлиэтин туруорар.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

30.12.

19.01.

20.01.

35

Аахпыттан суруйуу «Кемус туораах»

1

Аа5ыллыбыты ейдеен текст сурун санаатын биэрии.

Бэйэ улэтэ

.26.01.

36

37

38

Баьылатыылаах холбуу этии стилистиката

БХЭни уус-уран, публицистика, дьыала, наука истиилигэр туттуу уратыта

3

БХЭ араас истиилгэ туттулларын ойдотуу

Тиэкистэн БХЭ араьын булар, стилистическай суолтатын быьаарар.

Кердерен быьаарыы,

 Эбии матырыйаалы  туттуу

27.01.

2.02.

3.02.

39

Бэрэбиэркэлиир диктант «Ебугэлэрбит хайдах эмтэнэр этилэрий?»

1

Толкуйдуур дьо5уру сайыннарыы. Ылбыт тиэмэни чинэтии

9.02.

40

Тэннэ холбоммут холбуу этии стилистикэтин сепке туттуу

1

Тэннэ холбоммут холбуу этии стилистикэтин сепке туттууну кердеруу, эрчийии

Хаьыатынан улэ

10.02.

41

42

Тиэкис ойдобулэ,  синтаксиьа

Тиэмэ ис хоьоонун арыйыы

Тиэкис сурун санаатын арыйар ньыма арааьа. Эпиграф. Эпиграф арааьа.

2

8 кыл. Барбыты хатылааьын, чинэтии.

Тиэкиьи ырытыы, эрчийии

Тиэкиьи ырытыыны истэр.Ол холобурунан бэйэтэ ырытар

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

16.02.

43

Ейтен суруйуу

«Мин 21 уйэ о5ото»

1

17.02.

44

45

Тиэкискэ этии ситимэ.

Тиэкис лексическэй ситимэ, арааьа

2

Тиэкискэ этии ситимнэьэр ньыматын ойдотуу, эрчилли комотунэн чинэтии

Тиэкискэ этии ситимин араарар корор, тупсарар.Этиини ситимниир ньыманы солбуйан корор, суолтата уларыйарын бол5ойор. Этиини араас ньыманан ситимнээн салгыыр.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

23.02.

24.02.

46

Тиэкис чааьа.Абзац.

1

Тиэкистэн сурун санаатын арыйар этиини буларга уорэтии.Тиэкис сурун санаатын арыйар тылы-оьу туттан уларытар, тупсарар уоруйэ5ин инэрии

Учууталы кытта бииргэ улэлээьин. Эпиграбы талыы. Тылга-оско улэ.

Барбыты  чинэтии, быьаарыы

2.03.

47

Диктант «Роза уонна эрбэьин»

1

Толкуйдуур, истэр дьо5уру сайыннарыы

3.03.

48

Судургу уонна уустук былаан

1

Тиэкистэн сурун санаатын арыйар этиини буларга уорэтии.Тиэкис сурун санаатын арыйар тылы-оьу туттан уларытар, тупсарар уоруйэ5ин инэрии

Учууталы кытта бииргэ улэлээьин. Эпиграбы талыы. Тылга-оско улэ.

Барбыты  чинэтии, быьаарыы

9.03.

49

Тиэкис сиьилиир ньымата Сэьэргиир тиэкис сурун ирдэбилэ. Этиини ситимниир ньымата

1

Тиэкис чааьын булан быьаарарга, итэ5эьин коннорорго уорэтии. Абзаьы сопко онорорго, пропорциятын тутуьарга эрчийии

Уорэнээччи корон итэ5эьин коннорор. Сопко араарыллыбытын сыаналыыр

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

10.03.

50

Сэьэргиир тиэкис жанра. Хаьыатынан  бэйэ улэтэ

1

Тиэкиьи ырытыы, истиилин керуу, тыл-ес сыыьатын буларга эрчийии

Беле5унэн улэ

16.03.

51

Чиэппэрдээ5и хонтуруолунай диктант

1

• Үөрэтэр: О5о тыл уорэ5эр ылбыт билиитин, уоруйэ5ин уонна сатабылын таьымын хайдах быьыылаахтык сайдарын кэтээн кору, чинчийии;
• Сайыннарар: о5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьоҕурун сайыннарыы,
• Иитэр: төрөөбүт тылга интэриэьи көбүтүү, билэр-көрөр баҕаны салгыы сайыннарыы.

17.03.

52

Сэьэргиир тиэкис жанрын   тыла-оьо.

1

Сэьэргээьин ойдобулун хатылааьын, тиэкиьи ырытыы

Сэьэргиир тиэкис жанрын быьаарар, тылын-оьун сыаналыыр. Сахалыы-нууччалыы ситимниир ньыма арааьын сатаан туттар.

Кердерен быьаарыы,

Эбии матырыйаалы  туттуу

6.04.

4 чиэппэр

53

Сэьэргиир тиэкис итэ5эьэ.

1

Сэьэргиир тиэкис итэ5эьин керуугэ булууга эрчийии

7.04.

54

55

56

Ойуулааьын тиэкис сурун ирдэбилэ. Этиини ситимниир ньымата. Тыла-оьо.

Судургу уонна уус-уран ойуулааьын. Уус-уран сиьилиир ньыма арааьа. Ойуулуур тиэкис арааьа.

Ойуулааьын сурун итэ5эьэ.

3

Ойуулааьын ойдобулун хатылааьын, айар дьо5уру сайыннарыы, тиэкиьи ырытыы

Ойуулуур тиэкис жанрын быьаарар. Ис хоьоонун, истиилин, уус-уран сиьилиир ньыматын, тылын-оьун сатаан сыаналыыр. Итэ5эьи булан коннорор.

Кердерен быьаарыы,

13.04.

14.04.

20.04.

57

Ейтен суруйуу «Мин Сахам сирин гражданинабын»

1

Айар дьо5уру сайыннарыы

Ойуулааьын тиэкис суруйар

21.04.

58

59

60

61

62

63

Тойоннооьун сыала-соруга. Тойоннуур тиэкис тутула. Тезис ирдэбилэ.

Дакаастабыл корунэ. Тумук ирдэбилэ.

Тойоннооьун тиэкис ситимниир ньымата.

Тойоннооьун сурун итэ5эьэ

3

Толкуйдуур, айар, ырытар дьо5уру сайыннарыы.

Тойоннуур тиэкис тутулун, ирдэбилин, дакаастабыл корунун ойдотуу

Тойоннуур тиэкис тутулун, истиилин, ситимниир ньыматын, тылын-оьун ырытар. Ис хоьоонун, ол аата тезиьэ собун, дакаастабыла сонунун, тумугэ тоьо тиийимтиэтин сыаналыыр. Ситимниир ньыма араьын сопко туттарга эрчилэр.

Кердерен быьаарыы,

Таблица туттуу

27.04.

28.04.

4.05.

5.05.

11.05.

12.05.

64

Суругунан улэ

1

Тиэкиьи ырытыы

Бэйэтигэр чугас тиэмэни тойонноон суруйар

.18.05.

65

Бэйэ улэтэ

19.05.

6667

Чиэппэрдээ5и хонтуруолунай диктант

1

• Үөрэтэр: О5о тыл уорэ5эр ылбыт билиитин, уоруйэ5ин уонна сатабылын таьымын хайдах быьыылаахтык сайдарын кэтээн кору, чинчийии;
• Сайыннарар: о5о бол5омтотун, толкуйдуур, улэлиир дьоҕурун сайыннарыы,
• Иитэр: төрөөбүт тылга интэриэьи көбүтүү, билэр-көрөр баҕаны салгыы сайыннарыы.

25.05.

68

айар улэ.

1

тиэкис арааьын туьанан айар дьогуру сайыннарыы.

26.05.

69

«Торообут торут тылгын тоьо билэ5ин?» оонньуу уруок.

ылбыт билиини оонньуу нонуо сайыннарыы.

70

сыллаа5ы тумуктуур уруок.

Сыл устата ылбыт билиини хатылааьын, чинэтии