Эш программалары
рабочая программа (7, 8, 9, 10, 11 класс) на тему
Татар теле һәм әдәбиятыннан рус төркемнәре өчен Р.Хәйдәрова программасы буенча эш программалары
Скачать:
| Вложение | Размер |
|---|---|
| 85.89 КБ | |
| 216 КБ | |
| 135 КБ | |
| 31.72 КБ | |
| 36.58 КБ | |
| 36.89 КБ | |
| 54.23 КБ | |
| 23.03 КБ |
Предварительный просмотр:
“Каралды” “Килешенде” “Раслыйм”
МБ җитәкчесе Казан шәһәре Авиатөзелеш районы Казан шәһәре Авиатөзелеш районы
_______/Шәйхетдинова Ф.Н. МБГБУ “14 нче гимназия”нең МБГБУ “14 нче гимназия”
укыту-тәрбия эшләре буенча директоры __________/Вахитова М.Ә/
Беркетмә № 1 директор урынбасары
“ 26 “ август 2016 ел ________/Сәгъдиева Р.Ф. Приказ №
“ ” август 2016 ел
“ “ август 2016 ел
8а,8б,8в сыйныфта татар теленнән эш программасы
(рус телле балалар өчен)
Казан шәһәре Авиатөзелеш районы 14 нче гимназиянең
беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Шәйхетдинова Фәридә Нәгыйм кызы
Педагогик совет утырышында каралды
Беркетмә №1
“ 29 “ август 2016 ел
2016 - 2017 нче уку елы
Аңлатма язуы
Эш программасы түбәндәге документларны исәпкә алып төзелде:
- РФ Законы (Закон Российской Федерации от 29.12.2012 №273-ФЗ «Об образовании в Российской Федерации»);
- ТР Законы (Закон Республики Татарстан от 22.07.2013 № 68-ЗРТ «Об образовании»);
- ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы хаты (Письмо МО и Н РТ от19.08.2015 “Об утверждении методических рекомендаций по разработке учебного плана основного общего и среднего общего образования общеобразовательных организаций Республики Татарстан”);
- “Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы, 01.07.2004
- “2014 – 2020 нче елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы дәүләт программасы”, 794 нче карар, 25.10.2013.
- Төп гомуми белем бирүнең Федераль дәүләт белем бирү стандарты (Россия Мәгариф һәм фән министрлыгында 2010 нчы ел, 17 нче декабрь боерыгы 1897 нче номер белән расланган, РФ Юстиция министрлыгында 19644 нче регистрация номеры белән 2011 нче елның 1 нче февралендә теркәлгән).
- Үрнәк программа: Рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы. Төп гомуми белем бирү мәктәбе / Төзүче-авторлар: Р.З.Хәйдәрова, К.С.Фәтхуллова, Г.М. Әхмәтҗанова. – Казан, 2013.
- Казан шәһәре Авиатөзелеш районы МБГБУ “14 нче гимназия” нең 2016-2017 нче уку елына уку планы.
Эш программасы түбәндәге дәреслек буенча укыту өчен эшләнде:
Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. “Күңелле татар теле”. 8 нче сыйныф. Рус телендә төп гомуми белем бирү оешмалары өчен дәреслек (татар телен өйрәнүче укучылар өчен). - Казан: "Татармультфильм" нәшрияты, 2015.
Төп гомуми белем бирү мәктәбендә рус телле балаларга татар телен укыту максатлары берничә аспектны үз эченә ала: танып белү, үстерү, тәрбия, белем бирү.
Танып белү максатының эчтәлеге
Татарстан Республикасында яшәүче һәр милләт кешесенә, үз халкы тарихыннан тыш, шушы төбәктә төп халык булып саналган татар халкы мәдәниятен, гореф-гадәтләрен, тарихи үткәнен, бүгенгесен, киләчәген белү зарур. Татар халкы белән кулга-кул тотынып яшәргә әзерләнүче һәр кеше бу халыкның бәйрәмнәрен, традицияләрен аңларга, хөрмәт итәргә, әдәбият-сәнгать вәкилләренең иҗади казанышлары белән үзенең рухи үсешен баета алу мөмкинлегеннән файдаланырга тиеш. Программа эчтәлеге телгә өйрәтү процессын бала өчен “башка дөньяга тәрәзә ачу” булырлык һәм шуның аркылы аның үз яшәешен дә тулырак аңлавына ярдәм итәрлек итеп сайланды.
Татарстанда яшәүче милләтләр, Татарстанның дәүләт символлары, Татарстанның территориясе, географик урыны; башкалабыз Казанның тарихи үткәне, бүгенге йөзе; татар сәнгатенең төрле тармаклары буенча күренекле шәхесләр турында укучыларның татарча сөйли алулары төп максат итеп куела.
Үстерү максатының эчтәлеге
Шәхеснең белемле булуы, тәрбиялелек һәм аның фикерләү сәләте үсеше дәрәҗәсеннән дә тора. Укыту процессында үстерү, тәрбия максатларын даими күзаллап эшләү – укытуның практик ягы уңышлылыгының алшарты. Балаларның психик үсешен түбәндәге юнәлешләрдә үстерүгә аеруча игътибар бирү таләп ителә:
– фикерләүне үстерү белән бәйле психик функцияләр: логик фикерләү, сәбәп-нәтиҗә бәйләнешләрен табу, индуктив, дедуктив фикерләү;
– хәтерне үстерү (ихтыярый, ихтыярсыз), игътибарлылыкны үстерү;
– аралаша белү сәләтен үстерү (аралашучанлык, хислелек, эмпатия хисләре);
– ихтыяр көче, максатчанлык, активлык кебек сәләтләрне үстерү.
Бу максатлар программага сайланган эчтәлек нигезендә сөйләм эшчәнлегенең барлык төрләре буенча да эш оештырганда да беренче планга куела.
Тәрбияви максатның эчтәлеге
Укучыларның тиешле дәрәҗәдәге тәрбиялелегеннән башка укыту процессын оештыру мөмкин түгел. Тәрбия процессы, беренче чиратта, укытуның эчтәлеге һәм методлары белән бәйле. Татар теленең грамматикасын өйрәнү процессында эчтәлектә әхлакый проблемалар булган кечкенә текстлар үзләре үк коммуникатив мотивациягә ия, ягъни, укучыларның эчке кызыксынуы тәэмин ителгән була. Шунлыктан тексттагы лексика, грамматика җайлырак истә кала һәм аралашу ситуациясе булдыру әллә ни кыенлык тудырмый.
Белем бирү максатының эчтәлеге
Укучыларның татар теле буенча лексик, грамматик күнекмәләре филологик белемнәр суммасы дәрәҗәсендә генә калмыйча, ә сөйләм эшчәнлегенең барлык төрләрендә дә аралашуда кулланырлык дәрәҗәгә җитүе зарур. Ягъни, укучылар, нинди дә булса сүзне, я грамматик категорияне тану, аеру, аңлау, тәрҗемә итү дәрәҗәсендә генә түгел, аларны аралашу максатыннан мөстәкыйль кулланырлык дәрәҗәдә өйрәнергә тиешләр. Укучының белеме дигәндә, без аның аерым сүзләрне яки грамматик категорияне тану, аера белүен генә күзалламыйбыз, ә аларны кулланып сөйләшә алуын күзаллыйбыз. Шул вакытта гына татар телен дәүләт теле буларак өйрәнү бурычы үтәлә.
Предметның укыту планында тоткан урыны
Белем бирү учреждениесенең гамәлдәге укыту планы буенча татар теле дәресе атнага 3 сәгать исәбеннән – 105 сәгать итеп төзелде.
8 нче сыйныфта уку атнасы – 35.
Рус телле балаларга татар телен укытуның көтелгән нәтиҗәләре
Татар теленә өйрәтүнең программада күрсәтелгән күләмдә предмет нәтиҗәләре түбәндәгеләрдән гыйбарәт:
- коммуникатив компетенциягә (аралашу осталыгына) ия булу, ягъни, татар телендә сөйләшүчеләр белән телдән яки язмача аралашу күнекмәләрен үзләштерү;
- коммуникатив бурычлар куя һәм хәл итә белү, аралашуның вербаль һәм вербаль булмаган чараларыннан, сөйләм этикеты үрнәкләреннән файдалана алу, киң күңелле һәм итагатьле әңгәмәдәш булу;
- “Татар теле” фәнен өйрәнүгә карата уңай мотивация һәм тотрыклы кызыксыну булу һәм, шулар нигезендә белем алуның алдагы баскычларында татар телен уңышлы үзләштерү.
Укытуның шәхси нәтиҗәләре
Төп гомуми белем бирү мәктәбен тәмамлаганда, укучының үзенә һәм үзенең әйләнә-тирәсендәге кешеләргә, тормыштагы яшәеш проблемаларына карата түбәндәге шәхси кыйммәтләре формалашкан булуы күзаллана:
- шәхесара һәм мәдәниятара аралашуда татар теленә карата ихтирамлы карашта булу һәм аны яхшы өйрәнү теләгенә ия булу;
- әхлакый кагыйдәләрдә ориентлашу, аларны үтәүнең мәҗбүрилеген аңлау;
- текстлардагы төрле тормыш ситуацияләренә һәм геройларның гамәлләренә гомумкешелек нормаларыннан чыгып бәя бирү;
- “гаилә”, “туган ил”, “мәрхәмәтлелек” төшенчәләрен кабул итү, укучыларда “башкаларга карата түземлелек, кайгыртучанлык”, “кеше кадерен белү” кебек хисләр формалашу.
Укытуның метапредмет нәтиҗәләре
Төп гомуми белем бирү баскычында укучыларда киң мәгълүматлы җәмгыятьтә яшәү һәм эшләү өчен кирәкле күнекмәләр үстерү буенча эш дәвам иттерелә. Укучылар текст, күрмә-график рәсемнәр, хәрәкәтле яисә хәрәкәтсез сурәтләр, ягъни төрле коммуникацион технологияләр аша тапшырыла торган мәгълүмат чаралары белән эшләү тәҗрибәсен ныгыта; презенция материаллары әзерләп, зур булмаган аудитория алдында чыгыш ясау күнекмәләрен үстреә; укучыларда, компьюетр яисә мәгълүмати-коммуникатив технологияләрнең башка чаралары белән эш иткәндә сәламәтлеккә зыян иктерми торган эш алымнарын куллана алу күнекмәләре камилләшә.
Бу чорда татар телен укыту, таныпбелү чарасы буларак, укучыларның фикер йөртү, интеллектуаль һәм иҗади сәләтләрен үстерүгә, шулай ук чынбарлыкта килеп туган проблемаларны хәл итү өчен кирәк булган универсаль (танып белү, регулятив, коммуникатив) уку гамәлләрен формалаштыруны дәвам итүгә хезмәт итә.
Төп гомуми белем бирү баскычында укучыларның түбәндәге универсаль уку гамәлләренә ия булуы күзаллана.
Танып белү нәтиҗәләре:
- фикерләүне үстерү белән бәйле психик функцияләр: логик фикерләү, сәбәп-нәтиҗә бәйләнешләрен табу, индуктив, дедуктив фикерли белү;
- иҗади һәм эзләнү характерындагы проблеманы билгеләү, аларны чишү өчен алгоритм булдыру;
- объектларны чагыштыру, классификацияләү өчен уртак билгеләрне билгеләү;
- төп мәгълүматны аеру, укылган яки тыңланган мәгълүматның эчтәлегенә бәя бирә белү;
- тиешле мәгълүматны табу өчен, энциклопедия, белешмәләр, сүзлекләр, электрон ресурслар куллану.
Регулятив нәтиҗәләр:
- уку хезмәтендә үзеңә максат куя, бурычларны билгели белү;
- эш тәртибен аңлап, уку эшчәнлеген оештыра, нәтиҗәле эш алымнарын таба белү;
- уку эшчәнлеге нәтиҗәләрен контрольгә ала белү;
- билгеләгән критерийларга таянып, эш сыйфатына бәя бирә белү;
- укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сәбәбен аңлый, анализлый белү;
- ихтыяр көче, максатчанлык, активлык кебек сәләтләрне формалаштыру;
- дәрескә кирәкле уку-язу әсбапларын әзерли һәм алар белән дөрес эш итә белү;
- дәрестә эш урынын мөстәкыйль әзерли белү һәм тәртиптә тоту күнекмәләренә ия булу.
Коммуникатив нәтиҗәләр:
- әңгәмәдәшеңнең фикерен тыңлый, аңа туры килерлек җавап бирә белү;
- әңгәмәдәш белән аралашу калыбын төзү;
- аралаша белү сәләтен үстерү (аралашучанлык, хислелек, эмпатия хисләре);
- парлап һәм төркемнәрдә эшли белү;
- мәгълүматны туплау өчен, күмәк эшчәнлектә катнашу.
Сөйләм эшчәнлеге төрләре буенча планлаштырылган нәтиҗәләр (5-9 нчы сыйныфлар)
Тыңлап аңлау
- Төрле төрдәге тыңлап аңлау күнегүләрен үти белү;
- сүзләрне, җөмләләрне аңлап тәрҗемә итә белү; тәкъдим ителгән текстны тыңлап, эчтәлеге буенча сорау бирә, сорауларга җавап бирә белү;
- зур булмаган аутентив яки адаптацияләнгән әдәби әсәрләрдән өзекләрне, информацион характердагы текстларны, газета-журналлардан мәкаләләрне тыңлап аңлап, эчтәлеге буенча фикереңне әйтә, аралашуга чыга белү;
- Сыйныфташларыңның сөйләмен тыңлап аңлау һәм аларга үз фикереңне аңлата белү, алар белән әңгәмә кору, әңгәмәдә катнаша белү.
Диалогик сөйләм
- Сорау, җавап, килешү-килешмәү, шикләнү һәм башка репликаларны дөрес кулланып, әңгәмә кору, сөйләшә белү;
- аралашуда катнаша, аны туктата һәм яңадан башлый белү;
- парда, төркемдә сөйләшү барышында үз фикереңне аңлата, раслый, дәлилли белү, ситуация аңлашылмаганда, сорау биреп, сөйләм барышын ачыклый белү;
- терәк схемалар кулланып, ситуация буенча әңгәмә кора белү;
- татар сөйләм этикеты үрнәкләреннән урынлы файдаланып әңгәмә кору, сөйләшә белү.
Монологик сөйләм
- Программада тәкъдим ителгән темалар буенча тиешле эзлеклелектә текст төзи һәм аның эчтәлеген сөйли белү;
- конкрет ситуациягә үз карашыңны әйтә, төрле вакыйгалар, яңалыкларны хәбәр итә белү;
- монологик сөйләмдә кереш, эндәш сүзләрне кулланып, орфоэпик һәм грамматик нормаларны саклап, үз фикереңне төгәл җиткерә белү;
- өйрәнгән текстны үз сүзләрең белән сөйләп бирә белү;
- өйрәнгән шигырьләрне яттан сәнгатьле сөйли белү.
Уку
- Уку текстларын татар теленең әйтелеш нормаларын саклап, сәнгатьле һәм аңлап уку;
- текстның эчтәлегенә нигезләнеп, контекст буенча яңа сүзләрнең мәгънәсен аңлый белү;
- таныш булмаган текстны эчтән укып, аның төп фикерен таба белү;
- таныш булмаган сүзләрнең, төзелмәләрнең тәрҗемәсен сүзлектән таба белү.
Язу
- Өйрәнелгән темалар буенча актив куллануда булган сүзләрне дөрес яза белү;
- конкрет бер тема буенча хикәя төзи белү;
- прагматик текстлар (рецептлар, белдерүләр, афиша һ.б.), эпистоляр жанр текстлары (хатлар, котлаулар һ.б.) яза белү;
- үзеңне борчыган проблемага карата үз фикерләреңне язмача җиткерә белү;
- тәкъдим ителгән текстның эчтәлегенә нигезләнеп, аны үзгәртеп яки дәвам итеп яза белү.
Укучылар үзләштерергә тиешле грамматик материал
- Хикәя фигыльнең заман формаларын (хәзерге, үткән, киләчәк) сөйләмдә куллануны ныгыту.
- Сан төркемчәләрен гомумиләштереп кабатлау.
- Билгеләү, билгесезлек, юклык, тартым алмашлыкларының сөйләмдә еш кулланыла торган очраклары белән таныштыру.
- Сыйфат фигыльнең барлыкта һәм юклыкта заман формаларын сөйләмдә куллану.
- Хәл фигыльне сөйләмдә куллану.
- Бәйлек һәм бәйлек сүзләрне сөйләмдә куллану.
- Җыйнак һәм җәенке җөмләләрне сөйләмдә куллану.
- Гади фигыль хәбәрле (Мин татарча беләм), исем хәбәрле (Безнең гаиләбез тату) һәм тезмә фигыль хәбәрле (Мин укырга яратам) гади җөмләне таный, аера белү.
- Тиңдәш кисәкле җөмләләрне таный, аера белү.
Программаның эчтәлеге
Предмет буенча билгеләнгән тематик эчтәлек һәм якынча сәгатьләр саны | Тема буенча предмет нәтиҗәсе, коммуникатив максат |
Күп укыган – күп белер (27 сәг.) Классташларның укуы, билгеләр алуы, өй эшен эшләү, дәрестә катнашу. Яхшы уку серләре, яхшы уку өчен кирәкле сыйфатлар. Интернет аша үз белемеңне күтәрү. | Класташларыңның белем алуга карашын, яхшы уку өчен кирәкле сыйфатлар турында сөйли белү. Яхшы укуга карата мөнәсәбәтнеңне белдерә белү. |
Мин һәм минем яшьтәшләрем (34 сәг.) Яшьтәшләрең белән аралашу. Яшьтәшләр белән аралашу кагыйдәләре. Яшьтәш ләрнең тышкы кыяфәте һәм эчке сый фатлары. Матур киенү серләре. Яраткан шөгыльләр: музыка, бию, рәсем ясау, уку һ.б. | Яшьтәшләрең белән аралашу кагыйдәләре, дуслашу серләре, нинди кызлар һәм малайлар ошавы турында сөйләшү. Яшьтәшләреңнең тышкы кыяфәтен, характер сыйфатларын әйтә белү. Матур киенү серләре турында сөйләшү. Яраткан музыкаң, җырчылар, турында сөйли белү. |
Табигать һәм кеше (24 сәг.) Табигать төшенчәсе. Бүгенге экологик проблемалар. Табигать байлыгы. Урман – кешенең якын дусты. Табигать һәм без, табигатьтәге кызыклы күренешләр | Табигать төшенчәсе, бүгенге экологик проблемалар, табигатькә сак караш турында сөйләшү. Табигать байлыгы, табигатьтәге кызыклы күренешләр турында мәгълүмат бирә белү. |
Туган җирем – Татарстан (20 сәг.) Татарстанның табигате. Татарстанның башкаласы Казан, аның бүгенге йөзе: башкаладагы үзгәрешләр, спорт корылмалары, ял итү урыннары, тарихи урыннары. | Татарстанның табигате турында мәгълүмат бирә белү. Казан шәһәре, андагы яңа үзгәрешләр турында сөйли белү. Казан шәһәрендәге спорт корылмалары, ял итү урыннары, тарихи истәлекләр турында әңгәмәгә керә белү. |
Календарь-тематик план
Барлык сәгатьләр саны | Атнага сәгатьләр саны | Контроль дәресләр | БСҮ дәресләре саны | Дәреслекнең авторы, елы |
105 | 3 | 9 | 10 | Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева, 2015. |
Кыскартулар: ЛКФ – лексик күнекмәләр формалаштыру, ЛКК – лексик күнекмәләрне камилләштерү, ГКФ – грамматик күнекмәләр формалаштыру, ГКК – грамматик күнекмәләрне камилләштерү, ЛГКК – лексик-грамматик күнекмәләрне камилләштерү, Д/МС – диалоги-монологик сөйләм дәресләре, К – контроль дәресләр, Л – лексик минимум, Г – грамматик минимум
№ | Дәрес темасы | Сәг. с/төре | Уку-укыту эшчәнлеге | Көтелгән нәтиҗә | Үтәлеш | |
План | Факт | |||||
1 | Яңа уку елы котлы булсын! | 1 Д/МС | 4-5 нче бит: 1-4 нче күнегү. Монологик һәм диалогик сөй-ләм, тыңлау, сүзлек белән эш, китап белән эш, тәрҗемә эше. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Укытучыларны, укучыларны, дусларны бәй-рәм белән котлый, бер-береңә комплиментлар әйтә белү. Л: котлыйм, уңышлар, сәламәтлек, кәеф, сагына, өйрәнә, тарата, таныша, бурыч-лы. | 2.09.16 | 2.09.16 |
2 | Исемнәрнең тартым белән төрләнешен кабатлау. | 1 ЛГКК | 5-6 нчы бит: 5-7 нче күнегү. Монологик һәм диалогик сөй-ләм, тыңлау, сүзлек белән эш, китап белән эш, тәрҗемә эше. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Тартымлы исемнәрне сөйләмдә дөрес куллану. Г: тартык һәм сузык авазларга беткән исемнәрнең тартым белән төрләнеше, -мы/-ме сорау кисәкчәсе, хикәя һәм сорау җөмләдә сүз тәртибе. | 5.09.16 | 5.09.16 |
3 | Р.Вәлиева “Мәктәбем” шигырендәге лексик-грамматик материал. | 1 ЛГКК | 6-7 нче бит: 8-11 нче күнегү. Сәнгатьле уку. Монологик һәм диалогик сөйләм, тыңлау, сүзлек белән эш, китап белән эш, тәр-җемә эше. Ишетеп аңлау күне-гүләре. | “Мәктәбем” шигырен сәнгатьле уку. Мәк-тәбең турында сөйли белү. Тексттагы тормыш ситуацияләренә һәм геройларның гамәлләренә гомумкешелек нормаларыннан чыгып бәя бирү. Текстның эчтәлегенә нигезләнеп, контекст буенча яңа сүзләрнең мәгънәсен аңлый белү. | 7.09.16 | 7.09.16 |
4 | Атна көннәрендә дәресләр расписаниесе. Сүз төркемнәрен кабатлау. | 1 ЛГКК | 8-9 нчы бит: 1-5 нче күнегү. Атна көннәрендә дәресләр рас-писаниесе төзү. “Беренче сен-тябрь» тексты буенча эш күне-гүләре. Сөйләү. Сүз төркемнәрен кабатлау. Ишетеп аңлау күне-гүләре. | Атна көннәре атамаларын кулланып, ниш-ләгәнеңне, нишләячәгеңне, расписание буенча нинди фәннәр керәчәген сөйли белү. Л: дү-шәмбе, сишәмбе, чәршәмбе, пәнҗешәмбе, җомга, шимбә, якшәмбе. Г: сүз төркемнәре: исем, сыйфат, фигыль, рәвеш. | 9.09.16 | 9.09.16 |
5 | Хикәя фигыльнең заман формалары. | 1 ГКК | 9-10 нчы бит: 6-10 нчы күнегү. Сорау җөмләләр төзү, схема бу-енча диалог төзү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Хикәя фигыльнең заман формаларын дөрес кулланып, беренче сентябрь турында сөйли белү. Л: әлбәттә, хөрмәтле. Г: хәзерге, үткән, киләчәк заман хикәя фигыль. | 12.09.16 | 12.09.16 |
6 | Бәйләнешле сөйләм үстерү №1. “Безнең йорт малайлары”, җәйге ялым. | 1 Д/МС | 10-11 нче бит: 11-16 нчы күнегү. Шигырьне уку, эчтәлеген аңлау, сүзлек өстендә эш, тәрҗемә эше, фикер алышу. Диалог төзү. Җәйге ял турында монологик сөйләм оештыру. | Г: хәзерге, үткән, киләчәк заман хикәя фи-гыль. Лексик материалны кулланып, җәйге ял турында сөйләү. Иҗади характердагы проб-леманы билгеләү, аларны чишү өчен алго-ритм булдыру. | 14.09.16 | 14.09.16 |
7 | №1. Кереш контроль эш. “Мөстәкыйль сүз төркемнәре”. | 1 К | Контроль эш башкару. | Мөстәкыйль сүз төркемнәрен аера белү, ми-саллар китерү, сөйләмгә кертү. Уку эшчәнлеге нәтиҗәләрен контрольгә ала белү. | 16.09.16 | 16.09.16 |
8 | Хаталар өстендә эш. Билгесез үткән заман хикәя фигыль. | 1 ГКК | 12-13 нче бит: 3-4 нче күнегү. Хаталар өстендә эшләү. Диалог төзү. Тәрҗемә эше. Ишетеп аң-лау күнегүләре. | Хаталарны төзәтә белү. Үткән заман хикәя фигыльнең билегеле һәм билгесез төрләрен аера, җөмлә эчендә билгели белү. Мәгънә төсмерләренә төшенү (билгесезлек төсмере). Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сәбәбен аңлый, анализлый белү. | 19.09.16 | 19.09.16 |
9 | Билгесез үткән заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше. | 1 ЛГКК | 12-14 нче бит: 2, 5-10 нчы күне-гү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Билгесез үткән заман хикәя фигыльне зат-сан белән төрләндерә белү; мәгънә төсмерләренә төшенеп, сөйләмдә урынлы куллану. Л: йоклый (йоклап китә), соңга кала, әзерләнә, шалтырата, арый, башлана, чишә. Г: билгесез үткән заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше. | 21.09.16 | 21.09.16 |
10 | Билгеле киләчәк заман хикәя фигыль. | 1 ГКК | 14-16 нчы битләр: 1, 3 нче күне-гү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Билгеле киләчәк заман хикәя фигыльнең бил-геле төрен аера, җөмлә эчендә билгели белү; мәгънә төсмерләренә төшенү. Г: билгеле кил-әчәк заман хикәя фигыль. | 26.09.16 | 26.09.16 |
11 | Билгеле киләчәк заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше. | 1 ГКК | 15 нче бит: 2 нче күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. Тәрҗемә эше. | Билгеле киләчәк заман хикәя фигыльне зат-сан белән төрләндерә белү; мәгънә төсмер-ләренә төшенеп, сөйләмдә урынлы куллану. | 28.09.16 | 28.09.16 |
12 | Билгесез киләчәк заман хикәя фигыль. | 1 ГКК | 14-16 нчы битләр: 1, 4 нче күне-гү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Билгеле һәм билгесе киләчәк заман хикәя фи-гыльләрнең төрләрен аера, җөмлә эчендә билгели белү; мәгънә төсмерләренә төшенү (билгесезлек, икеләнү төсмере). Г: билгесез киләчәк заман хикәя фигыль. | 30.09.16 | 30.09.16 |
13 | Билгесез киләчәк заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше. | 1 Д/МС | 14-16 нчы битләр: 5-9 нчы күне-гү. Ишетеп аңлау күнегүләре. Тәрҗемә эше. Диалог төзү. | Билгесез киләчәк заман хикәя фигыльне зат-сан белән төрләндерә белү; мәгънә төсмер-ләренә төшенеп, сөйләмдә урынлы куллану. Л: ята, тора, иртәрәк, күчерә. | 3.10.16 | 3.10.16 |
14 | Хәл фигыльнең ясалышы. | 1 ГКК | 16-17 нче бит: 1-2 нче күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Хәл фигыльнең төрләрен, аларның ясалышын гамәли үзләштерү. | 5.10.16 | 5.10.16 |
15 | Хәл фигыль төрләрен гамәли үзләштерү. | 1 ЛГКК | 17 нче бит: 3-4 нче күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | 7.10.16 | 5.10.17 | |
16 | Хәл фигыльләрнең сөйләмдә кулланышы. | 1 ЛГКК | Ишетеп аңлау, диалог төзү күне-гүләре. | Хәл фигыль төрләре белән катлау-ландырылган җөмләләрне аңлап уку, сөй-ләмдә дөрес куллану. Тиешле мәгълүматны табу өчен өстәмә чыганакларны куллану. | 10.10.16 | 10.10.16 |
17 | “Өлгерәм әле” хикәясендәге лексик-грамматик материал (беренче өлеш). | 1 ЛГКК | 18-19 нчы битләр: 5-13 нче кү-негү. Хикәя уку, эчтәлекне аң-лау, сүзлек өстендә эш, тәрҗемә эше, дөрес уку һәм әйтү. Хикәя фигыльләрне табу һәм язу. Җөм-ләләр төзү, яңа ситуация өчен үз-гәртү. Логик чылбыр төзү. Диа-лог төзү. | Тексттагы лексик-грамматик материалны истә калдыру. Текстны аңлап уку, кирәкле мәгълү-матны таба белү. Текстның эчтәлегенә ни-гезләнеп, контекст буенча яңа сүзләрнең мәгънәсен аңлый белү. Хикәядәге геройларга киңәшләр бирә белү. Әхлакый кагыйдәләрдә ориентлашу, аларны үтәүнең мәҗбүрилеген аңлау. Тексттагы тормыш ситуацияләренә һәм геройларның гамәлләренә гомумкешелек нор-маларыннан чыгып бәя бирү. Л: яраткан аш, аннары (аннан соң), караңгы төшкәч, өлгерәм, күзләр йомыла. Г: Хикәя фигыльнең заман формалары. Хәл фигыль. | 12.10.16 | 12.10.176 |
18 | Шарт фигыль. | 1 ГКФ | 19-20 нче бит: 1, 3 нче күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. Таб-лица белән эшләү. Тәрҗемә эше. | Шарт фигыльле җөмләләрне аңлап укырга, охшаш җөмләләр төзергә өйрәнү; рус телендәге кулланылышы белән чагыштырып өйрәнү; диалогик сөйләмдә куллану. Тиешле мәгълүматны табу өчен өстәмә чыганакларны куллану. Г: шарт фигыльнең зат-сан белән төрләнеше. | 14.10.16 | 14.10.16 |
19 | Шарт фигыльнең зат-сан белән төрләнеше. | 1 ГКФ | 20 нче бит: 2, 4-5 нче күнегү. Таблица белән эшләү. Диалог тө-зү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | 17.10.16 | 17.10.16 | |
20 | Шарт фигыльнең сөйләмдә кулланылышын камилләштерү. | 1 ЛГКК | 20-21 нче бит: 6-8 нче күнегү. Җөмлә төзү. Диалог төзү. Ише-теп аңлау күнегүләре. | 19.10.16 | 19.10.16 | |
21 | Инфинитив. | 1 | 21-22 нче бит: 1-5 нче күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. Тәр-җемә эше, җөмлә төзү. Логик рәт белән эшләү, логик парларны та-бу. | Җөмлә төзелешендә фигыльнең инфинитив формасын дөрес куллану; рус телендәге кулланылышы белән чагыштырырга өйрәнү. Л: зыян, мәзәк, ризык, күчерә, сөйли чакыра. Г: инфини-тив+модаль сүзләр; хикәя фигыльнең заман формалары; хәл фигыль. | 21.10.16 | 21.10.16 |
22 | Инфинитив+ модаль сүзләр. | 1 Д/МС | 22-23 нче бит: 6-10 нчы күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. Тәр-җемә итү. Җөмлә төзү. Җөмлә-ләрне киңәйтеп язу. Диалог төзү. | 24.10.16 | 24.10.16 | |
23 | Ярдәмче фигыльләр. “Өлгерәм әле...” хикәясендәге лексик-грамматик материал (икенче өлеш). | 1 ЛГКК | 23-26 нчы бит: 1-11 нче күнегү. Хикәяне уку, сүзлек өстендә эш. Тәрҗемә итү. Эчтәлек буенча кү-негүләр эшләү. Сорау җөмләләр төзү. Диалог төзү. 3 нче зат исе-меннән сөйләү. Хикәя героена таблица материалын кулланып характеристика язу. | Тексттагы грамматик материалны истә калды-ру. Текстны аңлап уку, кирәкле мәгълүматны таба белү. Текстның эчтәлегенә нигезләнеп, контекст буенча яңа сүзләрнең мәгънәсен аң-лый белү. Әхлакый кагыйдәләрдә ори-ентлашу, аларны үтәүнең мәҗбүрилеген аңлау. Тексттагы тормыш ситуацияләренә һәм геройларның гамәлләренә гомумкешелек нор-маларыннан чыгып бәя бирү. Г: өйрәнелгән фигыль формалары. | 26.10.16 | 26.10.16 |
24 | Бәйләнешле сөйләм үстерү №2. Без хикәя язабыз. | 1 Д/МС | 26 нчы бит: 12 нче күнегү. В.Ну-риевның ”Өлгерәм әле...” хи-кәясен үзгәртеп язу. Хикәянең героен тырыш, үз сүзендә тору-чы укучы итеп күз алдына ките-реп язу. | Өйрәнелгән темалар буенча актив сүзләрне, грамматик конструкцияләрне дөрес кулланып яза белү. | 28.10.16 | 28.10.16 |
25 | “Барый телевизор карый” шигырендәге лексик- грамматик материал. | 1 ЛГКК | 27 нче бит: 13 нче күнегү. Уку, тәрҗемә итү, сүзлек өстендә эшләү. Сәнгатьле уку. Шигырь-нең эчтәлеген бер-береңә сөйләү. В.Нуриевның ”Өлгерәм әле...” хикәясен Р.Вәлиеваның “Барый телевизор карый” шигырендәге герой белән чагыштыру. | Текстның эчтәлегенә нигезләнеп, контекст бу-енча яңа сүзләрнең мәгънәсен аңлый белү. Ча-гыштырып сөйли белү. Әхлакый кагый-дәләрдә ориентлашу, аларны үтәүнең мәҗбү-рилеген аңлау. Текстлардагы тормыш ситуацияләренә һәм геройларның гамәлләренә гомумкешелек нормаларыннан чыгып бәя бирү. | 31.10.16 | 31.10.16 |
26 | “Күп укыган күп белер” темасы буенча күнегүләр эшләү. | 1 ЛГКК | 28-29 нчы биттәге материал белән эшләү. Төркемнәрдә эшләү. Сорау җөмләләр төзү. | Өйрәнелгән темалар буенча актив сүзләрне, грамматик конструкцияләрне дөрес куллана белү. | 9.11.16 | 9.11.16 |
27 | №2. Контроль эш. “Фигыльнең заман формалары”. | 1 К | Контроль эш башкару. | Уку эшчәнлеге нәтиҗәләрен контрольгә ала белү. | 11.11.16 | 11.11.16 |
28 | Хаталар өстендә эш. Сыйфат ясагыч кушымчалар. | 1 ГКФ | 30-31 нче бит: 1-4 нче күнегү. Хаталар өстендә эшләү. Транс-крипция билгеләре белән язу. Дөрес уку. Тәрҗемә итү. Бирел-гән үрнәк буенча яңа сүзләр ясау. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сәбәбен аңлый, анализлый белү. Л: берәүләр, оялу, кайбер, киресенчә, тупас, аралашу, фи-кер, килешәм, килешмим, дуслашу, ябык, рән-җү, таза, искечә. Г: -лы/-ле, -сыз/-сез – сыйфат ясагыч кушымчалар. | 14.11.16 | 14.11.16 |
29 | Антонимнар. Аларның сөйләмдә кулланылышы. | 1 ГКФ | 30-31 нче бит: 6-8 нче күнегү. Сүзләрнең антоним парларын та-бу. Сыйфатлар белән җөмләләр төзү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Антонимнарны сөйләмгә кертү. Г: антоним-нар. | 16.11.16 | 16.11.16 |
30 | Бәйләнешле сөйләм үстерү №3. “Дустымның тышкы кыяфәте һәм характер сыйфатлары”. | 1 Д/МС | 31 нче бит: 5 нче күнегү. Дус-ларның тышкы кыяфәтен һәм ха-рактер сыйфатларын сурәтләп сөйләү һәм язу. | Иҗади һәм эзләнү характерындагы проблема-ны билгеләү, аларны чишү өчен алгоритм булдыру. Дусларның тышкы кыяфәтен һәм характер сыйфатларын сурәтләп сөйли белү һәм язу. | 18.11.16 | 18.11.16 |
31 | Шарт фигыльнең юклык формасы. | 1 ГКФ | 32-33 нче бит: 9-12 нче күнегү. Диалог төзү. Төркемнәрдә эш-ләү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Г: шарт фигыльнең барлык һәм юклык форма-сы. | 21.11.16 | 21.11.16 |
32 | “Аралашу серләре” текстына караган лексик-грамматик материал. -лык/ -лек исем ясагыч кушымчалар. | 1 ЛГКК | 33-34 нче бит: 1-6 нчы күнегү. Җөмләләр төзү. Уку. Сүзлек өс-тендә эшләү. Тәрҗемә итү. Ара-лашу серләре турында төр-кемнәрдә фикер алышу. Яңа исемнәр ясау. | Текстның эчтәлегенә нигезләнеп, контекст бу-енча яңа сүзләрнең мәгънәсен аңлый белү. “Аралашу серләре” текстына караган лексик-грамматик материалны истә калдыру. Фикер алышуда катнашу. | 23.11.16 | 23.11.16 |
33 | Кереш сүзләр. | 1 ГКФ | 35 нче бит: 7-9 нчы күнегү. “Кайбер малайлар әдәпле булырга оялалар” дигән фикер буенча диалогик, монологик сөйләм, фикер белдерү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Әдәплелеккә карата тормыштан мисаллар китереп, үз фикереңне белдереп, сөйләшүдә катнашу. Фикер белдергәндә, кереш сүзләр куллану. Г: кереш сүзләр. | 25.11.16 | 25.11.16 |
34 | Алынма сүзләр. “Әдәп кагыйдәләре” текстына караган лексик материал. | 1 ЛГКК | 35-37 нче бит: 1-14 нче күнегү. “Әдәп кагыйдәләре” текстына караган лексик-грамматик ма-териал буенча эш. Транскрипция билгеләре белән язу. Тәрҗемә итү. Сүзләрнең дөрес язылышы буенча эшләү. Фигыльләрне юк-лык формасына куеп язу. Моно-логик сөйләм оештыру. Төркем-нәрдә фикерләшү. Диалог төзү. | “Әдәп кагыйдәләре” текстына караган лексик-грамматик материалны истә калдыру. Текстны аңлап уку, китерелгән фикерләр белән килешүеңне яисә килешмәвеңне әйтә һәм дәлилли бе-лү, киңәшләр бирү. Л: кагыйдә, таныш, игътибар, һаман, канәгать, гаеп, мәгънә, үз-үзен тота белә (белми). Г: шарт фигыль+модаль сүзләр. | 28.11.16 | 28.11.16 |
35 | Бәйләнешле сөйләм үстерү №4. Изложение. | 1 Д/МС | Ишетеп аңлау һәм язу. | Эчтәлекне ишетеп аңлау һәм кыскартып яза белү. | 30.11.16 | 30.11.16 |
36 | Исем фигыль. Исем фигыльнең барлык һәм юклык формасы. | 1 ГКФ | 37-38 нче бит: 1-4 нче күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. Сүзтезмәләр ясау, җөмлә төзү. | Г: исем фигыльнең барлык һәм юклык форма-сы. | 2.12.16 | 2.12.16 |
37 | Исем фигыльнең тартым һәм килеш белән төрләнеше | 1 ГКК | 38 нче бит: 5-6 нчы күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. Тәр-җемә эше. Җөмләләр, диалог | Г: исем фигыльнең тартым һәм килеш белән төрләнеше | 5.12.16 | 5.12.16 |
38 | “Психологи киңәшләре” текстына караган лексик материал. Әхлак нәрсәдән башлана? | 1 ЛГКФ | 38-39 нчы бит: 7-9 нчы күнегү. Уку. Тәрҗемә, сүзлек өстендә эш. Төркемнәрдә эшләү. Сорау-ларга җавап бирү. | Текстны аңлап уку. Өйрәнелгән лексик-грамматик материалны кулланып, әдәпле сөйләшү турында куелган сорауларга җавап бирә алу. Л: аралашу, аралашучан, ялгышны (хатаны) тану, ялгыш адым, кимчелекне төзәтү, бәяләргә, әңгәмәдәш, әһәмиятле, иркен тоту, уртак тел табу, мөнәсәбәт. | 7.12.16 | 7.12.16 |
39 | Бәйләнешле сөйләм үстерү №5. “Әдәп төбе – матур гадәт”. | 1 Д/МС | 39-40 нчы бит: 1-9 нчы күнегү. Әдәпле сүзләр белән җөмләләр төзү. Әдәпле сүзләрне кулланып, тормыштан алынган ситуация-ләр буенча сөйләшү, киңәшләр бирү. | Әдәпле сүзләрне кулланып, тормыштан алын-ган ситуацияләр буенча сөйләшә белү, ки-ңәшләр бирү. Әхлакый кагыйдәләрдә ориен-тлашу, аларны үтәүнең мәҗбүрилеген аңлау. Тиешле мәгълүматны табу өчен өстәмә чыга-накларны куллану. | 9.12.16 | 9.12.16 |
40 | №3. Сүзлек диктанты. Исем, фигыль, сыйфатларны кабатлау. | 1 К | 40-41 нче бит: 1-8 нче күнегү. Транскрипция билгеләре белән язу. Тәрҗемә эше. Логик парлар-ны табу. Яңа сүзләр ясау, җөмлә-ләр төзү. Синоним парлар табу, алар белән җөмләләр төзү. Сүз-лек диктанты язу. | Өйрәнелгән сүзләрне дөрес яза белү. Уку эшчәнлеге нәтиҗәләрен контрольгә ала белү. | 12.12.16 | 12.12.16 |
41 | Сыйфат фигыль. Кабатлау. | 1 ГКК | 42-43 нче бит: 1-7 нче күнегү. Таблица белән эшләү. Җөмләләр төзү. Диалог төзү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Г: сыйфат фигыль. | 14.12.16 | 14.12.16 |
42 | “Җиңәсем килде” хикәясендәге лексик материал. | 1 ЛКФ | 43-45 нче бит: 1-5 нче күнегү. Уку, сәнгатьле уку, тәрҗемә итү, сүзлек өстендә эш. | Хикәяне аңлап уку. Хикәя эчтәлегенә караган сүзләрнең тәрҗемәсен белү. Шахмат уенын яратканыңны, шахмат түгәрәгенә язылырга те-ләвеңне әйтә белү. Л: шахмат түгәрәге, һәвәс-кәр, җиңү, җиңелү,оялу, кызару. | 16.12.16 | 16.12.16 |
43 | “Җиңәсем килде” хикәясендәге лексик-грамматик материал. Без хикәя сөйлибез. | 1 ЛГКК | 45-46 нчы бит: 6-16 нчы күнегү. Рольләргә бүлеп уку. Фикер алы-шу. Бәя бирү. Эчтәлекне сөйләү. | Эчтәлектән чыгып, фикер алышуда катнашу. Хикәя героеның эшенә бәя бирү. Җавабыңны дәлилләү. Хикәянең эчтәлеген сөйли белү. Л: шахмат түгәрәге, һәвәскәр, җиңү, җиңелү, оялу, кызару. Фикер белдергәндә, кереш җөмләләр куллану. | 19.12.16 | 19.12.16 |
44 | Хәзерге заман сыйфат фигыль формасы. | 1 ГКК | 43 нче бит: 1, 6-7 нче күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. Җөм-ләләр төзү. Монологик сөйләм оештыру. | Г: хәзерге заман сыйфат фигыль формасы. | 21.12.16 | 21.12.16 |
45 | Үткән заман сыйфат фигыль. Үткән заман сыйфат фигыльләрнең сөйләмдә кулланылышын камилләштерү. | 1 ГКК | 43 нче бит: 1 нче күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Г: үткән заман сыйфат фигыль. | 23.12.16 | 23.12.16 |
46 | №4. 2 нче чиреккә контроль эш. | 1 К | Контроль эш башкару. | Уку эшчәнлеге нәтиҗәләрен контрольгә ала бе-лү. | 11.01.17 | 11.01.17 |
47 | Хаталар өстендә эш. Киләчәк заман сыйфат фигыль | 1 ГКФ | 43 нче бит: 1 нче күнегү. Хаталар өстендә эшләү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сә-бәбен аңлый, анализлый белү. | 13.01.17 | 13.01.17 |
48 | Сыйфат фигыльнең заман формаларын ныгыту. | 1 ГКК | Ишетеп аңлау күнегүләре. Диа-лог, монолог төзү. | Г: сыйфат фигыльнең заман формалары. | 15.01.17 | 15.01.17 |
49 | Бәйләнешле сөйләм үстерү №6. Изложение. | 1 Д/МС | Сүзләр өйрәнү, сорауларга җа-вап бирү, җөмләләр төзү, моно-логик сөйләм төзү. Эчтәлекне ишетеп аңлау һәм кыскартып язу. | Эчтәлекне ишетеп аңлау һәм кыскартып яза алу. | 18.01.17 | 18.01.17 |
50 | “Сыйфат + исем” төзелмәсе. “Ал кирәк, гөл кирәк, безгә нинди кыз кирәк?” текстындагы лексик материал. | 1 ЛГКК | 47-48 нче биттәге материал белән эшләү. “Сыйфат + исем” төзелмәсенә туры килүче сүзтезмәләрне язып алу. Транскрипция билгеләре белән язу. Хат уку, тәрҗемә итү, сүзлек өстендә эшләү. Фикер әйтү. Эчтәлекне аңлау. | Текст эчтәлегенә караган сүзләрнең тәрҗемә-сен, дөрес язылышын, әйтелешен белү. Текстны аңлап уку. Л: тырыш, уңган, тыйнак, саф күңел-ле, чибәр, ямьле, тәмле телле, сөйкемле, тормыш, ризык, оекбаш, ямьләнә, яктыра. Г: “сый-фат + исем” төзелмәсе. | 20.01.17 | 20.01.17 |
51 | Безгә нинди кызлар кирәк? | 1 Д/МС | 48 нче бит: 5-7 нче күнегүләр. Җөмләләр төзү. Аергычларны та-бу һәм шартлы билгеләр белән тамгалау. | “Ал кирәк, гөл кирәк, безгә нинди кыз кирәк?” тексты герое әйткән фикерләр белән килешү-еңне яисә килешмәвеңне әйтә алу. Г: “сыйфат + исем” төзелмәсе. Өй сочинениесе яза белү. | 21.01.17 | 21.01.17 |
52 | Безнең дуслар нинди? | 1 Д/МС | 48 нче бит: 8-9 нчы күнегүләр. Фикерләрне дөрес язу. Диалог төзү. | Дус кызлар (егетләр), апа-абыйларның тышкы кыяфәтләрен, аларга ничә яшьикәнен әйтә, ха-рактер сыйфатларын сурәтли белү. Г: “сыйфат + исем” төзелмәсе. | 22.01.17 | 22.01.17 |
53 | Алмашлыкларның төркемчәләре. Зат, күрсәтү,сорау, билгесезлек алмашлык-лары. | 1 ГКФ | 49-50 нче битттәге материал буенча эш: 1-2 нче күнегү. Таб-лицаны үзлектән өйрәнү, шуның буенча сөйләү. Алмашлыкларны тәрҗемә итү. Сүзлекләр белән эшләү. Төркемчәсен билгеләү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Г: алмашлыкларның төркемчәләре, зат, күрсә-тү,сорау, билгесезлек алмашлыклары. | 25.01.17 | 25.01.17 |
54 | Билгеләү алмашлыклары. | 1 ГКФ | 50-51 нче бит: 3-9 нчы күнегү. Җөмләләр төзү. Сүзлекләр белән эшләү. Тәрҗемә итү. Ишетеп аң-лау күнегүләре. | Билгеләү алмашлыкларын тану, тәрҗемәләрен һәм ике телдә дә кулланылыш үзенчәлекләрен белү, сөйләмдә дөрес куллану. Г: билгеләү ал-машлыклары. | 27.01.17 | 27.01.17 |
55 | “Минем төс – яшел. Ә синеке?” текстындагы лексик-грамматик материал. | 1 ЛГКК | 51-52 нче бит: 10-11 нче күнегү. Дөрес уку, сүзлек өстендә эшләү. Тәрҗемә итү. Моногик сөйләм оештыру: үзеңә ошаган өлешне сөйләү. | Текст эчтәлегенә караган сүзләрнең тәрҗемә-сен, дөрес язылышын, әйтелешен белү. Текстны аңлап уку, үзеңә ошаган өлешне сөйләргә өйрә-нү. Л: төс, яраткан төс, үз итә, бизәк, чалбар, каеш, өр-яңа, игътибар үзәге, күңелне күтәрә, ышанычны арттыра. | 28.01.17 | 28.01.17 |
56 | Миңа нинди төс ошый? | 1 Д/МС | 52-53 нче бит: 12-15 нче күнегү. Моногик сөйләм. Җөмләләр тө-зү. Диалог төзү. Интернет чыга-наклар белән эшләү. | Үзеңә нинди төс ошаганны яисә нинди төстәге киемнәр килешкәнне әйтә белү. Дусларыңа комплиментлар әйтә белү. Л: төс, яраткан төс, үз итә, бизәк, чалбар, каеш, өр-яңа, игътибар үзәге, күңелне күтәрә, ышанычны арттыра. | 29.01.17 | 29.01.17 |
57 | Тезмә фигыльләр. | 1 ГКК | 52-53 нче битләр: 13-15 нче күне-гүләр. Җөмләләр төзү. Диалог төзү, әңгәмә оештыру. Ишетеп аңлау күнегүләре | Төсләрнең кәефкә ничек тәэсир итүе турында сөйләшүдә катнашу. Л: үз итә, күңелне күтәрә, ышанычны арттыра. | 1.02.17 | 1.02.17 |
58 | “Музыка дөньясында” тексты. Җәенке җөмләләр. | 1 ЛГКК | 53-54 нче бит: 1-5 нче күнегү. Текстны уку, тәрҗемә итү, сүз-лек өстендә эшләү. Җөмләләр төзү. Моногик сөйләм оештыру. | Текстның эчтәлегенә нигезләнеп, контекст бу-енча яңа сүзләрнең мәгънәсен аңлау. Текст-тагы мәгълүматка карата үз фикереңне әйтә алу. | 3.02.17 | 3.02.17 |
59 | Бәйләнешле сөйләм үстерү №7. Минем яраткан музыкам. | 1 Д/МС | 54-55 нче битләр: 6-10 нчы күнегүләр. Тәрҗемә итү, цита-таларга карата үз фикереңне әй-тү. Хатлар уку. Монологик сөй-ләм: хатларның эчтәлеген сөй-ләү. Диалог оештыру. Яраткан шөгылең, музыкаль төркемнә-рең, җырчыларың турында әйтү, дуслардан сорау. | Яраткан шөгылең, музыкаль төркемнәрең, җырчыларың турында әйтә алу, дусларыңнан сорый белү. | 5.02.17 | 5.02.17 |
60 | №5. “Мин һәм минем яшьтәшләрем”темасы буенча мөстәкыйль эш. | 1 К | 56-57 нче битләр: мөстәкыйль эш башкару. | Уку эшчәнлеге нәтиҗәләрен контрольгә ала белү. Әхлакый кагыйдәләрдә ориентлашу, аларны үтәүнең мәҗбүрилеген аңлау. | 8.02.17 | 8.02.17 |
61 | “Нәрсә ул табигать?” “Табигать” темасына караган лексика. | 1 ЛКФ | 58-59 нчы битләр: 1-3 нче күнегүләр. Дөрес уку. Тәрҗемә итү. Рәсемнәр буенча эшләү. Җөмләләр төзү. | “Табигать” темасына караган сүзләрнең тәрҗемәләрен, дөрес язылышын, әйтелешен белү. Нәрсә ул табигать дигән сорауга фикер йөртеп җавап бирә белү. Л: терлек, казылма байлык-лар, буыннар, кайгыртырга, сакларга, пычрат-маска, файдалы, Җир шары, гасыр, кими, бу-рыч. | 10.02.17 | 10.02.17 |
62 | Җөмләнең баш кисәкләре. | 1 ГКФ | 59 нчы бит: 4-6 нчы күнегүләр. Грамматик материалны укып аң-лау. Баш һәм иярчен кисәкләрне билгеләү. Җөмлә төзү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Җөмләнең баш кисәкләрен билгели белү. Г: җөмләнең баш кисәкләре. | 12.02.17 | 12.02.17 |
63 | Ия белән хәбәр арасына сызык кую очраклары. | 1 ГКФ | 60 нчы бит: 7-9 нчы күнегү. Ты-ныш билгеләрен куеп язу, ише-теп язу, җөмләләр төзү. Өстәмә әдәбият белән эшләү. Ишетеп аң-лау күнегүләре. | Өстәмә әдәбият белән эшләү күнекмәләренә ия булу. Г: ия белән хәбәр арасына сызык кую оч-раклары. | 15.02.17 | 15.02.17 |
64-65 | Җөмләнең иярчен кисәкләрен кабатлау. | 2 ГКК | Тыныш билгеләрен куеп язу, ишетеп язу, җөмләләр төзү. Өс-тәмә әдәбият белән эшләү. Ише-теп аңлау күнегүләре. | Җыйнак җөмләләрне җәенкеләндереп язу. Ты-ныш билгеләрен дөрес урнаштыру. Г: җөмлә-нең иярчен кисәкләре. | 17,19.02.17 | 17,19.02.17 |
66-67 | “Табигать” текстындагы лексик- грамматик материал. | 1 ЛГКК | 60-61 нче бит: 1-2, 6-8 нче күнегү. Транскрипция билгеләре белән язу, яңа сүзләрне дөрес әйтергә өйрәнү. Текстны дөрес уку, тәрҗемә итү, сүзлек өстендә эшләү. | Текст эчтәлегенә караган сүзләрнең тәрҗемә-сен, дөрес язылышын, әйтелешен белү. Текстны аңлап уку. Төп фикерне саклап, текстны сөй-ләргә өйрәнү. Л: гасыр, агулы, зарарлы, бурыч, пычрана, үстерә, үрчетә, әйләнә-тирә, киләчәк, буын, куркыныч, гаепле. | 22,24.02.17 | 22,24.02.17 |
68 | Бәйлекләр. Бәйлек сүзләр. | 1 ГКФ | 61-62 нче бит: 3-5 нче күнегү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Г: бәйлек һәм бәйлек сүзләр. | 26.02.17 | 26.02.17 |
69 | Исемнәрнең баш килешен таләп иткән бәйлекләр. | 1 ГКФ | Эчендә, өстендә, читендә бәйлек сүзләрен кулланып җөмләләр төзү. Ишетеп аңлау күнегүләре. Диалог төзү. Төркемнәрдә эшләү. | Г: исемнәрнең баш килешен таләп иткән бәйлекләр. | 28.02.17 | 28.02.17 |
70 | Табигать – безнең әйләнә-тирә. | 1 Д/МС | 62 нче бит: 9-11 нче күнегү. Та-бигать төшенчәсе, бүгенге эко-логик проблемалар, табигатькә сак караш турында диалог оеш-тыру. | Табигать төшенчәсе, бүгенге экологик проб-лемалар, табигатькә сак караш турында әңгә-мәдә катнашу. Г: бәйлек һәм бәйлек сүзләр, ия белән хәбәр арасында сызык. | 2.03.17 | 2.03.17 |
71 | Теләкне белдерүче конструкцияләр. Теләк белдерү формаларының сөйләмдә кулланылышы. | 1 ГКФ | 63-64 нче бит: 1-8 нче күнегү. Кушымчалар өстәп язу. Тәрҗемә итү. Фигыльләрнең зат-санын билгеләү. Диалог төзеп сөйләшү. Җөмләләр төзү. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Яңа форманы кулланып, урманга, елга буена барырга теләк белдерү. Дусларыңны табигать-нең чисталыгы өчен көрәшергә чакыру. Г: теләк фигыльнең барлык һәм юклык формалары. Теләк белдерүнең башка төрләре. | 4.03.17 | 4.03.17 |
72 | Теркәгечләр. Тезүче һәм ияртүче теркәгечләр. | 1 ГКФ | 65 нче бит: 1-4 нче күнегү. Тер-кәгечләрне табу, төркемчәләрен билгеләү. Җөмлә составында куллану. Ишетеп аңлау күне-гүләре. | Тезүче һәм ияртүче теркәгечләрне кулланып, табигатькә сакчыл караш турында җөмләләр төзеп әйтә белү. Г: тезүче һәм ияртүче теркәгечләр. | 7.03.17 | 7.03.17 |
73 | Теркәгечләрнең дөрес язылышы. | 1 ГКК | 65-66 нчы бит: 5-9 нчы күнегү. Җөмләләр төзү, ишеткәнне язу. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Табигатьне саклаучыларны мактау, пычратучыларга киңәш бирү. Теркәгечләрне дөрес куллану һәм язу. Г: тезүче һәм ияртүче теркәгечләр. | 9.03.17 | 9.03.17 |
74-75 | “Урман – кешенең якын дусты” текстындагы лексик-грамматик материал. | 2 ГЛКК Д/МС | 66-68 нче бит: 1-11 нче күнегү. Текст материалын дөрес уку, тәрҗемә итү, сүзлек өстендә эш-ләү. Тексттан теркәгечләрне та-бу. Җөмләләр төзү. Таблица ту-тыру. Сорауларга җавап бирү. Диалог төзү. Өстәмә чыганаклар белән эшләү. | Текст эчтәлегенә караган сүзләрнең тәрҗемә-сен, дөрес язылышын, әйтелешен белү. Текстны аңлап уку. Төп фикерне саклап, текстны сөйләргә өйрәнү. Урманның файдасы, матурлыгы турында сөйли белү. Л: матурлык, гүзәллек, ямь, кислород чишмәсе, ягулык, төзү материалы. Г: теләк белдерү формалары, теркәгечләр, инфинитив+кирәк. | 11.03.17 14.03.17 | 11.03.17 14.03.17 |
76 | Бәйләнешле сөйләм үстерү №8. “Без табигатьне саклыйбыз”. | 1 Д/МС | Монологик һәм диалогик сөй-ләм, тыңлау, сүзлек белән эш, дәреслек белән эш, тәрҗемә эше, презентация өстендә эш. | Иҗади һәм эзләнү характерындагы пробле-маны билгеләү, аларны чишү өчен алгоритм булдыру. Әхлакый кагыйдәләрдә ориентлашу, аларны үтәүнең мәҗбүрилеген аңлау. | 16.03.17 | 16.03.17 |
77 | №6. 3 нче чиреккә контроль эш. | 1 К | Контроль эш башкару. | Уку эшчәнлеге нәтиҗәләрен контрольгә ала бе-лү. | 18.03.17 | 18.03.17 |
78 | Хаталар өстендә эш. Ясалышлары буенча исемнәрнең төрләре. | 1 ЛГКК | 68-69 нчы бит: 1-4 нче күнегү. Транскрипция билгеләре белән язу. Җөмләләр төзү. Синоним парларны табып язу. Хаталар өстендә эшләү. | Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сәбәбен аңлый, анализлый белү. Г: яса-лышлары буенча исемнәрнең төрләре. | 21.03.17 | 21.03.17 |
79 | Ясалышлары буенча исемнәрнең төрләре. №7. Сүзлек диктанты. | 1 К | Яңа сүзләр ясау. Сүзлек өстендә эш. Җөмләләр төзү. Ишетеп аң-лау һәм язу: сүзлек диктанты. | Ясалышлары буенча төрле исемнәрне яза, алар белән җөмләләр төзи белү. | 23.03.17 | 23.03.17 |
80 | Сыйфат дәрәҗәләрен кабатлау. | 1 ГКК | 69 нчы бит: 5 нче күнегү. Таб-лица тутыру. Сүзлекләр белән эшләү. Рәсемнәр буенча җөмлә-ләр төзү. Ишетеп аңлау күнегү-ләре. | Г: сыйфат дәрәҗәләре. | 25.03.17 | 25.03.17 |
81 | “И ямьле дә соң дөнья!» текстындагы лексик-грамматик материал. | 1 ЛКФ | 70 нче бит: 6-9 нчы күнегү. “И ямьле дә соң дөнья!» текстын дө-рес уку, тәрҗемә итү, эчтәлеген сөйләү. Сүзлек өстендә эшләү, | Текст эчтәлегенә караган сүзләрнең тәрҗемә-сен, дөрес язылышын, әйтелешен белү. Текстны аңлап уку. Л: ел фасылы, дуамал бураннар, ләй-сән яңгырлар, ябалак-ябалак карлар, сусыл җиләкләр, хәтфә үләннәр, исәпсез-хисапсыз чәчәкләр, шифалы яңгырлар, алтынсу умырзая, гөрләвекләр, дөнья. | 4.04.17 | 4.04.17 |
82-83 | Бәйләнешле сөйләм үстерү №9-10. Сочинение. “Минем яраткан ел фасылым”. | 2 Д/МС | Әңгәмә, монологик һәм диалогик сөйләм, сүзлек белән эш, дәреслек белән эш, тәрҗемә эше, презентация өстендә эш, сочинение язу. | Яраткан ел фасылын, текстка якынайтып, об-разлы сурәтләргә өйрәнү. Иҗади һәм эзләнү характерындагы проблеманы билгеләү, алар-ны чишү өчен алгоритм булдыру. | 6.04.17 8.04.17 | 6.04.17 8.04.17 |
84 | “Табигать һәм без” текстына караган лексик-грамматик материал. “Туган ягыбыз табигате”. | 1 ЛГКК | 71-73 нче бит: 1-10 нчы күнегү. Рәсемнәр белән эшләү. Тәрҗемә эше. “Табигать һәм без” текстын дөрес уку, аңлау. Сыйфатларны сыйфатланмышлары белән язып алу. Җөмләләр төзү. Акулалар турында сөйләү. Дәреслек белән мөстәкыйль эшләү. Ишетеп аң-лау күнегүләре. | Дару үләннәре атамаларын истә калдыру, сәла-мәтлек өчен файдалары турында сөйли белү. Туган як табигатен саклау турында әңгәмә кора белү (чакыру, теләк белдерү). Текстның эчтәле-генә нигезләнеп, контекст буенча яңа сүзләрнең мәгънәсен аңлый белү. Л: гөлҗимеш, кычыткан, бака яфрагы, әрем, мәтрүшкә, үги ана яф-рагы. Г: теләк белдерү формалары. | 11.04.17 | 11.04.17 |
85 | Хаталар өстендә эш. “Табигать һәм кеше” бүлеге буенча кабатлау. | 1 Д/МС | 74-76 нчы битләрдәге күнегүләр буенча эш: тәрҗемә итү, башват-кыч чишү, җөмләләр төзү, мә-кальләрне үз сүзләрең белән аң-лату, рәсемнәр белән эш, төркем-дә эшләү (плакат ясау), диалог төзү. Ребус чишү. | Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сәбәбен аңлый, анализлый белү. Тиешле мәгълүматны табу өчен, өстәмә чыганакларны куллану. | 13.04.17 | 13.04.17 |
86 | И.Юзеевның “Татарстаным” шигырендәге лексик-грамматик материал. Тәрҗемә эше. | 1 ЛКФ | 77-78 нче бит: 1-8 нче күнегү. Укытучы сүзе, әңгәмә, моноло-гик һәм диалогик сөйләм оешты-ру, тыңлау, сәнгатьле уку, ише-теп аңлау күнегүләре, сүзлек эше, дәреслек белән эш, тәрҗемә эше. Төркемнәрдә эшләү. | Шигырь эчтәлегеннән чыгып, Татарстан таби-гате, байлыклары, киләчәге турында әңгәмә ко-ру. Текстның эчтәлегенә нигезләнеп, контекст буенча яңа сүзләрнең мәгънәсен аңлый белү. Л: көмеш, якын, батыр, ачык, якты, туган як, таң, дәүләт. Г: исемнәрнең тартым белән төрләнеше. | 15.04.17 | 15.04.17 |
87 | Минем туган ягым. | 1 Д/МС | 79 нчы бит: 9-10 нчы күнегү. Таблица белән эшләү. Моноло-гик һәм диалогик сөйләм төзү. Электрон китап (“Татарстан. Иллюстрированная энциклопе-дия”, “Аксу” компаниясе ҖЧҖ, 2014) белән эш. | Туган ягыңны ни өчен яратканлыгыңны, горурлануың турында әйтә белү. Текстның эчтәлеге-нә нигезләнеп, контекст буенча яңа сүзләрнең мәгънәсен аңлый белү. Тиешле мәгълүматны табу өчен, өстәмә чыганакларны куллана белү. Г: исемнәрнең тартым белән төрләнеше. | 18.04.17 | 18.04.17 |
88-89 | “Казан – борынгы шәһәр” текстындагы лексик-грамматик материал. | 2 ЛГКК Д/МС | 79-82 нче бит: 1-9 нчы күнегү. Әңгәмә, монологик һәм диа-логик сөйләм, тыңлау, сүзлек белән эш, дәреслек белән эш, тәрҗемә эше. Электрон китап (“Татарстан. Иллюстрированная энциклопе-дия”, “Аксу” ком-паниясе ҖЧҖ, 2014) белән эш. | Казан шәһәре, Казанда яшәгән күренекле шә-хесләр, истәлекле урыннар турында мәгълүматны истә калдыру. Әңгәмә кора белү. Тиешле мәгълүматны табу өчен, өстәмә чыганакларны куллану. Л: борынгы, башкала, искиткеч, истәлек, мәчет, манара, мәйдан. Г: исем+исем сүзтезмәсе, бәйлек сүзләр. | 20.04.17 | 20.04.17 |
90 | Әйтү максаты буенча җөмлә төрләре. | 1 Д/МС | Сәнгатьле уку, укыганны аңлау, сөйләү күнегүләре эшләү. Диа-логик һәм монологик сөйләм. Ишетеп аңлау күнегүләре. | Сәнгатьле укый, укыганның эчтәлеген сөйли белү. Г: әйтү максаты буенча җөмлә төрләре. | 22.04.17 | 22.04.17 |
91 | Гади җөмлә. Җыйнак һәм җәенке җөмләләр. | 1 ГКК | 83 нче биттәге материал буенча эш: 1-4 нче күнегү. Җыйнак җөм-ләдән җәенке җөмлә ясап язу. Диалогны дөрес итеп уку. Саннарны сүзләр белән язу, дөрес әйтү. | Г: җыйнак һәм җәенке җөмләләр. | 25.04.17 | 25.04.17 |
92 | “Казан – спорт шәһәре” текстындагы лексик-грамматик материал. | 1 ЛГКК | 84 нче бит: 5 нче күнегү. Текстны мөстәкыйль рәвештә өйрәнү, сөйләү, тәрҗемә итү. “Казан – Универсиада шәһәре” видеоролигын карау, эчтәлеген аңлату. Сүзлек өстендә эшләү. | Укылган текст эчтәлегеннән чыгып, Казандагы спорт корылмалары, спорт төрләре турындагы мәгълүматны истә калдыру. Әңгәмә кора белү. Өстәмә мәгълүмат чыганаклары белән эшләү күнекмәсе булу. Л: үзгәреш, спорт төрләре, спорт корылмалары. Г: җыйнак һәм җәенке җөмләләр | 27.04.17 | 27.04.17 |
93-94 | “Казан – бик кунакчыл шәһәр” текстындагы лексик-грамматик материал. Казанда ял итү урыннары. | 2 ЛГКК Д/МС | 84-85 нче бит: 6 нчы күнегү. Текстны мөстәкыйль рәвештә өй-рәнү, сөйләү, тәрҗемә итү. Электрон китап (“Татарстан. Иллюстрированная энцик-лопедия”, “Аксу” компаниясе ҖЧҖ, 2014) белән эш. Сүзлек өстендә эшләү. Диалогик һәм монологик сөйләм оештыру. | Казандагы ял урыннары турында сөйли белү. Әңгәмә кора белү. Тиешле мәгълүматны табу өчен, өстәмә чыганакларны куллану. Л: кунакчыл, кунакханә, заманча. Г: җыйнак һәм җәенке җөмләләр. | 29.04.17 2.05.17 | 29.04.17 2.05.17 |
95 | Сан төркемчәләрен кабатлау. | 1 ГКК | Терәк схема белән эшләү. Грамматик материалны мөстә-кыйль кабатлау. Саннарны ише-теп язу. Ишетеп аңлау күнегү-ләре. | Саннарны язуда дөрес күрсәтә белү. Г: сан төркемчәләре. | 4.05.17 | 4.05.17 |
96-97 | “Сөембикә манарасы” текстындагы лексик-грамматик материал. | 2 ЛГКК Д/МС | 85-87 нче бит: 1-13 нче күнегү. “Сөембикә манарасы” инфогра-фикасы буенча эшләү (http://giylem.pro/archives/80) | Текст эчтәлегенә караган сүзләрнең тәрҗемә-сен, дөрес язылышын, әйтелешен белү. Текстны аңлап уку. Сөембикә манарасы турындагы мәгълүматны сөйли белү. Өстәмә мәгълүмат туплап, шуның буенча сөйли белү. | 6.05.17 | 6.05.17 |
98 | Тартымлы исемнәрнең килеш белән төрләнешен кабатлау. | 1 ЛГКК | Ишетеп аңлау, диалог төзү, җөмләләр төзү, уен күнегүләре. | Г: тартымлы исемнәрнең килеш белән төрләнешен | 9.05.17 | 9.05.17 |
99 | Аваз ияртемнәре. | 1 ЛГКК | Ишетеп аңлау, диалог төзү, җөмләләр төзү, төркемнәрдә эшләү күнегүләре. | Г: аваз ияртемнәре. | 11.05.17 | 11.05.17 |
100 | Ымлыклар. | 1 ЛГКК | Ишетеп аңлау, диалог төзү, җөмләләр төзү, төркемнәрдә эшләү күнегүләре.. | Г: ымлыклар. | 13.05.17 | 13.05.17 |
101 | “ Туган җирем - Татарстан” бүлеге буенча йомгаклау дәресе. | 1 Д/МС | 87 нче бит: 1-5 нче күнегү. Диалогик һәм монологик сөйләм төзү. | Татарстан Республикасы, Каәан шәһәре турында сөйли белү. | 16.05.17 | 16.05.17 |
102 | №8. Арадаш аттестация эше. Тест. | 1 К | Тест биремнәре эшләү. | Уку эшчәнлеге нәтиҗәләрен контрольгә ала бе-лү. | 20.05.17 | 20.05.17 |
103 | Хаталар өстендә эш. Грамматик материалны кабатлау. | 1 ЛГКК | Хаталар өстендә эшләү. Уен элементлары белән күнегүләр эшләү. | Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сә-бәбен аңлый, анализлый белү. | 25.05.17 | 25.05.17 |
104-105 | №9. Ел буена үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау. Проект эше яклау. | 2 ЛГКК Д/МС | Ел буена үткәннәрне гомуми-ләштереп кабатлау. Проект эше яклау. | Тиешле мәгълүматны табу өчен, өстәмә чыга-накларны куллану. Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сәбәбен аңлый, анализлый белү. | 27.05.17 30.05.17 | 27.05.17 30.05.17 |
Укыту-методик комплектлары
1. Төп гомуми белем бирүнең Федераль дәүләт белем бирү стандарты (Россия Мәгариф һәм фән министрлыгында 2010 нчы ел, 17 нче декабрь боерыгы 1897 нче номер белән расланган, РФ Юстиция министрлыгында 19644 нче регистрация номеры белән 2011 нче елның 1 нче февралендә теркәлгән).
2. Үрнәк программа: : Рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы. Төп гомуми белем бирү мәктәбе / Төзүче-авторлар: Р.З.Хәйдәрова, К.С.Фәтхуллова, Г.М. Әхмәтҗанова. – Казан, 2013. (http://mon.tatarstan.ru/rus/file/pub/pub_263450.docx).
3. Авторлык программасы: Урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә рус телле балаларга татар телен коммуникатив технология нигезендә укыту программасы (1-11 нче сыйныфлар)/ Төзүче-авторлар: Р.З.Хәйдәрова, Р.Л.Малафеева. – Казан, 2014.
(http://mon.tatarstan.ru/rus/programmy.htm?page=2)
4. Дәреслек: Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. “Күңелле татар теле”. 8 нче сыйныф. Рус телендә төп гомуми белем бирү оешмалары өчен дәреслек (татар телен өйрәнүче укучылар өчен). - Казан: "Татармультфильм" нәшрияты, 2015. – 96 б.
5. Методик ярдәмлек: Р.З. Хәйдәрова, Л.Ә.Гиниятуллина. Рус телендә төп гомуми белем бирү оешмаларында татар теле укыту. 8 нче сыйныф. Укытучылар өчен методик кулланма. - Казан: "Татармультфильм" нәшрияты, 2015.
8 нче сыйныфта арадаш аттестация эше өчен тест
1. Хәл фигыль кушымчаларын табыгыз:
а) –ырга, -арга, -гач; б) –ып, -еп, -ганчы, -гач
в) –гач, -ып, -ды, -де
2. Исем фигыльнең сораулары:
а) нишләү? нишләмәү? б) нишләргә? нишләмәскә? в) нишли? нишләргә?
3. Сыйфат фигыль кушымчалары:
а) –ган, -гән, -гач б) –нчы, -лар, -учы, -асы
в) -асы, -әсе, -учы, -үче, -ар, -әр
4. Кайсы антоним пары дөрес түгел.
а) ашый-эчә; б) утыра-баса; в) килә- китә; г) жырлый- сөйли.
5. Шарт фигыль нинди сорауга җавап бирә?
а) нишли? б) нишләсен? в) нишләсә?
6. Рәвешләр рәтен табыгыз.
а) ак, матур, тиз; б) тиз, әкрен, кичә; в) кичә, уйнап, кызыл.
7. Дөрес тәрҗемәне табыгыз.
Десять тетрадей-
а) ун дәфтәрләр; б) унынчы дәфтәр; в) унау дәфтәр; г) ун дәфтәр
8 .Билгесез үткән заман хикәя фигыль кушымчалары:
а) –ды, -ган, -лар; б)-ган,-гән, кан, -кән; в)-кан, кән, -ды.
9 .Дөрес кушымчаны куегыз:
1.Сез кичә кинога бар... .
а) -канбыз; б) –гансыз; в)-ганмын.
2.Укучылар походтан кайт... .
а)-гәнмен; б)–каннар; в)-гәнсең.
А6. Билгеле киләчәк заман хикәя фигыль кушымчалары:
а) –ачак,-ар, -ячак,-әр; б)-ачак,-әчәк,-ячак, -ячәк; в)—ячак, -ыр, -ер, -ачак.
10. Бирелгән җөмләнең баш кисәкләрен табыгыз.
Мин талантлы музыкантлар белән аралаштым.
а) мин, музыкантлар б) мин, аралаштым в) музыкантлар белән аралаштым
11. Кайсы рәттә җөмлә төзелеше дөрес бирелгән?
Беренче, Казанда, ачыла, елда, китапханә, 1731 нче.
а) 2, 3, 6, 1, 5, 4. б) 3,2,1, 6, 4,5. в) 2,1,5,6,4,3.
12. Кайсы рәттә мәкаль язылмаган?
а) Китап – белем чишмәсе. б) Китапны яратырга кирәк! в) Китапсыз йорт – тәрәзәсез бүлмә.
13. Вместо многоточий вставьте слова, преобразив их в нужную форму:
1) Татарстанның табигате матур, бай, ... һәм төрле (СЕР).
2) Һәр уку йорты үзенең укучылары белән ... (ГОРУР).
3) Болыннарда матур чәчәкләр, ... үләннәр үсә (ШИФА).
4) Чиста табигать - ... өчен нигез (СӘЛАМӘТ).
14. Напишите 5 реплик в соответствии с заданными речевыми ситуациями:
1.Что посоветуете мальчику, если он громко разговаривает в автобусе.
2.Спросите у друга любит ли он играть зимой на улице.
3.Как скажете маме о том,что автором первого татарского гимна является Рустам Яхин.
4.Допустим,вы звоните в справочное бюро театра. Как спросите,какое представление идет в театре.
5.Посоветуйте другу(подруге) прочитать понравившуюся вам книгу.
15. Иптәшең белән аның ял итүе турында бирелгән схема буенча сөйләш.
- сорау
- җавап
- киңәш
- килешмәү
- аңлату
- килешү.
16. Напишите про Каюм Насыйри.
Предварительный просмотр:
“Каралды” “Килешенде” “Раслыйм”
МБ җитәкчесе Казан шәһәре Авиатөзелеш районы Казан шәһәре Авиатөзелеш районы
_______/Шәйхетдинова Ф.Н. МБГБУ “Гимназия №14”нең МБГБУ “Гимназия №14” нең
укыту-тәрбия эшләре буенча директоры __________/Вахитова М.Ә/
Беркетмә № 1 директор урынбасары
“ 25 “ август 2015 ел ________/Сәгъдиева Р.Ф. Приказ №
“ ” сентябрь 2015 ел
“ “ август 2015 ел
8а сыйныфында татар әдәбиятыннан эш программасы
(рус телле балалар өчен)
Казан шәһәре Авиатөзелеш районы 14 нче гимназиянең
беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Шәйхетдинова Фәридә Нәгыйм кызы
Педагогик совет утырышында каралды
Беркетмә №1
“26 “ август 2015
2015 - 2016 нчы уку елы
ТАТАР ӘДӘБИЯТЫННАН УКЫТУ ПРОГРАММАСЫ
Сыйныф: 8а сыйныф (рус төркеме)
Укытучы: Шәйхетдинова Ф.Н.
Сәгатьләр саны:
Барлыгы: 70 сәг., атнага 2 сәг.
АҢЛАТМА ЯЗУЫ
Эш программасы статусы
1. “Мәгариф турында” РФ Законы.
2. “Мәгариф турында” ТР Законы (1997 ел, 2 июль. Үзгәрешләр – 2012 ел, 21 июнь).
3. “Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел, 1 июль).
4. “2004-2013 нче елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы Дәүләт программасы” (2004 ел, 11 октябрь).
5. Россия Федерациясенең 309-ФЗ номерлы Законы (2007 ел, 1 декабрь).
6. Татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. - ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы, Казан, 2008.
7. Рус телле балаларга татар телен һәм әдәбиятын коммуникатив технология нигезендә укыту программасы (1-11 нче сыйныфлар) / Төзүчеләре: Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. – Казан: Тат.кит. нәшрияты, 2011.
8.Татар теле һәм әдәбияты дәреслекләре белән эшләү өчен методик киңәшләр, 2011-2012.
Рус мәктәбенең 8 нче сыйныфы рус төркемнәрендә татар әдәбиятын укытуның
Төп максатлары:
1.Татар сөйләмен тыңлап аңларга күнектерү,төрле жанрдагы текстларны аңлап уку күнекмәләрен үстерү,
2. Татар этикеты тәгъбирләрен кертеп,бирелгән ситуация буенча диалогик сөйләм оештырырга өйрәтү,
Төп бурычлар:
1. Татар теленең орфоэпик,орфографик,лексик,грамматик нигезләрен системалы рәвештә үзләштерү,
2. Алган белемнәрне җанлы аралашу шартларында кулланырга өйрәтү.
3. Укучыларның орфографик, пунктацион грамоталылык дәрәҗәсен камилләштерү.
Укучыларның белем, осталык һәм күнекмәләренә таләпләр:
1. Татар теленең һәм әдәбиятының дөньякүләм тоткан урыны турында мәгълүмат бирү;
2. Татар һәм рус телләрендәге аерым грамматик категорияләрнең тәңгәл килү-килмәвен белү;
3. Татар теленең орфоэпик, орфографик, лексик, грамматик, пунктицион нормаларын белү һәм, аларга нигезләнеп, телдән яки язма сөйләм күнекмәләрен булдыру;
4. Аралашу ситуацияләренә бәйле лексик берәмлекләрне, аларның синонимнарын һәм антонимнарын төгәл һәм урынлы куллана белү;
5. Татар теленең фразеологик берәмлекләрен таный һәм сөйләмдә куллана белү;
6. Гади һәм кушма җөмләләрнең төрен белү;
7. Татар җөмләсендә сөйләм яңалыгының хәбәр алдында урнашуын белеп, оештыру осталыгына ия булу;
8. Татар һәм рус телләре арасындагы тарихи, мәдәни бәйләнешләр турында белү;
9. Төрле чыгаганаклардан (фәнни-популяр текстлар, массакүләм мәгълүмат чаралары, интернет һ.б.) файдаланып, кирәкле мәгълүматны таба һәм башкаларга телдән яки язмача җиткерә алу;
10. Мәдәниара аралашу ситуацияләрендә әңгәмә кора алу;
11. Тиешле (1000 - 1500 сүз) күләмдә татар сүзләрен яттан белеп, аларны телдән һәм язма сөйләмдә дөрес куллана белү.
Сәгатьләр бүленеше
Укыту планында 8а сыйныфында татар әдәбиятыннан атнага 2 сәгать вакыт бирелә.Татар теленнән тематик план “Рус телле балаларга татар телен һәм әдәбиятын коммуникатив технология нигезендә укыту программалары”на (Р,З.Хәйдарова,Р.Л.Малафеева. 2011)нигезләнеп төзелде.
Предмет буенча билгеләнгән тематик эчтәлек, якынча сәгатьләр саны | Тема буенча предмет нәтиҗәсе, коммуникатив максат |
Күп укыган – күп белер. (19сәг.) Классташларның укуы, билгеләр алуы, өй эшен эшләү, дәрестә катнашу. Яхшы уку серләре , яхшы уку өчен кирәкле сыйфатлар. Интернет аша үз белемеңне күтәрү. | Класташларыңның белем алуга карашын, яхшы уку өчен кирәкле сыйфатлар турында сөйли белү. Яхшы укуга карата мөнәсәбәтнеңне белдерә белү. Интернет аша үз белемеңне күтәрү турында сөйләшү. Татарстан Республикасының Милли китапханәсе тарихын сөйли белү. |
Мин һәм минем яшьтәшләрем. (25 сәг.) Яшьтәшләрең белән аралашу. Яшьтәшләр белән аралашу кагыйдәләре. Яшьтәш ләрнең тышкы кыяфәте һәм эчке сый фатлары. Матур киенү серләре. Яраткан шөгыльләр: музыка, бию, рәсем ясау, уку | Яшьтәшләрең белән аралашу кагыйдәләре, дуслашу серләре, нинди кызлар һәм малайлар ошавы турында сөйләшү. Яшьтәшләреңнең тышкы кыяфәтен, характер сыйфатларын әйтә белү. Матур киенү серләре турында сөйләшү. Яраткан музыкаң, җырчылар, турында сөйли белү. |
Табигать һәм кеше. ( 15 сәг.) Табигать төшенчәсе. Бүгенге экологик проблемалар. Табигать байлыгы. Урман – кешенең якын дусты. Табигать һәм без, табигатьтәге кызыклы күренешләр | Табигать төшенчәсе, бүгенге экологик проблемалар, табигатькә сак караш турында сөйләшү. Табигать байлыгы, табигатьтәге кызыклы күренешләр турында мәгълүмат бирә белү |
Туган җирем – Татарстан ( 9 сәг.) Татарстанның табигате. Татарстанның башкаласы Казан, аның бүгенге йөзе: башкаладагы үзгәрешләр, спорт корылмалары, ял итү урыннары, тарихи урыннары. | Татарстанның табигате турында мәгълүмат бирә белү. Казан шәһәре, андагы яңа үзгәрешләр турында сөйли белү. Казан шәһәрендәге спорт корылмалары, ял итү урыннары, тарихи истәлекләр турында әңгәмәгә керә белү. |
Тематик планда дәрес типларының исемнәре кыскартылып бирелде:
ЛКФ – лексик күнекмәләр формалаштыру;
ЛКК – лексик күнекмәләр камилләштерү;
ГКФ – грамматик күнекмәләр формалаштыру;
ГКК – грамматик күнекмәләр камилләштерү;
ЛГКК – лексик-грамматик күнекмәләр камилләштерү;
Д/с – диологик сөйләм;
М/с – монологик сөйләм.
Укыту-методик комплекты
Дәреслек: Татар теле: Рус телендә төп гомуми белем бирү оешмалары өчен дәреслек (татар телен өйрәнүче укучылар өчен). 8 нче сыйныф. Казан “Татармультфильм» нәшрияты. 2014.
1. Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева, Ә.Г. Әхәтова. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле, уку дәресләре оештыру. 8 сыйныф Укытучылар өчен методик кулланма. – Чаллы. – 2008.
2. Ф.С. Сафиуллина, К. Фәтхуллова. Рус телендә сөйләшүче балалар өчен биремнәр, күнегүләр. – Казан: Мәгариф. – 2009. – 56 б.
3. Р.З.Хәйдәрова. Телне эзлекле өйрәтү // Мәгариф № 4, 2006. – 30 – 32 б.
8 нче сыйныфлар өчен татар әдәбиятыннан календарь–тематик план
№ | Дәрес темасы | Сәгать саны | Дәрес тибы | Үткәрү вакыты |
1 | Р Вәлиева. «Мәктәбем» | 1 | ЛГКК | 4.09.15 |
2 | Каюм Насыйринең биографиясе | 1 | ЛГКК | 8.09.15 |
3-5 | «Әбүгалисина» әсәренең беренче өлеше «Әбүгалисина» әсәренең икенче өлеше | 3 | ЛГКК д/м сөйләм | 11.09.15 15.09.15 |
6-9 | В. Нуриев “Өлгерәм әле” хикәясенең I өлеше В. Нуриев “Өлгерәм әле” хикәясенең II өлеше | 4 | ЛГКК д/м сөйләм | 18.09.15 22.09.15 |
10 | Татарстан Милли китапханәсе | 1 | ЛГКК | 25.0915 |
11 | Л. Леронның “Пирамида” әсәре | 1 | ЛГКК | 29.09.15 |
12-13 | Н. Гыйматдинова. “Болын патшасы” хикәясе I-II - III өлешләр | 2 | ЛГКК | 2.10.15 6.10.15 |
14-15 | Н. Гыйматдинова. “Болын патшасы” хикәясенең IV-V бүлекләре | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 9.10.15 13.10.15 |
16 | Ш. Галиевның биографиясе.
| 1 | ЛГКК | 16.10.15 20.10.15 |
17 | Ш. Галиевның “Безнең йорт малайлары” | 1 | ЛГКК | 23.10.15 |
18 | Ш. Галиевның “Ялгыш адым” шигыре белән танышу | 1 | ЛГКК | 27.10.15 |
19-20 | Ф. Шәфигуллинның биографиясе Ф. Шәфигуллин. “Әнфисә кемгә елмая?” әсәре белән танышу | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 30.10.15 10.11.15 |
21 | Р. Миңнуллинның “Подъездагы язулар” әсәре белән танышу | 1 | ЛГКК | 13.11.15 |
22-24 | Ф. Яруллинның биографиясе Ф. Яруллин. “Җилкәннәр җилдә сынала” әсәре белән танышу | 3 | ЛГКК | 17.11.15 20.11.15 |
25-26 | Әсәр эчтәлеге буенча сөйләмгә чыгу | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 24.11.15 27.11.15 |
27-28 | К. Даянның “Өзелгән чәчәкләр” әсәренең I өлеше белән танышу К. Даянның “Өзелгән чәчәкләр” әсәренең II өлеше белән танышу | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 1.12.15 4.12.15 |
29-30 | М. Галиевның “Җинәсем килде” әсәре белән танышу | 2 | ЛГКК | 8.12.15 11.12.15 |
31-33 | А.Алишның биографиясе. А.Алиш.”Алдакчы Наил” хикәясе белән танышу | 3 | ЛГКК ЛГКК | 15.12.15 18.12.15 |
34-36 | Н. Дәүлинең биографиясе белән танышу Н. Дәүлинең “Бәхет кайда була?” әсәре белән танышу | 3 | ЛГКК д/м сөйләм | 22.12.15 25.12.15 |
37-38 | Дәрдемәнднең биографиясе. Дәрдемәнднең “Бер хәзинә” әсәре белән танышу | 2 | ЛГКК | 12.01.16 15.01.16 |
39-41 | Н. Дәүлинең “Хезмәткә-хөрмәт” әсәре белән танышу Н. Дәүлинең “Хезмәткә-хөрмәт” әсәре буенча диалогик сөйләмгә чыгу | 3 | ЛГКК д/м сөйләм | 19.01.16 22.01.16 |
42 | Үз-үзегезне тикшерегез | 1 | ЛГГК Д/М с-м | 26.01.16 |
43 | Р.Фәйзуллин. “Онытма син! | 1 | ЛГКК | 29.01.16 |
44-45 | Р. Фәхретдинов. “Идел суы ага торыр” әсәре белән танышу | 2 | ЛГКК Д/М с-м | 2.02.16 5.02.16 |
46-47 | Сөембикә турында текст | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 9.02.16 12.02.16 |
48-49 | Туган җирем – Татарстан Татарстанның Милли музеенда | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 16.02.16. 19.02.16 |
50 | Үз-үзегезне тикшерегез | 1 | ЛГКК | 23.02.16 26.02.16 |
51-52- 53 | Г. Тукай биографиясе Г. Тукай. “Исемдә калганнар” | 3 | ЛГКК д/м сөйләм | 1.03.16 4.03.16 8.03.16 |
54-56 | Ә. Фәйзи. “Асрарга бала бирәм” | 3 | ЛГКК д/м сөйләм | 11.03.16 15.03.16 |
57-58 | Г. Тукай. “Су анасы” | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 18.03.16 22.03.16 |
59-61 | С. Алишев. “Нәни батыр” | 3 | ЛГКК д/м сөйләм | 1.04.16 5.04.16 8.04.16 |
62-63 | Г. Ибраһимовның биографиясе, “Алмачуар” әсәренең I кисәге | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 12.04.16 15.04.16 |
64-66 | Г. Ибраһимовның “Алмачуар” әсәренең II кисәге “Алмачуар” әсәренең соңгы бүлеге | 3 | ЛГКК д/м сөйләм | 19.04.16 22.04.16 26.04.16 |
67 | Тест | 1 | 29.04.16 | |
68-70 | Үткәннәрне кабатлау | 3 | ЛГКК | 3.05.16 17.05.16 27.05.16 |
“Каралды” “Килешенде” “Раслыйм”
МБ җитәкчесе Казан шәһәре Авиатөзелеш районы Казан шәһәре Авиатөзелеш районы
_______/Шәйхетдинова Ф.Н. МБГБУ “Гимназия №14”нең МБГБУ “Гимназия №14” нең
укыту-тәрбия эшләре буенча директоры __________/Вахитова М.Ә/
Беркетмә № 1 директор урынбасары
“ 26 “ август 2016 ел ________/Сәгъдиева Р.Ф. Приказ №
“ ” 2016 ел
“ “ 2016 ел
8а,8б,8в сыйныфларына татар әдәбиятыннан эш программасы
(рус телле балалар өчен)
Казан шәһәре Авиатөзелеш районы 14 нче гимназиянең
беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Шәйхетдинова Фәридә Нәгыйм кызы
Педагогик совет утырышында каралды
Беркетмә №1
“29 “ август 2016 ел
2016 - 2017 нче уку елы
ТАТАР ӘДӘБИЯТЫННАН УКЫТУ ПРОГРАММАСЫ
Сыйныф: 8а,б,в сыйныфлары (рус төркеме)
Укытучы: Шәйхетдинова Ф.Н.
Сәгатьләр саны:
Барлыгы: 35 сәг., атнага 1 сәг.
АҢЛАТМА ЯЗУЫ
Эш программасы статусы
1. “Мәгариф турында” РФ Законы.
2. “Мәгариф турында” ТР Законы (1997 ел, 2 июль. Үзгәрешләр – 2012 ел, 21 июнь).
3. “Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел, 1 июль).
4. “2004-2013 нче елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы Дәүләт программасы” (2004 ел, 11 октябрь).
5. Россия Федерациясенең 309-ФЗ номерлы Законы (2007 ел, 1 декабрь).
6. Татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. - ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы, Казан, 2008.
7. Рус телле балаларга татар телен һәм әдәбиятын коммуникатив технология нигезендә укыту программасы (1-11 нче сыйныфлар) / Төзүчеләре: Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. – Казан: Тат.кит. нәшрияты, 2011.
8.Татар теле һәм әдәбияты дәреслекләре белән эшләү өчен методик киңәшләр, 2011-2012.
9. Казан шәһәре Авиатөзелеш районы МБГБУ “14 нче гимназиянең” 2016-2017 нче уку елына укыту планы.
Рус мәктәбенең 8 нче сыйныфы рус төркемнәрендә татар әдәбиятын укытуның
Төп максатлары:
1.Татар сөйләмен тыңлап аңларга күнектерү,төрле жанрдагы текстларны аңлап уку күнекмәләрен үстерү,
2. Татар этикеты тәгъбирләрен кертеп,бирелгән ситуация буенча диалогик сөйләм оештырырга өйрәтү,
Төп бурычлар:
1. Татар теленең орфоэпик,орфографик,лексик,грамматик нигезләрен системалы рәвештә үзләштерү,
2. Алган белемнәрне җанлы аралашу шартларында кулланырга өйрәтү.
3. Укучыларның орфографик, пунктацион грамоталылык дәрәҗәсен камилләштерү.
Укучыларның белем, осталык һәм күнекмәләренә таләпләр:
1. Татар теленең һәм әдәбиятының дөньякүләм тоткан урыны турында мәгълүмат бирү;
2. Татар һәм рус телләрендәге аерым грамматик категорияләрнең тәңгәл килү-килмәвен белү;
3. Татар теленең орфоэпик, орфографик, лексик, грамматик, пунктицион нормаларын белү һәм, аларга нигезләнеп, телдән яки язма сөйләм күнекмәләрен булдыру;
4. Аралашу ситуацияләренә бәйле лексик берәмлекләрне, аларның синонимнарын һәм антонимнарын төгәл һәм урынлы куллана белү;
5. Татар теленең фразеологик берәмлекләрен таный һәм сөйләмдә куллана белү;
6. Гади һәм кушма җөмләләрнең төрен белү;
7. Татар җөмләсендә сөйләм яңалыгының хәбәр алдында урнашуын белеп, оештыру осталыгына ия булу;
8. Татар һәм рус телләре арасындагы тарихи, мәдәни бәйләнешләр турында белү;
9. Төрле чыгаганаклардан (фәнни-популяр текстлар, массакүләм мәгълүмат чаралары, интернет һ.б.) файдаланып, кирәкле мәгълүматны таба һәм башкаларга телдән яки язмача җиткерә алу;
10. Мәдәниара аралашу ситуацияләрендә әңгәмә кора алу;
11. Тиешле (1000 - 1500 сүз) күләмдә татар сүзләрен яттан белеп, аларны телдән һәм язма сөйләмдә дөрес куллана белү.
Сәгатьләр бүленеше
Укыту планында 8а,б,в сыйныфларында татар әдәбиятына атнага 1 сәгать вакыт бирелә.Татар теленнән тематик план “Рус телле балаларга татар телен һәм әдәбиятын коммуникатив технология нигезендә укыту программалары”на (Р,З.Хәйдарова,Р.Л.Малафеева. 2011)нигезләнеп төзелде.
Предмет буенча билгеләнгән тематик эчтәлек, якынча сәгатьләр саны | Тема буенча предмет нәтиҗәсе, коммуникатив максат |
Күп укыган – күп белер. (19сәг.) Классташларның укуы, билгеләр алуы, өй эшен эшләү, дәрестә катнашу. Яхшы уку серләре , яхшы уку өчен кирәкле сыйфатлар. Интернет аша үз белемеңне күтәрү. | Класташларыңның белем алуга карашын, яхшы уку өчен кирәкле сыйфатлар турында сөйли белү. Яхшы укуга карата мөнәсәбәтнеңне белдерә белү. Интернет аша үз белемеңне күтәрү турында сөйләшү. Татарстан Республикасының Милли китапханәсе тарихын сөйли белү. |
Мин һәм минем яшьтәшләрем. (25 сәг.) Яшьтәшләрең белән аралашу. Яшьтәшләр белән аралашу кагыйдәләре. Яшьтәш ләрнең тышкы кыяфәте һәм эчке сый фатлары. Матур киенү серләре. Яраткан шөгыльләр: музыка, бию, рәсем ясау, уку | Яшьтәшләрең белән аралашу кагыйдәләре, дуслашу серләре, нинди кызлар һәм малайлар ошавы турында сөйләшү. Яшьтәшләреңнең тышкы кыяфәтен, характер сыйфатларын әйтә белү. Матур киенү серләре турында сөйләшү. Яраткан музыкаң, җырчылар, турында сөйли белү. |
Табигать һәм кеше. ( 15 сәг.) Табигать төшенчәсе. Бүгенге экологик проблемалар. Табигать байлыгы. Урман – кешенең якын дусты. Табигать һәм без, табигатьтәге кызыклы күренешләр | Табигать төшенчәсе, бүгенге экологик проблемалар, табигатькә сак караш турында сөйләшү. Табигать байлыгы, табигатьтәге кызыклы күренешләр турында мәгълүмат бирә белү |
Туган җирем – Татарстан ( 9 сәг.) Татарстанның табигате. Татарстанның башкаласы Казан, аның бүгенге йөзе: башкаладагы үзгәрешләр, спорт корылмалары, ял итү урыннары, тарихи урыннары. | Татарстанның табигате турында мәгълүмат бирә белү. Казан шәһәре, андагы яңа үзгәрешләр турында сөйли белү. Казан шәһәрендәге спорт корылмалары, ял итү урыннары, тарихи истәлекләр турында әңгәмәгә керә белү. |
Тематик планда дәрес типларының исемнәре кыскартылып бирелде:
ЛКФ – лексик күнекмәләр формалаштыру;
ЛКК – лексик күнекмәләр камилләштерү;
ГКФ – грамматик күнекмәләр формалаштыру;
ГКК – грамматик күнекмәләр камилләштерү;
ЛГКК – лексик-грамматик күнекмәләр камилләштерү;
Д/с – диологик сөйләм;
М/с – монологик сөйләм.
Укыту-методик комплекты
Дәреслек: Татар теле: Рус телендә төп гомуми белем бирү оешмалары өчен дәреслек (татар телен өйрәнүче укучылар өчен). 8 нче сыйныф. Казан “Татармультфильм» нәшрияты. 2015.
1. Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева, Ә.Г. Әхәтова. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле, уку дәресләре оештыру. 8 сыйныф Укытучылар өчен методик кулланма. – Чаллы. – 2008.
2. Ф.С. Сафиуллина, К. Фәтхуллова. Рус телендә сөйләшүче балалар өчен биремнәр, күнегүләр. – Казан: Мәгариф. – 2009. – 56 б.
3. Р.З.Хәйдәрова. Телне эзлекле өйрәтү // Мәгариф № 4, 2006. – 30 – 32 б.
8а,б,в сыйныфлары өчен татар әдәбиятыннан календарь–тематик план
№ | Дәрес темасы | Сәгать саны | Дәрес тибы | Үткәрү вакыты |
1 | Р Вәлиева. «Мәктәбем» шигыре | 1 | ЛГКК | 6.09.16 |
2 | Каюм Насыйринең биографиясе | 1 | ЛГКК | 13.09.16 |
3 | Ш. Галиев “Безнең йорт малайлары”,“Ялгыш адым” шигырьләрее | 1 | ЛГКК д/м сөйләм | 20.09.16 27.09.16 |
4-5 | В. Нуриев “Өлгерәм әле” хикәясенең I өлеше В. Нуриев “Өлгерәм әле” хикәясенең II өлеше | 2 | ЛГКК | 4.10.16 |
6 | Р.Вәлиева “Барый телевизор карый” шигыре | 1 | ЛГКК | 11.10.16 |
7-8 | Н. Гыйматдинова. “Болын патшасы” хикәясе | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 18.10.16 25.10.16 |
9 | БСҮ, “Аралашу серләре” тексты белән эш. | 1 | ЛГКК | 8.11.16 |
10 | БСҮ. Уку-энә белән кое казу. | 1 | ЛГКК | 15.11.16 |
11 | М. Галиевның “Җинәсем килде” әсәре белән танышу | 1 | ЛГКК | 22.11.16 |
12 | А.Алишның биографиясе. А.Алиш.”Алдакчы Наил” хикәясе белән танышу | 1 | ЛГКК ЛГКК | 29.11.16 |
13-14 | Н. Дәүли биографиясе Н. Дәүлинең “Бәхет кайда була?” әсәре белән танышу | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 6.12.16 13.12.16 |
15-16 | БСҮ. “Кызлар – йолдызлар” (47б.) | 2 | ЛГКК | 20.12.16 23.12.16 |
17 | Р.Фәйзуллин шигырьләре. | 1 | ЛГКК | 13.01.17 |
18 | Туган җирем – Татарстан Татарстанның Милли музеенда | 1 | ЛГКК д/м сөйләм | 20.01.17 |
19-21 | Г. Тукай биографиясе Г. Тукай. “Исемдә калганнар” | 3 | ЛГКК д/м сөйләм | 27.01.17 3.02.16 10.02.16 |
22-23 | Муса Җәлил биографиясе Муса Җәлил шигырьләре белән танышу | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 17.02.17 24.02.17 |
24 | БСҮ. Әдәп кагыйдәләре. | 1 | ЛГКК д/м сөйләм | 2.03.17 |
25-26 | Г. Ибраһимовның биографиясе, “Алмачуар” хикәясе | 2 | ЛГКК д/м сөйләм | 9.03.17 16.03.17 |
27 | Нәҗип Мадьяров шигырьләре белән танышу | 1 | ЛГКК д/м сөйләм | 23.03.17 |
28. | БСҮ. Төс һәм хис (51б.) | 1 | д/м сөйләм | 6.04.17 |
ЛГКК | 13.04.17 | |||
29. | Табигать һәм кеше. Урман – кешенең якын дусты. | 1 | д/м сөйләм | 20.04.17 |
30. | Тәрҗемә осталыгы. Диалогиу сөйләм күнекмәләре үстерү | 1 | ЛГКК | 27.04.17 |
31. | БСҮ, Син-табигать баласы.(60,71 битләр) | 1 | ЛГКК | 4.05.17 |
32. | И.Юзеев “Татарстаным” шигыре. | 1 | ЛГКК | 11.05.17 |
33. | БСҮ. Башкалабыз – Казан. Казан – мәдәни шәһәр. | 1 | д/м сөйләм | 18.05.17 |
34. | Казан – спорт шәһәре, сәламәтлек шәһәре. | 1 | д/м сөйләм | 25.05.17 |
35. | Уку елына йомгак ясау. | 1 | д/м сөйләм | 31.05.17 |
Предварительный просмотр:
Календарь -тематик план
№ | Дәрес темасы | Сәг. саны | Дәрес тибы | Үтәлү вакыты
|
1 | *VIII сыйныфта үткәннәрне кабатлау. Б.С.Ү. Туган телем – татар теле. | 1 | Үткәннәрне искә төшерү ,әңгәмә | 3.09.14 |
2 | Сүз,сүзтезмә,җөмлә | 1 | Яңа теманы аңлату | 5.09.14 |
3 | Җөмлә | 1 | Яңа теманы аңлату | 10.09.14 |
4 | Җөмлә төрләре | 1 | Теманың дәвамы | 12.09.14 |
5 | Җөмлә темасын кабатлау | 1 | Матер-ы ныгыту | 17.09.14 |
6 | К/эш №1 (тест). Җөмләләр | 1 | Белемнәрне тикшерү | 19.09.14 |
7 | Фигыль | 1 | Яңа теманы аңлату | 24.09.14 |
8 | Шартлы теләк фигыль | 1 | Яңа теманы аңлату | 26.09.14 |
9 | Шартлы теләк фигыльнең юклык формасы | 1 | Теманың дәвамы | 1.10.14 |
10 | *Б.с.ү. “Төрле илләр буйлап туган якка”. Сочинение “Минем Туган җирем”. | 1 | Әңгәмә дәрес | 3.10.14 |
11 | Үткәннәрне ныгыту. Фигыль | 1 | Кабатлау дәрес | 8.10.14 |
12 | К/эш №2 (Тест). Фигыль | 1 | Белемнәрне тикшерү | 10.10.14 |
13 | -лы- -ле- кушымчалы ясалма сыйфатлар. | 1 | Яңа тема белән танышу | 15.10.14 |
14 | -лык- -лек- кушымчалы ясалма исемнәр | 1 | Яңа теманы аңлату | 17.10.14 |
15 | Антоним сүзләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 22.10.14 |
16 | Парлы сүзләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 24.10.14 |
17 | Ясалма сүзләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 29.10.14 |
18 | -таш –тәш;-даш –дәш кушымчалы ясалма исемнәр | 1 | Яңа тема белән танышу | 31.10.14 |
19 | Сүз ясагыч кушымчаларын кабатлау | 1 | Матер-ы ныгыту | 12.11.14 |
20 | *Б.с.ү. “Язмыш тормыш”. Татарстанда башка милләт халыклары тормышы. | 1 | Әңгәмә дәрес | 14.11.14 |
21 | Тәрҗемә күнекмәләрен үстерү. | 19.11.14 | ||
22 | *Һөнәрләр. Б.с.ү. Казанда төрле һөнәр уку йортлары. Сочинение “Минем яраткан һөнәрем”. | 1 | әңгәмә | 21.11.14 |
23 | Кисәкчәләр | 1 | Яңа тема белән танышу | 26.11.14 |
24 | Кисәкчәләрне җөмләләрдә кул-ну | 1 | Теманың дәвамы | 28.11.14 |
25 | Тезүче теркәгечләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 3.12.14 |
26 | *Б.с.ү. Интервью. “Рубин” уенчылары белән виртуаль очрашу | 1 | Әңгәмә дәрес | 5.12.14 |
27 | Ияртүче теркәгечләр | 1 | Яңа тема белән танышу | 10.12.14 |
28 | *К/эш№3. Тәрҗемә күнекмәләре үстерү ”Бөек композитор”. Атаклы татарлар | 1 | Белемнәрне тикшерү | 12.12.14 |
29 | Кушма җөмләләр | 1 | Яңа тема белән танышу | 17.12.14 |
30 | Тезмә кушма җөмләләр | 1 | Теманың дәвамы | 19.12.14 |
31 | Иярченле кушма җөмләләр. | 1 | Теманың дәвамы | 24.12.14 |
32 | Иярченле кушма җөмләләрнең бәйләүче чаралары | 1 | Белемнәрне тикшерү | 26.12.14 |
33 | Иярченле кушма җөмләләрне бәйләүче аналитик чаралар | 1 | Яңа тема белән танышу | 15.01.15 |
34 | Иярченле кушма җөмләләрне бәйләүче синтетик чаралар | 1 | Теманың дәвамы | 17.01.15 |
35 | Б.С.Ү. Изложение. Кушма җөмләләрне кабатлау. | 1 | Белемнәрне тикшерү | 22.01.15 |
36 | Иярчен ия җөмләләр | 1 | Яңа тема белән танышу | 24.01.15 |
37 | Иярчен хәбәр җөмләләр | 1 | Яңа тема белән танышу | 29.01.15 |
38 | Иярчен аергыч җөмләләр | 1 | Яңа тема беләнтанышу | 31.01.15 |
39 | Иярчен тәмамлык җөмләләр | 1 | Яңа тема белән танышу | 5.02.15 |
40 | Иярчен вакыт җөмләләр | 1 | Яңа тема белән танышу | 7.02.15 |
41 | Иярчен шарт җөмләләр | 1 | Яңа тема белән танышу | 12.02.15 |
42 | Контроль эш №4 (тест). Иярчен җөмләләр. | 1 | Белемнәрне тикшерү | 14.02.15 |
43 | Иярчен кире җөмләләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 19.02.15 |
44 | Иярчен хәл җөмләләр | 1 | Кабатлау дәрес | 21.02.15 |
45 | Иярчен урын җөмләләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 26.02.15 |
46 | Иярчен сәбәп җөмләләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 28.02.15 |
47 | Иярчен максат җөмләләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 5.03.15 |
48 | Иярчен рәвеш җөмләләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 7.03.15 |
49 | .Иярчен хәл җөмләләр | 1 | Кабатлау дәрес | 12.03.15 |
50 | Үткәннәрне ныгыту. | Кабатлау дәрес | 14.03.15 | |
51 | К/эш №5. Иярчен җөмләләр | 1 | Белемнәрне тикшерү | 19.03.15 |
52 | Хаталар өстендә эш. | 1 | Укучыларның белем һәм сөйләм күнекмәләрен ныгыту | 21.03.15 |
53 | Иярчен күләм җөмләләр. Хаталар өстендә эш. | 1 | Яңа теманы аңлату | 2.04.15 |
54 | Иярчен аныклагыч җөмләләр | 1 | Яңа теманы аңлату | 4.04.15 |
55 | Үткәннәрне кабатлау. Иярчен җөмләләр | 1 | Кабатлау дәрес | 9.04.15 |
56 | Иярчен җөмләләрне кабатлау. | 1 | Кабатлау. | 11.04.15 |
57 | *Б.с.ү. Кеше һәм мохит. Казан урамнары буйлап. Изложение. | 1 | Б.с.ү., әңгәмә | 16.04.15 |
58 | Аналитик иярчен җөмләләр янында тыныш билгеләре | 1 | Яңа теманы аңлату | 18.04.15 |
59 | Аналитик җөмләләр | 1 | Теманың дәвамы | 23.04.15 |
60 | Алмашлыклар | 1 | Яңа теманы аңлату | 25.04.15 |
61 | Туры сөйләм | 1 | Яңа теманы аңлату | 2.05.15 |
62 | Исемнәрнең килеш белән төрләнеше | 1 | Яңа теманы аңлату | 7.05.15 |
63 | Сан | 1 | Кабатлау дәрес | 9.05.15 |
64 | Сыйфат фигыль | 1 | Кабатлау дәрес | 14.05.15 |
65 | Контроль эш №6 (тест). Сүз төркемнәре | 1 | 16.05.15 | |
66 | Хаталар өстендә эш Исем фигыль | 1 | Кабатлау дәрес | 21.05.15 |
67 | 1 | Кабатлау дәрес | 23.05.15 | |
68 | Тартымлы исемнәрне кабатлау Йомгаклау. | 1 | Үткәннәрне кабатлау | 23.05.15 |
Эш программасы статусы
Программа нигезенә Россия, Татарстан Мәгариф һәм фән министрлыкларының мәктәпләрдә урта һәм тулы белем алу стандартлары салынды, ТР Мәгариф министрлыгы тарафыннан расланган «Рус телендә урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы ( рус телендә сөйләшүче балалар өчен)» на нигезләнеп төзелде (К.С.Фәтхуллина, Ф.Х.Җәүһәрова, Казан, «Мәгариф», 2010 ел), 8 нче сыйныф өчен Ф.С.Сафиуллина, Р.Х.Мөхиярова тарафыннан эшләнгән дәреслек (Казан, Мәгариф, 2008) һәм рус телендә сөйләшүче балалар белән эшләүче укытучылар өчен Ф.С. Сафиуллина әзерләгән кулланмага нигезләнеп төзелде.
Эш программасы структурасы
Татар теленең эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның эчтәлегеннән, укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән.
АҢЛАТМА ЯЗУЫ
Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укытуның төп максаты һәм бурычлары:
- татар телендәге сөйләмне фонетик, лексик, грамматик яктан дөрес төзергә күнеүтерү;
- сөйләмне тыңлап аңлау күнекмәләрен тирәнәйтү;
- сөйләм эшчәнлегенең барлык төрләрен ( тыңлап аңлау, сөйләү, уку, язу ) узара бәйләнештә өйрәтү;
- бирелгән ситуация буенча диалогик яки монологик сөйләм булдыруга ирешү;
- карап чыгу, танышу, өйрәнү, эзләнү максаты белән уку төрләрен кулланып, төрле жанрлардагы текстларны аңлап уку һәм текстта күтәрелгән проблемаларны төгәл билгеләргә һәм аларга карата үз мөнәсәбәтеңне белдерергә өйрәтү;
- татар халкының фән, мәгариф, сәнгать, мәдәният өлкәсендәге казанышлары, күренекле шәхесләре һәм әдипләре белән таныштыру юнәлешендә эзлекле һәм нигезле эш алып бару.
Программаның эчтәлеге
№ | Тема | Лексик минимум | Белем һәм күнекмәләр |
1 | Кешеләрнең тормышын бизәү. | Мәрхәмәтле, ачык йөзле, йомшак, күңелле, шат күңелле, рәхмәтле, итагатьле,әдәпле, өметле, гадел, гыйлем, гыйлемле, кунакчыл, ярдәмчел, дус булырга, ихлас күңелдән, тыелырга, ия булырга. | Сүз, сүзтезмә. Җөмлә. Җөмлә төрләре. |
2. | Илләр һәм шәһәрләр. | Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Америка Кушма Штатлары, Бөекбритания, Якын Көнчыгыш, Ерак Көнчыгыш, Төркия, Истанбул, Һиндстан, Кытай, Мисыр, Әфганстан, Үзбәкстан, Әрмәнстан, Әстерхан. | Фигыль. Шартлы теләк фигыль. Шартлы теләк фигыльне юклыкта төрләндереп, урынлы куллануга һәм рус теленә тәрҗемә итүгә ирешү. |
3. | Язмышыма үзем хуҗа. | Юнәлеш,, язмыш, хезмәт итәргә, Россиянең Кораллы көчләре, ихтыяр көче, ихтыярлы, таләпчән, тыйнак, хөрмәт яуларга, зыялы, абруйлы, хәрби хезмәт, , тотрыклы, үрнәк булырга. | _Сүз ясагыч кушымчаларны сөйләмдә дөрес куллануга ирешү.Парлы, ясалма сүзләрнең ясалышын кабатлау, сөйләмдә дөрес куллану һәм тәрҗемә итү күнекмәләрен үстерү. |
4. | Һөнәр сайлау. | Һөнәр иясе, хезмәткәр, хезмәттәш, оешма, осталык, мөмкинлек, үзенчәлекле, хыял, хыялланырга, очучы, хәбәрче. | Җыючы, бүлүче, каршы куючы теркәгечле җөмләләр төзү күнекмәләрен үстерү. Ияртүче теркәгечләр . Кисәкчәләр |
5. | Гаилә бюджеты. | Хезмәт хакы, арттырырга, тоткарларга, вакытында, җитәргә, айлык, еллык, матди, акчаны белеп тотарга, бурыч, Бурычка бирергә,вак - төяк, кием - салым, бурычка алырга, түләүле. | Теркәгечле тезмә кушма җөмләләрне танып белү һәм сөйләмдә дөрес куллану. Иярченле кушма җөмләләрнең сөйләмдә актив булган аналитик һәм синтетик төрләрен,аларга хас бәйләүче чараларны һәм рус теленә тәрҗемә итү үзенчәлекләрен гамәли үзләштерү. |
6 | Белем һәм китап. | Кулъязма, елъязма, теркәргә, тупларга, басма, махсус, фәнни - техник, фәлсәфи, тирән эчтәлекле, гаять, мәгънә, ачыктан - ачык. | Иярчен ия, хәбәр,аергыч, вакыт, шарт җөмләләрне сөйләмдә урынлы куланырга өйрәтү. |
7. | Милли сәнгать. | Халык иҗаты, эшкәртергә, ясарга, келәм, бизәргә, асылташ, музыка коралы, курай, гөслә, гармун, көй, моң, моңлы, серле, дәртле, җәүһәр, гашыйк булырга, дастан, бәет, каһарман, кыйсса. | Иярчен кире, иярчен урын, сәбәп, максат, рәвеш җөмләләрне сөйләмдә урынлы куланырга өйрәтү. |
8. | Кеше һәм мохит. | Тирә – юнь, әйләнә - тирә, эшкәртергә, мохит, табигать кочагы, җир - су, елга - урманнар, кош – корт, тереклек, буйсынырга, чыганак, калдыклар, үле, туфрак, яндырырга, юкка чыгарга, югалту, аянычлы, кимергә, күбәергә. | Иярчен күләм, аныклагыч җөмләләрне сөйләмдә урынлы куланырга өйрәтү. |
9. | Аралашу. | Аралашырга, эшлекле аралашу, үз- үзеңне тоту кагыйдәләре, килешү, табигыйлек, кәеф күтәрергә, тәэсир итәргә, мактарга, шәхси тормыш, мактарга, әдәпсезлек, усаллык. | Тезмә һәм иярченле кушма җөмләләрдә тыныш билгеләрен дөрес кую һәм аларны тиешле интонация белән әйтү күнекмәләре булдыру. |
Сөйләм эшчәнлеге төрләренә өйрәтүгә таләпләр
Тыңлап аңлау. 3 минутлык текстны тыңлап, аның төп эчтәлеге турында үз фикереңне белдерә һәм дәлилли алу; лексик темаларга караган яңалыкларны, вакытлы матбугат язмаларын тыңлап, аларның эчтәлеген башкаларга җиткерә алу;
Диалогик сөйләм. Күмәк сөйләшү (полилог) күнекмәләренә ия булу; тәкъдим ителгән ситуация буенча сөйләшү үткәрә алу( һәр укучының репликалар саны 12 дән ким булмаска тиеш); аралашу коммуникатив максатка ирешә алу.
Монологик сөйләм. Эзлекле һәм аңлаешлы, грамматик яктан дөрес сөйләм булдыра алу (җөмләләр саны 14 тән ким булмаска тиеш); монологик сөйләмдә фикерне һәм үз мөнәсәбәтеңне төгәл белдерә алу; укылган (тыңланган) текстның эчтәлеген аңлап, авторның позициясен аңлата һөм анда күтәрелгән мәсьәләләргә карата үз мөнәсәбәтеңне белдерә алу.
Уку. Фәнни-популяр, публицистик, әдәби текстлар белән танышып, алардагы әһәмиятле мәгълүматны табып әйтә белү; әдәби әсәрләрдән алынган өзекләрне сәнгатьле итеп укый һәм образлы итеп кабул итә белү; татар әдипләренең иҗаты турында сөйли белү; татар һәм рус әдәбиятындагы әсәрләрне чагыштырып, үз фикереңне әйтә белү.
Язу. Язма эшләрне грамоталы, эзлекле итеп яза белү; текстларны русчадан татарчага язмача тәрҗемә итә алу; рәсми кәгазьләрне (белешмә, гариза, белдерү, эшлекле хат) дөрес яза алу.
9 сыйныфны тәмамлаган рус телендә сөйләшүче балалар үзләштерергә тиешле белем –күнекмәләр.
1. 3 минутлык текстны тыңлап, аның төп эчтәлеге турында үз фикереңне белдерә һәм дәлилли алу;
2. күмәк сөйләшү күнекмәләренә ия булу;
3. татар теленең орфоэпик, орфографик, лексик, грамматик, пунктицион нормаларын белү һәм, аларга нигезләнеп, телдән яки язма сөйләм күнекмәләрен булдыру;
4. аралашу ситуацияләренә бәйле лексик берәмлекләрне, аларның синонимнарын һәм антонимнарын төгәл һәм урынлы куллана белү;
5. татар теленең фразеологик берәмлекләрен таный һәм сөйләмдә куллана белү;
6. татар җөмләсендә сөйләм яңалыгының хәбәр алдында урнашуын белеп, оештыру осталыгына ия булу;
7. татар һәм рус телләре арасындагы тарихи, мәдәни бәйләнешләр турында белү;
8. төрле чыгагаклардан ( фәнни-популяр текстлар, массакүләм мәгълүмат чаралары, интернет һ.б.) файдаланып, кирәкле мәгълүматны таба һәм башкаларга телдән яки язмаса җиткерә алу;
9. мәдәниара аралашу ситуацияләрендә әңгәмә кора алу;
10. өйрәнгән әдәби әсәрнең эчтәлеге;
11. төп әдәби теоретик төшенчәләр;
12. автор позициясен ачыклау;
13. әдәби бәйләнеш таләпләрен саклаган хәлдә өйрәнелгән әсәрләрне сәнгатьле итеп уку;
Укыту – методик комплекты
1.Рус телендә урта( тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы 1 – 11класслар ” ( К.С.Фәтхуллова, .Ф.Х.Җәүһәрова Казан. “Мәгариф” нәшрияты. 2010)
2.Рус мәктәпләрендәге рус төркеме укучыларына татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты ( Казан, 2005)
3.Ф.С. Сафиуллинав, К.С. Фәтхуллова. Татар теле. Рус телендә гомуми белем бирүче мәктәпнең 9 нчы сыйныфы өчен дәреслек( рус телендә сөйләшүче балар өчен). Казан “ Мәгариф,” нәшрияты, 2008
4. «Татарча да яхшы бел». Р.Нигъмәтуллина. Контроль тестлар һәм тестлар. Рус телендә урта гомуми белеем бирүче мәктәп укучылары өчен ярдәмлек. Казан. Мәгариф, 2006
5. Ф.С.Сафиуллина, К.С.Фәтхуллова, Н.Г.Сазонова. Татар теленнән контроль эшләр һәм тестлар. Гомуми урта белем бирүче рус мәктәпнең 5-11 сыйныфлары өчен. Казан-Тарих, 2003
6. Мәгариф журналындагы контроль эшләр һәм тестлар.
“Каралды” “Килешенде” “Раслыйм”
МБ җитәкчесе Казан шәһәре Авиатөзелеш районы Казан шәһәре Авиатөзелеш районы
_______/Шәйхетдинова Ф.Н. МБГБУ “Гимназия №14”нең МБГБУ “Гимназия №14” нең
укыту-тәрбия эшләре буенча директоры __________/Вахитова М.Ә/
Беркетмә № 1 директор урынбасары
“ 25 “ август 2015 ел ________/Сәгъдиева Р.Ф. Приказ №
“ ” сентябрь 2015 ел
“ “ август 2015 ел
9 нчы СЫЙНЫФТА ТАТАР ТЕЛЕННӘН
ЭШ ПРОГРАММАСЫ
(рус телле балалар өчен)
Казан шәһәре Авиатөзелеш районы 14 нче гимназиянең
беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Шәйхетдинова Фәридә Нәгыйм кызы
Педагогик совет утырышында каралды
Беркетмә №1
“26 “ август 2015
2015 - 2016 нчы уку елы
Татар теленнән укыту программасы
Сыйныф: 9 нчы сыйныф (рус төркеме)
Укытучы: Шәйхетдинова Фәридә Нәгыймовна
Сәгатьләр саны: барлыгы – 68, атнага - 2
Контроль эшләр: контроль эш (тест) – 6, сочинение -2, изложение - 2
Предварительный просмотр:
“Каралды” “Килешенде” “Раслыйм”
МБ җитәкчесе Казан шәһәре Авиатөзелеш районы Казан шәһәре Авиатөзелеш районы
_______/Шәйхетдинова Ф.Н. МБГБУ “Гимназия №14”нең МБГБУ “Гимназия №14” нең
укыту-тәрбия эшләре буенча директоры __________/Вахитова М.Ә/
Беркетмә № 1 директор урынбасары
“ 26 “ август 2016 ел ________/Сәгъдиева Р.Ф. Приказ №
“ ” 2016 ел
“ “ 2016 ел
9 нчы сыйныфта татар әдәбиятыннан эш программасы
(рус телле балалар өчен)
Казан шәһәре Авиатөзелеш районы 14 нче гимназиянең
беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Шәйхетдинова Фәридә Нәгыйм кызы
Педагогик совет утырышында каралды
Беркетмә №1
“29 “ август 2016 нчы ел
2015 - 2016 нчы уку елы
Татар әдәбятыннан эш программасы
9 нчы сыйныф рус төркеме, барлыгы – 68 сәгать, атнага – 2 сәгать
Эш программасы статусы
Программа нигезенә Россия, Татарстан Мәгариф һәм фән министрлыкларының мәктәпләрдә урта һәм тулы белем алу стандартлары салынды, ТР Мәгариф министрлыгы тарафыннан расланган «Рус телендә урта (тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы ( рус телендә сөйләшүче балалар өчен)» на нигезләнеп төзелде (К.С.Фәтхуллина, Ф.Х.Җәүһәрова, Казан, «Мәгариф», 2010 ел), 8 нче сыйныф өчен Ф.С.Сафиуллина, Р.Х.Мөхиярова тарафыннан эшләнгән дәреслек (Казан, Мәгариф, 2008) һәм рус телендә сөйләшүче балалар белән эшләүче укытучылар өчен Ф.С. Сафиуллина әзерләгән кулланмага нигезләнеп төзелде.
Эш программасы структурасы
Татар теленең эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның эчтәлегеннән, укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән.
АҢЛАТМА ЯЗУЫ
Эш программасының эчтәлеге
Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укытуның төп максаты һәм бурычлары:
- татар әдәбияты әсәрләре аша укучыларны татар халкының тарихи, рухи казанышлары, тормыш-яшәеш үзенчәлекләре белән таныштыру;
- укучыларның телдән һәм язмача аралашу күнекмәләрен һәм осталыкларын камилләштерү, фикер эшчәнлеген үстерү, татар телен укытуның сыйфатын яхшырту;
- татар әдәбиятының алтын хәзинәсен тәшкил иткән әдәби әсәрләрдән алынган өзекләр һәм аларның авторлары турында мәгълүмат бирү;
- гомумкешелек әхлакый сыйфатларын тәрбияли алырдай әсәрләр аша укучыларның дөньяга карашын формалаштыру, аларда уңай сыйфатлар тәрбияләү, әдәбият белән кызыксынуларын арттыру;
- танылган язучы һәм шагыйрьләрнең иҗаты, тормыш юлы турында кыскача белешмә бирү;
- вакытлы матбугат язмаларын, мәгълүмати текстларны укырга һәм аларга күзәтү ясарга, анда күтәрелгән мәсьәләләргә карата үз мөнәсәбәтеңне дәлилләп белдерергә күнектерү.
№ | Сәг. саны | Тема | Лексика | Белем һәм күнекмәләр |
1 | 5 | Кешеләрнең тормышын бизәү. | Мәрхәмәтле, ачык йөзле, йомшак, күңелле, шат күңелле, рәхмәтле, итагатьле,әдәпле, өметле, гадел, гыйлем, гыйлемле, кунакчыл, ярдәмчел, дус булырга, ихлас күңелдән, тыелырга, ия булырга. | Белем бәйрәме.Кимчелеге бер генә.(М. Әхмәтҗанов). Күрше әби. |
2. | 4 | Илләр һәм шәһәрләр. | Берләшкән Милләтләр Оешмасы, Америка Кушма Штатлары, Бөекбритания, Якын Көнчыгыш, Ерак Көнчыгыш, Төркия, Истанбул, Һиндстан, Кытай, Мисыр, Әфганстан, Үзбәкстан, Әрмәнстан, Әстерхан. | Мәшһүр Болгар шәһәрләре. Византия – Константинополь – Истанбул. Робинзон утравы сере. |
3. | 6 | Язмышыма үзем хуҗа. | Юнәлеш,, язмыш, хезмәт итәргә, Россиянең Кораллы көчләре, ихтыяр көче, ихтыярлы, таләпчән, тыйнак, хөрмәт яуларга, зыялы, абруйлы, хәрби хезмәт, , тотрыклы, үрнәк булырга. | Әтием - үрнәк. Кешене кеше итә торган сыйфатлар. 25 нче август - җәлилчеләр көне. Әбрар Кәримуллин - татар китабын өйрәнгән галим. Рейхстанга байракны кем кадаган? |
4. | 5 | Һөнәр сайлау. | Һөнәр иясе, хезмәткәр, хезмәттәш, оешма, осталык, мөмкинлек, үзенчәлекле, хыял, хыялланырга, очучы, хәбәрче. | Нинди һөнәр сайларга? Болгар илендә һөнәрләр. Кем булырмын - белмим.Журналистлар - бик кызыклы һөнәр ияләре. |
5. | 3 | Гаилә бюджеты. | Хезмәт хакы, арттырырга, тоткарларга, вакытында, җитәргә, айлык, еллык, матди, акчаны белеп тотарга, бурыч, Бурычка бирергә,вак - төяк, кием - салым, бурычка алырга, түләүле. | Гаилә бухгалтериясе. Авылга ялга. |
6 | 6 | Белем һәм китап. | Кулъязма, елъязма, теркәргә, тупларга, басма, махсус, фәнни - техник, фәлсәфи, тирән эчтәлекле, гаять, мәгънә, ачыктан - ачык. | Беренче гимназия. Яраткан шигырем.Белем һәм китап. |
7. | 7 | Милли сәнгать. | Халык иҗаты, эшкәртергә, ясарга, келәм, бизәргә, асылташ, музыка коралы, курай, гөслә, гармун, көй, моң, моңлы, серле, дәртле, җәүһәр, гашыйк булырга, дастан, бәет, каһарман, кыйсса. | Милли бизәк. Милли бәйрәм - Сабантуй. Гөслә.Беренче былбылларның беренчесе...Ул театрга гашыйк иде. Дастан. |
8. | 11 | Кеше һәм мохит. | Тирә – юнь, әйләнә - тирә, эшкәртергә, мохит, табигать кочагы, җир - су, елга - урманнар, кош – корт, тереклек, буйсынырга, чыганак, калдыклар, үле, туфрак, яндырырга, юкка чыгарга, югалту, аянычлы, кимергә, күбәергә. | Кызыл китап.Табигать - гүзәллек дөньясы. Табигатьне саклагыз! Табигать һәм кеше. Хәбәрләр. Эт кешенең дусты. Сары битләр. |
9. | 7 | Аралашу. | Аралашырга, эшлекле аралашу, үз- үзеңне тоту кагыйдәләре, килешү, табигыйлек, кәеф күтәрергә, тәэсир итәргә, мактарга, шәхси тормыш, мактарга, әдәпсезлек, усаллык. | Аралашу этикеты. Аралашу төрләре.Позитив аралашу нәрсә ул? Күбрәк елмаегыз! Әдәплелек сыйфатлары.Сөйләшкәндә, игътибарлы бул! Һәр кеше - шәхес! |
10 | 15 | Татар әдипләре һәм күренекле кешеләр. | Хис-тойгы, охшарга тырышу, тәрвияви, җанлы сөйләм, акыл хәзинәсе, рухи дөнья, аңлаешлы,танышырга, үткен телле, күңелгә ятышлы, батырлыкка барырга, хезмәт сөяргә, уен-көлке, бизәлеш. | Г. Тукай. Пар ат,Г. Ибраһимов. Алмачуар. Н. Дәүли. Бәхет кайда.Һ. Такташ. Караборынның дусты.Г. Әпсәләмов. Ак чәчәкләр.Ф. Хөсни. Малай белән солдат. Ш. Маннур.И. Гази.Ә. Баянов. Г. Гыйльманов.Платонов. ( тәрҗемә) В. Г. Распутин.Булычов.Р. Стивенсон. Дюма. |
68 |
Сөйләм эшчәнлеге төрләренә өйрәтүгә таләпләр
Тыңлап аңлау. 3 минутлык текстны тыңлап, аның төп эчтәлеге турында үз фикереңне белдерә һәм дәлилли алу; лексик темаларга караган яңалыкларны, вакытлы матбугат язмаларын тыңлап, аларның эчтәлеген башкаларга җиткерә алу;
Диалогик сөйләм. Күмәк сөйләшү (полилог) күнекмәләренә ия булу; тәкъдим ителгән ситуация буенча сөйләшү үткәрә алу( һәр укучының репликалар саны 12 дән ким булмаска тиеш); аралашу коммуникатив максатка ирешә алу.
Монологик сөйләм. Эзлекле һәм аңлаешлы, грамматик яктан дөрес сөйләм булдыра алу (җөмләләр саны 14 тән ким булмаска тиеш); монологик сөйләмдә фикерне һәм үз мөнәсәбәтеңне төгәл белдерә алу; укылган (тыңланган) текстның эчтәлеген аңлап, авторның позициясен аңлата һөм анда күтәрелгән мәсьәләләргә карата үз мөнәсәбәтеңне белдерә алу.
Уку. Фәнни-популяр, публицистик, әдәби текстлар белән танышып, алардагы әһәмиятле мәгълүматны табып әйтә белү; әдәби әсәрләрдән алынган өзекләрне сәнгатьле итеп укый һәм образлы итеп кабул итә белү; татар әдипләренең иҗаты турында сөйли белү; татар һәм рус әдәбиятындагы әсәрләрне чагыштырып, үз фикереңне әйтә белү.
Язу. Язма эшләрне грамоталы, эзлекле итеп яза белү; текстларны русчадан татарчага язмача тәрҗемә итә алу;
9 сыйныфны тәмамлаган рус телендә сөйләшүче балалар үзләштерергә тиешле белем –күнекмәләр.
1. 3 минутлык текстны тыңлап, аның төп эчтәлеге турында үз фикереңне белдерә һәм дәлилли алу;
2. күмәк сөйләшү күнекмәләренә ия булу;
3. татар теленең орфоэпик, орфографик, лексик, грамматик, пунктицион нормаларын белү һәм, аларга нигезләнеп, телдән яки язма сөйләм күнекмәләрен булдыру;
4. аралашу ситуацияләренә бәйле лексик берәмлекләрне, аларның синонимнарын һәм антонимнарын төгәл һәм урынлы куллана белү;
5. татар теленең фразеологик берәмлекләрен таный һәм сөйләмдә куллана белү;
6. татар җөмләсендә сөйләм яңалыгының хәбәр алдында урнашуын белеп, оештыру осталыгына ия булу;
7. татар һәм рус телләре арасындагы тарихи, мәдәни бәйләнешләр турында белү;
8. төрле чыгагаклардан ( фәнни-популяр текстлар, массакүләм мәгълүмат чаралары, интернет һ.б.) файдаланып, кирәкле мәгълүматны таба һәм башкаларга телдән яки язмаса җиткерә алу;
9. мәдәниара аралашу ситуацияләрендә әңгәмә кора алу;
10. өйрәнгән әдәби әсәрнең эчтәлеген аңлау;
11. әдәби бәйләнеш таләпләрен саклаган хәлдә өйрәнелгән әсәрләрне сәнгатьле итеп уку;
Укыту – методик комплекты
- Рус телендә урта( тулы) гомуми белем бирү мәктәбендә татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы 1 – 11класслар К.С.Фәтхуллова, .Ф.Х.Җәүһәрова Казан. “Мәгариф” нәшрияты. 2010)
2.Рус мәктәпләрендәге рус төркеме укучыларына татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты ( Казан, 2005)
3.Ф.С. Сафиуллинав, К.С. Фәтхуллова. Татар теле. Рус телендә гомуми белем бирүче мәктәпнең 9 нчы сыйныфы өчен дәреслек( рус телендә сөйләшүче балар өчен). Казан, “ Мәгариф” , 2008.
Календарь- тематик план
№ | Дәрес темасы | Сәг. саны | Дәрес тибы | Үтәлү вакыты | Үтәлү вакыты |
1 | Б.С.Ү. Исәнме, мәктәп! Казан мәктәпләрендә “Белем бәйрәме”. | 1 | Әңгәмә дәрес | 5.09 | 5.09 |
2 | Апам-студент | 1 | Яңа теманы аңлату | 12.09 | 12.09 |
3 | Б.С.Ү. Акыллы киңәшләр. Татар аксакаллары ни диләр? | 1 | Аралашу дәресе | 19.09 | 19.09 |
4 | Күрше әби | 1 | Тәрбия дәрес | 26.09 | 26.09 |
5 | Мәшһүр Болгар шәһәре. | 1 | Әңгәмә дәрес | 3.10 | 3.10 |
6 | Робинзон утравы сере | 1 | Аралашу дәресе | 10.10 | 10.10 |
7 | Әтием үрнәк | 1 | Иҗади дәрес | 17.10 | 17.10 |
8 | Кешене кеше итә торган сыйфатлар | 1 | Әңгәмә дәрес | 24.10 | 24.10 |
9 | 25 нче август –Җәлилчеләр көне. Б.С.Ү. Җәлилне сагынабыз. | 1 | Яңа теманы аңлату | 31.10 | 31.10 |
10 | Кичер, илем! М Җәлил | 1 | Сәнгатьле уку дәресе | 7.11 | 7.11 |
11 | Нинди һөнәр сайларга? Казанда һөнәри уку йортлары. | 1 | Әңгәмә дәрес | 14.11 | 14.11 |
12 | Журналистлар кызыклы һөнәр ияләре | 1 | Яңа дәрес темасын аңлату | 21.11 | 21.11 |
13 | Сукмак Ф. Зиятдинова | 1 | Яңа теманы аңлату | 28.11 | 28.11 |
14 | Гаилә бухгалтериясе | 1 | Материалны ныгыту | 5.12 | 5.12 |
15 | Беренче гимназия | 1 | Танышу дәрес | 12.12 | 12.12 |
16 | Балаларның көлүе Р. Миңнуллин | 1 | Язучы тормышы, иҗаты б\н танышу | 19.12 | 19.12 |
17 | Милли бизәк. Б.С.Ү. Милли бәйрәм - Сабан туе | 1 | Яңа теманы аңлату | 11.01 | 11.01 |
18 | Беренче былбылларның беренчесе | 1 | Яңа теманы аңлату | 18.01 | 18.01 |
19 | Ул театрга гашыйк иде | 1 | Яңа дәрес темасын аңлату | 25.01 | 25.01 |
20 | Табигать-гүзәллек дөньясы | 1 | Яңа теманы аңлату | 1.02 | 1.02 |
21 | Табигать һәм кеше | 1 | Дәресне ныгыту | 8.02 | 8.02 |
22 | Кызыл китап. Сары битләр. Яшел битләр. | 1 | Әңгәмә дәрес | 15.02 | 15.02 |
23 | Чәчәк бүләк итә беләсезме? | 2 | Әңгәмә дәрес | 22.02 | 22.02 |
24 | Аралашу этикеты . Аралашу төрләре. | 2 | Яңа дәрес темасын аңлату | 28.02 | 28.02 |
25 | Әдәплелек сыйфатлары | 1 | Яңа теманы аңлату | 7.03 | 7.03 |
26 | Г. Тукай. Пар ат | 1 | 14.03 | 14.03 | |
27 | Г. Ибраһимов. Алмачуар. | Яңа дәрес темасын аңлату | 21.03 | 21.03 | |
28 | Н. Дәүли. Бәхет кайда. | 1 | Яңа теманы аңлату | 4.04 | 4.04 |
29 | Һ. Такташ. Караборынның дусты. | 1 | Яңа дәрес темасын аңлату | 11.04 | 11.04 |
30 | Г. Әпсәләмов. Ак чәчәкләр. | 1 | Яңа дәрес темасын аңлату | 28.04 | 28.04 |
31 | Ф. Хөсни. Малай белән солдат. | 1 | Яңа теманы аңлату | 25.04 | 25.04 |
32 | Ш. Маннур, Ә.Баянов | 1 | Яңа дәрес темасын аңлату | 2.05 | 2.05 |
33 | И. Гази, Г.Гыйлманов | 1 | Яңа дәрес темасын аңлату | 9.05 | 9.05 |
34 | Рус теленнән тәрҗемә әсәрләр |
| Яңа дәрес темасын аңлату | 16,23.05 | 16,23.05 |
Предварительный просмотр:
“Каралды” “Килешенде” “Раслыйм”
МБ җитәкчесе Казан шәһәре Авиатөзелеш районы Казан шәһәре Авиатөзелеш районы
_______/Шәйхетдинова Ф.Н. МБГБУ “14 нче гимназия”нең МБГБУ “Гимназия №14” нең
укыту-тәрбия эшләре буенча директоры __________/Вахитова М.Ә/
Беркетмә № 1 директор урынбасары
“ 26 “ август 2016 ел ________/Сәгъдиева Р.Ф. Приказ №
“ ” 2016 ел
“ “ 2016 ел
10а сыйныфында татар теленнән эш программасы
(рус телле балалар өчен)
Казан шәһәре Авиатөзелеш районы 14 нче гимназиянең
беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Шәйхетдинова Фәридә Нәгыйм кызы
Педагогик совет утырышында каралды
Беркетмә №1
“29 “ август 2016 ел
2016 - 2017 нче уку елы
АҢЛАТМА ЯЗУЫ
Эш программасы статусы
1. “Мәгариф турында” РФ Законы.
2. “Мәгариф турында” ТР Законы (1997 ел, 2 июль. Үзгәрешләр – 2012 ел, 21 июнь).
3. “Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел, 1 июль).
4. “2004-2013 нче елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы Дәүләт программасы” (2004 ел, 11 октябрь).
5. Россия Федерациясенең 309-ФЗ номерлы Законы (2007 ел, 1 декабрь).
6. Татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. - ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы, Казан, 2008.
7. Рус телле балаларга татар телен һәм әдәбиятын коммуникатив технология нигезендә укыту программасы (1-11 нче сыйныфлар) / Төзүчеләре: Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. – Казан: Тат.кит. нәшрияты, 2011.
8.Татар теле һәм әдәбияты дәреслекләре белән эшләү өчен методик киңәшләр, 2011-2012.
9. Казан шәһәре Авиатөзелеш районы МБГБУ “14 нче гимназия”нең 2016-2017 нче уку елына укыту планы
Эш программасы 10 нчы сыйныф өчен төзелде.
Рус телендә сөйләшүче балаларга 10 нчы сыйныфта татар теленә 35 сәгать исәпләнгән. Мәктәпнең гамәлдәге уку планы буенча татар теленә 1 сәгать бирелә, 35 атна, ел буена 35 сәгать.
Югары баскычта балаларның психик үсешен фикерләүне үстерү белән бәйле психик функцияләр: логик фикерләү, сәбәп-нәтиҗә бәйләнешләрен табу, индуктив һәм дедуктив фикер йөртүне үстерүгә аеруча игътибар таләп ителә.
Татар теле буенча эш программасы түбәндәге өлешләрдән тора: аңлатма язуы, эш программасының эчтәлеге, укучыларның белемнәренә, эш осталыкларына һәм күнекмәләренә таләпләр, календарь-тематик план, тикшерү характерындагы практик эшләрнең графигы, әдәбият һәм белем бирү чыганаклары.
Югары баскычта укучылар 1-9 сыйныфларда алган белемнәрен тагын да тулыландыралар, киңәйтәләр, гомумиләштерәләр. Урта баскычта өйрәнелгән темаларга өстәп, укучыларны Татарстанның сәнәгый-икътисади, фәнни һәм мәдәни үсеше, халыкара элемтәләре, Россиядә һәм дөнъяда тоткан урыны, Татарстанның югары уку йортлары, Татарстандагы яшьләр хәрәкәтләре, яшьләр арасындагы мөнәсәбәтләр һәм спорт казанышлары турында иркен аралашуга чыгару максат итеп куела.
Шәхеснең белемле булуы, тәрбиялелек һәм аның фикерләү сәләте үсеше дәрәҗәсеннән дәтора. Укыту процессында үстерү, тәрбия максатларын даими күзаллап эшләү – укытуның практик ягы уңышлылыгының алшарты. Программага сайланган эчтәлек нигезендә сөйләм эшчәнлегенең барлык төрләре буенча эш оештырганда, бу максатлар беренче плангакуела.
Югары баскычта балаларның психик үсешен фикерләүне үстерү белән бәйле психик функцияләр: логик фикерләү, сәбәп-нәтиҗә бәйләнешләрен табу, индуктив һәм дедуктив фикер йөртүне үстерүгә аеруча игътибар таләп ителә.
“Татар теле һәм әдәбияты” предметына карата уңай мотивация һәм тотрыклы кызыксыну булдыру һәм шулар нигезендә белем алуның алдагы баскычларында татар телен уңышлы үзләштергә шартлар тудыру:
-шәхесара һәм мәдәниятара аралашуда татар теленә карата ихтирамлы караш булдыру һәм аны яхшы өйрәнү теләге тудыру;
-тиешле мәгълүматны табу өчен, энциклопедия, белешмәләр, сүзлекләр, электрон ресурслар куллану.
- уку хезмәтендә үзеңә максат куя, бурычларны билгели белү;
- ихтыяр көче, максатчанлык, активлык кебек сәләтләрне формалаштыру.
Татар теле укытуның бурычлары.
-татар телендәге сөйләмне фонетик, лексик, грамматик яктан дөрес төзергә күнектерү.
- укучыларга нинди дә булса сүзне, я грамматик категорияне тану, аеру, аңлау, тәрҗемә итү дәрәҗәсендә генә түгел, аларны аралашу максатыннан мөстәкыйль кулланырлык дәрәҗәдә өйрәтү.
-укучыларның логик фикерләүләрен үстерү.
Эш программасының эчтәлеге
№ | Темалар | Сәг. саны | Тел чаралары һәм аларны куллану күнекмәләре | Темага караган төп төшенчәләр. |
1. | Белем һәм тормыш. | 5 | Кабатлау. Фонетика. Орфоэпия. Графика. | Мөстәкыйль сүз төркемнәре. Татар телендә сузык һәм тартык авазларның үзгәрешләре. Сүзләрнең транскрипциясе. Татар сөйләмен фонетик яктан дөрес оештыру. Басым. Татар телендә сүз басымының үзенчәлекләрен белү. |
2. | Телләр белгән – илләр гизгән. | 3 | Лексикология. | Орфографик сүзлекләр. Фразеологизм. Татарча-русча, русча-татарча һәм фразеологик сүзлекләр. |
3. | Әдәбият – сәнгать дөньясында. | 3 | Антоним, синоним, омонимнар турында төшенчә бирү. | |
4 | Зарарлы гадәтләрдән сакланыгыз. | 5 | Грамматика. | “Инфинитив + хәбәрлек сүзләр” төзелмәсе. Татар телендә фигыльнең заман формаларының мәгънәви үзенчәлекләре. Татар телендә фигыльнең вид категориясе булмавы һәм аның аналитик формалар белән бирелеше. Теләк белдерү формалары. |
5 | Дустың булмаса эзлә, тапсаң сакла. | 7 | Исем сүз төркеменең рус теленнән аермалы һәм охшаш яклары. Тәмамланмаган үткән заман хикәя фигыль. Бәйлек һәм бәйлек сүзләрне кабатлау. Җөмлә төрләре. Татар телендәге хикәя җөмләнең үзенчәлеге. Җөмләдә сүзләрне бәйләүче чаралар. | |
6 | Беренче хисләр, гаилә кору. | 6 | Синтаксис. Пунктуация. | Хәл фигыль. .....-у,-ү/-ыр,-ер өчен грамматик структурасы. Тезмә кушма җөмләләр. Иярченле кушма җөмләләр. Иярченле кушма җөмләләрдә бәйләүче чаралар. Иярченле хәл җөмләләр. Иярченле кушма җөмләләрнең сөйләмдә актив кулланыла торган төрләреннән файдалана алу. |
7 | Беркем дә, бер нәрсә дә онытылмый. | 6 | Туры сөйләм турында төшенчә бирү. Диалог һәм туры сөйләм янында тыныш билгеләре. Тезмә кушма җөмлә. Иярчен кушма җөмлә. Кушма җөмлә төрләрен кабатлау. | |
Барлыгы | 35 |
Укучыларның белемнәренә, эш осталыкларына һәм күнекмәләренә таләпләр
Фонетика. Орфоэпия. Графика.
Татар телендә сузык һәм тартык авазларның үзгәрешләре. Сүзләрнең транскрипциясе. Татар сөйләмен фонетик яктан дөрес оештыру. Басым. Татар телендә сүз басымының үзенчәлекләрен белү һәм аерым грамматик формалардагы сүзләрдә басымны дөрес кую.Хикәя, сорау, боеру һәм тойгылы җөмләләрне дөрес интонация белән әйтү.Актив үзләштерелгән лексик берәмлекләрне, шул исәптән кушма, тезмә, парлы һәм кыскартылма сүзләрне дөрес әйтү һәм язу.
Лексикология. Сүз төзелеше һәм ясалышы.
Сүзнең лексик мәгънәсе. Сүзнең күп мәгънәлелеге. Туры һәм күчерелмә мәгънәле сүзләр. Лексик берәмлекләрнең күчерелмә мәгънәләрен, башка сүзләр белән бәйләнешкә керү үзенчәлекләрен белү. Фразеологизмнар. Антоним, синоним, омонимнарны сөйләмдә урынлы куллану. Алынма сүзләр. Сүз ясалыш ысуллары. Татарча-русча, русча-татарча һәм башка төр сүзлекләрдән файдалану.
Грамматика.
Аерым сүз төркемнәренә хас грамматик формаларның татар һәм рус телләрендә тәңгәл килү-килмәвен белү: татар телендә исемнең род категориясе булмавы һәм аның лексик берәмлекләр белән бирелеше; татар телендә исемнең тартым категориясе булуы һәм аның рус телендә бирелеше; татар телендә хикәя фигыльнең заман формаларының мәгънәви үзенчәлекләре; татар телендә фигыльнең вид категориясе булмавы һәм аның аналитик формалар белән бирелеше; татар телендә сыйфатның сыйфатланмыш белән ярашмавы; бәйлек һәм бәйлек сүзләрнең татар телендә сүздән соң килүе; татар сөйләмендә кисәкчәләрнең препозитив (иң,үтә, тома, шыр, әллә) һәм постпозитив (түгел, бит, инде, әле,гына/генә, кына/кенә, ук/үк) булуы; татар телендә саннарның һәм сыйфатларның исем янында төрләнмәве (өчмалайда — утрех мальчиков; бишенче сыйныфта — в пятом классе; җиде баланың — усеми детей, матур бинада — в красивом здании); микъдар саны белән янәшә килгәндә, исемнәрнең сан белән төрләнмәве.
Синтаксис. Пунктуация.
Җөмләдә сүзләрне бәйләүче чараларны гамәли куллана белү.
Татар телендәге хикәя җөмләнең хәбәр белән тәмамлану үзенчәлеген истә тотып, сөйләм оештыра алу.
Татар җөмләсендә сөйләм яңалыгының хәбәр алдында урнашуын белү. (Бүген безгә кунаклар килә. Кунаклар безгә бүген килә. Кунаклар бүген безгә килә).
Иярченле кушма җөмләләрнең сөйләмдә актив кулланыла торган төрләреннән файдалана алу. Синтетик иярчен җөмләләрнең һәрвакыт баш җөмлә алдыннан килү үзенчәлеген истә тотып, сөйләм оештыра алу.
Бер үк фикерне төрле синтаксик калыплар белән белдерә алу.
Язма сөйләмдә тыныш билгеләрен дөрес куя белү: ия белән хәбәр арасында сызык; җөмләнең аерымланган кисәкләре, модаль сүзләр, тиңдәш кисәкләр янында, тезмә һәм ирченле кушма җөмләләрдә тыныш билгеләре. Диалог һәм туры сөйләм янында тыныш билгеләре.
Предмет | Сыйныф | Еллык сәгать саны | Атналык сәгать саны | Теоретик материал | Кабатлау | Тикшерү эшләрнең саны | Дәреслекнең авторы, нәшрият ителгән елы. | |||||
Сүзлек диктанты | Инша | Тыңлап аңлау. | Изл | Арадаш аттестация эше | К/Э | Р.З.Хәйдәрова, Р.Л.Малафеева Татар теле. 10 класс Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән. Казан – 2009 | ||||||
Татар теле | 10 | 35 | 1 | 13 | 12 | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | |
Тематик план
№ | Тема | Сәг.саны | Көтелгән нәтиҗә | Үткәрү вакыты | |||||
Эш төре | План | Факт | |||||||
1 | Мөстәкыйль сүз төркемнәре. Исем, сыйфат, алмашлык, сан. | 1 | Мөстәкыйль сүз төркемнәренең лексик-грамматик, морфологик билгеләрен кабатлау. | Аерым сүз төркемнәренә хас грамматик формаларның татар һәм рус телләрендә тәңгәл килү-килмәвен белү. | 7.09 | 7.09 | |||
2 | Мөстәкыйль сүз төркемнәре. Фигыль, рәвеш. | 1 | Мөстәкыйль сүз төркемнәренең лексик-грамматик, морфологик билгеләрен кабатлау. | Таблица белән эш итә белү. | 14.09 | 14.09 | |||
3 | Кереш контроль эш. Мөстәкыйль сүз төркемнәре. | 1 | Үтелгән кагыйдәләрне куллана белү. | Үз-үзеңә контроль ясый белү күнекмәләрен формалаштыру. | 21.09 | 21.09 | |||
4 | Татар телендә сузык һәм тартык авазларның үзгәрешләре. | 1 | Хаталарны таный, аера, анализлый белү. Сүзләргә фонетик анализ ясау. | Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сәбәбен аңлый, анализлый һәм, кирәк булганда, төзәтмәләр кертә белү. | 28.09 | 28.09 | |||
5 | Басым. Татар телендә сүз басымының үзенчәлекләрен белү. | 1 | Басым. Татар телендә грамматик формалардагы сүзләрдә басымны дөрес кую. | Таблица белән эш итә белү. Җөмләләрдә логик баымны дөрес билгеләү, тиешле интонация белән сөйләү. | 5.10 | 5.10 | |||
6 | Орфографик сүзлекләр. | 1 | Телдән һәм язма сөйләмдә программага кертелгән лексик берәмлекләрне дөрес әйтү һәм язу. | Сүзлекләр белән эшли белү күнекмәсе. | 12.10 | 12.10 | |||
7 | Сүзлек диктанты. Фразеологизм. | 1 | Сүзләрне дөрес ишетү һәм язу. Фразеологизмнарны дөрес әйтү һәм язу. Җөмләләр төзү. | Өйрәнелгән тема буенча актив кулланылышта булган сүзләрне дөрес язу. | 19.10 | 19.10 | |||
8 | Татарча-русча, русча-татарча һәм фразеологик сүзлекләр. | 1 | Татарча-русча, русча-татарча һәм фразеологик сүзлекләр белән эшләү . | Сүзлекләр белән эшләү күнекмәләрен системалаштыру. | 26.10 | 26.10 | |||
9 | Антоним һәм синонимнар. | 1 | Лексик күнекмәләрне формалаштыру һәм камилләштерү. | Дәреслек һәм башка чыганаклар белән эш итә белү. | 9.11 | 9.11 | |||
10 | Омонимнар. | 1 | Антоним, синоним, омонимнарны сөйләмдә урынлы куллану. | Үрнәк буенча эшләү күнекмәсен камилләштерү. | 16.11 | 16.11 | |||
11 | “Татарстанның атаклы рәссамнары” тыңлап аңлау. | 1 | Темага кергән сүзләрне дөрес куллану. | Тиешле мәгълүматны аерып алу, тыңланган мәгълүматның эчтәлегенә бәя бирә белү. | 23.11 | 23.11 | |||
12 | “Инфинитив + хәбәрлек сүзләр” төзелмәсе. | 1 | Фигыльнең инфинитив формасын хәбәрлек сүзләр белән кулланып, җөмләләр төзү. | Биремгә куелган сораулардан файдалана белү. | 30.11 | 30.11 | |||
13 | Татар телендә фигыльнең заман формаларының мәгънәви үзенчәлекләре. | 1 | Фигыль формаларын дөрес куллану, дөрес язу. | Дәреслек һәм башка чыганаклар белән эш итә белү. | 7.12 | 7.12 | |||
14 | Татар телендә фигыльнең аналитик формалар белән бирелеше. | 1 | Аналитик формаларны җөмлә төзегәндә куллану. | Төшенчә, кагыйдә, закончалыкларны аңлап кабул итү күнекмәләре | 14.12 | 14.12 | |||
15 | Контроль эш. Фигыль төркемчәләре. | 1 | Грамматик кагыйдәләрне дөрес куллану. | Эшчәнлеккә үзконтроль һәм үзбәя куя белү. | 21.12 | 21.12 | |||
16 | Теләк белдерү формалары. | 1 | Үз теләгеңне белдерә белүне камилләштерү. Теләк белдерү формаларын сөйләмдә дөрес куллану. | Эшчәнлеккә үзбәя куя белү. Грамматик кагыйдәләрне аңлап, хаталарны төзәтү күнекмәсе. | 13.01 | 13.01 | |||
17 | Исем сүз төркеменең рус теленнән аермалы һәм охшаш яклары. | 1 | Исем сүз төркеме турында мәгълүматны тирәнәйтү. | Лексик күнекмәләрне формалаштыру һәм камилләштерү. Алгоритм буенча эшли белү. | 20.01 | 20.01 | |||
18 | “Заманча яшәү”. Инша. | 1 | Лексиканы һәм исем фигыльнең юклык формасын урынлы куллану. | Үзеңне борчыган проблемага карата фикерләреңне язмача җиткерү. | 27.01 | 27.01 | |||
19 | Тәмамланмаган үткән заман хикәя фигыль. | 1 | Тәмамланмаган үткән заман хикәя фигыльне сөйләмдә куллану. | Дәреслек һәм башка чыганаклар белән эш итә белү. | 3.02 | 3.02 | |||
20 | Сүзлек диктанты. Бәйлек һәм бәйлек сүзләрне кабатлау. | 1 | Бәйлек һәм бәйлек сүзләрне сөйләмдә куллана белү. | Сүзләрне аңлап дөрес язу күнекмәсе. | 10.02 | 10.02 | |||
21 | Җөмлә төрләре. Татар телендәге хикәя җөмләнең үзенчәлеге. | 1 | Татар телендәге хикәя җөмләләрнең үзенчәлеген аңлау һәм куллану. | Җөмлә төзегәндә кагыйдәләрне куллана белү. | 17.02 | 17.02 | |||
22 | Изложение .“Дус була белү серләре” | 1 | Терәк сүзләр ярдәмендә текстның кыскача эчтәлеген язу. | План буенча эзлекле фикер йөртү. | 24.02 | 24.02 | |||
23 | Җөмләдә сүзләрне бәйләүче чаралар. | Хаталарны төзәтү. Җөмләдә сүзләрне бәйләүче чараларны җөмлә төзүдә дөрес куллану. | Бер үк фикерне төрле синтаксик калыплар белән белдерә алу. | 2.03 | 2.03 | ||||
24 | Хәл фигыль. | 1 | Лексик күнекмәләрне формалаштыру һәм ситуатив күнегүләрдә куллану. | Җөмлә төзү күнекмәләрен камилләштерү. | 9.03 | 9.03 | |||
25 | .....-у,-ү/-ыр,-ер өчен грамматик структурасы. | 1 | Лексик күнекмәләрне формалаштыру һәм камилләштерү. | Үрнәк буенча эшли белү. | 16.03 | 16.03 | |||
26 | Тезмә кушма җөмләләр. | 1 | Үтелгән кагыйдәләрне куллану. | Грамматик анализ ясый белү. | 23.03 | 23.03 | |||
27 | Иярченле кушма җөмләләр. | 1 | Кушма җөмләләрне сөйләмдә дөрес куллану. | Китап белән мөстәкыйль эшләүне күзәтү. | 6.04 | 6.04 | |||
28 | Сүзлек диктанты. Иярченле кушма җөмләләрдә бәйләүче чаралар. | 1 | Темага кергән сүзләр. Бәйләүче чаралар кулланып җөмләләр төзү. | Өйрәнелгән тема буенча актив кулланылышта булган сүзләрне дөрес язу. | 13.04 | 13.04 | |||
29 | Иярченле хәл җөмләләр. | 1 | Синтетик иярчен җөмләләрнең һәрвакыт баш җөмлә алдыннан килү үзенчәлеген истә тотып, сөйләм оештыра алу. | Грамматик анализ ясый белү. | 20.04 | 20.04 | |||
30 | Туры сөйләм турында төшенчә бирү. | 1 | Туры сөйләм, аның төзелешен аңлап, дөрес куллана белү. | Грамматик материалны ныгыту өчен таблица куллануны камилләштерү. | 27.04 | 27.04 | |||
31 | Иярчен җөмлә.Сүзлек диктанты. | 1 | Бәйләүче чараларны аналитик һәм синтетик төрләргә аеру. | Лексик күнекмәләрне формалаштыру һәм камилләштерү. Сүзләрне тематикага карап берләштерү. | 4.05 | 4.05 | |||
32 | Тезмә кушма җөмлә. | 1 | Тезмә кушма җөмләләрне җөмлә төзүдә дөрес куллану. | Дәреслек һәм башка чыганаклар белән эш итә белү. | 11.05 | 11.05 | |||
33 | Арадаш аттестация эше. | 1 | Синтаксис бүлеге буенча белемнәрне гамәлдә куллану. | Кагыйдәләрне аңлап куллану күнекмәләрен системалаштыру. | 18.05 | 18.05 | |||
34 | Диалог һәм туры сөйләм янында тыныш билгеләре. | 1 | Хаталарны анализлау. Өйрәнгән грамматик структураларны күнегүләр эшләгәндә куллану. | Грамматик анализ ясый белү. | 25.05 | 25.05 | |||
35 | Кушма җөмлә төрләрен кабатлау. | 1 | Үтелгән лексик-грамматик кагыйдәләрне гамәлдә куллану. | Дәреслек һәм башка чыганаклар белән эш итә белү. | 25.05 | 25.05 | |||
Кулланылган әдәбият һәм белем бирү чыганаклары
УМК | Укытучы өчен методик әдәбият | Укучылар өчен әдәбият |
Программа: Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының ” Рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы”.– Казан, 2013. 2. Дәреслек:Р.З.Хәйдәрова, Р.Л.Малафеева. ТАТАР ТЕЛЕ. Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпнең 10 нчы сыйныфы өчен дәреслек (рус телендә сөйләшүче балалар өчен). Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән. Казан – 2009. | 1. Р.З.Хәйдәрова, Г.М.Әхмәтҗанова. “Гомуми белем бирү оешмаларында рус телле баларның татар теленнән белемнәрен контрольгә алу буенча биремнәр җыентыгы.Яр Чаллы.2014. 2. Р.З.Хәйдәрова, Г.М.Әхмәтҗанова Гомуми белем бирү мәктәпләренең 10-11нче сыйныфында укучы рус телле балаларга татар теленнән контроль эшләр. Яр Чаллы 2010 3. Р.Р.Нигматуллина «Сборник правил и упражнений для изучающих татарский язык». Морфология. В 2-х частях Яр Чаллы, 2009. 4. Р.З.Хәйдәрова, Г.М.Әхмәтҗанова. “Гомуми белем бирү оешмаларында рус телле баларның татар теленнән белемнәрен контрольгә алу буенча биремнәр җыентыгы.Яр Чаллы.2014. 5. «Фән һәм мәктәп», «Мәгариф» журналлары, “Мәгърифәт”, “Ачык дәрес” газеталары | 1. Р.З.Хәйдәрова, Р.Л.Малафеева. ТАТАР ТЕЛЕ. Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпнең 10 нчы сыйныфы өчен дәреслек (рус телендә сөйләшүче балалар өчен). Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән. Казан – 2009. 2. Р.Р.Нигъматуллина «Татар телен өйрәнүчеләр өчен кагыйдәләр һәм күнегүләр җыентыгы 1, 2 кисәк» Яр Чаллы, 2009. 3. Ф.С.Сафиуллина «Базовый татарско- русский и русско-татарский словарь для школьников» Казань, ТаРИХ, 2010 4. Н.М.Хәсәнова «Рус мәктәпләрендә татар телен өйрәнүчеләр өчен текстлар җыентыгы» Яр Чаллы, 2010 5. Татар телен өйрәнүчеләр өчен кагыйдәләр һәм күнегүләр җыентыгы. Н.М. Хәсәнова, В.Г. Факиева. Яр Чаллы. 2009. |
Предварительный просмотр:
“Каралды” “Килешенде” “Раслыйм”
МБ җитәкчесе Казан шәһәре Авиатөзелеш районы Казан шәһәре Авиатөзелеш районы
_______/Шәйхетдинова Ф.Н. МБГБУ “14 нче гимназия”нең МБГБУ “14 нче гимназия”
укыту-тәрбия эшләре буенча директоры __________/Вахитова М.Ә/
Беркетмә № 1 директор урынбасары
“ 26 “ август 2016 ел ________/Сәгъдиева Р.Ф. Приказ №
“ ” август 2016 ел
“ “ август 2016 ел
11 нче сыйныфта татар теленнән эш программасы
(рус телле балалар өчен)
Казан шәһәре Авиатөзелеш районы 14 нче гимназиянең
беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Шәйхетдинова Фәридә Нәгыйм кызы
Педагогик совет утырышында каралды
Беркетмә №1
“ 29 “ август 2016 ел
2016 - 2017 нче уку елы
АҢЛАТМА ЯЗУЫ.
Эш программасы түбәндәге документларны исәпкә алып төзелә:
1. Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының ” Рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы”. – Казан, 2013.
2. Казан шәһәре Авиатөзелеш районы МБГБУ “14 нче гимназия”нең 2016-2017 нче уку елына укыту планы.
Дәреслек - Татар теле. Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпнең 11 нче классы өчен татар теле дәреслеге ( рус телендә сөйләшүче балалар өчен). Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән.Казан * "Мәгариф" нәшрияты* 2010. Дәреслек авторлары - Р.З.Хәйдәрова Р.Л.Малафеева.
Эш программасы 11 нче сыйныф өчен төзелде.
Рус телендә сөйләшүче балаларга 11 нче сыйныфта татар теленә 34 сәгать исәпләнгән. Мәктәпнең гамәлдәге уку планы буенча татар теленә 1 сәгать бирелә, 34 атна, ел буена 34 сәгать.
Югары баскычта балаларның психик үсешен фикерләүне үстерү белән бәйле психик функцияләр: логик фикерләү, сәбәп-нәтиҗә бәйләнешләрен табу, индуктив һәм дедуктив фикер йөртүне үстерүгә аеруча игътибар таләп ителә.
Татар теле буенча эш программасы түбәндәге өлешләрдән тора: аңлатма язуы, эш программасының эчтәлеге, укучыларның белемнәренә, эш осталыкларына һәм күнекмәләренә таләпләр, календарь-тематик план, тикшерү характерындагы практик эшләрнең графигы, әдәбият һәм белем бирү чыганаклары.
Югары баскычта укучылар 1-9 сыйныфларда алган белемнәрен тагын да тулыландыралар, киңәйтәләр, гомумиләштерәләр. Урта баскычта өйрәнелгән темаларга өстәп, укучыларны Татарстанның сәнәгый-икътисади, фәнни һәм мәдәни үсеше, халыкара элемтәләре, Россиядә һәм дөнъяда тоткан урыны, Татарстанның югары уку йортлары, Татарстандагы яшьләр хәрәкәтләре, яшьләр арасындагы мөнәсәбәтләр һәм спорт казанышлары турында иркен аралашуга чыгару максат итеп куела.
Шәхеснең белемле булуы, тәрбиялелек һәм аның фикерләү сәләте үсеше дәрәҗәсеннән дә тора. Укыту процессында үстерү, тәрбия максатларын даими күзаллап эшләү – укытуның практик ягы уңышлылыгының алшарты. Программага сайланган эчтәлек нигезендә сөйләм эшчәнлегенең барлык төрләре буенчада эш оештырганда, бу максатлар беренче планга куела.
Югары баскычта балаларның психик үсешен фикерләүне үстерү белән бәйле психик функцияләр: логик фикерләү, сәбәп-нәтиҗә бәйләнешләрен табу, индуктив һәм дедуктив фикер йөртүне үстерүгә аеруча игътибар таләп ителә.
“Татар теле һәм әдәбияты” предметына карата уңай мотивация һәм тотрыклы кызыксыну булдыру һәм шулар нигезендә белем алуның алдагы баскычларында татар телен уңышлы үзләштергә шартлар тудыру:
-шәхесара һәм мәдәниятара аралашуда татар теленә карата ихтирамлы караш булдыру һәм аны яхшы өйрәнү теләге тудыру;
-тиешле мәгълүматны табу өчен, энциклопедия, белешмәләр, сүзлекләр, электрон ресурслар куллану.
- уку хезмәтендә үзеңә максат куя, бурычларны билгели белү;
- ихтыяр көче, максатчанлык, активлык кебек сәләтләрне формалаштыру.
Татар теле укытуның бурычлары.
-татар телендәге сөйләмне фонетик, лексик, грамматик яктан дөрес төзергә күнектерү.
- укучыларга нинди дә булса сүзне, я грамматик категорияне тану, аеру, аңлау, тәрҗемә итү дәрәҗәсендә генә түгел, аларны аралашу максатыннан мөстәкыйль кулланырлык дәрәҗәдә өйрәтү.
-укучыларның логик фикерләүләрен үстерү.
Эш программасының эчтәлеге
№ | Темалар | Сәгать саны | Тел чаралары һәм аларны куллану күнекмәләре | Темага караган төп төшенчәләр. |
1 | Белем һәм тормыш. | 7 | Кабатлау. | Мөстәкыйль сүз төркемнәре. Исем, сыйфат, алмашлык, сан. Фигыль, рәвеш. Хикәя, сорау, боеру һәм тойгылы җөмләләр турында төшенчә. Хикәя, сорау, боеру һәм тойгылы җөмләләрне дөрес интонация белән әйтү. |
Лексика | Татар телендә сүз ясалышы. Актив үзләштерелгән лексик берәмлекләрне, шул исәптән кушма, тезмә, парлы һәм кыскартылма сүзләрне дөрес әйтү һәм язу. | |||
2 | Татарстан тарихы. | 4 | Сүзлекләр белән эш. Сүзнең лексик мәгънәсе. Сөйләмдә коммуникатив максатка туры килгән гади тотрыклы гыйбарәләр, клишелар куллану. Туры һәм күчерелмә мәгънәле сүзләр. Алынма сүзләр. Лексик берәмлекләрнең күчерелмә мәгънәләрен, башка сүзләр белән бәйләнешкә керү үзенчәлекләре. | |
3 | Спорт һәм сәламәт яшәү рәвеше. | 4 | Морфология. | Кисәкчәләр. Татар сөйләмендә кисәкчәләрнең препозитив (иң,үтә, тома, шыр, әллә) һәм постпозитив (түгел, бит, инде, әле, -гына/ -генә, -кына/-кенә, ук/үк) булуын белү. |
4 | Әдәбият – сәнгать дөньясында. | 4 | Сан төркемчәләре. Кушма, тезмә саннар.Татар телендә саннарның һәм сыйфатларның исем янында төрләнмәве (өчмалайда- утрех мальчиков; бишенче сыйныфта — в пятом классе; җиде баланың — усеми детей, матур бинада — в красивом здании); микъдар саны белән янәшә килгәндә, исемнәрнең сан белән төрләнмәве. Сыйфат. Кимлек дәрәҗәсе. Татар телендә сыйфатның сыйфатланмыш белән ярашмавы. | |
5 | Беренче хисләр, гаилә кору. | 15 | Синтаксис. | Рәвеш төркемчәләре. Татар җөмләсендә логик басым. Модаль сүзләр, тиңдәш кисәкләр янында тыныш билгеләре. Иярчен кушма җөмләләрнең киң кулланылышта йөргән аналитик һәм синтетик төрләре: вакыт, урын, максат, сәбәп, шарт, кире җөмләләр. Тезмә һәм ирченле кушма җөмләләрдә тыныш билгеләре. Җөмләнең аерымланган кисәкләре янында тыныш билгеләре. |
Барлыгы | 34 |
Укучыларның белемнәренә, эш осталыкларына һәм күнекмәләренә таләпләр
Фонетика. Орфоэпия. Графика.
Татар телендә сузык һәм тартык авазларның үзгәрешләре. Сүзләрнең транскрипциясе. Татар сөйләмен фонетик яктан дөрес оештыру. Басым. Татар телендә сүз басымының үзенчәлекләрен белү һәм аерым грамматик формалардагы сүзләрдә басымны дөрес кую.Хикәя, сорау, боеру һәм тойгылы җөмләләрне дөрес интонация белән әйтү.Актив үзләштерелгән лексик берәмлекләрне, шул исәптән кушма, тезмә, парлы һәм кыскартылма сүзләрне дөрес әйтү һәм язу.
Лексикология. Сүз төзелеше һәм ясалышы.
Сүзнең лексик мәгънәсе. Сүзнең күп мәгънәлелеге. Туры һәм күчерелмә мәгънәле сүзләр. Лексик берәмлекләрнең күчерелмә мәгънәләрен, башка сүзләр белән бәйләнешкә керү үзенчәлекләрен белү. Фразеологизмнар. Антоним, синоним, омонимнарны сөйләмдә урынлы куллану. Алынма сүзләр. Сүз ясалыш ысуллары. Татарча-русча, русча-татарча һәм башка төр сүзлекләрдән файдалану.
Грамматика.
Аерым сүз төркемнәренә хас грамматик формаларның татар һәм рус телләрендә тәңгәл килү-килмәвен белү: татар телендә исемнең род категориясе булмавы һәм аның лексик берәмлекләр белән бирелеше; татар телендә исемнең тартым категориясе булуы һәм аның рус телендә бирелеше; татар телендә хикәя фигыльнең заман формаларының мәгънәви үзенчәлекләре; татар телендә фигыльнең вид категориясе булмавы һәм аның аналитик формалар белән бирелеше; татар телендә сыйфатның сыйфатланмыш белән ярашмавы; бәйлек һәм бәйлек сүзләрнең татар телендә сүздән соң килүе; татар сөйләмендә кисәкчәләрнең препозитив (иң,үтә, тома, шыр, әллә) һәм постпозитив (түгел, бит, инде, әле,гына/генә, кына/кенә, ук/үк) булуы; татар телендә саннарның һәм сыйфатларның исем янында төрләнмәве (өчмалайда- утрех мальчиков; бишенче сыйныфта — в пятом классе; җиде баланың — усеми детей, матур бинада — в красивом здании); микъдар саны белән янәшә килгәндә, исемнәрнең сан белән төрләнмәве.
Синтаксис. Пунктуация.
Җөмләдә сүзләрне бәйләүче чараларны гамәли куллана белү.
Татар телендәге хикәя җөмләнең хәбәр белән тәмамлану үзенчәлеген истә тотып, сөйләм оештыра алу.
Татар җөмләсендә сөйләм яңалыгының хәбәр алдында урнашуын белү. (Бүген безгә кунаклар килә. Кунаклар безгә бүген килә. Кунаклар бүген безгә килә).
Иярченле кушма җөмләләрнең сөйләмдә актив кулланыла торган төрләреннән файдалана алу. Синтетик иярчен җөмләләрнең һәрвакыт баш җөмлә алдыннан килү үзенчәлеген истә тотып, сөйләм оештыра алу.
Бер үк фикерне төрле синтаксик калыплар белән белдерә алу.
Язма сөйләмдә тыныш билгеләрен дөрес куя белү: ия белән хәбәр арасында сызык; җөмләнең аерымланган кисәкләре, модаль сүзләр, тиңдәш кисәкләр янында, тезмә һәм ирченле кушма җөмләләрдә тыныш билгеләре. Диалог һәм туры сөйләм янында тыныш билгеләре.
Предмет | Сыйныф | Еллык сәгать саны | Атналык сәгать саны | Теоретик материал | Кабатлау | Тикшерү эшләрнең саны | Дәреслекнең авторлары, нәшрият ителгән елы. | ||||||
БСҮ | Сүзлек дикт. | Арадаш аттестация эше. | Тыңлап аңлау. | Изл | Соч. | К/Э | Р.З.Хәйдәрова Р.Л.Малафеева Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән. Казан – 2010. | ||||||
Татар теле | 11 | 34 | 1 | 12 | 8 | 2 | 4 | 1 | 2 | 2 | 1 | 2 | |
Тематик план
№ | Тема | Сәг.сан | Көтелгән нәтиҗәләр | Үткәрү вакыты | ||||||||
Эчтәлек | Эш төре | План | Факт | |||||||||
1 | Мөстәкыйль сүз төркемнәре. Исем, сыйфат, алмашлык, сан. | 1 | Мөстәкыйль сүз төркемнәренең лексик-грамматик, морфологик билгеләре. | Аерым сүз төркемнәренә хас грамматик формаларның татар һәм рус телләрендә тәңгәл килү-килмәвен белү. | 6.09 | 6.09 | ||||||
2 | Фигыль, рәвеш. | 1 | Мөстәкыйль сүз төркемнәренең лексик-грамматик, морфологик, синтаксик билгеләрен кабатлау. | Грамматик анализ төрләрен үзләштерү һәм камилләштерү. | 13.09 | 13.09 | ||||||
3 | Кереш контроль эш. Мөстәкыйль сүз төркемнәре. | 1 | Үтелгән кагыйдәләрне куллану. | Мөстәкыйль эшләү күнекмәсен ныгыту. | 20.09 | 20.09 | ||||||
4 | Хикәя, сорау, боеру җөмләләр турында төшенчә. | 1 | Хаталарны төзәтү. Хикәя, сорау, боеру һәм тойгылы җөмләләр төзү, сөйләмдә куллану. | Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сәбәбен аңлый, анализлый һәм, кирәк булганда, төзәтмәләр кертә белү. | 27.09 | 27.09 | ||||||
5 | Хикәя, сорау, боеру һәм тойгылы җөмләләрне дөрес интонация белән әйтү. | 1 | Туры сөйләмле җөмләләр төзи белүне камилләштерү исемнең килешләрен аңлап куллану. | Җөмләләр төзү, тәрҗемә итү күнекмәсен булдыру. | 4.10 | 4.10 | ||||||
6 | Татар телендә сүз ясалышы. | 1 | Кушма, тезмә, парлы һәм кыскартылма сүзләрне җөмләләрдә дөрес куллану. | Уку хезмәтендә үзеңә максат куя, бурычларны билгели белү. | 11.10 | 11.10 | ||||||
7 | Сүзлек диктанты. Актив үзләштерелгән лексик берәмлекләрне дөрес әйтү һәм язу. | 1 | Сүз байлыгын күзәтү. Кушма, тезмә, парлы һәм кыскартылма сүзләрнесөйләмдә куллана белү. | Кушма, тезмә, парлы һәм кыскартылма сүзләрне аера куллана белү. | 18.10 | 18.10 | ||||||
8 | Сүзлекләр белән эш. Сүзнең лексик мәгънәсе. | 1 | Сөйләмдә коммуникатив максатка туры килгән гади тотрыклы гыйбарәләр, клишелар куллану. | Сүзлекләр белән эшли белү. | 25.10 | 25.10 | ||||||
9 | Сүзлек диктанты. Туры һәм күчерелмә мәгънәле сүзләр. | 1 | Туры һәм күчерелмә мәгънәле сүзләр. | Кагыйдәләрне аңлап куллану күнекмәләрен системалаштыру. | 8.11 | 8.11 | ||||||
10 | Алынма сүзләр. | 1 | Алынма сүзләр турында белемнәрне тирәнәйтү. | Үтелгән кагыйдәләрне куллана белү күнекмәсе. | 15.11 | 15.11 | ||||||
11 | Контроль эш.Лексикология. | 1 | Өйрәнелгән лексиканы һәм грамматиканы кулланып,биремнәрне үтәү. | Мөстәкыйль эшләү күнекмәсен ныгыту. | 22.11 | 22.11 | ||||||
12 | “Спорт һəм сəламəт яшəү рəвеше”. Монолог. | 1 | Сәламәтлек кагыйдәләрен үз тормышыңда куллану турында сөйләү. | Презентация материалын әзерләп, аудитория алдында чыгыш ясау күнекмәсен үстерү. | 29.11 | 29.11 | ||||||
13 | Тыңлап аңлау. “Казан- Җәйге универсиада башкаласы”. | 1 | Темага кергән сүзләрне истә калдыруны тикшерү. | Информацион тексттан төп фикерне аера белү. | 6.12 | 6.12 | ||||||
14 | Кисәкчәләр. | Кисәкчәләрне кулланып җөмләләр төзү күнекмәсен камилләштерү. | Грамматик анализ ясый белү. | 13.12 | 13.12 | |||||||
15 | “Татарстанның бөтендөнья спорт үсешенә керткән өлеше”.Изложение. | 1 | Лексик берәмлекләрне дөрес кулланып спорт үсеше турында сөйләү. | Укучыларның фикер йөртү, интеллектуаль, иҗади сәләтләрен үстерү. | 20.12 | 20.12 | ||||||
16 | Сан төркемчәләре. Кушма, тезмә саннар. | 1 | Микъдар саны белән янәшә килгәндә, исемнәрнең сан белән төрләнмәве. Саннарны дөрес әйтү һәм язу. | Җөмләләр төзү, тәрҗемә итү күнекмәсен булдыру. | 12.01 | 12.01 | ||||||
17 | “Әдәбият – сәнгать дөньясында күренекле шәхесләр”. Диалог. | 1 | Лексик күнекмәләрне формалаштыру һәм камилләштерү, сүз байлыгын арттыру. | Вакыйганы ачыклау максатыннан сораштыру күнекмәсе. | 19.01 | 19.01 | ||||||
18 | Сыйфат. Кимлек дәрәҗәсе. | 1 | Дәреслектәге бирем, күнегүләрне үтәү. | Сыйфатка морфологик анализ ясау күнекмәсе. | 26.01 | 26.01 | ||||||
19 | Татар телендә сыйфатның сыйфатланмыш белән ярашмавы. | 1 | Сыйфат дәрәҗәләрен белү. | Кагыйдәләрне куллануны системалаштыру. | 2.02 | 2.02 | ||||||
20 | Рәвеш төркемчәләре. | 1 | Рәвеш төркемчәләрен сөйләмдә куллана белү. | Җөмләләр төзү, тәрҗемә итү күнекмәсен булдыру. | 9.02 | 9.02 | ||||||
21 | Сүзлек диктанты. Татар җөмләсендә логик басым. | 1 | Татар җөмләсендә логик басымны сөйләмдә куллану. | Татар җөмләсендә логик басымны кулланып, җөмләләр төзи белү. | 16.02 | 16.02 | ||||||
22 | Иярчен кушма җөмләләрнең кулланылышта йөргән аналитик һәм синтетик төрләре: вакыт, урын, максат, сәбәп, шарт, кире җөмләләр. | 1 | Аналитик һәм синтетик иярчен кушма җөмләләрне сөйләмдә дөрес куллану. | Чагыштырып нәтиҗә ясый белү.Коммуникатив бурычка таянып, фикерне җиткерү. | 23.02 | 23.02 | ||||||
23 | Изложение.“Балалар йортында”. | 1 | Терәк сүзләр ярдәмендә текстның кыскача эчтәлеген яза белү. | План буенча эзлекле фикер йөртү. | 1.03 | 1.03 | ||||||
24 | Модаль сүзләр, тиңдәш кисәкләр янында тыныш билгеләре. | 1 | Язма сөйләмдә тыныш билгеләрен дөрес куя белү. | Язма сөйләмдә тыныш билгеләрен дөрес куя белү.Эшчәнлеккә үзбәя куя белү. | 8.03 | 8.03 | ||||||
25 | Тыңлап аңлау. “Ана-бөек исем, нәрсә җитә ана булуга!” | 1 | Кагыйдәләрне җөмләләр төзегәндә куллану. | Эчтәлекне аңлап, тест биремнәрен үтәү, үз фикереңне дәлилли белү. | 15.03 | 15.03 | ||||||
26 | Җөмләнең аерымланган кисәкләре. | 1 | Җөмләнең аерымланган кисәкләре янында тыныш билгеләрен кую. | Мөстәкыйль рәвештә күнегүләр эшли белү. | 22.03 | 22.03 | ||||||
27 | Тезмә кушма җөмләләр. | 1 | Кагыйдәләрне куллана белү. Тезмə кушма җөмлəлəрдə тыныш билгелəрен дөрес кую. | Гади һәм кушма җөмлә төрләрен истә калдыру. | 5.04 | 5.04 | ||||||
28 | Иярченле кушма җөмләләр. | 1 | Бәйләүче чаралар кулланып җөмләләр төзү.. Кушма җөмләләрне, сөйләмдә дөрес куллану. | Таблицаны һәм схемаларны кулланып, җөмләләр төзи белү. | 12.04 | 12.04 | ||||||
29 | Сүзлек диктанты. Иярченле кушма җөмләләрнең аналитик, синтетик төрләре. | 1 | Иярченле кушма җөмләләрне аңлап төзи белү. Темага кергән сүзләрне истә калдыру һәм куллану. | Өйрәнелгән тема буенча актив кулланылышта булган сүзләрне дөрес язу. | 19.04 | 19.04 | ||||||
30 | Иярченле хәл җөмләләр. | 1 | Бәйләүче чараларны билгеләү, дөрес кулланып җөмләләрне дәвам итү. | Схема төзи, грамматик анализ ясый белү.Бер үк фикерне төрле синтаксик калыплар белән белдерә алу. | 26.04 | 26.04 | ||||||
31 | “Минем гаиләм”. Сочинение. | 1 | Кагыйдәләрне җөмләләр төзегәндә куллану. Үз фикереңне дәлилләү. | Бирелгән темагапланбуенча тиешле эзлеклелектә сочинение яза белү. | 3.05 | 3.05 | ||||||
32 | Фигыль формаларын кабатлау. | 1 | Морфология, синтаксис бүлеге буенча белемнәрне гамәлдә куллану. | Кагыйдәләрне аңлап куллану күнекмәләрен системалаштыру. | 10.05 | 10.05 | ||||||
33 | Арадаш аттестация эше. Морфология һәм синтаксис. | 1 | Өйрәнгән грамматик структураларны күнегүләр эшләгәндә куллану. | Кагыйдәләрне аңлап куллану күнекмәләрен системалаштыруны тикшерү. | 17.05 | 17.05 | ||||||
34 | Затланышлы, затланышсыз фигыльләр. | 1 | Дәреслек һәм башка чыганаклар белән эш итә белү. | Контроль язма эшкә анализ, типик һәм индивидуаль хаталарны ачыклау, хаталар өстендә эшли белү. | 24.05 | 24.05 | ||||||
Кулланылган әдәбият һәм белем бирү чыганаклары
УМК | Укытучы өчен методик әдәбият | Укучылар өчен әдәбият |
Программа: Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы “ Рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен һәм әдәбиятын укыту программасы”.– Казан: Татар. кит. нәшр., 2013. 2. Дәреслек: Р.З.Хәйдәрова, Р.Л.Малафеева. ТАТАР ТЕЛЕ. Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпнең 11 нче сыйныфы өчен дәреслек (рус телендә сөйләшүче балалар өчен). Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән. Казан – 2010. | 1. Р.З.Хәйдәрова, Г.М.Әхмәтҗанова. “Гомуми белем бирү оешмаларында рус телле баларның татар теленнән белемнәрен контрольгә алу буенча биремнәр җыентыгы.Яр Чаллы.2014. 2. Р.З.Хәйдәрова, Г.М.Әхмәтҗанова Гомуми белем бирү мәктәпләренең 10-11нче сыйныфында укучы рус телле балаларга татар теленнән контроль эшләр. Яр Чаллы 2010 3. Р.Р.Нигматуллина «Сборник правил и упражнений для изучающих татарский язык». Морфология. В 2-х частях Яр Чаллы, 2009. 4. «Фән һәм мәктәп», «Мәгариф» журналлары, “Мәгърифәт”, “Ачык дәрес” газеталары | 1. Дәреслек: Р.З.Хәйдәрова, Р.Л.Малафеева. ТАТАР ТЕЛЕ. Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпнең 11 нче сыйныфы өчен дәреслек (рус телендә сөйләшүче балалар өчен). Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан рөхсәт ителгән. Казан – 2010. 2. Р.Р.Нигъматуллина «Татар телен өйрәнүчеләр өчен кагыйдәләр һәм күнегүләр җыентыгы 1, 2 кисәк» Яр Чаллы, 2009 3. Ф.С.Сафиуллина «Базовый татарско- русский и русско-татарский словарь для школьников» Казань, ТаРИХ, 2010 4. Н.М.Хәсәнова «Рус мәктәпләрендә татар телен өйрәнүчеләр өчен текстлар җыентыгы» Яр Чаллы, 2010 5.Татар телен өйрәнүчеләр өчен кагыйдәләр һәм күнегүләр җыентыгы. Н.М. Хәсәнова, В.Г. Факиева. Яр Чаллы. 2009. |
Предварительный просмотр:
“Каралды” “Килешенде” “Раслыйм”
МБ җитәкчесе Казан шәһәре Авиатөзелеш районы Казан шәһәре Авиатөзелеш районы
_______/Шәйхетдинова Ф.Н. МБГБУ “14 нче гимназия”нең МБГБУ “Гимназия №14” нең
укыту-тәрбия эшләре буенча директоры __________/Вахитова М.Ә/
Беркетмә № 1 директор урынбасары
“ 26 “ август 2016 ел ________/Сәгъдиева Р.Ф. Приказ №
“ ” 2016 ел
“ “ 2016 ел
11а сыйныфында татар әдәбиятыннан эш программасы
(рус телле балалар өчен)
Казан шәһәре Авиатөзелеш районы 14 нче гимназиянең
беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Шәйхетдинова Фәридә Нәгыйм кызы
Педагогик совет утырышында каралды
Беркетмә №1
“29 “ август 2016 ел
2016 - 2017 нче уку елы
Татар әдәбиятыннан эш программасы
11 нче сыйныф
(68 сәг)
Аңлатма язуы
Эш программасы статусы
1. “Мәгариф турында” РФ Законы.
2. “Мәгариф турында” ТР Законы (1997 ел, 2 июль. Үзгәрешләр – 2012 ел, 21 июнь).
3. “Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел, 1 июль).
4. “2004-2013 нче елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү буенча Татарстан Республикасы Дәүләт программасы” (2004 ел, 11 октябрь).
5. Россия Федерациясенең 309-ФЗ номерлы Законы (2007 ел, 1 декабрь).
6. Татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. - ТР Мәгариф һәм фән министрлыгы, Казан, 2008.
7. Рус телле балаларга татар телен һәм әдәбиятын коммуникатив технология нигезендә укыту программасы (1-11 нче сыйныфлар) / Төзүчеләре: Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. – Казан: Тат.кит. нәшрияты, 2011.
8.Татар теле һәм әдәбияты дәреслекләре белән эшләү өчен методик киңәшләр, 2011-2012.
9. Казан шәһәре Авиатөзелеш районы МБГБУ “14 нче гимназия”нең 2016-2017 нче уку елына укыту планы
Программа нигезенә Россия, Татарстан Мәгариф һәм фән министрлыкларының мәктәпләрдә урта һәм тулы белем алу стандартлары салынды, “Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты программалары”на нигезләнеп төзелде.
Эш программасы структурасы.
Татар теленең эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның эчтәлегеннән, укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән.
Эш программасының эчтәлеге.
Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укытуның төп максаты һәм бурычлары.
матур әдәбият текстларын кабул итү, төп әдәби-тарихи мәълүматларны һәм әдәби-теоретик төшенчәләрне белү; әдәби-тарихи процесс турында гомуми караш булдыру;
гомумхалык карашлары, гражданлык тойгысы, патриотизм хисләре, татар әдәбиятына һәм татар халкының мәдәни кыөммәтләренә ихтирам тәрбияләү;
әдәби зәвыкны, телдән һәм язма сөйләмне үстерү;
татар классик әдәбияты, балалар әдәбиятының, хәзерге татар әдәбиятының күренекле вәкилләрен атый белү, аларның әсәрләреннән өзекләрнең эчтәлеген аңлау һәм фикер алыша белү;
татар халкының әдәбияты, тарихы, иәдәнияты буенча мәгълүматлы булу;
бүгенге татар сәнгатенең күренекле вәкилләре турында хәбәрдар булу.
Төп эшчәнлек төрләре
тарихи-иҗтимагый мәдәни вакыйгаларның әдәбиятка йогынтысы. Реалистик әдәбият үсеше. Тема-мотивларның, жанрның төрлелеге;
төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм иҗади уку;
сәнгатьле уку; кабатлап сөйләүнең төрләре;
шигъри текстларны яисә чәчмә әсәрләрдән өзекләрне яттан өйрәнү;
укыган әдәби текстның төрен һәм жанрын билгеләү; автор позициясен, геройларның теге яки бу гамәленә нигез булган мотивларны һәм конфликтның асылын ачыклау;
бәхәсләрдә катнашу, оппонентларның фикерен исәпкә алып, үз карашларын раслау һәм дәлилләү;
рус һәм татар телендәге әсәрләрне чагыштырып бәяләү;
рус телендәге әдәби текстларны татарчага һәм киресенчә тәрҗемә итү.
Укыту планында 11 нче сыйныфта татар әдәбиятыннан атнага 2 сәгать вакыт бирелә. Татар әдәбиятыннан тематик планны “Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укыту программалары”на (Ф.С.Сафиуллина, К.С.Фәтхуллова. Казан. “Мәгариф” нәшрияты. 2003) нигезләнеп төзедем. Программада 68 сәгать каралган.
№ | Сәгать саны | Тема | Лексика | Белем һәм күнекмәләр |
1 | 5 | Югары белем | Беррәттән, мәдәният, көнләшү, әхлакый, икътисад, тәҗрибә, олы буын, махсус | Казанда югары уку йортлары Мин яратам сине, университет Татарстанның югары уку йортлары Югары уку йортларында татар теле |
2 | 4 | Фән казанышлары | Әһәмиятле, кушылма, әверелә, укымышлы, йөк ташучы, көтәргә, мөстәкыйль рәвештә, ятимнәр йорты, хезмәттәш, матдә, буын, юнәлеш, әзерләү, гыйльми дәрәҗә, тынгы-сыз, карар, халык авыз иҗаты, матди һәм рухи мирас, мөстәкыйль | Караңгылыктан-яктылыкка Беренче татар профессоры – Гыйлем Камай Бай тарихлы фәнни үзәк Фәнгә багышланган гомер. |
3 | 4 | Һөнәр сайлау | Кытыклый торган, әчкелт ис, кабара, хуш исле, сизеп тора, тоярга, хәл итәләр, шулай -мыни, читекче, тормыш чыганагы, күн кисәкләре, сафлык, җөй, көрәш сәнгате, кул көрәше, ихтыяр көче, | Икмәкне кемнәр пешерә? Күн мозаикасы Бар шундый һөнәр |
4 | 3 | Ял итү һәм спорт | Уңышка ирешү, тукланырга, таләп, даими, җилләтергә, чыныктыру, истә тотарга, түземлелек, берләштерә, хәрәкәтләнергә, гадилек, буын, мавыктыргыч, тигез , Төгәлләү, уртак, көндәш, бил, егарга, арка, тәкә, тастымал, шома колга, табын | Сәламәтлек – зур байлык. Бадминтон. Баскетбол. Баскетбол. Сабан туе |
5 | 5 | Татар музыка сәнгате | Яңа буын, качкын, яңгырый, чегән кызы, алпавыт, күчәчәк | Татарстан Республикасының Композиторлар берлеге. Опера һәм балет театры. Опера йолдызы. Композитор Александр Ключарев. Федор Шаляпин. |
6 | 3 | Радио һәм тетевидение | Дулкынландыргыч, мәнфәгать, хуш килә, чор, казаныш. якынча, җитәкче, анык, гамәл. тетерәндерү, мизгел, сулыш | Бөтен дөньяга сөйли. Казан сөйли! Телевидение йолдызлары. |
7 | 5 | Татарстан музейлары | Туган якны өйрәнүче, тупланма. каен тузы. чуен, сәхифә, ашъяулык, катлам, хәтер, шәҗәрә, нәсел, хезмәткәр, дулкынланып, хөкүмәт карары, җитлеккән, яңгыраш. йогынты, мәңгеләштерү, тәшкил итә, җанландыра, остаз | Татарстан музейлары. Татар әдәбияты сәхифәләре. Буыннар хәтере. Габдулла Тукайның әдәби-мемориаль музее. Салих Сәйдәшев музее. |
8 | 5 | Татар халкы тарихыннан | Ау, игенчелек, тукучылык, яу, багланышлар, уртак, сәед, балкып, өяз, әмер, нигез, корыла, афәт, басу, каһарман, тармак, куе. | Тарих битләре. Казан ханлыгы. Казан губернасы. ТАССР. |
9 | 4 | Татарстанның истәлекле урыннары | Йөк, чыгарыла, кертелә, килешү, ышанычлы, мәгълүмат, серле, төз, өрәңге, карагай, куаклык, кушылдык, шифалы, бөрлегән, яр, төбәк, көрәштәш, мәшһүр, хакимият, капка, мәһабәт, рухи, мәркәз | Татарстан Республикасы. Татарстанның табигате. Казан- Татарстанның башкаласы. Казан Кремле. |
10 | 5 | Халыкка багышланган гомер | Чолганыш, әсир., яшерен оешма, үзешчән, кыллы, юкә, җилкән, көнкүреш, таң калү, лаек булу, тасфирлау, чын, вазифа, утын. тал. калкулык. туры. мохит, күңелдән | Абдулла Алиш. Фәрит Яруллин. Бакый Урманче. Харис Якупов. Татарстанның беренче Президенты |
11 | 18 | Татар әдипләре иҗатыннан | Ашамага кереште, кунакча, түшәк, хәсрәт, фарыз, хак итү, аудара, ашык-пошык, котырышып, балкышып, гөрелте, түземсезлек, култыкса, яра, ташлама, фөҗдан, арык, ятак, бөркет, очкын. шыксыз, пәйгамбәр, табынырга, сөеп-сөеп, чөеп-чөеп, биеп-биеп, сыйпап-сыйпап, сыйлап-сыйлап, сынап-сынап, кай -гы, шик, үкенеч, ваклык, могҗиза, игелек, башым тубал, күңел чәчәге, гайбәт, золым, нәсер, кинаяле, бакый, мәкерле, вәгазь, яңгыраш, мосафир, юлаучы | Дәрдемәнд. “Кояшның нурлары”, “Кораб” шигыре Сәгыйть Рәмиев.. “Уку”, “Авыл” Габдулла Тукай.”Шагыйрь” Галиәсгар Камал. «Беренче театр» Шәриф Камал. «Акчарлаклар». Кәрим Тинчурин. «Сүнгән йолдызлар» Ибраһим Гази. «Ак сирень». Габдрахман Әпсәләмов. «Алтын йолдыз.» Аяз Гыйләҗев. «Ягез, бер дога!» Шәүкәт Галиев. “Туган телем” Илдар Юзеев. “Мин телим дусларга” Фәнис Яруллин.”Җилкәннәр җилдә сынала” Ренат Харис. Шигырьләре Марсель Галиев. “Догалы еллар” Рәзил Вәлиев. “Яшә, көмеш кыңгырау” |
13 | 3+ | Сөйләм үстерү | ||
14 | 2 | Контроль | ||
15 | 2 | Кабатлау, йомгаклау | ||
68 | Барлыгы |
10-11 нче сыйныфны тәмамлаган рус телендә сөйләшүче балалар үзләштерергә тиешле белем –күнекмәләр.
Укучы туплаган белем һәм өйрәнгән күнекмәләр:
1. татар әдәбиятының дөньякүләм тоткан урыны, татар әдәбияты классиклары, аларның әсәрләре турында мәгълүмат;
2. сүз сәнгатенең образлы табигате турында;
3. сүз сәнгатенең образлы табигате турында;
4. өйрәнгән әдәби әсәрләрнең эчтәлеге;
5. классик әдипләрнең тормыш һәм ибат юлларының төп факторы;
6. төп әдәби-теоретик төшенчәләр;
7. әдәби әсәрнең эчтәлеген сөйләп аңлату;
8. әсәрнең төрен һәм жанрын билгеләү;
9. автор позициясен ачыклау;
10. татар әдәби теленең нормаларына нигезләнеп, кирәкле темага телдән һәм язмача бәйләнешле текст төзү;
16.1 диалогта яисә бәхәстә катнашып, үз фикерен исбатлый белү.
Укыту – методик комплекты
Рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен укыту программалары” (Ф.С.Сафиуллина, К.С.Фәтхуллова. Казан. “Мәгариф” нәшрияты. 2003)
2. Рус мәктәпләрендәге рус төркеме укучыларына татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты
3 Ф.С.Сафиуллина, К.С.Фәтхуллова. Татар теле. Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпнең 11 нче сыйныфы өчен дәреслек. Казан. “Мәгариф” , 2010 (рус телендә сөйләшүче балалар өчен).
4. Татар теле морфологиясе. /Ф.М. Хисамова. - Казан, “Мәгариф” , 2005.
5. Хәзерге татар әдәби теле. / Ф.С. Сафиуллина, М.З.Зәкиев.- Казан, “Мәгариф” , 1994.
№ | Дәрес темасы | Сәгать саны | Дәрес тибы | Коммуникатив максат | Контроль төре | Үзләштерергә яки камилләштерергә тиешле белем һәм күнекмәләр | Дата | ||
Лексика | Грамматика | ||||||||
План | Факт | ||||||||
I. | Югары белем. | ||||||||
1. | Казанда югары уку йортлары. | 1 | Дсү | Парлап һәм коллективта эшләү күнекмә -ләрен ныгыту | Беррәттән, мәдәният | Транскри -ция | 6.09 | 6.09 | |
2. | Мин яратам сине, университет! | 1 | Дәрес-сәяхәт (интернет) | Интернет белән эшләү алымна -рын үстерү | Көнләшү, әхлакый, икътисад, | 9.09 | 9.09 | ||
3-4. | Татарстанның югары уку йортлары. | 2 | Дәрес-сәяхәт (интернет) | Укучыларның фикерләү сәлә- тен үстерү, сүз -лек байлыгын арттырү | Сүзтезмә | 13,16.09 | 13,16.09 | ||
5. | Югары уку йортларында татар теле. | 1 | Дсү | Сөйләм күнекмәләрен камилләштерү | Зачет | Олы буын, махсус | 20.09 | 20.09 | |
II. | Фәнгә багышланган гомер. | ||||||||
6. | Караңгылыктан – яктылыкка. | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Әһәмиятле, кушылма, әверелә, укымышлы | 23.09 | 23.09 | ||
7 | Беренче татар профессоры-Гыйлем Камай. | 1 | Тәрҗемә дәресе | Текст өстендә эшләү, күтәрелгән мәсьәләгә үз карашыңны күнекмәләрен камилләштерү | йөк ташучы, көтәргә, мөс- тәкыйль рә- вештә, ятим- нәр йорты, хезмәттәш, матдә, буын, | 27.09 | 27.09 | ||
8 | Бай тарихлы фәнни үзәк | 1 | Дәрес-сәяхәт (интернет) | Интернет белән эшләү алымнарын үстерү | Карар, халык авыз иҗаты, матди һәм рухи мирас, мөстәкыйль | 30.09 | 30.09 | ||
9 | Фәнгә багышланган гомер. | 1 | Тәрҗемә дәресе | Текст өстендә эшләү, күтәрелгән мәсьәләгә үз карашыңны күнекмәләрен камилләштерү | тест | юнәлеш, әзер -ләү, гыйльми дәрәҗә, тынгысыз | 4.10 | 4.10 | |
III. | Һөнәр сайлау. | ||||||||
10 | Икмәкне кемнәр пешерә? | 1 | Сөйләм үстерү дәресе | Диалогик һәм монологик сөй -ләм күнекмәлә- рен камилләште | Кытыклый торган, әчкелт ис, кабара, хуш исле, сизеп тора, тоярга, хәл итәләр, | 7.10 | 7.10 | ||
11 | Дсү дәресе. | 1 | Дсү | Парлап һәм коллективта эшләү күнекмә -ләрен ныгыту | Шулаймыни | 11.10 | 11.10 | ||
12. | Күн мозаикасы. | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Читекче, тор -мыш чыгана -гы, күн кисәкләре, сафлык, җөй, | 14.10 | 14.10 | ||
13 | Бар шундый һөнәр. | 1 | Тәрҗемә дәресе | Текст өстендә эшләү, күтәрел- гән мәсьәләгә үз карашыңны күнекмәләрен камилләштерү | Көрәш сәнга -те, кул көрә -ше, ихтыяр көче | 18.10 | 18.10 | ||
14 | Нинди һөнәр сайларга? | 1 | Дсү | Парлап һәм коллективта эшләү күнекмә -ләрен ныгыту | 21.10 | 21.10 | |||
15 | Контроль тест. | 1 | Контроль дәрес | Укучыларның логик фикерләү дәрәҗәсен үстерү | Тест | 25.10 | 25.10 | ||
16. | Теманы йомгаклу | 1 | Сөйләм үстерү дәресе | Диалогик һәм монологик сөйләм күнекмәләрен камилләште | 28.10 | 28.10 | |||
IV. | Ял итү һәм спорт. | ||||||||
17. | Дсү дәресе | 1 | Дсү | Парлап һәм коллективта эшләү күнекмә -ләрен ныгыту | 8.11 | 8.11 | |||
18. | Сәламәтлек – зур байлык. | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Тукланырга, таләп, даими, җилләтергә, чыныктыру, истә тотарга, | 11.11 | 11.11 | ||
19. | Баскетбол. Бадминтон. | 1 | Сөйләм үстерү дәресе | Логик фикерләү күнекмәләрен үстерү | Уңышка ире -шү, түземле -лек, берләште -рә, хәрәкәтлә -нергә, гадилек, буын, мавык-тыргыч, тигез | 15.11 | 15.11 | ||
20. | Сабан туе. | 1 | Дәрес-сәяхәт (интернет) | Интернет белән эшләү алымна- рын үстерү | Төгәлләү, ур- так, көндәш, бил, егарга, арка, тәкә, тастымал, шома колга, табын | 18.11 | 18.11 | ||
21. | «Ял итү» темасы буенча диалоглар төзү. | 1 | Дсү | Сөйләм күнекмәләрен камилләштерү | 22.11 | 22.11 | |||
V. | Татар музыка сәнгате. | ||||||||
22. | Татарстан Республикасының Композиторлар берлеге. | 1 | Аңлап уку дәресе | Күпдәлилле фи -керләү тибындагы текстка үз өстәмәләрен кер теп, әңгәмә үткәрү. | Яңа буын | 25.11 | 25.11 | ||
23. | Опера һәм балет театры. | 1 | Дәрес-сәяхәт (интернет) | Интернет белән эшләү алымна рын үстерү | 29.11 | 29.11 | |||
24. | Опера йолдызы. | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Качкын, яңгырый, чегән кызы, алпавыт, күчәчәк | 2.12 | 2.12 | ||
25. | Композитор Александр Ключарев. | 1 | Тәрҗемә итү дәресе | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү, фикерне төгәл һәм дөрес итеп әйтә белү күнекмәләрен камилләштерү | 6.12 | 6.12 | |||
26. | Федор Шаляпин. | 1 | Тәрҗемә итү дәресе | Тәрҗемә итү күнекмәләрен үстерү | 9.12 | 9.12 | |||
VI. | Радио һәм телевидение. | ||||||||
27. | Бөтен дөньяга сөйли. | 1 | Сөйләм үстерү дәресе | Күпдәлилле фикерләү тибындагы текстка үз өстәмәләрен кертеп, әңгәмә үткәрү. | Дулкынландыргыч, мәнфә- гать,хуш килә | 13.12 | 13.12 | ||
28. | Казан сөйли! | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Чор, каза -ныш, якынча, җитәкче | 16.12 | 16.12 | ||
29. | Телевидение йолдызлары. | 1 | Интернет белән эшләү дәресе | Интернет белән эшләү алымнарын үстерү | Анык, гамәл. тетерәндерү, мизгел, сулыш | 20.12 | 20.12 | ||
VII | Татарстан музейлары. | ||||||||
30. | Татарстан музейлары. | 1 | Дәрес-сәяхәт (Интернет) | Интернет белән эшләү алымнарын үстерү | Туган якны өйрәнүче, тупланма, каен тузы, чуен | 23.12 | 23.12 | ||
31. | Татар әдәбияты сәхифәләре. | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Сәхифә, ашъ- яулык, катлам | 12.01 | 12.01 | ||
32. | Буыннар хәтере. | 1 | Сөйләм үстерү дәресе | Текстны анализлап укып, мәгълүмат алу бурычын кую | Хәтер, шәҗәрә, нәсел, хезмәткәр | 15.01 | 15.01 | ||
33. | Габдулла Тукайның әдәби-мемориаль музее. | 1 | Дәрес-сәяхәт (Интернет) | Интернет белән эшләү алымнарын үстерү | Дулкынланып, хөкүмәт 1карары. җитлеккән. яңгыраш. йогынты | 19.01 | 19.01 | ||
34. | Салих Сәйдәшев музее. | 1 | Дәрес-сәяхәт (Интернет) | Интернет белән эшләү алымнарын үстерү | Мәңгеләш-терү, тәшкил итә, җанлан- дыра, остаз | 22.01 | 22.01 | ||
VIII. | Татар халкы тарихыннан | ||||||||
35. | Тарих битләре. | 1 | Аңлап уку дәресе | Күпдәлилле фи -керләү тибындагы текстка үз өстәмәләрен кертеп, әңгәмә үткәрү. | Ау, игенче -лек, тукучы -лык, яу | 26.01 | 26.01 | ||
36. | Казан ханлыгы. | 1 | Аңлар уку дәресе | Укучыларның аңлап укуларына ирешү, күтәрел- гән мәсьәләләргә үз карашын булдыру. | Багланышлар, уртак, сәед, балкып | 29.01 | 29.01 | ||
37-38. | Казан губернасы. | 2 | Аңлар уку дәресе | Укучыларның аңлап укуларына ирешү, күтәрел- гән мәсьәләләргә үз карашын булдыру. | Өяз, әмер, ни- гез, корыла, | 2,5.02 | 2,5.02 | ||
39. | ТАССР | 1 | Аңлап уку дәресе | Укучыларның аңлап укуларына ирешү, күтәрелгән мәсьәләләргә үз карашын булдыру. | Афәт, басу, каһарман, тармак, куе. | 9.02 | 9.02 | ||
40. | Теманы йомгаклау. | 1 | Йомгаклау дәресе | Тест | 12.02 | 12.02 | |||
IX. | Татарстанның истәлекле урыннары | ||||||||
41. | Татарстан Республикасы. | 1 | Уку һәм сөйләм үстерү дәресе | Күпдәлилле фи -керләү тибын- дагы текстка үз өстәмәләрен кертеп, әңгәмә үткәрү. | Йөк, чыгары -ла, кертелә, килешү, ышанычлы, мәгълүмат | 15.02 | 15.02 | ||
42. | Татарстанның табигате. | 1 | Уку һәм сөйләм үсте -рү дәресе | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү, фикерне төгәл һәм дөрес итеп әйтә белү күнекмәләрен камилләште | Серле, төз, өрәңге, кара- гай, куаклык, кушылдык, шифалы, бөрлегән | 19.02 | 19.02 | ||
43. | Казан- Татарстанның башкаласы. | 1 | Дәрес-сәяхәт, (интернет) сөйләм үсте -рү дәресе | Казан шәһәрендә -турында мәгълү -мат биреп, укучыларны яңа белемнәр белән коралландыру. | Яр, төбәк, көрәштәш, мәшһүр, хакимият, мәһабәт | 23.02 | 23.02 | ||
44. | Казан Кремле. | 1 | Дәрес-сәяхәт, (интернет) | Интернет белән эшләү алымнарын үстерү | Рухи, мәркәз, капка | 27.02 | 27.02 | ||
X. | Халыкка багышланган гомер. | ||||||||
45. | Абдулла Алиш. | 1 | Уку һәм сөйләм үстерү дәресе | Текстны анализ -лап укып, мәгълүмат алу бурычын кую | Чолганыш, әсир, яшерен оешма | 1.03 | 1.03 | ||
46. | Фәрит Яруллин. | 1 | Уку һәм сөйләм үстерү дәресе | Парлап һәм коллективта эшләү күнекмәләрен ныгыту | Үзешчән, кыллы | 4.03 | 4.03 | ||
47. | Бакый Урманче. | 1 | Уку һәм сөйләм үстерү дәресе | Укучыларның күзаллауларын киңәйтү | Юкә, җилкән, көнкүреш | 8.03 | 8.03 | ||
48. | Харис Якупов. | 1 | Уку һәм сөйләм үстерү дәресе | Уку һәм сөйләм күнекмәләрен камилләштерү | Таң калү, лаек булу, тасфирлау | 11.03 | 11.03 | ||
49. | Татарстанның беренче Президенты. | 1 | Уку һәм сөйләм үстерү дәресе | Укучыларның күзаллауларын киңәйтү | Чын, вазифа. утын, тал, кал –кулык, туры. мохит, күңел-дән | 15.03 | 15.03 | ||
XI. | Татар әдипләре иҗатыннан | ||||||||
50. | Дәрдемәнд. | 1 | Күзәтү дәресе | Укучыларның күзаллауларын киңәйтү | Ашамага кереште, кунакча, түшәк | 18.03 | 18.03 | ||
51. | Сәгыйть Рәмиев. | 1 | Күзәтү һәм сәнгатьле уку дәресе | Сәнгатьле уку күнекмәләрен үстерү | Хәсрәт, фарыз. хак итү | 22.03 | 22.03 | ||
52. | Габдулла Тукай. | 1 | Белгәннәрне системалаштыру дәресе | Укучыларның фикерләү сәләтен үстерү, фикерне төгәл һәм дөрес итеп әйтә белү күнекмәләрен камилләштерү | 25.03 | 25.03 | |||
53-54. | Галиәсгар Камал. «Беренче театр.» | 2 | Драма әсәрләрен уку дәресе | Драма әсәрләрен аңлап уку алым -нарын ныгыту | 1,5.04 | 1,5.04 | |||
55-56. | Кәрим Тинчурин. «Сүнгән йолдызлар.» | 2 | Драма әсәрләрен уку дәресе | Драма әсәрләрен аңлап уку алым -нарын ныгыту | 8,12.04 | 8,12.04 | |||
55. | Шәриф Камал. «Акчарлаклар». | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Өйрә, киндер мае, кыйланыш | 15.04 | 15.04 | ||
57. | Ибраһим Гази. «Ак сирень». | 1 | Укучыларның фикерләү дәрәҗәсен үстерү дәресе | Текстны анализ -лап укып, мәгълүмат алу бурычын кую | Аудара, ашык-пошык. котырышып. балкышып | 19.04 | 19.04 | ||
58-59. | «Габдрахман Әпсәләмов. «Алтын йолдыз.» | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Гөрелте, түземсезлек, култыкса, яра, ташлама, фөҗдан | 22.04 | 22.04 | ||
60. | Аяз Гыйләҗев. «Ягез, бер дога!» | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Арык, ятак, бөркет, очкын. шыксыз, пәйгамбәр, табынырга | 26.04 | 26.04 | ||
61. | Шәүкәт Галиев. | 1 | Сәнгатьле уку дәресе | Сәнгатьле уку күнекмәләрен үстерү | Сөеп- чөеп- биеп- сыйпап, сыйлап-сыйлап, сынап- | 29.04 | 29.04 | ||
62. | Илдар Юзеев. | 1 | Күзәтү дәресе | Укучыларның күзаллауларын киңәйтү | Хәсрәт, кай -гы, шик, үке- неч, ваклык | 3.05 | 3.05 | ||
63. | Фәнис Яруллин. | 1 | Күзәтү дәресе | Укучыларның күзаллауларын киңәйтү | Могҗиза, игелек, башым тубал | 6.05 | 6.05 | ||
64. | Ренат Харис. | 1 | Күзәтү дәресе | Укучыларның күзаллауларын киңәйтү | Күңел чәчәге, гайбәт | 10.05 | 10.05 | ||
65. | Марсель Галиев. | 1 | Аңлап уку дәресе | Текстны аңлап уку алымнарын ныгыту | Золым, нәсер, кинаяле, ба кый, мәкерле. вәгазь, яңгы- раш, моса -фир, юлаучы | 13.05 | 13.05 | ||
66. | Разил Вәлиев. | 1 | Сәнгатьле уку дәресе | Сәнгатьле уку күнекмәләрен үстерү | 17.05 | 17.05 | |||
67 | Контроль тест. | 1 | Контроль дәрес | 20.05 | 20.05 | ||||
68 | Йомгаклау дәресе | 1 | Йомгаклау дәресе | 24.05 | 24.05 | ||||
Предварительный просмотр:
“Каралды” “Килешенде” “Раслыйм”
МБ җитәкчесе Казан шәһәре Авиатөзелеш районы Казан шәһәре Авиатөзелеш районы
_______/Шәйхетдинова Ф.Н. МБГБУ “Гимназия №14”нең МБГБУ “Гимназия №14” нең
укыту-тәрбия эшләре буенча директоры __________/Вахитова М.Ә/
Беркетмә № 1 директор урынбасары
“ 26 “ август 2016 ел ________/Сәгъдиева Р.Ф. Приказ №
“ ” 2016 ел
“ “ 2016 ел
7 нче сыйныфта татар телен өстәмә бер сәгать өйрәнү
(татар төркеме өчен)
Казан шәһәре Авиатөзелеш районы 14 нче гимназиянең
беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы
Шәйхетдинова Фәридә Нәгыйм кызы
Педагогик совет утырышында каралды
Беркетмә №1
“26 “ август 2015
2016 - 2017 нче уку елы
Укучыларның төп коммуникатив компетенцияләрен үстерү
7 нче сыйныф
Атнага бер сәгать исәбеннән барысы: 35 сәгать
Укытучы: беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Шәйхетдинова Ф.Н.
Аңлатма язуы
Әлеге курс укучыларның татар телендә аралашу дәрәҗәсен үстерү , коммуникатив компетенциянең югары дәрәҗәсенә ирешүләрен тәэмин итү һәм аларның белем күнекмәләрен тирәнәйтү йөзеннән үткәрелә. Татар теле грамматикасының авыррак үзләштерелә торган темаларына җентекләбрәк тукталына. Укучыларны аерым темаларны өйрәнүдә калган икеләнүләрдән азат итәргә ярдәм итә.
Курсның максаты һәм бурычлары:
- Татар телен дәүләт теле буларак өйрәнү.
- Телнең үзенчәлекләрен үзләштерү.
- Бәйләнешле сөйләм телен үстерү.
- Гамәли күнегүләр белән укучыларның белем күнекмәләрен тирәнәйтү.
- Мөстәкыйль фикерләү сәләтен үстерү.
- Татар телендә дөрес аралашу күнекмәләрен үстерү.
- Татар теле морфологиясен тирәнрәк үзләштерү.
Метод һәм алымнар, эш формалары:
- укытучы сүзе;
- тарату материаллары;
- индивидуаль һәм төркемнәрдә эш;
- сүзлекләр белән эшләү;
- иҗади һәм гамәли эшләр;
- диалогик һәм монологик сөйләм.
Яңа технологияләр куллану:
- компьютер белән эш;
- интернет ресурслар;
Көтелгән белем нәтиҗәләре:
Әлеге курс укучыларның гомуми белем күнекмәләрен үстерүгә уңай этәргеч булып тора. Аерым темаларга тирәнрәк басым ясап тукталу югары нәтиҗәләр бирер дип көтелә. Укучыларның татар теле морфологиясе буенча белемнәрен ныгыту, системага салу күздә тотыла.
Программаның эчтәлеге:
- Исем сүз төркемендә тартым категориясе ( 2 сәгать).
- Фигыль юнәлешләре ( 2 сәгать).
- Фигыль төркемчәләре (2 сәгать).
- Фигыльдә билгеле һәм билгесез үткән заман категориясе (1 сәгать).
- Фигыльдә билгеле һәм билгесез киләчәк заман категориясе (1 сәгать).
- Рус һәм татар телләрендә фигыль сүз төркеменең охшаш һәм аермалы яклары (1 сәгать).
- Сан сүз төркеменең ясалышы һәм дөрес язылышы ( 1 сәгать).
- Алмашлык төркемчәләре (2 сәгать).
- Сыйфат дәрәҗәләре (1 сәгать).
- Сыйфатларның ясалышы ( 1 сәгать).
- Рәвеш төркемчәләре ( 2 сәгать).
- Теркәгечләр ( 2 сәгать).
- Бәйлекләрнең төрләре (1 сәгать).
- Кисәкчәләрнең төрләре ( 2 сәгать).
- Аваз ияртемнәренең ясалышы ( 1 сәгать).
- Модаль сүз төркемнәре (1 сәгать).
- Сүз төркемнәренә морфологик анализ ясау тәртибе ( 2 сәгать).
- Гамәли күнегүләр белән белемнәрне ныгыту ( 3 сәгать).
- Бәйләнешле сөйләм телен үстерү ( 3 сәгать).
- Контроль төре ( 4 сәгать).
Тематик план
№ | Дәреснең темасы | Сәгать саны | Үткәрү вакыты |
1 | Исемнәрнең тартым беләш төрләнеше | 1 | 5.09 |
2 | Тартымлы исемнәрнең килеш белән төрләнеше | 1 | 12.09 |
3 | Исемнәргә морфологик анализ ясау тәртибе | 1 | 19.09 |
4 | Фигыль юнәлешләре ( төп, кайтым, төшем юнәлеше) | 1 | 26.09 |
5 | Фигыль юнәлешләре ( уртаклык, йөкләтү юнәлеше) | 1 | 3.10 |
6 | Фигыль төркемчәләре ( затланышлы фигыльләр) | 1 | 10.10 |
7 | Фигыль төркемчәләре ( затланышсыз фигыльләр) | 1 | 17.10 |
8 | Бәйләнешле сөйләм телен үстерү. Диалогик сөйләм күнекмәләре. | 1 | 24.10 |
9 | Хикәя фигыльнең билгеле һәм билгесез үткән заман формалары | 1 | 31.10 |
10 | Хикәя фигыльнең бюилгеле һәм билгесез киләчәк заман формалары | 1 | 7.11 |
11 | Гамәли күнегүләр белән белемнәрне ныгыту | 1 | 14.11 |
12 | “Исем һәм фигыль” темаларын кабатлауга контроль тест. | 1 | 21.11 |
13 | Рус һәм татар телләрендә фигыль сүз төркеменең охшаш һәм аермалы яклары | 1 | 28.11 |
14 | Фигыльләргә морфологик анализ ясау тәртибе | 1 | 5.12 |
15 | Сан сүз төркеменең ясалышы һәм дөрес язылышы | 1 | 12.12 |
16 | Алмашлыклар ( зат, күрсәтү, тартым, сорау алмашлыклары) | 1 | 19.12 |
17 | Алмашлыклар ( билгеләү, билгесезлек, юклык алмашлыклары) | 1 | 11.01 |
18 | “Сан һәм алмашлык” темасына контроль эш | 1 | 18.01 |
19 | Сыйфат дәрәҗәләре | 25.01 | |
20 | Сыйфатларның ясалышы | 1 | 1.02 |
21 | Рәвешләр | 1 | 8.02 |
22 | Рәвеш төркемчәләре | 1 | 15.02 |
23 | Бәйләнешле сөйләм телен үстерү. Сочинение “Туган телем-татар теле”. | 1 | 22.02 |
24 | Тезүче теркәгечләр | 1 | 28.02 |
25 | Ияртүче теркәгечләр | 1 | 7.03 |
26 | Бәйлекләрнең төрләре | 1 | 14.03 |
27 | Гамәли күнегүләр белән белемнәрне ныгыту | 1 | 21.03 |
28 | “Ярдәмлек сүз төркемнәре” темасына контроль тест | 1 | 4ң.04 |
29 | Кисәкчәләр | 1 | 11.04 |
30 | Кисәкчәләрнең төрләре | 1 | 18.04 |
31 | Аваз ияртемнәренең ясалышы | 1 | 25.04 |
32 | Бәйләнешле сөйләм телен үстерү | 1 | 2.05 |
33 | Модаль сүз төркемнәре | 1 | 9.05 |
34 | Гамәли күнегүләр белән белемнәрне ныгыту | 1 | 16.05 |
35 | Еллык контроль эш | 1 | 23.05 |
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Татар теленнән эш программалары (1,3,4- сыйныфлар өчен, рус төркеме)
Здесь можно познакомиться с рабочей программой для детей русскояз.обучением. По учебникам Р..З.Хайдаровой и Ф.Сафиуллиной...
6 нчы сыйныфның рус төркеменә татар теле һәм әдәбиятыннан Р.Хәйдарова дәреслеге буенча төзелгән эш программалары
Татар теле һәм әдәбиятын аерып укыту сәбәпле, татар теле һәм татар әдәбиятына эш программасын аерым төзедем. Һәр программа титул битеннән, аңлатма язуыннан, календарь-тематик планнан тора. Планла...

10, 11 нче сыйныф рус төркемнәре өчен татар теле һәм татар әдәбиятыннан эш программалары ( дәреслек Хәйдарова Р.З.)
эш программалары...

татар теленнән Р.З.Хәйдәрова дәреслеге буенча эш программалары
татар теленнән Р.З.Хәйдәрова дәреслеге буенча эш программалары...

татар теленнән Р.З.Хәйдәрова дәреслеге буенча эш программалары
Р.З.Хәйдәрова дәреслеге буенча эш программалары...
