В.И. Барабанскай - Мэмээл сиэнэ
элективный курс (9 класс) на тему
Усуйаана улууһуттан төрүттээх В.И. Барабанскай олоҕун уонна айар үлэтин үөрэтэр элективнэй куурус былаана.
Скачать:
| Вложение | Размер |
|---|---|
 В.И.Барабанский | 33.5 КБ |
Предварительный просмотр:
Үөрэҕирии муниципальнай тэрилтэтэ Усуйаана Үөрэҕин управлениета В.И. Барабанскай аатынан Хайыр орто оскуолата
«Василий Иванович Барабанскай-Мэмээл сиэнэ»
Элективнэй куурус
Оҥордо: Лыткина Сайына Вячеславовна, саха тылын уонна литературатын учуутала
Хайыр
Быһаарыы сурук
«Василий Иванович Барабанскай – Мэмээл сиэнэ» элективнэй куурус хоту дойду ураты суоллаах-иистээх суруйааччытын олоҕун уонна айар үлэтин үөрэтии, чинчийии уонна аатын үйэтитии сыалтан ылыныллар оҥоһулунна. Барыта 35 чаас көрүллэр. Куурус 7-9 кылаас оҕолоругар ананар.
В.И. Барабанскай-Мэмээл сиэнэ олорон ааспыт олоҕун уонна айар үлэтин анаан-минээн чинчийии суоҕун кэриэтэ. Хайыр орто оскуолатыгар кини аата 2013 сыллаахтан иҥэриллибитэ. В.И. Барабанскай аатын ааттатар сыалтан оскуола үөрэнээччилэригэр суруйааччы туһунан билиһиннэрии уонна айымньыларын үөрэтии, чинчийии үлэтэ ыытыллара олус наадалаах.
Куурус практическай хайысхатынан суруйааччы айымньыларын ааҕыы, ырытыы уонна аатын үйэтитии буолар, куурус түмүгэр үөрэнээччи чинчийэр үлэ суруйар. Бу үлэтинэн «В.И. Барабанскай ааҕыыларыгар» кыттыыны ылар, ону таһынан олохтоох уонна республика таһымнаах күрэхтэргэ, хаһыакка бэчээттэтиэн сөп.
Куурус ис хоһооно маннык салааларга араарыллар:
- Ааспыт кэм ахтылҕана
- В.И. Барабанскай олорон ааспыт олоҕо
- Айар куттаах суруйааччы
- Суруйааччы айар үлэтэ
- Поэзията
- Прозата
- Практическай хайысха
- Үөрэнээччи хараҕынан
Куурус ис хоһооно:
- Ааспыт кэм ахтылҕана
В.И. Барабанскай-Мэмээл сиэнэ олорон ааспыт олоҕо. Удьуордара, аймах-билэ дьоно.
2. Айар куттаах суруйааччы
Суруйааччы айымньытын ааҕыы, ырытыы уонна үөрэтии.
- Суруйааччы уонна критика
- Поэзиятын уратыта
- Прозаическай айымньылара
- Атын суруйуулара
3. Практическай хайысха
- Суруйааччы айымньыларын ааҕыы, ырытыы
- В.И. Барабанскай ааҕыыларыгар матырыйаал муһуу
- Дакылаат суруйуу
Куурус сыала:
В.И. Барабанскай-Мэмээл сиэнин олорон ааспыт олоҕун уонна айар үлэтин үйэтитии, аатын ааттатыы.
Соруктара:
- Суруйааччы олоҕун үөрэтии.
- Айар үлэтин ааҕыы, ырытыы.
- Ырытар, чинчийэр, араас литератураны туһанан үлэлиир дьоҕуру, сайыннарыы.
- В.И. Барабанскай олорон ааспыт олоҕун уонна айар үлэтин үйэтитэргэ бэйэ үлэтин суруйуу.
Үөрэнээччи бу куурустан ылар билиитэ, сатабыла:
- В.И. Барабанскай олорон ааспыт олоҕун историятын билсиһэр.
- Суруйааччы айар үлэтин кытта билсиһэр.
- Ааптар айымньыларын тылын-өһүн, геройдарын ырытар. Ис хоһоонун, этэр санаатын өйдүүр.
- Туһааннаах темаҕа матырыйаалы булар, мунньар, түмэр, таҥар.
- Научнай чинчийиилэртэн наадаалааҕы көрдөөн, талан конспект суруйар.
- Сааһылаан саҥарар, суруйар уонна ырытар дьоҕура сайдар.
- Чинчийэр үлэтин киэҥ араҥаҕа таһаарары ситиһии.
«В.И. Барабанскай – Мэмээл сиэнэ»
Элективнэй куурус барыллааһын былаана
№ | Тема | чааһа | Үөрэҕи аттарыы | |
Теория | Практика | |||
1-3. | Ааспыт кэм ахтылҕана | 3 чаас | В.И. Барабанскай-Мэмээл сиэнэ олорон ааспыт олоҕо. Удьуордара, аймах-билэ дьоно. | Тирэх бэлиэлэри туһанан конспект суруйуу |
4-5. | Айар куттаах суруйааччы | 2 чаас | Суруйааччы айар үлэтэ | Саҥа матырыйаал булуу |
6-8 | Суруйааччы уонна критика | 3 чаас | Критическай үлэлэри хасыһыы | Критикаҕа холонуу |
9-23 | Поэзиятын уратыта:
| 6 чаас | Поэзиятын ааҕыы, наардаан ырытыы | Наардаан ырытыыга таблицалары оҥоруу |
24-25 | Поэзия абылаҥар | 2 чаас | Поэзия биэчэрин оҥоруу | Хоһоон айыы, суруйааччы хоһооннорун өйтөн ааҕыы. |
26-27 | Прозаическай айымньылара | 5 чаас | Суруйааччы прозатын үөрэтии, тема, проблема чопчулааһын | Суруйааччы прозатыгар герой уратытыгар үлэ суруйуу. |
28-29 | Атын суруйуулара | 2 чаас | Суруйааччы очеркаларын ааҕыы, ырытыы |
|
30-33 | Тус үлэлэр | 10 чаас | Элективнэй кууруһу түмүктүүр творческай хайысхалаах үлэни толоруу | |
34-35 | Түмүктүүр дьарык | 2 чаас | Элективнэй куурус түмүгүн таһаарыы. Билиини үүлэстии | |
35 чаас | ||||
Туһаныллар литература
- Архипова Е.А. Жизнь и творчество Ивана Арбиты, 2003
- Архипова Е.А. Хоһоонунан айымньыны
- Барабанскай В.И. Омолой туундаратыгар, Якутскай, 1988
- Барабанскай В.И. Сындыыс табалар, 1985
- Барабанскай В.И. Туундара тыына
- Барабанскай В.И. Туундара тойуктара, Дьокуускай, 1999
- Барабанскай В.И. Ырыалар хаһан да өлбөттөр, 2008
- Барабанскай В.И. Хомуһуннаах маамыкталар, Дьокуускай, 2005
- Максимова П.В. Жанровая типология якутской поэзии: Вопросы эволюции и классификации форм. – Новосибирск: Наука, 2002
- Окорокова В.Б., Попова М.П. Саха билиҥҥи литературата, 2011
- Поспелов Г.Н. Теория литературы, 1999
- Тобуруокап Н.Н., Саха литературатын историята, Якутск, 2001