Татар теленнән эш программалары
рабочая программа (7 класс)

Уку предметын үзләштерүнең предмет нәтиҗәләре

Укучы өйрәнәчәк:  фонетика, сүз төркеме, җөмлә кисәкләре, җөмләдә сүз тәртибе; аралашу тематикасына караган лексик берәмлекләр;  хикәя, сорау, боеру җөмләләр;  татар җөмләсендә сүз тәртибе, фонетик, сүз төзелеше һәм лексик берәмлекләр белән эш итүне ныгыту; исем, орфоэпик һәм орфографик кагыйдәрне үзләштерү, гамәли куллана белү; сүзнең лексик мәгънәсен билгели һәм сөйләмдә урынлы куллана белү;  тел материалы белән логик фикерләүне сорый торган эш төрләрен башкару; телнең сүзлек составын куллану өлкәсе, активлыгыннан чыгып урынлы файдалану; сүзләрнең төзелешен һәм ясалышын тикшерү; бирелгән  темаларга,  тормыштан  алган  фикер-карашларга,  хис-кичерешләргә  ни-гезләнеп, кечкенә хикәяләр язу; укучыларны иҗади эшчәнлеккә тарту, проект эшләре белән кызыксындыру.

Укучы үзләштерү мөмкинлеге алачак: актив куллануда булган сүзләрне дөрес язу, төрле калыптагы диалоглар, конкрет бер тема буенча хикәя төзи белү, прагматик текстлар ( белдерүләр, котлаулар һ.б.) яза белү; проблемага карата фикерне язмача җиткерә белү; тәкъдим ителгән текстның эчтәлегенә нигезләнеп, аны үзгәртеп яки дәвам итеп яза белү.

Уку предметының эчтәлеге

Мәктәп тормышы.  

Яңа уку елы котлы булсын! Мәктәптә Белем бәйрәменә әзерлек.Исәнләшү-саубуллашу әдәпләре. Теләкләр теләү, бәйрәм белән котлау әдәпләре. Сөйләм этикеты клишесы. Исемнәрнең килеш белән төрләнеше.Уку-язу әсбаплары, аларны тәртиптә тоту. Зат алмашлыклары. Татар сөйләм этикеты берәмлекләре. Исемнәрнең тартым категориясе, килеш белән төрләнеше.Яхшы уку кагыйдәләре. Боерык фигыль. Боерык  фигыльнең  2,3 зат берлек һәм күплек сан формалары. Яхшы уку кагыйдәләре. Боерык фигыльләрдә басым үзенчәлекләре. Дежур тору тәртибе.  Боерык фигыльләрнең  юклык формасы. Татар сөйләм этикеты берәмлекләре. Мөрәҗәгать. Үтенүне белдерүче клишелар. Китаплар дөньясы. Исемнәрнең ясалышы, аларны сөйләмдә куллану  (тамыр, парлы, тезмә, кушма, кыскартылма). Исемнәргә кушымчалар ялгану тәртибе. Дәресләр әзерләү. Фигыль. Хикәя фигыль. Хикәя фигыльнең  хәзерге заман формасы. Китаплар дөньясы. Билгеләр. Хикәя фигыльнең билгеле һәм билгесез үткән заман формалары.Яхшы уку серләре. Китапханәдә. Сан. Микъдар, җыю һәм тәртип саннары.(1000 гә кадәр) Дәресләр расписаниесе, дәресләр әзерләү, билгеләр, яхшы уку кагыйдәләре. Теркәгечләр: чөнки, ләкин. Яхшы уку серләре.

Мин - өйдә булышчы.

Татар сөйләм этикеты берәмлекләре. Хәзерге заман хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнеше. Көндәлек режим.Сәгать ничә? Клишелар. Өйдәге хезмәттә катнашу. Фигыль. Хикәя фигыль. Хикәя фигыльнең хәзерге заман формасы. Өйдәге эшләр. Хикәя фигыльнең билгеле һәм билгесез үткән заман формалары. Татар сөйләме этикеты берәмлекләре. Мактау сүзләре. Билгеле үткән заман хикәя фигыльнең юклык формасы.Ана белән бала мөнәсәбәте. Хикәя фигыльнең заман формасы. Кешедәге уңай һәм тискәре сыйфатлар. Кереш сүзләр.Яхшы эшләр өчен мактау. Клише. Кибеткә бару, ашамлыклар сатып алу. Фигыльнең инфинитив формасын сөйләмдә куллану. Кешеләргә бәя бирү. Инфинитив формасының модаль сүзләр белән (кирәк, түгел, тиеш, ярый, ярамый) сөйләмдә кулланылышы. Эшләргә телим төзелмәсен сөйләмдә куллану. Татар сөйләм этикеты берәмлекләре. Фигыль. Хикәя фигыль. Хәзерге заман хикәя фигыль. Өйдәге эшләрне бергә башкару. Исемнәрнең ясалышы (тамыр, парлы, тезмә, кушма, кыскартылма).Өйдәге хезмәттә катнашу. Хикәя фигыльләрнең юклык формасы. Гаиләдә бергә эшләнә торган эшләр. Фигыль. Хикәя фигыль. Хикәя фигыльнең билгеле һәм билгесез үткән заман формалары.Яхшы эшләр өчен мактау. Гаилəдəге  эш бүленеше. Инфинитив+хәзерге заман хикәя фигыль формасы.Уртак эшләр. Алмашлык. Зат, сорау, күрсәтү (бу, әнә, менә), билгеләү (барлык, бөтен, үз, һәр), билгесезлек (әллә кем, әллә нинди кайбер), юклык(беркем дә, бернәрсә дә, һич) алмашлыклары.Мин – өйдә булышчы. Алмашлык. Зат, сорау, күрсәтү (бу, әнә, менә), билгеләү (барлык, бөтен, үз, һәр), билгесезлек (әллә кем, әллә нинди кайбер), юклык(беркем дә, бернәрсә дә, һич) алмашлыклары.Яхшы эшләр өчен мактау. Антоним сүзләр. Кибеткә бару, ашамлыклар, җиләк-җимеш, кием-салым сатып алу. Өй хезмәте. Татар һәм рус телләре өчен уртак сүзләр. Гаиләдәге үзара мөнәсәбәтләр. Кереш сүзләр.Эшләренә карап, кешеләргә бәя бирү. Кереш сүзләрне сөйләмдә куллану. Гаилә татулыгы. “Мин - өйдә булышчы” темасына лексик берәмлекләрне тану һәм куллана белү. Өйдәге эшләрне бергә башкару. Фигыль. Хикәя фигыль. Хәзерге заман хикәя фигыль.Өйдəге  бөтен эшне  бергə эшләү. Омонимнар. Кибеткә бару, җиләк-җимеш, кием-салым сатып алу. Аналитик фигыльләр. Процессның башлануын, дәвам итүен, тәмамлануын (укый башлады, укып тора, укып бетерде), теләкне (барасым килә), мөмкинлек/ мөмкин түгеллекне (бара алам, бара алмыйм) белдерә торган модаль мәгънәле аналитик формалы фигыльләрнең сөйләмдә кулланылышы. Эшләрне мөстәкыйль башкару. Алмашлык. Зат, сорау, күрсәтү (бу, әнә, менә), билгеләү (барлык, бөтен, үз, һәр), билгесезлек (әллә кем, әллә нинди кайбер), юклык(беркем дә, бернәрсә дә, һич) алмашлыклары.Өйдəге вазифаларны башкару. Раслау һәм инкарь җөмләләр. Хезмәткә карап, бәя бирү. Татар җөмләсендә сүз тәртибе.  Яхшы эшләр өчен мактау. Хикәя фигыльнең билгеле һәм билгесез үткән заман формалары. Үзара ярдәмләшү. Билгесез үткән заман хикәя фигыльнең зат - сан белән төрләнеше. Өйдәге хезмәттә катнашу, кешеләргә бәя бирү. Исем. Ялгызлык һәм уртаклык исемнәр.

Минем дусларым, минем яшьтәшләрем.

Татар сөйләм этикеты берәмлекләре. Дуслар белән бергә ял итү.Чын һәм ялган дуслык. Сыйфат. Яшьтәшләрнең тышкы кыяфәте. Сыйфатның гади, чагыштыру һәм артыклык  дәрәҗәләре.Минем иң якын дустым. Сыйфат дәрәҗәләренең сөйләмдә кулланылышы. Яшүсмерләрнең файдалы хезмәттә катнашуы.  Дуслар белән бергә ял итү. Рәвеш. Рәвеш төркемчәләре. Чын һәм ялган дуслык. Аналитик формалы фигыльләрнең сөйләмдә кулланылышы. Дусның характер сыйфатлары. Боеруны һәм үтенечне белдерү. Дуслашу серләре. Тезмә фигыль хәбәрле гади җөмлә. Дустымның мавыгулары. Ялгызлык һәм уртаклык исемнәр. Яшьтәшләрнең эчке сыйфатлары. Дуслар белән күңелле. Дусның характер сыйфатлары. Чөнки ияртүче теркәгече. Яшьтәшләр белән аралашу кагыйдәләре, дуслашу серләре. Татар сөйләм этикеты берәмлекләре.Дуслар белән бергә ял итү. туган көн үткәрү.  Һәм, ә, ләкин, чөнки теркәгечләренең җөмлә төзүдә кулланылышы.Телефоннан сөйләшү этикеты. - мы / - ме кисәкчәләренең дөрес язылышы, сөйләмдә кулланылышы. Телефоннан сөйләшү этикеты. “Минем дусларым” тематикасына  караган лексик берәмлекләрне тану һәм куллана белү.

Табигать һәм без.

Дүрт аяклы дусларыбыз. Дүрт аяклы дусларыбызның гадәтләре. Дүрт аяклы дусларыбызның токымнары.  Ясалма сыйфатлар. Дүрт аяклы дусларыбызның кыяфәтләре. Алмашлык. Зат, сорау, күрсәтү (бу, әнә, менә), билгеләү (барлык, бөтен, үз, һәр), билгесезлек (әллә кем, әллә нинди кайбер), юклык(беркемдә, бернәрсәдә, һич) алмашлыклары.Минем

этем. Мин,син зат алмашлыкларының килешләр белән төрләнеше.Дүрт аяклы дусларыбыз. Туры сөйләм.

Бәйрәмнәр.

Яраткан ризыклар. Исем сүз төркемен тану һәм куллану.Туган көн. Исемнәрнең тартым категориясе, килеш белән төрләнеше.Кунаклар чакыру. Җөмләнең төп коммуникатив төрләре: хикәя, сорау, боеруҗөмләләр.Туган көн уеннары. Табын артында үз-үзеңне тоту кагыйдәләре. Бәйлекләрнең исемнәр һәм алмашлыклар белән кулланылышы. Табын артында үз-үзеңне тоту кагыйдәләре.

Без спорт яратабыз.

Сәламәт булу кагыйдәләре. Исем мөстәкыйль сүз төркемен тану һәм куллану. Табибта. Тән әгъзалары . Сәламәт булу кагыйдәләре. Исемнәрнең ясалышы.Спорт ярышлары, спорт белән шөгыльләнү. Теләкләр теләү, җиңү белән котлау әдәпләре. Сорау  җөмләләр. Кышкы, җәйге спорт төрләре. Тиңдәш кисәкле җөмләләр.Спорт түгәрәкләре. Хәл фигыльнең сөйләмдә кулланылышы.Сәламәт булу кагыйдәләре. Теләк фигыльнең 1 нче зат берлек һәм күплек сан формалары. Сәламәт булу өчен нишләргә кирәк? Без спорт яратабыз  тематикасына караган лексик берәмлекләрне тану һәм куллана белү. Милли уеннар. Сабантуй бәйрәме. Исем фигыль. Спорт белән шөгыльләнү. Сәламәт яшәү рәвеше. Минем дустым.

 Туган җирем.

Туган җирем- Татарстан.

Татарстанның дәүләт символикасы, географик урыны, климаты, табигате. Күпмәгънәле

сүзләр. Татарстанның башкаласы – Казан. Исем хәбәрле гади җөмлә.

Календарь-тематик планлаштыру

Уку предметын үзләштерүнең предмет  нәтиҗәләре

Укучы өйрәнәчәк:

Аралашу компетенциясе – барлык сөйләм эшчәнлеге төрләренә ия булу, башкалар әйткәнне аңлау һәм үз фикереңне белдерү өчен тупланган белем, осталык, күнекмәләр җыелмасына ия булу; хәзерге татар әдәби телендә телдән һәм язма формада ирекле аралашу, бәйләнешле сөйләм күнекмәләрен булдыру; сөйләмнең грамматик ягын дөрес итеп үзләштерү; урта сыйныф укучыларына хас булган кызыксыну даирәсенә, психологик һәм төрле аралашу ситуацияләренә бәйле рәвештә туган телдә аралаша белү, дәресләрдә үзләштергән белем һәм күнекмәләрдән нәтиҗәле итеп файдалану.

Лингвистик компетенция – тел белеме, аның төзелеше, үсеше һәм функциясе турындагы белемнәрне системалаштыру, лингвистик анализ ясый белү; тел белеме һәм аның бүлекләре буенча гомуми мәгълүматлылыкка, татар әдәби теленең төп нормаларына ия булу; укучыларның сүзлек байлыгының, сөйләмнәренең грамматик төзелешенең камил булуы; төрле лингвистик сүзлекләрдән ирекле файдалана алу.

Телгә өйрәткәндә,аралашу эшчәнлегенә караган универсаль күнекмәләрдән түбәндәгеләрне булдыруга һәм үстерүгә өстенлек бирелә:

-төркем белән эшләү күнекмәләре алу. Укучының иптәшләре һәм укытучы белән бергәләшеп эшләү күнекмәләренә ия булуы балаларны мораль-әхлакый һәм психологик яктан да гамәли эш алымнарына өйрәтә;

-аралашу компетенциясе төрле бурычларны хәл итү алымнарын үзләштерү, телне өйрәнү башка кешеләр белән аралашуның нигезен тәшкил итүен истә тотарга да өйрәтә, шул максаттан тормыш хәлләренә бәйле рәвештә иптәшең белән аралашу нормаларын һәм формаларын үзләштерүне дә күз уңында тота;

-телне өйрәнү сөйләм эшчәнлеген үстерүне дә алгы планга куя, бу исә укучыларның ана телен өйрәнгәндә аралашу компетенциясен истә тотып эш итәргә этәргеч ясый.

Этнокультура өлкәсенә караган компетенция, ягъни телне милли-мәдәни яссылыкта үзләштерү  —  укучыларны сөйләмгә өйрәткәндә, рухи, эстетик тәрбия һәм белем бирү чарасы буларак, милли үзенчәлекләрне чагылдырган текстлар белән эшләү; тормыш-көнкүреш, гореф-гадәт үзенчәлекләрен, сынлы сәнгать әсәрләрен, халык авыз иҗаты үрнәкләрен белү; татар сөйләм әдәбе нормаларын үзләштерү, шулар аша халыкның милли-мәдәни үзенчәлекләрен аңлау, телнең милләтләр арасында аралашу-аңлашу чарасы булуына төшенү; тел тарихы белән халык тормышының аерылгысыз булуын күзаллау.

Бу җәһәттән, татар телен өйрәнгәндә, укучыларның универсаль  танып-белү гамәлләрен булдыру һәм камилләштерү алдагы нәтиҗәләргәкитерә.

Укучы үзләштерү мөмкинлеген алачак:

-балалар проектлау-тикшеренү күнекмәләрен гамәли яктан үзләштерәләр;

-мәгънәсенә төшенеп уку һәм алган мәгълүмат белән эшли белү күнекмәләре бирелә;

-танып-белү методын гамәли яктан куллана белергә өйрәтә, бу яктан тел өйрәнү дәресләрендә укучылар логик фикерләү алымнарына да ия булалар.

Башлангыч сыйныфта алган, үзләштерелгән мәгълүмат белән эшләү күнекмәләре алдагы  сыйныфларда тагын да камилләштерелә һәм үстерелә. Бу уңайдан түбәндәге нәтиҗәләргә ирешелә:

-әзер мәгълүмат чыганакларындагы фикерләрне системага салып, чагыштырып, тикшереп һәм гомумиләштереп, мөстәкыйль аңлатмалар бирергә өйрәнелә;

-аерым текстлар белән эшләгәндә, төп фикерне аерып алып, аны тезис рәвешендә кыска, җыйнак һәм төгәл итеп, график (таблица, схема, карта яки диаграмма) формасында җиткерү.

Уку предметының эчтәлеге

 Фонетика. Сингармонизм законы. Сүз төркемнәре. Исем, сан, алмашлык, рәвеш, затланышлы фигыльләр, сыйфат сүз төркемнәрен кабатлау.

Сүз төркемнәре. Фигыль. Фигыльләрнең ясалышы. Затланышлы һәм затланышсыз фигыльләр. Сыйфат фигыль, аның мәгънәсе, заман формалары, исемләшүе. Сыйфат фигыльләрнең сөйләмдә кулланылышы.Хәл фигыль, аның мәгънәләре, формалары, сөйләмдә кулланылышы.Исем фигыль, аның мәгънәсе, формасы, сөйләмдә кулланылышы. Аларның исемгә күчү очраклары. Татар телендә фигыльләрнең төп формасы буларак сүзлекләрдә бирелүе.Инфинитив, аның мәгънәсе, формалары, сөйләмдә дөрес кулланылышы һәм дөрес язылышы.Татар телендә ярдәмче фигыльләрнең кулланылышы. Кайбер мөстәкыйль мәгънәле фигыльләрнең ярдәмче фигыль буларак кулланылу очраклары. Фигыльләргә морфологик анализ ясау.

Аваз ияртемнәре. Аваз ияртемнәре турында төшенчә. Аларның ясалуы, морфологик-синтаксик үзенчәлекләре. Аваз ияртемнәре нигезендә сүзләр ясалышы.Аваз ияртемнәренә морфологик анализ ясау.

Хәбәрлек сүзләр. Хәбәрлек сүзләр турында төшенчә.Татар телендә хәбәрлек сүзләрнең тоткан урыны. Хәбәрлек сүзләрнең формалары һәм җөмләдә кулланылышы.

      Бәйлекләр турында төшенчә. Аларның сөйләмдә кулланылу үзенчәлекләре.Бәйлекләрне төркемләү. Бәйлек сүзләр, аларның формалары, җөмләдә кулланылышы.Бәйлекләргә морфологик характеристика бирү.Бәйлек сүзләр.

      Теркәгечләр турында гомуми мәгълүмат бирү.Теркәгечләрне куллану үзенчәлекләре, аларның интонациягә бәйле булуы.Теркәгечләрне төркемләү.Татар һәм рус телләрендә теркәгечләрнең уртак яклары, җөмләдә кулланылышы.Теркәгечләрне морфологик яктан тикшерү.

Кисәкчәләр. Аларны мәгънәләре буенча төркемләү. Татар телендә кисәкчәләрнең дөрес язылышы.Кисәкчәләргә морфологик анализ ясау.

Ымлыклар. Аларның ясалу үзенчәлекләре һәм сөйләмдә кулланылышы.

Модаль сүзләр турында төшенчә. Аларның җөмләдә кулланылышы.

     Морфология буенча үткәннәрне гомумиләштереп кабатлау Мөстәкыйль һәм ярдәмче сүз төркемнәре. Аларның  җөмләдә кулланылышы.Сүз төркемнәренә морфологик  анализ ясау.

      Бәйләнешле сөйләм үстерү Тыңлаучылар ачык күзалларлык итеп, яратып укыган берәр әдәби әсәрнең төп герое турында сөйләү. Мәктәптә уздырылачак берәр чара турында белдерү язу.Бәйрәм белән котлау тексты язу.Грамматик биремле контроль диктантлар язу.Рәсемгә карап, хикәя төзү.Грамматик биремле төрле типтагы диктантлар язу. Программага кертелгән әдәби әсәрләрдән алынган өзекләрне файдаланып, изложениеләр язу. Мөстәкыйль һәм ярдәмче сүз төркемнәрен кертеп төзелгән җөмләләрне тәрҗемә итү. Экскурсиядә һәм төрле спектакль-концертларда, мәктәптә уздырылган бәйрәм кичәләрендә алган тәэсирләрдән файдаланып, сочинениеләр язу. Картиналар буенча сочинениеләр язу (Иван Хруцкий «Натюрморт», Владимир Кочетков «Кыш килде»,ШамилЯкупов«Урманәкияте», Викентий Лукиянов«Май»). Текст эчтәлегенә туры китереп, план төзү һәм аның буенча сөйләү.Тормыш-көнкүреш темаларына диалоглар һәм монологлар төзү.Бирелгән текстның эчтәлеген орфоэпик нормаларны саклаган
хәлдә сөйли белү.Индивидуаль һәм төркемнәрдә проектлау-тикшеренү эше башкару.

Календарь-тематик планлаштыру

Уку предметын үзләштерүнең предмет нәтиҗәләре

Укучы өйрәнәчәк: фольклор әсәрләрдә бирелгән төп фикерне ачыкларга, тәкъдим ителгән язучының тормыш юлын һәм әдәби әсәрләрне аңлап  укырга, әсәр буенча план төзеп һәм  аңа нигезләнеп эчтәлек сөйләргә, үз фикереңне әйтә белергә, әдәби төшенчәләрне үзләштерергә өйрәнү, халык авыз иҗаты әсәрләрен үзләштерү, аның матур әдәбият белән уртак сыйфатларын һәм үзенчәлекләрен аера белү; әдәби әсәрнең эчтәлеген аңлау, төп фикерне таба белү  әсәрләрне иҗтимагый һәм мәдәни тормыш күренешләре белән бәйлелектә аңлау,  язучыларның тормыш һәм иҗат юлларының мөһим фактларын истә калдыру; әдәбият теориясе буенча билгеле бер күләмдә теоритек белемгә ия булу;  әсәрдә автор карашларын ачыклау һәм әсәргә карата үз фикереңне әйтә белү; әдәби әсәрне эчтәлек һәм форма берлегендә аңлау.

Укучы үзләштерү мөмкинлеге алачак: фольклор әсәрләрдә бирелгән төп фикерне ачыклый, тәкъдим ителгән язучының тормыш юлын һәм әдәби әсәрләрне аңлап  укый, әсәр буенча план төзи һәм  аңа нигезләнеп эчтәлек сөйли, әдәби төшенчәләрне үзләштерә,  үз фикерен әйтә  белү.

Уку предметының эчтәлеге

Татар халык иҗаты.

Татар халык иҗаты - халыкның рухи хәзинәсе. Фольклор жанрлары.Фольклор әсәрләрендә образлар системасы, чагыштыру, сынландыру, метафора һәм аллегория. Татар халык әкиятләре. Әкият төрләре. “Ак бүре” әкияте.Татар халык әкияте “Абзар ясаучы төлке”.

Татар халык әкияте “Өч кыз”.  Әкияттә чынбарлык һәм фантастика. Өлкәннәр һәм кечкенәләрнең гаиләдә үзара мөнәсәбәтләре.Татар халык әкияте “Башмак”.”Куркак юлдаш” әкиятендә дуслык хисе.

Әкият яздым – укыгыз.

Татар халык авыз иҗатының башка халык фольклоры белән охшаш һәм аермалы яклары. Әдәбиятның фольклор белән бәйләнеше. К.Насыйриның“Патша белән карт” әкияте. Әдәби герой һәм автор әкиятләре төшенчәләре. Г.Тукай “Су анасы” әкият-поэмасында әкияткә хас сыйфатлар. Шигъри әсәр, әкият-поэма төшенчәсе.Чәчмә әсәр, чәчмә сөйләм төшенчәсе. Б. Әлменовның" "Су анасы" картинасы. Т.Миңнуллин иҗатында фольклорның чагылышы. “Гафият турында әкият” әкият-пьесасы. Әкият-пьеса, драма әсәре төшенчәләре.“Әкият” курчак театры.  Театр тарихында курчак театрының әһәмияте.

Мәгърифәт баскычлары.

Белемгә омтылыш. Мәгърифәт учаклары турында мәгълүмат. Мәгърифәтчелек хәрәкәте.“Мөхәммәдия” мәдрәсәсе. Казанның татар укытучылары мәктәбе. Казан университеты. Г.Исхакыйның тормыш юлы. “Мөгаллим” әсәре. Автор идеалы. Дәрдемәнднең тормыш юлы. “Кил, өйрән...” шигырендә шагыйрьнең хис кичерешләре,  лирик герое. Символик образлар.

Балачак .

Г.Тукайның “Исемдә калганнар” автобиографик әсәре. Кечкенә Апуш һәм  Тукай образы.

 “Бөек Тукай һәм кечкенә Апуш”. Музейларда – хәтер. Г.Тукайның Кырлайдагы музее, Х. Казаковның "Кечкенә Апуш" картинасы, Р. Батулланың "Тукай-Апуш" әсәрләре белән танышу.И.Гази “Илдус” хикәясендә Илдус образы.Балачак шуклыкларын сурәтләү, әсәрдә метафорлык һәм автор ирониясе."Салават күпере" журналы.

 Туган ил өчен

Г.Кутуйның тормыш юлы һәм иҗаты. Фантастик әсәр.“Рөстәм маҗаралары” әсәре.

Г.Кутуйның “Рөстәм маҗаралары” әсәрендә сугыш бирелеше. Чынбарлык белән фантастиканың үрелеп барышы. М.Җәлилнең тормыш юлы,  иҗаты. “Сагыну”, “Соңгы җыр”   шигырьләре. М.Җәлилнең шигырендә табигать күренеше. “М.Җәлил исемендәге татар дәүләт академия опера һәм балет театры” Композитор – Нәҗип Җиһанов. Опера. М.Җәлилнең “Алтынчәч”  либреттосыннан өзек. Либретто.Ария Ф.Кәримнең тормыш юлы, иҗаты. “Кыр казы” шигыре. “Ватаным өчен” шигырендә ярату хисләре. Ф. Кәримнең  “Сөйләр сүзләр бик күп алар....” шигырендә ил алдындагы бурыч бирелеше.

Ш.Галиев иҗаты. “Аталы-уллы солдатлар” балладасы. Баллада төшенчәсе.тест

Бәхет кайда була

Н.Дәүлинең тормыш юлы.”Бәхет кайда була?” шигырендә балаларга киңәшләр. Шигырь, ритм, рифма төшенчәләре. Н.Дәүлинең “Мин җирдә калам” шигырендә туган җир төшенчәсе.Тормыш турында әңгәмә. Ф.Хөснинең тормыш һәм иҗат юлы. “Чыбыркы”әсәрендә малай образы,  малайның үз эшләре өчен җавап бирүе. “Чыбыркы”әсәрендә сынландыру, метафора. Әсәрнең темасы, идеясе.  Сюжет элементлары. Символик мәгънә.

Кеше-табигать баласы.

Р.Фәйзуллин тормыш һәм иҗат юлы. “Табигать кочагында” шигырендә табигатьне саклау.

М.Әгъләмовның тормыш юлы, иҗаты. “Матурлык минем белән” шигырендә эстетик идеал. М.Әгъләмовның “Җир-ана, кояш һәм башкалар” балладасыннан өзек. Җанландыру. Б.с.ү. И.И.Шишкинның тормыш юлы иҗаты. “Нарат урманында иртә”картинасы.

Эш беткәч, көләргә ярый.

Л.Лерон “Пирамида” хикәясендә кызыклы вакыйга алымнары. А.Гыймадиев “Зөлфия+...мин” хикәясе. Ш.Галиевнең “Кем ул?”, “Әллә кем”, "Мәрзия мәсьәләсе"  шигырьләрендә комик үзенчәлек. А.Гыймадиев “Зөлфия+...мин” хикәясе.

Календарь – тематик планлаштыру

Уку предметын үзләштерүнең предмет нәтиҗәләре

Укучы өйрәнәчәк:

• мөстәкыйль рәвештә төрле текстларны укый белү (төп текст, астөшермә һәм башкалар), өстәмә материалларны таба һәм тиешле урында куллана белү;
• укуның төрле  формаларыннан файдалану (аңлап уку, өстән-өстән, эчтәлекне аңлап);
• әдәбиятны музыка, рәсем сәнгате белән бәйләп, сүз сәнгатенең кыйммәтен күрсәтү, матурлыкны танырга өйрәтү;
• әдәбиятны тел белеме белән бәйләп, әдәби әсәр теленең үзенчәлекләрен, әсәр стилен җиткерү;
• татар әдәбиятын рус әдәбияты, башка халыклар әдәбиятлары белән бәйләп укытып, әдәбиятлар арасындагы уртак проблемаларны, уртак кыйммәтләрне күрсәтү аша, дөнья культурасы белән танышу;
• сүзлекләр, белешмә материаллардан файдалану;
• бәхәсләшү, үз фикерен дәлилләү, анализ ясау, йомгаклау;
• әдәбиятны тарих, җәмгыять белеме, экология предметлары белән бәйләп, дөнья яшәү, табигать, кешелек җәмгыяте турында күзаллау формалаштыру.

Укучы үзләштерү мөмкинлеге алачак:

• төрле фикерләрне исәпкә алып эш  итү;
• үз фикерен тексттан өземтәләр китереп дәлилли белү;
• бер фикер кабул иткәнче, төрле җавапларны тыңлау, чагыштыру, нәтиҗә ясау;
• күмәк эш вактында, бигрәк тә фикер агышлары төрле булганда, бер фикергә килә белү;
• укылган, тыңланган әсәрләр буенча сораулар бирә алу;
• үз эшен контрольдә тоту, иптәшләренә ярдәм итү;
• коммуникатив күнекмәләрнең кеше тормышындагы ролен билгеләү;
• үз фикерләрен телдән һәм язмача җиткерә белү;
• башкаларны тыңлый, кирәк булганда үз фикерләрен үзгәртә алу;
• иптәшләре каршында төрле темаларга чыгыш ясау,
• бергәләп эшләгәндә бердәм карар кабул итә белү;
• текст буенча сораулар куя белү.

Уку предметының эчтәлеге

        Борынгы һәм Урта гасырлар тарихы. Татар әдәбияты тарихы. Төрки татар әдәбиятының чорларга бүленеше.Язу барлыкка килү. Беренче язма истәлекләр. Рун һәм уйгур язулы истәлекләр.Мәхмүд Кашгариның «Диване лөгатет-төрк» китабы. Әхмәт Ясәви, Сөләйман Бакыргани, Мәүла Колый иҗатлары. «Идегәй» дастаны. Төрки халыклар әдәбияты (Мәхтумколый Фираги иҗаты).

Әдәбият теориясе. Мәдхия һәм мәрсия жанрлары тарихы. Трагедия. Әдәби тәнкыйть. Төрки-татар дөньясында дини-суфичыл әдәбият.

XIX йөз әдәбияты. XIX гасыр шагыйрьләре. Ә. Каргалый, Һ. Салихов, Г. Кандалый, Г. Чокрый, Г. Сәмитова, Акмулла иҗатлары.

XIX йөзнең икенче яртысында татар прозасы.Муса Акъегетзадә. Тормыш юлы һәм иҗатына кыскача күзәтү. «Хисаметдин менла» — татар әдәбиятында беренче реалистик роман. Риза Фәхретдинов.Тормыш юлы һәм иҗатына кыскача күзәтү.  «Әсма, яки Гамәл вә җәза». Заһир Бигиев. «Меңнәр, яки Гүзәл кыз Хәдичә» — татар әдәбиятында беренче детектив роман. Шакир Мөхәммәдев. «Япон сугышы, яки Доброволец Батырга ли агай».

Әдәбият теориясе. Тартмалы композиция. Кысалы кыйсса.

Татар драматургиясенең үсеш юлы.Габдрахман Ильяси. «Бичара кыз» драмасы. Сюжеты бик гади булса да, татар драматургиясен үстерүдәге роле.Галиәсгар Камал. Драматургның тормыш юлы һәм иҗаты. «Беренче театр» комедиясе. Татарларда драматургия жанры тууның каршылыкларын күрсәткән әсәр. Шәриф Хөсәенов. Тормыш юлы һәм иҗаты. «Әниемнең ак күлмәге» («Әни килде») драмасы.

Әдәбият теориясе. Комедия. Трагикомедия.

XX йөз башы әдәбияты. Габдулла Тукай.Тукайның әдәби мирасы. «Ана догасы» шигыре. Галимҗан Ибраһимов.Тормыш юлы һәм иҗаты. «Сөю — сәгадәт» хикәясе. Фатих Әмирхан. Әдипнең тормыш юлы һәм иҗатына күзәтү.«Хәят» повестеннан өзек.

XX йөз әдәбияты. Әмирхан Еники.Тормыш юлы һәм иҗатына күзәтү ясау.«Әйтелмәгән васыять» әсәре.Габдрахман Әпсәләмов.Тормыш юлы һәм иҗатына күзәтү ясау.«Акчәчәкләр» романыннанөзек. Аяз Гыйләҗев.Тормыш юлы һәм иҗатына күзәтү ясау. «Җомга көн, кич белән...» әсәреннән өзек. Гамил Афзал.Шагыйрьнең тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә. «Өф-өф итеп» шигыре.Рөстәм Мингалим.Тормыш юлы һәм иҗатына күзәтү ясау.«Сап-сары көзләр» хикәясе.Рәшит Әхмәтҗанов. Тормыш юлы һәм иҗаты турында кыска- ча белешмә. «Сандугач керде күңелгә», «Әкияттән» шигырьләре.Миргазиян Юныс. Су, күк һәм җир турында хикәяләр. Публицистик жанрда иҗат ителгән хикәяләр. Миллилек традицияләре саклану.

Публицистика.Фәнис Яруллин. «Лаеклы кияү» әкияте. Сатирик әсәр. Бүгенге тормыш белән бәйләнеше.Зиннур Мансуров. «Ятим Су анасы» шигыре.Гакыйль Сәгыйров. «Тыңла мине, аппагым» шигыре.Марсель Галиев. «Яшәү фәне» шигыре.Разил Вәлиев. «Туган телдә дәшсәм генә», «Кеше» шигырьләре.Газинур Морат. «Шагыйрь авылы», «Һәркем үзенчә тәхетле...» шигырьләре.Харрас Әюп. «Китап тотып кулга» шигыре.

Әдәбият теориясе. Сатира. Персонификация. Подтекст. Публицистика.

Тәрҗемә әсәрләр. Александр Пушкин. «Пәйгамбәр», «Мин гаҗәп һәйкәл салдым» әсәрләре.Габдулла Тукай. «Пәйгамбәр» шигыре (Лермонтовка ияреп).

Татар әдипләренең әсәрләре:

Г. Тукай “Ана догасы”;

Г. Ибраһимов “Сөю-сәгадәт”;

Ф. Әмирхан “Хәят” (өзек);

Г. Камал “Беренче театр”;

Ә. Еники “Әйтелмәгән васыять”;

Г. Әпсәләмов “Ак чәчәкләр”(өзек);  

А. Гыйләҗев “Җомга көн кич белән”(өзек);

Г. Афзал “Өф-өф итеп”;

Р. Мингалим “Сап – сары көзләр”;

Р. Әхмәтҗанов “Сандугач керде күңелгә”, “Әкияттән”;

Ш. Хөсәенов “Әни килде”.

Биографик белешмәләр: Ф. Әмирхан, Г. Ибраһимов,  А. Гыйләҗев, Г. Камал, Ш. Хөсәенов, Р. Мингалим.

           Рус  язучыларының тәрҗемә әсәрләре: А. Пушкин “Пәйгамбәр”.

Сыйныфтан  тыш уку өчен әсәрләр

XIX гасыр шагыйрьләре.

Тукайча татар кодексы

Фәнис Яруллин. «Лаеклы кияү» әкияте. Сатира.

Шигърият (К.Булатова, З.Мансуров, Г.Сәгыйров, М.Галиев, Р.Вәлиев).

Бәйләнешле сөйләм үстерү

“Чын һәм ялган батырлык”

“Ана күңеле-пыяла”“Әйтелмәгән васыять»«Җомга көн, кич белән…»

Календарь-тематик планлаштыру

Уку предметын үзләштерүнең предмет нәтиҗәләре

Укучы өйрәнәчәк:

-фольклор әсәрләрдә бирелгән төп фикерне ачыкларга,

-тәкъдим ителгән язучының тормыш юлын һәм әдәби әсәрләрне аңлап  укырга,

-әсәр буенча план төзеп һәм  аңа нигезләнеп эчтәлек сөйләргә,

-үз фикереңне әйтә белергә,

-әдәби төшенчәләрне үзләштерергә өйрәнү.

-фольклор әсәрләрдә бирелгән төп фикерне ачыклый,

-тәкъдим ителгән язучының тормыш юлын һәм әдәби әсәрләрне аңлап  укый,

-әсәр буенча план төзи һәм  аңа нигезләнеп эчтәлек сөйли,

-әдәби төшенчәләрне үзләштерә,  үз фикерен әйтә  белү.

Укучы үзләштерү мөмкинлеге алачак:

Танып-белү өлкәсендә:

• төрле жанрдагы әдәби әсәрләрне аңлап һәм иҗади уку;
• сәнгатьле уку;
• шигъри кабатлап сөйләүнең төрле төрләре (тулы итеп, кыскача, сайлап,аңлатмалар белән, иҗади бирем белән);
• текстларны яисә чәчмә әсәрдән өзекләрне яттан өйрәнү;
• әсәрләрне анализлау һәм шәрехләү;
• план төзү
• сочинение элементлары белән изложение язу;
• әдәби әсәрләр буенча һәм тормыштан алган фикер-карашларга, хис-кичерешләргә нигезләнеп сочинение язу;
• рус телендәге әдәби текстларны татарчага һәм киресенчә тәрҗемәитү.

Уку предметының эчтәлеге

Кеше тормышында китап. Аңа мәдхия. Дания Гайнетдинованың “Галиҗәнап Китап” әсәре.

Халык авыз иҗаты

Риваять. Халык авыз иҗаты әсәреннән риваять жанры. Аның үзенчәлекләре.

“Болгар каласының корылуы турында”, “Сихерче кыз”, “Казан кайда корылган?” риваятьләре.

Р. Заһидуллинның “Казанның килеп чыгышы турында риваятьләр”.

Э Турнерелиның “Казан кальгасы” картиналары.

Әдәбият теориясе. Риваять.

Легенда. Жанр үзенчәлеге. “Ярканат дөньяны ничек саклап калган?”, “Зөһрә йолдыз” легендалары. Тарихи чыганаклар белән бәйләнеш.

Әдәбият теориясе. Легенда.

Казан ханлыгы чорына караган тарихи җырлар. “Сөембикә китеп бара”, “Тоткын Сөембикә җыруы”. Ф. Халиков. “Казан ханлыгы чорында Кремль”.

Эпос-дастаннар. “Җик-Мәргән” әсәре.

Әдәбият териясе. Эпос-дастан.

Әдәбият теориясе. Мәкальләр. Әйтемнәр.

Дөнья халыклары мәкальләре.

Борынгы әдәбият.

Сәйф Сараи. Тормыш юлы һәм иҗаты турында кыскача белешмә. “Сөһәил вә Гөлдерсен” әсәре турында. Әсәрдән өзекләр уку. Борынгы әдәбиятта ике яшь йөрәк арасында туган мәхәббәтнең  сурәтләнүе. Фаҗигале язмыш.

XVIII  йөз әдәбияты.

“Мәҗмугыл хикәят”тән “Солтан Мәхмүд Газнәви һәм үткен сүзле, зиһенле фәкыйрь хикәяте” әсәрләре. Патша белән вәзир, патша белән халык, вәзир белән халык арасындагы бәйләнеш. Явызлык һәм яхшылык көрәшенең хәйлә белән хәл ителүе. Солтанның (патшаның) җиңелүе яки гафу үтенүе.

Әдәбият теориясе. Хикәят жанры.

XIX йөз әдәбияты

Закир         Һади. Язучының тормыш юлы һәм иҗаты турында кыскача белешмә. “Мәгъсүм” хикәясеннән өзекләр. Мәдрәсәдә белем бирү. Балаларның рәнҗетелүләре. “Белем алу – энә белән кое казу” мәкалендәге фикер белән аваздашлык.

XXйөз әдәбияты

Габдулла Тукай. Шагыйрьнең тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә.”Моңсу бер тарих” истәлеге. Х. Казаковның “Бәләкәй Апуш”, В. Федоровның “ Өчиледән Кырлайга”, Х. Якуповның   “Тукай апасы Газизә белән” картиналары.

“Милли моңнар” шигыре. Халык күңелендә яралып, авырлыкларда сыгылмаска көч бирүче, моңы белән йөрәкләрне тибрәтүче “Әллүки” көенә дан җырлау.

“Шагыйрь” шигыре. Әдипнең шагыйрьгә биргән бәясе. Салкыннарда туңдырмаучы, картларга да җылы бирүче шигырьләргә мәдхия. О. Хәбибуллинның “Тукай” портреты”, И Әхмәдиевнең “Тукай турында сюита” картиналары. Габдулла Тукайның Казандагы музее.

Мәхмүт Хөсәен. “Тукай – шигъри кыябыз” поэмасы. Цикл турында төшенчә.

Әхмәт Фәйзи. Язучының тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә. “Тукай” романыннан өзек. ”Җаек”. Шагыйрьнең Җаектагы авыр да, кызыклы да, шагыйрь булырга ярдәм иткән тормыш юлы. Бер үк вакытта якын да, ерак та булган туганлык мөнәсәбәтләре. Дуслык темасы.

Дәрдемәнд. Шагыйрьнең  тормыш юлы һәм иҗаты турында кыскача белешмә. “Видаг” шигыре. Туган илдән аерылу сагышының бирелеше. Аз күләмле әсәрләрдә тирән мәгънә белдерү. “Бәллү”. Бишек җырының матур бер үрнәге. Ананың сабыена булган мәхәббәте чагылышы..

Нур Әхмәдиев. “Дәрдемәнд” поэмасы. Шагыйрьнең тормыш юлын шигъри формада сурәтләп бирү (биографик әсәр).

Галимҗан Ибраһимов. Язучының тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә. ”Табигать» балалары” әсәреннән өзек. Хезмәт кешесен данлау. Табигать һәм аның балалары арасында бәйләнеш.. Татар халкында киң таралган өмәләр. Яшьләрнең активлыгы. А. Пластовның “ Печән өсте”, Р. Заһидуллинның “Печәнгә төшү”, картиналары.

Әдәбият теориясе. Пейзаж.

1920-1930 нчы еллар әдәбияты.

Һади Такташ. Тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә. “Алсу” поэмасы. Татар поэзиясенә “бәреп” кергән үзе усал, үзе сөйкемле Алсу образы. Поэманың яңалыгы.

Әдәбият теориясе. Поэма жанры. Лирик һәм эпик поэма.

Сугыш чоры әдәбияты.

Фатих Кәрим. Тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә. “Бездә – яздыр” шигыре. Әсәрдә сагыну хисләренең бирелеше. Җиңүгә ышаныч. “Кыңгыраулы яшел гармун” әсәре. Яралы сугышчы кичерешләре. Әсәрдә юмор. Халык авыз иҗаты әсәрләре булган җырлар белән аваздашлыгы. Ватанга мәхәббәт, җиңүгә ышаныч хисләре.

Ф. Кәрим турында багышламалар.(Х. Әюп, Р. Мостафин, Р. Харис).

Гадел Кутуй. “Рәссам” хикәясе. Сугыш барган шәһәрләрнең берсендә иҗат ителгән картина. Аның партизан отрядындагы сугышчыларга тәэсире. Картинада сурәтләнгән ана һәм бала.

гСугыштан соңгы әдәбият.

Габдрахман Әпсәләмов. Язучының иҗаты һәм тормыш юлы турында белешмә. “Миңа 19 яшь иде” повесте. Һәлак булган кеше авызыннан сөйләнгән хикәяләү.

Сибгат Хәким. Шагыйрьнең тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә. “Бакчачылар” поэмасы. Үз хезмәтен ярату, хезмәтнең уңыш китерүе өчен көрәшү.

Әмирхан Еники. Язучының тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә. “Кем җырлады?” хикәясе.Бөек Ватан сугышы китергән фаҗигаләрнең берсе – өзелеп сөйгән ярларның аерылуы. Туктап торган кара-каршы поездда – бер-берсен күрә алмаган егет белән кыз. Сагыну хисенең бирелеше. Әсәрдә халык җырларыныд роле. Азатлык өчен барган канкойгыч сугыш.

М. Покалев. “Кем җырлады?” әсәренә иллюстрация.

“Мәк чәчәге” нәсере. Нәсер турында төшенчә.

Гомәр Бәширов. “Менә сиңа мә!” хикәясе. Бөек Ватан сугышы яраларының бүгенге көндә дә сизелүе. Ир һәм хатын мөнәсәбәтләренең катлаулылыгы. Дөреслек һәм ялган. Хыянәт һәм гафу итү. Татар хатынының сабырлыгы.

Ибраһим Гази. Язучының тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә. “Йолдызлы  малай” хикәясе. Фашистларның явызлыгы. Курку хисенең фашистларга карата нәфрәткә әверелүе. Үлем алдында калган малайның психологик халәте.

Рашат Низами. “Блокада хатирәсе” әсәре. Ленинград блокадасы. Мәңге онытылмаслык хатирәләр.

1960-1980 нче еллар әдәбияты.

Мөхәммәт Мәһдиев. Язучының томыш юлы һәм иҗаты турында белешмә.

“Без – 41 нче ел балалары” повестеннан өзек. Яязучының үзе күргән-кичергән вакыйгаларга нигезләнеп язуы. Балачагы балачаксыз үткән кичәге мәктәп укучыларының, педучилищеда белем алып, егет булып җитешү еллары. Сугыш китергән авырлыклар. Җор, үткен тел белән язылган повесть.

Әдәбият теориясе. Повесть жанры.Автобиографик әсәр, троплар, метонимия.

М. Мәһдиев турында – язучылар.Мөхәммәт Мәһдиев музее.

ГГ. Әпсәләмов турында С. Хәкимнең “Батырлыкка чакырган кеше” язмасы.

Туфан Миңнуллин. Драматургның тормыш юлы һәм иҗаты. “Монда тудык, монда үстек” драмасы. Әдәбият теориясе. Драма әсәре.

Хәзерге әдәбият.

Марсель Галиев  “Нигез” повестеннан өзек.Ф. Урманче.”Нигез” повесте турында.

.

Фантастик әсәрләр.

Адлер Тимергалин. “Сәер планетада” әсәре. Язучы фантазиясе. Малайның серле планетага сәяхәте. Әсәрдә фантастика һәм чынбарлык. Радик Фәизов. Язучының тормыш юлы һәм иҗаты турында белешмә. “Бер күбәләк” хикәясе. Табигатьне саклау проблемасы. Әдәбият теориясе. Фантастика.

Балалар әдәбияты.

Галимҗан Гыйльманов. «Ике дус һәм Акбабай хакында кыйсса” әсәре. Өч дус – Хәлим, Сәлим һәм Ак бабай дуслыгы. Малайларның кошлар турында кайгыртуы. Ак бабай киңәшләре. Сыерчык балалары өчен шатлану һәм борчылулар. Өлкәннәрне тыңлау. Тормыш тәҗрибәсе.

Арчадагы әдәбият музее.

Тәрҗемә әсәрләр.

А. Пушкин. “Кышкы кич” шигыре (М. Садри тәрҗемәсе). “Мин яраттым Сезне!” шигыре (Н. Акмал тәҗрибәсе). Лена Шагыйрьҗан. «Минем дә үз Пушкиным бар...” Тәрҗемә эше турында фикерләр.М. Лермонтов “Болытлар” шигыре (Ә. Давыдов тәрҗемәсе). Болытларга карап уйланулар. Эчке монолог.

Сыйныфтан  тыш уку өчен әсәрләр

Тоткын Сөембикә җыруы.

Ә.Фәйзи. “Җаек” (“Тукай” романыннан өзекләр)

Ә.Еники. “Мәк чәчәге”.

М.Мәһдиев. “Без – кырык беренче ел балалары” (өзекләр: “Моны Фадеев кына шулай яза ала”,  “Телеграф чыбыклары сызгыралар...”)

М. Галиев. “Нигез” (өзек). 2 нче бүлек.

Бәйләнешле сөйләм үстерү

Казанның килеп чыгышы турында риваятьләр.

“Күп укыган – күп белгән”

Х. Казаков. “Бәләкәй Апуш” картинасы. Г.Тукайның Казандагы музее.

“Күңел кылларын тибрәтүче шагыйрь”.

“Кем җырлады?” хикәясе буенча сочинение.

“Мин туган нигез”.

Ятлау өчен әсәрләр

Г.Тукай. “Милли моңнар”;

Г.Ибраһимов. “Табигать балалары” (өзек);

Дәрдемәнд. “Видаг”;

Ф.Кәрим. “Кыңгыраулы яшел гармун” (өзек).

Һ.Такташ. “Алсу” (өзек).

Минимум

Г.Тукай. «Милли моңнар»

Г.Ибраһимов«Табигать балалары»

С.Хәким. «Бакчачылар»

Х.Такташ. «Алсу».

Ф.Кәрим. «Бездә - яздыр»

Г.Кутуй. «Рәссам»

А.Еники. «Кем җырлады?»

Г.Бәширов. «Менә сиңа мә!»

И.Гази. «Йолдызлы малай»

М.Мәһдиев. «Без – кырык беренче ел балалары»  

М.Галиев. «Нигез»

Т.Миңнуллин. «Монда тудык, монда үстек»

***Минимумга кергән әсәрләр * белән күрсәтелде

Календарь-тематик планлаштыру